
آخر ترم بود. کارها تمام شد و بلیت گرفتم تا به شهر خودم برگردم. اتوبوسِ شب بود. سوار که شدم، کتابم را باز کردم تا شاید با خواندن، مسیر زودتر بگذرد.
حوالی ساعت ده شب بود که اتوبوس کنار یک رستوران بینراهی ترمز کشید. شاگرد اتوبوس فریاد زد: «آقایان، خانمها، نیم ساعت برای شام و دست به آب!»
مسافرها تکان خوردند و پیاده شدند. من هم همراهشان پایین رفتم. توی سالن رستوران، زیر نور مهتابیهای زرد و سفید، بین میزها میچرخیدم و دودل بودم چه چیزی سفارش بدهم که در راه حالم را خراب نکند. هنوز به پیشخوان نرسیده بودم که تهِ سالن یکی از رفقای صمیمیام را دیدم. تنها پشت یک میز چهارنفره نشسته بود. شامش تمام شده بود و داشت سیگار میکشید؛ ظرفِ نیمخوردهاش هنوز جلویش بود.
رحمان بود. از فارغالتحصیلیاش مدتها میگذشت و به شهرشان برگشته بود. لباس نظامی تنش بود و دو ستاره روی شانهاش برق میزد. همینطور صاف و مرتب نشسته بود، انگار هنوز توی پادگانه!.
تا چشمش به من افتاد، دست بلند کرد و خندید. قبل از آنکه از جایش بلند شود، تهسیگارش را همان وسطِ ظرفِ برنجش خاموش کرد.
رفتم طرفش. دست دادیم و چند دقیقهای گرمِ حرف شدیم. همان وقت شاگردِ سالن آمد، ظرفِ او را هم با بقیه ظرفها جمع کرد و برد طرفِ آشپزخانه.
هنوز حرفمان تمام نشده بود که از آن سوی سالن صدای اعتراضِ زنی بلند شد. زنی شیکپوش ایستاده بود، بشقابِ برنج را در دست گرفته بود و فریاد میزد. همه برگشتند نگاه کردند. من و رحمان هم.
زن با چنگال وسطِ بشقاب را نشان میداد. نگاه کردم. میانِ برنجِ سفید، یک فیلترِ سیگارِ لهشده بود. مارکش را شناختم. همان بود. همان فیلترِ کجومعوجی که دو دقیقه پیش رحمان وسط ظرف خودش خاموش کرده بود. ظرفِ نیمخورده را برده بودند، یک کفگیر برنج داغ رویش ریخته بودند و گذاشته بودند جلوی مسافرِ دیگری.
رحمان یکدفعه ساکت شد. نگاهش روی بشقابِ شد. رنگِ صورتش عوض شد.بعد سرش را انداخت پایین و با صدایی که انگار شرمنده بود، گفت: «بزن بریم بیرون.» دیگر نه به من نگاه کرد، نه به آن طرفِ سالن.
منم دیگه اشتهایی نداشتم.
سریع از رستوران زدیم بیرون. دمِ اتوبوس، او یک سیگارِ دیگر روشن کرد. هنوزم سرحال نبود. من چیزی نگفتم. او هم چیزی نگفت. فقط وقتی میخواستیم سوار شویم، تهسیگارش را با احتیاطِ عجیبی بین دو انگشت گرفت، به جای اینکه پرتش کند توی جاده، برد انداخت توی سطلِ زباله.
از آن شب سالها گذشته است، اما هنوز هر وقت اتوبوس برای شام نگه میدارد، گذشته از این که میل و اشتهام کور میشه ، ظرفِ برنجی هم که جلوم میگذارند، ناخودآگاه با چنگال برنجها را کنار میزنم تا مطمئن شوم زیرِ آن سفیدیِ بخارکرده، چیزی پنهان نشده باشد.