
پسرک شب قبلش آنقدر پای کدهای نیمهکاره و جزوههای فیزیک بیدار مانده بود که چشمهایش سیاهی میرفتند. سهمیهی دفترچهی بیمه هم کار دستش داد؛ نسخهای که تحویل گرفت بیشتر شبیه تجهیزات آزمایشگاهیِ دهههای دور بود تا یک عینک طبی. فریمِ کجومعوج و مشکی ضخیم، با شیشههای تهاستکانی که مردمکهای مشکیاش را سهبرابر درشتتر نشان میدادند؛ شبیه دو لنز دوربین که روی جزئیات اطراف زوم میکردند.
مادر از کشوی میز خیاطی، یک تکه کِش زرشکیِ کهنه و چسبزخمی سفید بیرون کشید. دستهی چپ عینک لق بود و مدام سُر میخورد. مادر بدون ملاحظه، کِش و چسب را دور دسته پیچید تا سفت شود؛ نه نگران رنگ بود و نه ظاهر برایش مهم بود. ابزاری ساخت که بیشتر به کارِ یک شاگرد مکانیک در تعمیرگاه میآمد تا یک نخبه در سالن همایش.
توی آینهی آسانسور، پسرک با دیدن چهرهاش جا خورد. در واگن مترو مدام دستش را سایبان چشمهایش میکرد تا زیر نگاهها له نشود؛ اما مگر میشد آن دو عدسی غولپیکر را پنهان کرد؟
سالن همایش پر از بچههایی بود که تیپ و ظاهرشان خیلی مرتب و جذاب بود؛ با عینکهای شیک و فریمباریک، موهای مرتب و ژلزده، و لبخندهایی که انگار از قبل جلوی آینه برای عکس گرفتن تمرین کردهاند.
پسرک خودش را در تاریکترین نقطهی ردیفهای آخر مچاله کرد. هر بار که عینک سنگین روی بینی عرقکردهاش لیز میخورد و با سرانگشت هلش میداد بالا، نگاه کنجکاو بغلدستیها مثل نورافکن رویش میافتاد.
صدای مجری توی سالن پیچید:
...و مدالآوران المپیاد علمی. لطفاً اسامی اعلامشده روی سن حاضر شوند.
نام او خوانده شد.
چهار نفر دیگر برخاستند؛ اتوکشیده و مطمئن، با لبخندی شاد بر روی چهره. او ماند و فریمی گرهخورده با چسب و کِش. تمام پلههای سن را زیر سنگینی نگاهها بالا رفت.
خندههای ریز و پچپچهای درهم مثل وزوز زنبور در ردیفهای جلو پیچید.
روی سکو ایستادند. عکاس خبری جلو آمد، زانو زد و لنز دوربینش را مستقیم روی صورت او تنظیم کرد. صدا و نور فلشِ دوربین سالن را پر کرد. پسرک از خجالت سرخ شده بود؛ دلش میخواست سرش را بیندازد پایین و هرچه زودتر سن را ترک کند.
اما ناگهان ایستاد.
مردمکهایش پشت آن شیشههای قطور قفل شدند. چرا شرم؟ چرا فرار؟ این شیشههای ضخیم، تاوان ساعتها دویدن در تاریکی و جان کندن پای کیبورد بود؛ شناسنامهی دستهای روغنیِ مادر و شببیداریهای خودش.
دستی به علامت اعتراض بلند نکرد. کلمهای بر زبان نیاورد.
عینک را محکم روی بینیاش بالا کشید، شانههایش را صاف کرد و از پشت آن شیشههای گِرد، مستقیم به لنز دوربین خیره شد. نگاهش آرام، محکم و بدون کوچکترین لرزشی بود.
عکاس انگار به بنبست خورده باشد، چند لحظه دست از کار کشید. سروصدا بهیکباره قطع شد و همهی خندهها خشکیدند.
عکاس دوباره دکمه را فشار داد؛ این بار یک عکس صاف، محکم و درستوحسابی.
پسرک میان نور فلشها، با آرامشی عجیب از پلهها پایین آمد. خوب میدانست فردا آن عکس، واقعیترین سندِ آن سالن خواهد بود.