
منصور که رفت آموزشی، بند دلش پاره شد. از همان هفتهٔ اول، پشت باجهٔ تلفن پادگان زار میزد که طاقت تحقیر و سرمای برجک را ندارد و میخواهد فرار کند؛ میگفت اضافه خدمت و ننگ فراری شدن را به جان میخرد، اما یک روز دیگر توی آن جهنم نمیماند.
من هنوز سربازی نرفته بودم. پشت کنکور، ولو توی خانه و در برزخ انتظار برای نتایج دانشگاه، ایام را با علافی و شمارش تیرک سقف میگذراندم. نه پولی داشتم، نه برنامهای، و نه دلم میآمد ببینم رفیق فابریکم با فرار از پادگان زندگیاش را تباه کند. برای اینکه کلهخرابی از سرش بپرد و همزمان سرِ سرگردانِ خودم هم گرم شود، یک قمار احمقانه راه انداختم: دختری خیالی در ذهنم متولد شد به اسم «سحر»؛ دخترِ موهومِ همسایه که ظاهراً سالها مخفیانه دلباختهٔ منصور بوده و حالا در نبودش تاب نیاورده است.
نشستم و با دستِ چپ، خطی نازک و دخترانه روی کاغذ چرخاندم. نامهها پر از دلتنگیِ جعلی و وعدهٔ روزهای وصالِ بعد از ترخیص بود. حقه گرفت؛ معجزه شد. منصور به عشق نامههای سحر مثل کوه دوام آورد، تریپ عاشقی زد و شبها نامه را میگذاشت زیر متکای سربازیاش تا خوابش ببرد.
مکاتبهها هفتهها ادامه داست تا اینکه یک روز، نامهای رسید که بوی دردسر میداد. منصور در نامه با التماس نوشته بود:
«سحرِ من، لااقل روی صفحهٔ بعدی کمی از عطرت را بزن تا بوی تو توی آسایشگاه همراهِ نفسهایم باشد.»
من آسوپاس بودم؛ جیبهایم خالیتر از آن بود که حتی ارزانترین عطرِ مشهدی را برای کاغذِ دروغهایم بخرم. نگاهم توی اتاق چرخید و افتاد روی قوطیِ فلزیِ سبز روی طاقچه: قوطی ویکس؛ مسکنِ همیشگیِ پادردِ مادرم. چارهای نبود. انگشتم را مالیدم توی قوطی و کشیدم روی لبههای کاغذِ کاهی. بوی تند و سوزانندهٔ آن تمام اتاق را برداشت. با خودم گفتم حتماً بوی پمادِ پای مادر، منصورِ عاشقپیشه را از این خلسه بیرون میکشد، اما کار از کار گذشته بود.
گره اصلی درست همانجا، جلوی باجهٔ خاکگرفتهٔ ادارهٔ پست محله خورد.
پستچی پیرمردی بود تنومند با چشمهایی تیز که انگار سی سال تمام فقط مُهر روی دروغهای مردم کوبیده بود. وقتی پاکتِ نقاشیشده با خطِ چپ را با دستِ لرزان گذاشتم روی باجه، یکباره بینیاش را جمع کرد. بوی وحشتناک ویکس از درز پاکت نشت کرده بود و به مشامش رسید. پستچی با طمأنینه عینکش را جابهجا کرد، زل زد به لرزش انگشتهای من و بعد پاکت را بو کشید. با سوءظن پرسید: «این چیه توش؟ مگه عطرِ دخترونه این بوی دارو و دوا رو میده پسرجان؟ اصلاً چرا دستت اینقدر میلرزه؟»
ضربانم رفت روی صد. فکر کردم هر لحظه ممکن است پاکت را پاره کند، دستم رو شود و خبر برسد به منصور که تمام این مدت، سنگ صبورش یک لافزنِ بیکارِ پشتکنکوری بوده. با تپقزدن و رنگِ پریده آسمانریسمان بافتم که دعای سلامتی است و پستچی بالاخره با اکراه مُهرش را کوبید روی پاکت.
از ادارهٔ پست که بیرون زدم، فهمیدم این بازی دیگر بازی نیست؛ باتلاقی است که با هر نامه بیشتر تویش فرو میروم. منصور اگر میفهمید، خرد میشد؛ اعتمادش، رفاقتمان و غرورش به باد میرفت. باید این جنون را پیش از آنکه کار به رسوایی بکشد تمام میکردم.
هفتهٔ بعد، باز هم با همان دست چپ و زیر سایهٔ همان بوی تند ویکس، آخرین حکم را امضا کردم: نامهای از طرف سحر که در آن نوشته بود پسر داییاش ناغافل از آلمان برگشته، خانواده مجبورش کردهاند و چارهای جز عقدِ اجباری ندارد.
نامه را بیسر و صدا پست کردم. منصور دیگر پشت تلفن گریه نکرد؛ سکوتش از پشت خط، سنگینتر از شبهای پستدادن توی برجک وسرمای برفی بود. او سرانجام خدمتش را تمام کرد و کارت پایانخدمت را گرفت، اما من تا سالها هر بار بوی پماد ویکس به مشامم میخورد، یاد چشمهای تیز پستچی میافتادم و رفیقی که سرِ علافیِ من، دلش وسط یک پادگانِ یخزده جا ماند.