
ما دو نفر رفیق و همسایه بودیم. سنوسالمان طوری بود که از اینکه قدمان دراز شده بود، خجالت نمیکشیدیم، اما توی سرمان غوغا بود. از بازیگوشی و مشقِ شب جدا شده بودیم و پا گذاشته بودیم توی دنیایی تازه؛ میخواستیم زودتر «مرد» حسابمان کنند، و میان ما دو نفر، رقابتی پنهان بود، مخصوصاً برای جلبِ توجه دخترهای همسایه.
عصر، یکی از همان روزها، بیهوا و فقط برای اینکه قیافه بگیرم، دروغی از دهانم پرید بیرون:
«فلان دخترِ همسایه... بدجوری عاشقم شده. آنقدر که دیگر کلافهام کرده!»
دوستم جا خورد. چشمهایش از حدقه زد بیرون. و توی چشمهایش حسادت را دیدم.
«چی؟! از کجا فهمیدی؟»
باغرور گفتم: «خودم میدانم، او میداند، خدا هم شاهد است.»
پرسید: «آخه چطور ممکنه؟ از کجا فهمیدی ازت خوشش آمده؟»
برای اینکه نبازم، همونجا داستان چشمه را کشیدم وسط:
«دیروز کنار چشمه بودیم. من و دو نفر دیگه نشسته بودیم که او آمد. تشنه بود. لیوانم را پر کردم و تعارفش کردم. لبخند زد، لیوان را از دستم گرفت، آب خورد و وقتی آن را پس داد، چشم در چشمم دوخت و لبخندش پررنگتر شد. موقع رفتن هم فقط به من گفت: خداحافظ. اگر دلش گیر نبود، سرش را میانداخت پایین و میرفت دنبال کارش!»
: «اگر نگاهش به من مثل بقیه بود، با دست آب میخورد، نه از لیوان من!»
دوستم با لحنی که در آن کنجکاوی موج میزد، گفت:
داری به هم میبافی رفیق! دختره آشناست، تشنهاش بوده آب خورده.؛ این کجایش عاشقیه»
گفتم: «پس آن دو لبخند چه بود؟ یکی کوچک، یکی پررنگتر…»
گفت:
«خیلی دلت خوش است! آن دختر به ترک دیوار هم میخندد. مادرش پارسال به مادرم میگفت این دختر از بچگی نیشش باز بوده. تو بیخود برای خودت دکان باز نکن!»
دیدم لافم اثر نکرد، برگِ دیگری رو کردم:
«پس آن یادداشتی که لای کتاب فارسیام گذاشته چی؟»
رنگش پرید:
«کدام یادداشت؟»دروغ میگویی... نشانم بده
گفتم:
«همون روز که اومد دمِ در و گفت کتابت را امانت بده، معنیِ شعرها را بنویسم. فردا که کتاب را پس داد، لای کتابم یک تکه کاغذ تا شده بود. رویش نوشته بود:
تو که نوشم نیی، نیشم چرایی؟ / تو که یارم نیی، پیشم چرایی؟»
دوستم دهانش خشک شد.اما زود به خودش آمد:
«خودت داری میگی کتابت را گرفت معنی بنویسد! خب داشته شعر را یادداشت میکرده، جا مانده. این شعر هم اصلاً از کمبود محبته، نه عشق و عاشقی.»
پیش خودم گفتم، کاش یه شعر بهتر ی انتخاب کرده بودم.
باز بخاطری که موضوع عاشقی همچنان پا برجا باشه، ادامه دادم: «آخه پشت یادداشت هم یه شعر دیگه نوشته بود.»
گفت:
«چی؟ باز چی نوشته بوده که تو به خودت گرفتی؟»
گفتم نوشته بود:
از صدایِ سخنِ عشق ندیدم خوشتر / یادگاری که در این گنبدِ دوّار بماند...»
حاضرم قسم بخورم این شعرِ همون آهنگیه که برادرش دائم گوش میده! حتماً دختره موقع یادداشت برداشتن یا حفظ کردن شعرها اینو شنیده. ناخودآگاه اینجا هم نوشته. اینم دلیل نمیشه.»دلیل از این محکمتر نداری؟»
دید ساکت شدم، باز هی گفت و گفت:
«تو داری برای خودت عاشق میتراشی! کی بهت نگاه میکنه؟ نه دانشگاه رفتی، نه سربازی، نه درآمدی داری… حیرانی!»
اما از نگاهش پیدا بود که زهرِ حرفم کار خودش را کرده. شب که به خانه برگشتم، دلم خنک نشده بود. میخواستم کاملا تسلیمش کنم. خودکاری برداشتم و با دستِ چپ — که خطم کجومعوج و ظریف بیفتد —دلنوشته ای سوزناک سر هم کردم؛ از آن نامههای پر از التماسِ دخترانه. گوشهی پایینش هم یک قلب کشیدم، با تیری که از وسطش رد شده بود. بعد کاغذ را لای مشتم مچاله کردم که یعنی کهنه است
فردا عصر، کاغذ را دادم دستش. .
او نامه را باز کرد. هر خطی را که میخواند، انگار سوزنی به دستش فرو میرفت. نفسش سنگین شد و آن رفاقتِ صمیمی، یکباره تبدیل شد به سکوتی خفه. او به کاغذ نگاه نمیکرد؛ داشت به این فکر میکرد که چرا او نه، و من بله؟
کاغذ را یواش تا کرد، گذاشت توی جیبش، سرش را بلند نکرد و فقط آهسته گفت:
«عجب... پس راست گفتی.»
من فکر کردم مسابقه را بردهام . غافل از اینکه حسادتِ پسرانه، آدم را تا جنون میبرد. او آن شب نخوابید؛ بلکه نشست ، از زبانِ همان دختر، برای خودش جواب نوشت. سوزناکتر، عاشقانهتر. شبِ دوم یکی دیگه نوشت، شبِ سوم یکی دیگه... آنقدر نوشت و با همان سایهی خیالی حرف زد که مرزِ دروغ و باور در کلهاش پاک شد. او عاشقِ خودِ آن دختر نشده بود؛ عاشقِ آن تصویری شده بود که با کلماتِ خیالی ساخته بود.
سالها گذشت. راه من به دانشگاه و غربت کشید و او ماندهمان جا.. کمکم آن بازیِ مسخرهی نوجوانی فراموشم شد، تا اینکه بعد از سالها، رفقای قدیمی برایم خبر آوردند:
«دوستت داماد شده؛ با همان دخترِ همسایهشان!»
خشکم زد. یادِ چشمه افتادم، یادِ کاغذِ مچاله.
عصرِ همان روز، سر کوچه دیدمش. مردی شده بود با کتِ اتوکشیده و جاافتاده. تا چشمش به من افتاد. روبوسی کردیم و بعد از احوالپرسی. به شوخی زدم به پهلویش:
«شنیدم بالاخره کارِ خودت را کردی و دست روی دخترِ همسایه گذاشتی! یادش بخیر...»
او لبخندی زد،بعد واقعیت را گفت:
«یادت هست آن نامهی مچاله را دادی دستم؟ سه روز بعدش، به بهانهی درس، دفترِ مشقش را امانت گرفتم تا خطش را ببینم. خطِ نامهات هیچ شباهتی به خطِ او نداشت. فهمیدم لاف زدی؛ خطِ کجومعوجِ دستِ چپِ خودت بود.»
دهانم از تعجب باز ماند. ادامه داد:
«فهمیدم دروغ گفتی، اما کار از کار گذشته بود. غیرتم سوخت. پیشِ خودم گفتم مگه من چه کم دارم که او نباید مرا بخواهد؟
از لجِ تو نشستم و نامههایی از زبانِ او برای خودم نوشتم. آنقدر نوشتم که آن دخترِ توی کاغذها، ذرهذره آمد توی بیداریام. دیگر نمیتوانستم از سرم بیرونش کنم. آنقدر در این آتش سوختم تا آخرِ سر مادرم را فرستادم خانهشان... و دیدم او هم سالهاست چشمانتظار بوده و بیمعطلی بله را گفت.»
دستم را فشرد وبا خنده گفت:
«میدانی رفیق؟ اگر آن روز با آن دروغ وسوسهام نکرده بودی، منِ کمرو و ترسو تا آخرِ عمرم جرئت نمیکردم حتی از ده متریِ خانهشان رد شوم. تو یک دروغ به من تحویل دادی، ولی من با همان دروغ، تمامِ زندگیام را ساختم.»
مات شده بودم. با خوشحالی دستش را فشردم و گفتم:
«مبارک باشه... به پای هم پیر بشین.»
در راهِ برگشت، داشتم به این فکر میکردم:
ما بازی را با کلماتی شروع کردیم که فقط میخواستیم کم نیاوریم؛ اما خیال، خیلی وقتها آرام و بیصدا، از شوخیهای ما جدیتر میشه و تقدیر آدمها را رقم میزنه.