
سر چهارراه شلوغ بود. چراغ راهنمایی مدام قرمز میشد و همین مکثهای اجباری برای عدهای حکم سفره نان را داشت. از بچههای کار بگیر تا گلفروشها و شیشهپاککنها، همه دنبال سهم خود از توقف ماشینها بودند. یکی با شیشهشور کثیف، بیاجازه شیشه را خیس میکرد؛ یکی اسپند دود میکرد و زیر لب چیزی میخواند؛ یکی هم طوری آه میکشید که انگار اگر همین لحظه کمکش نکنی، تا شب دوام نمیآورد.
اما میان همهشان، یکی فرق داشت.
چهارراه، پاتوق همیشگیاش بود. هر چند وقت یکبار سناریویش را عوض میکرد. یک هفته از بچههای گرسنهاش میگفت؛ هفته بعد نسخهای مچاله و چروک را به شیشهها میچسباند و از بیماری صعبالعلاجش میگفت. یکبار هم با حال زار از قلبش میگفت که رگهایش گرفته و اگر همین امروز پول آنژیو جور نشود، کارش تمام است. هر بار ترفند تازهای رو میکرد و من فقط نگاهش میکردم. برای من بیشتر شبیه بازیگری بود که خوب بلد است کجای نمایش صدایش را بالا ببرد و کجا مکث کند. پشت فرمان بودم و بیتفاوت منتظر سبز شدن چراغ میماندم.
اما این بار، نقشهاش فرق داشت.
مرد وسط خطکشی عابر پیاده ایستاد. ناله نکرد، التماس هم نکرد. صاف ایستاد، نگاهی به صف ماشینهای مدلبالا انداخت و با صدایی بلند فریاد زد:
«به شما هم میگن مرد؟ توی این شهر خرابشده هیچ مردی پیدا نمیشه؟ یک مرد نیست دست یک بیچاره رو بگیره؟ یعنی همهتون فقط ادعا دارین؟»
همین چند جمله کافی بود.
چند لحظه سکوت حاکم شد. بعد واکنشها شروع شد. راننده بغلدستی من، مردی تنومند با سبیلهای زمخت که سرش توی گوشی بود، ناگهان برافروخته شد. با عجله شیشه را پایین آورد، تراول درشتی از جیبش بیرون کشید، به سمت مرد گرفت و با صدای بلند گفت:
«بیا بگیر مرتیکه! بگیر تا نگی توی این شهر مرد پیدا نمیشه!»
همزمان، راننده پراید پشتی هم دستش را بیرون آورد و چند اسکناس را در هوا تکان داد. انگار مسابقهای راه افتاده بود تا هر کس زودتر ثابت کند نامرد نیست.
مرد با ولع، سریع پولها را قاپید و چپاند توی جیب کت کهنهاش؛ بدون اینکه حرفی بزند یا تشکری کند.
چراغ سبز شد. ماشینها راه افتادند و من هم از چهارراه رد شدم. توی آینه وسط دیدم مرد روی جدول سیمانی نشست. سیگارش را روشن کرد، منتظر چراغ بعدی بود. او گدا نبود؛ فقط خوب میدانست برای هر قفلی، چه کلیدی لازمه؛ ترحم و بیماری برای بعضیها کارساز بود، اما بعضی جیبها را فقط میشد با کلید غیرت باز کرد.