
این اولین قانون خدمترسانی به مشتری است: وقتی اشتباهی روی داد، عذرخواهی کنید. در بسیاری از موارد کارمند پا را فراتر میگذارد و ابراز همدردی و نگرانی میکند. اما تحقیقات جدید و غافلگیرکننده نشان دادهاند که این رویکرد میتواند بار منفی هم داشته باشد: عذرخواهی باید در همان چند ثانیهی اول گفتگو باشد و دیرتر از این زمان موجب کاهش رضایت مشتری خواهد شد. در عوض کارکنان باید روی تلاش خود برای حل مشکل مشتریان خود تمرکز کنند؛ این عامل است که موجب رضایتمندی مشتری میشود، نه گرم گرفتن یا همدردی.
مشتریان خوب خود را به مشتریان پر و پا قرص تبدیل کنید.
محققین عبارات و واژگان مورد استفاده توسط کارکنان را کدگذاری کردند تا دغدغهی اصلی آنها را ارزیابی کنند و ببینند که بیشتر به دنبال «برقراری ارتباط» هستند (با همدلی، عذرخواهی یا تلاش برای ایجاد یک ارتباط شخصی) یا اینکه به «حل مشکل» میپردازند (با تمرکز بر یافتن راهکارها). آنها همچنین حالت چهرهی کارکنان را بررسی کردند تا «تاثیرگذاری مثبت» آنها را مورد تایید قرار دهند؛ مثلا با یک لبخند.
این مطالعه به دو نتیجهی عمده دست پیدا کرد: کارکنانی که همدردی زیادی نشان میدادند یا تلاش میکردند چهرهای بشاش و خوشرو داشته باشند، خیلی نتوانستند موجبات رضایتمندی مشتریان را فراهم کنند، علیالخصوص زمانی که این برقراری ارتباط بیش از چند ثانیه ادامه پیدا میکرد. و مشتریان بیشتر از اینکه به نتیجهی واقعی اهمیت بدهند (مثلا اینکه چمدان گمشده سریع پیدا شود)، تلاش کارمند را مهم میدانستند.
اگر کارکنان صمیمیت زیادی از خود نشان دهند، مشتریان به میزان تبحر آنها شک میکنند. در هنگام تحلیل ویدئوها، محققین تعاملهای مشتریان را به سه مرحله تقسیم کردند: درک کردن (که در آن کارمند سوالاتی را میپرسد تا مشکل را درک کند)، جستجو کردن (که در آن کارمند نظر میدهد و به راهکار دست مییابد) و حلوفصل (که در آن کارمند با مشتری همکاری میکند تا بهترین راهکار را پیدا کند). در بسیاری از برخوردها، نمایندهها مدام عذرخواهی میکنند یا حرفهای خودمانی و بیهودهای در هر سه مرحله میزنند، اما به نظر میرسد تلاشهایشان برای گرم گرفتن، تنها موجب درماندگی مشتریان میشود. سینگ میگوید: «بیان جملاتی نظیر «بابت این اتفاق متاسفم – همین اتفاق برای خواهرم هم افتاد» یعنی کارمند توجه کافی به مشکل ندارد و مشتریان نیز به آن به دید تلاش برای منحرف کردن کردن حواسشان مینگرند». در واقع تحقیقات نشان میدهند که اگر عذرخواهی در چنین مکالماتی را بیش از هفت ثانیه طول بدهید، احتمالا نتیجهی معکوسی خواهید گرفت.
محققان گفتند که کارکنان باید به دنبال کشف خلاقانه و مطلوب راهکارهای بالقوه بروند. این مرحله ایدهپردازی، همان رویکردی است که مشتریان بیش از سایرین از آن برای ارزیابی مواجههها بهره میگیرند و هرقدر کارمند نبوغ بیشتری نشان بدهد، بهتر است.
برای اینکه محققان درک کاملتری از نتایج یک مطالعهی ویدئویی داشته باشند، یک آزمایش متعاقب با حضور ۵۶۸ نفر انجام دادند که در طول دو سال گذشته پرواز کرده بودند. هر شرکتکننده پس از گم شدن چمدان یا از دست دادن پرواز و صحبت کردن با مسئول بخش خدمات مشتریان خط هوایی، یک داستان از پیش چیده شده را میشنید. در تمامی نمونهها، نتیجه نسبتا منفی بود؛ مثلا یکی از مسافران بسیار ناراحت بود و میگفت اگر نتواند تا پیش از مصاحبهی عصر خود چمدانش را دریافت کند، هیچ لباس مناسبی برای پوشیدن نخواهد داشت. نوع برخوردها بسته به واژگان و پروسهی مورد استفاده توسط کارمند باجه، با یکدیگر فرق میکردند: برخی از کارکنان از الفاظی برای برقراری رابطه استفاده میکردند، درحالیکه سایرین بیشتر روی حل مشکل متمرکز بودند.
از شرکتکنندگان خواسته شد که بهعنوان مسافر، نمرهای به خدمات مشتریان بدهند (از ۱ تا ۷). نتایج نشان دادند که وقتی کارمند چندین راهکار را ارائه میکند (مثلا چندین گزینه را برای رساندن چمدان به مقصد نهایی مشتری مطرح کند)، بیشترین رضایت برای مشتریان حاصل خواهد شد، حتی اگر نتیجه ایدهال نباشد.
این تحقیق میتواند کمپانیها را به سمتی هدایت کند که کمتر روی کارکنان باجه و بیشتر بر روی کارکنان پروسهی حل مسئله تمرکز کنند.
منبع: HBR