
کمال گرایی میتواند مثبت یا منفی باشد. برخلاف کمال گرایی مثبت که موجب رشد شخصیت و موقعیت فرد میشود، کمال گرایی منفی یا سمی فرد را تحت فشارهای سخت روحی و جسمی قرار میدهد و در نهایت نیز او را سرخورده، مایوس و منزوی میکند. کمال گرایی افراطی با انجام چند تمرین خاص میتواند درمان شود و فرد را به زندگی عادی و آرامش برگرداند.
در یک مصاحبه شغلی گفتن اینکه شما فردی کمال گرا هستید در نظر اول شاید بسیار جذاب باشد اما آیا کمال گرایی به خود شما هم احساس خوبی میدهد؟ مطالعات زیادی نشان دادهاند میل به بینقص بودن میتواند تاثیرات بسیار بدی بر سلامت روان انسانها داشته باشد و زندگی آنها را با مشکلات جدی مواجه کند.
کمال گرایی، کمال طلبی یا کامل گرایی توسط متخصصان به عنوان ترکیبی از در نظر گرفتن استانداردهای شخصیتی فراتر از حد معمول و خودارزیابیهای انتقادی افراطی تعریف میشود. افراد کمال گرا استانداردهایی برای خود تعیین میکنند که در اغلب اوقات توانایی رسیدن به آنها را ندارند و در نتیجه با تمام انرژی که صرف رسیدن به این استانداردها میکنند در نهایت احساس شکست و ناامیدی خواهند کرد. افراد کمال گرا مدام در حال ارزیابی و انتقاد از عملکرد خود هستند و هیچگاه نسبت به تلاشهایشان احساس رضایت نمیکنند.
برخی افراد به اشتباه تصور میکنند کمال گرایی محرکی مثبت برای رسیدن به موفقیتهای بزرگتر در زندگی است اما این تصور درستی نیست. کمال گرایی سمی یا کمال گرایی افراطی باعث میشود فرد از زندگی خود راضی نباشد و این عدم رضایت منجر به بروز افسردگی، خشم، پرخوریهای عصبی، ناامیدی، سرخوردگی و انزوا اجتماعی خواهد شد. در نهایت فرد کمال طلب ممکن است دیگر تلاشی برای رسیدن به موفقیت در زندگی نکند و همین مسئله بر روی روابط عاطفی، کاری و تحصیلی او تاثیر منفی بگذارد. البته کمال طلبی سمی یا منفی تنها در افراد بزرگسال دیده نمیشود و ممکن است کودکان و نوجوانان نیز در محیط مدرسه، جمع دوستان و گروههایی که در آنها عضو هستند آن را تجربه کنند و زندگی، روابط دوستانه و وضعیت تحصیلشان تحت تاثیر قرار بگیرد.
کمال گرایی خودمحور رایجترین شکل کمال گرایی است که در آن فرد با در نظر گرفتن استانداردهایی غیرمنطقی برای زندگی خود مدام درحال ارزیابیهای افراطی و منفیگرایانه از عملکردش است. در کمال طلبی خودمحور فرد ارزشها و استانداردهایی برای زندگی خود تعریف میکند که رسیدن به آنها خارج از محدوده تواناییهای او است و به این ترتیب، علیرغم تمام تلاشهایی که میکند به نتیجه دلخواه نمیرسد. در چنین شرایطی فرد دچار یاس، ناامیدی، احساس سرخوردگی و کاهش اعتماد به نفس میشود و زندگی او به صورت کامل تحت تاثیر این احساسات منفی قرار میگیرد.
در کمال گرایی دگرمحور فرد از اطرافیان خود انتظار دارد کارهایشان را بدون نقص انجام دهند و در صورت بروز کوچکترین مشکلی در انجام دادن درخواستشان فرد شروع به پرخاشگری میکند. کمال طلبی دگرمحور در زندگی شخصی و اجتماعی افراد بهخصوص در محیط کارشان میتواند باعث ایجاد تنشهای جدی شود و افراد را در برقراری ارتباط با دیگران دچار مشکل کند.
ما در همیار آکادمی به طور کامل در مورد کمال گرایی توضیح داده ایم که با مراجعه به صفحه کمال گرایی میتوانید آن را مطالعه کنید.