
قبلا در مورد داستان جنگ ستارگان این مقاله رو قرار داده بودم.
جهان جنگ ستارگان سرشار از شگفتیهای خارق العاده است. شمشیرهای نوری، سفینههایی با توانایی سفر در "هایپراسپیس" (Hyperspace) و یا موجودات شگفتانگیز. با این حال شاید لقب خارقالعادهترین موجودات این جهان را بتوان به جدایها و رقبای دیرینشان، سیثها نسبت داد. شوالیههای اسرارآمیز کهکشان خیلی خیلی دور که از وجودی سحرآمیز به نام نیرو بهره میبرند و در کنار سیثها، غالبا نقش اساسی در نحوه رقم خوردن تاریخ بازی کردهاند. چه جنگهای بیشماری که به نام نیرو اما در راستای قدرتطلبی، توسط این جادوگران فضایی آغاز شدند و کهکشانی که ناتوان در طول اعصار به تماشای آنها نشسته است. صفآرایی این دو گروه درمقابل یکدیگر و نیمهای از نیرو که هر یک ادعا میکنند که نماینده آن هستند، اساس و پایه مناقشات جهانیست که در این متن درمورد آن صحبت خواهیم کرد. از دوران جمهوری تا امپراطوری، تا جمهوری جدید و یا حتی پیش از آنها در جمهوری والا (میتوانید اینجا بخوانید)، نیرو محرک وقایع این کهکشان خیلی خیلی دور همیشه پیروان نیرو بودهاند. پس بیایید به بررسی آنان بپردازیم تا به درک بهتری از وقایع کهکشان دستیابیم.
پژوهش خود را با نیرو آغاز میکنیم و برای بررسی هرچه بهتر آن، منشا حیات در "سیاره نیرو" (Wellspring of Life) را نقطه شروع خود قرار میدهیم. در این سیاره بود که نخستین موجودات زنده هوشمند میکروسکوپی به نام میدی-کلورینها (Midi-chlorian) به وجود آمدند. این گونههای ابتدایی حیات، میدانی قدرتمند از نیرو را میان خود به وجود آوردند که از وجود حیات سرچشمه میگرفت. به تدریج، میدی-کلورینها در اولین سلولهای زنده جای گرفتند و با تزریق نیروی حیات بخش خود به آنها، سبب تشکیل حیات به گونهای که میشناسیمش گشتند. وجود نیرو باعث تسهیل تشکیل و تکامل گونههای گوناگون حیات گشت که خود سبب نیرومندتر شدن نیرو شده و به این صورت، حلقهای از بازخورد تشدیدی بین حیات و نیرو شکل گرفت. با گسترش حیات و گونههای آن و افزایش نیرو، وجود بالاتری تحت عنوان نیروی کهکشانی به وجود آمد که تمام موجودات را از طریق میدی-کلورینها به یکدیگر مرتبط میکند. با افزایش حیات در جهان، جایگاههای بیشتری برای پذیرش انواع گونههای حیاتی در آن به وجود آمد که خود به افزایش بیش از پیش حیات کمک میکرد. با این حال حیات به وجود نوعی تعادل طبیعی بین گونههای خود نیازمند است؛ نیازی که توسط اراده نیروی کهکشانی برطرف میگردد. نیروی کهکشانی به واسطه وجود میدی-کلورینها به صورت غیرمستقیم و گاها مستقیم (به کمک موجودات حساس به نیرو)، تغییرات لازم برای حفظ و گسترش حیات و همچنین از بین بردن موانع و خطرات برسر راه آن را در جهان اعمال میکند. به آن دسته از موجودات هوشمند (که به واسطه حضور میدی-کلورینها) توانایی تشخیص و استفاده از نیرو را برخوردار هستند، افراد حساس به نیرو گویند. این بود پیشدرآمدی بر منبع تواناییهای جدای و سیثها، گرچه شاید سوالاتی درمورد نیمههای نیرو همچنان وجود داشتهباشد که درادامه به آنها میپردازیم.
حال میتوانیم نگاهی به محفل جدای بیاندازیم، که یکی از اصلیترین استفادهکنندگان نیرو در طول ادوار مختلف بوده است. جدایها پایههای فلسفه خود را بر روی مراقبه و تامل در نیمه روشن نیرو بنا نهاده و قوانین زیر را سر لوحه کار خود قرار میدهند:
جایی برای احساسات نیست، هنگامی که صلح وجود دارد.
جایی برای نادانی نیست، هنگامی که دانش وجود دارد.
جایی برای اشتیاق نیست، هنگامی که آرامش وجود دارد.
جایی برای آشوب نیست، هنگامی که توازن وجود دارد.
جایی برای مرگ نیست، هنگامی که نیرو وجود دارد.
صلح، دانش، ارامش، توازن و نیرو؛ پنج ستون این فلسفه. جدایها خادمان نیرو هستند و با مراقبه و ایجاد آرامش درون، خواست نیروی کهکشان را براورده میکنند. آنان از نیرو "تنها برای آگاهی و دفاع، و نه برای حمله" استفاده میکنند؛ از آن جهت که پرخاشگری که ممکن است به گرویدن به نیمه تاریک و از دست رفتن زندگی ختم شود، برای آنان منع شدهاست. خادمان نیرو در واقع باید خادمان زندگی باشند و اینگونه است که جدایها نگهبانان صلح و حافظان توازن موجود در طبیعت هستند و برای اجرای خواست نیروی کهکشانی از هیچ عملی سرباز نمیزنند؛ از خودگذشتگی از والاترین خصوصیتهای یک جدای است.
دیگر خصوصیت وجودی یک جدای، استفاده وی از نیمه روشن نیرو است؛ نیمهای که به عقیده آنان، سرچشمه تمام فضایل اخلاقی چون خرد و عدالت است و نقطه متضاد آن یعنی نیمه تاریک نیرو، سرچشمه تمام رذائل اخلاقی میباشد که با ترغیب سرشت قدرتطلب افراد، آنان را در ژرفای چاه تاریکی غرق میکرد. این گونه بود که جدایها همیشه از خطرات گرویدن به سوی تاریک نیرو هراس داشته و خودداری از ارتباط با آن را در آموزشهای خود لحاظ میکردند. با این حال قدرتطلبی از خصوصیات طبیعی موجودات است و بعد از مدتی، یکی از اعضای محفل جدای به قدرت دست نخورده نیمه تاریک نیرو پی برد. به عقیده او، قدرت واقعی نه از طریق مراقبه در نیمه روشن، بلکه از طریق پذیرفتن کامل نیمه تاریک به دست میآید؛ عقیدهای که خیلی صریح توسط شورای جدای محکوم و شخص متخاصم از محفل طرد شد. اما وی توانست طرفدارانی را میان خود جمع کند و پایه طرز فکر جدیدی برای نیرو را بنا نهاد: سیث. پس از وقایع " صد سال تاریکی" (Hundred-Year Darkness)، جدایها تصمیم به ایجاد تغییراتی گسترده در نظام آموزشی خود گرفتند. به عقیده آنان برای جلوگیری از گرویدن به نیمه تاریک، باید عوامل سوقدهنده به آن را از بین برد؛ درنتیجه جدایها روی به سرکوب کامل احساسات و حذف تعلقات مادی از زندگی خود آورده و راه و رسم فلسفه رواقی را در زندگی خود پیشه گرفتند. این تصمیم به جهت جلوگیری از خطر ایجاد هرگونه حس وابستگی و درنتیجه ترس از دست دادن آن در افراد به وجود آمد. همانگونه که استاد یودا توضیح میدهد:
" ترس به خشم، خشم به نفرت و نفرت به رنج ختم میشود."
وابستگی هایی چون روابط عاشقانه نیز در همین راستا منع گردیده و در عوض، جدایها به عشق ورزیدن به تمام موجودات (که وجود نیرو را تشکیل میدهند) توصیه میشودند؛ چنین دیدگاهی در فلسفهای مذهبی بیسابقه نیست و در چنین طرز فکرهایی، اغلب تمایلات و تعلقات دنیوی صرفا لذتی زودگذر تلقی شده و عشق به خالق به عنوان شادی حقیقی ستایش میشود. این گونه است که جدایها خود را از سرچشمه شر اخلاقی، که به عقیده اگوستین هیپویی (فیلسوف مسیحی) میل مفرط به خیرهای فانی میباشد (که خود سرچشمه در تمایلات کنترل نشده دارد) میرهانند. اگوستین در این باره مینویسد:
" باید بپرسیم ایا رساندن شر چیزی جز نادیده گرفتن خیرهای جاودان است؟... درحقیقت، شر حاصل جستوجوی لذتهای فانیست؛ گویی که مهم و اعجاب آوردند."
به عقیده این محفل، این روش مراقبه و ریاضت فکری جدایها را از بند عوامل گمراه کننده آزاد کرده و کمک میکند که راحتتر به خواست نیرو جامه عمل بپوشانند. حال میتوان به درک مناسبی از طرز فکر جدایها دست یافت؛ با ایجاد ارامشی درونی که سالها برایش آموزش میبینند، جدایها خود را همراستا با نیرو قرار داده و آن را به میل خود منتقل میکنند. اما اجرایی کردن چنین درجه شدیدی از تمرینات و مراقبه برای افراد کار آسانی نبود؛ از آن جهت که افراد به صورت طبیعی در طول زندگی خود نسبت به اشخاص (مانند پدرومادر خود) و یا دیگر تعلقات مادی وابستگی پیدا کرده و از بین بردن این وابستگیها به سادگی صورت نمیپذیرفت. چاره کار برای محفل، به خدمتگیری اعضای جدید در سنین بسیار پایین (2 تا 3 سالگی) بود. اینگونه محفل کنترل کامل بر تمام ابعاد زندگی دانشآموزان خود میداشت و ریاضتهای فکری و بدنی را از کودکی بر آنان تحمیل میکرد.
حال که درک نسبی از محفل جدای و فلسفه آنان کسب کردیم، میتوانیم به نقد آن بپردازیم. انزواطلبی احساسی جدایها در ابتدا ممکن است تصمیمی مثبت قلمداد گردد؛ به این دلیل که توانایی نادیده گرفتن هیجانات در تصمیمگیری از خصوصیات یک رهبر تلقی میشود. با این حال سرکوب احساسات تنها گزینهای کوتاه مدت برای رهایی از موقعیت موجود به شمار رفته و تاثیرات روانشناختی آن در دراز مدت ممکن است آسیبهای جبران ناپذیری را به سلامت روان شخص وارد کند. به همین جهت در روانشناسی به افراد توصیه میشود که در موقعیت مناسب با عواطف و هیجانات خود رودررو شده و آنها را حلوفصل کنند؛ زیرا این هیجانات ممکن است بعدها در قالب افسردگی و یا پرخاشگری نمایان شوند.
با این حال جدایها نه تنها اعتقادی به رودررو شدن با احساسات خود ندارند، بلکه در آموزشهای خود کاملا آنها را سرکوب کرده و از بروز آنها جلوگیری میکنند. خطر چنین رویکردی در مواجه با هیجانات، ایجاد فشارهای درونی و روانی بر افراد میباشد که ممکن است با دخالت یک عامل بیرونی، به راحتی به طرز غیرقابل کنترلی در قالب اعمال و رفتار پرخاشگرانه بروز کنند. برای مثال چطور است به دوران زندگی اناکین اسکایواکر به عنوان یک جدای نگاهی بیاندازیم. او که در 9 سالگی به معبد جدای ملحق شد، ارتباط عاطفی نزدیکی با مادر خود داشت و هراس از دست دادن وی در او آشکار بود. وابستگی که توسط شورای جدای نیز بررسی شد و از عواملی بود که سبب مخالفت اولیه آنان گشت، اما درنهایت شورا اخرین خواسته کوای-گان جین را محترم شمرد. این عمل شاید اولین اشتباه جدایها در خصوص اناکین بود، زیرا جدایی عاطفی کودکان از والدین خود اغلب به ایجاد حس ترس، اضطراب، افسردگی، درماندگی و ناامیدی منجر میشود؛ عواطفی که در سالها آموزش اناکین به شدت سرکوب شدند. همانطور که قبلتر اشاره شد، فشار عواطف و هیجانات کنترل نشده ممکن است در مقطعی با دخالت یک عامل خارجی ازاد شوند؛ برای اناکین، این عامل خارجی مرگ مادرش به دست یک قبیله Tusken Raiders بود. انفجار احساسات اناکین پس از دیدن جسد مادرش، کاملا بر تمرینات او چیره گشت که قتل عامی وحشیانه را در ادامه به همراه داشت. پیامد دیگر این اتفاق، تشدید ترس اناکین برای از دست دادن عزیزانش بود که با مرگ مادرش، حال به طور کامل بر روی پدمه امیدالا متمرکز گردیده بود. جدایها نه تنها سرچشمه مشکلات اناکین را نادیده گرفتند، بلکه به بدترین شیوه ممکن تلاش کردند تا آنها را مجددا سرکوب کنند. برای مثال بیایید به توصیه استاد یودا درمورد ترس از مرگ نگاهی بیاندازیم:
" ترس از دستدادن، گذرگاهی به نیمهتاریک است... مرگ بخش طبیعی زندگانی است. خوشحال باش، برای کسایی که به نیرو میپیوندند. نکن سوگواری برایشان، نباش دلتنگشان. وابستگی به حسادت ختم میشود که سایه طمع است... خودت را آموزش بده تا رها کنی، هر آنچه را که میترسی از دست بدهی."
در فلسفه جدایها، مرگ به عنوان پایان تلقی نمیشود و تنها به معنی وحدت شخص با نیرو است؛ به همین جهت ترس از مرگ برای جدایها بیمعنی بوده و عاملی برای سوگواری به حساب نمیآید. چنین توصیهای برای شخصی که هیچ تجربهای در رویارویی و کنترل هیجانات خود ندارد، احمقانهترین راهبرد ممکن است و نتیجه آن، بیدفاعی محض شخص دربرابر فاجعه تراژیک گریزناپذیری است که انتظار او را میکشد. بیتفاوتی عاطفی جدایها سبب شد که آنان در تشخیص بنیادیترین احساسات اناکین ناتوان باشند، که حال به درجه بحرانی از فشارهای روانی رسیده بود. عدم توانایی اناکین در کنترل حس اندوه خود از مرگ مادرش، منجر به تشدید ترس فقدان و این خود منجر به افسردگی و سرسپردگی شد؛ موضوعی که یودا و جدایها بار دیگر عاجز از چارهاندیشی برای آن بودند. دستکاری ترسهای مهار نشده در وجود اناکین و بهرهبرداری استادانه پالپاتین از آنها نیز درنهایت، موجب به سقوط او به نیمه تاریک گشت. در ادامه بروز رفتارهای پرخاشگرانه و درنهایت زجر به عنوان فرجام ماجرا.
ناکارآمدی این طرز فکر در مواجه با مسئله با اهمیتی چون مرگ، حتی برای استاد بزرگی چون یودا نیز عیان است؛ به این جهت که حتی وی نیز آمادگی روانی از دست دادن محفل و دوستان خود را پس از خیزش پالپاتین نداشت و خود-تبعیدی و گوشهنشینی را پیش گرفت. تراژدی اناکین اما تنها مورد از پیامدهای فاجعهبار آموزشهای جدای نیست و در طول تاریخ، عده زیادی از آموزندگان این محفل به نیمه تاریک گرویده شدهاند. درواقع سیثها و پیروان نیمه تاریک نیرو تنها و تنها یک محصول جانبی فلسفه این محفل بود که با مدیریت مضحک شورای جدای در هر بار پیشامدش، مشکلات متعددی را برای کهکشان به وجود آورد و درنهایت سبب سقوط کامل جدایها شد. ضعفهای فلسفه جدای برای هزاره هاست که آثار زیان باری به وجود میآورد، اما یکدندگی آنها در تغییرناپذیری به قیمت از دست رفتن تعداد بیشماری زندگی تمام شد؛ زندگی که آنها قسم یاد کرده بودند تا از آن دفاع کنند. مشکلات فراتر میروند هنگامی که در میابیم جدایها در عمل به دورویی اخلاقی و مطلقگرایی مفرط نیز دچار هستند؛ چطور است به این حرف اوبی وان نگاهی بیاندازید:
" فقط سیثها مطلق گرا هستند."
آیا چنین طرز فکری به خودی خود، نمونهای از مطلقگرایی نیست؟ اگر به عقیده آنان نیرو حقیقتا دو نیمه دارد، نابودی یک نیمه آن چگونه حقیقتا منجر به تعادل میشود؟ جدایها نه تنها کوچکترین تحملی برای مواجه با عقاید دیگر برای استفاده از نیرو ندارند، بلکه زیر بار کوچکترین درجهای از نظارت و یا حتی انتقاد بر فلسفه خود نیز نمیروند. دانش و تعلیمات جدایها همیشه محرمانه و تنها در اختیار این محفل بوده است. در هیچ مقطعی از تاریخ، جدایها مشاورهای از دیگر مراجع کهکشان درمورد آموزشهای خود قبول نکردند. تصور کنید چه اتفاقی در دنیای خودمان رخ میدهد اگر یک سازمان با پیشزمینه مذهبی، بدون توضیح و یا قبول نظارت، عدهای از کودکان را در سنین خردسالی برای همیشه از پدر و مادر خود جدا کند. سرنوشت این کودکان تا ابد درگرو اختیار این سازمان قرار میگیرد و هیچ حق انتخابی درمورد شستوشوی ذهنی که در طول عمر خود تجربه خواهند کرد، برای آنان وجود نخواهد داشت.
از جدایها انتظار میرود که تمام طول عمر خود را عاری از احساسات درخدمت نیرو باشند و اگر خواستهای جز این داشته باشند، مرتد اعلام خواهند شد. هنگامی که درنهایت فاجعه بالقوه اتفاق میافتد، بدون کوچکترین درجهای از مسئولیتپذیری اخلاقی برای ماحصل تعلیمات خود، با کج خلقی به مقابله با آن میروند. آنان به خود لقب نگهبانان صلح و عدالت کهکشان را اعطا کردهاند که در ظاهر شرافتمندی آنان را نشان میدهد، اما حقیقت امر این است که اعمال آنها از روی خیرخواهی نیست. این موضوع رو میتوان در گفتوگوی اوبی وان و استادش کوای-گان بر روی سیاره تاتویین دید:
"چرا حس میکنم یه موجود بیخاصیت دیگه رو به خودمون اضافه کردیم؟"
طرز فکر شعارگونه محبت ورزیدن به تمام موجودات زنده، توانایی اهمیت دادن به اشخاص را از جدایها گرفته است. آیا اوبی وان پس از دیدن وضعیت مادر اناکین در تاتویین، برای آزادی وی اقدامی کرد؟ نگهبانان عدالت در جمهوری، مسئولیتی درقبال بردهداری در دیگر مناطق کهکشان ندارند؟ البته که نه! سیاست حوضهای نیست که جدایها به آن وارد میشوند و درعوض اجازه وارد شدن سیاست به محفل خود را هم نمیدهند (اما پالپاتین نقشه دیگری داشت که میتوانید اینجا درموردش بخوانید). رشد اقتصادی در دوران جمهوری به وفور دیده میشود و صلح نسبی درتمام نقاط تحت کنترل سنا برقرار گشته بود و اینها موضوعاتیست که جدایها ممکن است به آنها غبطه بخورند. اما در این دوران همچنین شاهد بالاترین درجه از فساد دولتی در سنای کهکشانی بودیم. اتحادیههای مالی و بانکی قدرتی روزافزون (چه به لحاظ سیاسی و چه نظامی که میتوانید اینجا درموردش بخوانید) به دست میآوردند و حتی در مقطعی، برعلیه جمهوری قیام کردند. جامعه کاپیتالیستی جمهوری در رشد اقتصادی کهکشان نقش بزرگی داشت، اما اختلاف طبقاتی، بردهداری، قاچاق در مناطق آزاد تجارتی و دیگر اثرات جانبی آن مسائلی هستند که جدایها به آن اشاره و یا حتی توجهی نمیکنند. والاتر از این موضوعات، دشمن قسم خورده جدایها بدون کوچکترین درجهای از سوظن در سایه معبد جدای در کروسانت، به توطئهچینی بر ضد جمهوری و محفل پرداخت و درنهایت آنان را سرنگون کرد.
جدایها هنگام پایهریزی فلسفه خود، احساسات را به عنوان خطری بر آرامش خود تفسیر و از آنها پرهیز کردند؛ این موضوع تا حدودی صحیح است که احساسات مهارنشده میتوانند به تصمیمات و اعمال کنترلنشده ختم شوند؛ همانطور که این احساسات اناکین را به نیمه تاریک کشاندند و حتی لوک را تا سرحد پیوستن به پالپاتین پیش بردند. اما نکته شگفتانگیز این است که ظرفیت عاطفی در وجود اناکین سالها پس از سقوطش به نیمه تاریک، همچنان دست نخورده باقی مانده بود. با وجود مرگ پدمه، توانایی ویدر به عشق ورزیدن هیچگاه به طور کامل از بین نرفت و لوک نیز با اراده شکستناپذیر خود، آن را از اعماق وجود ویدر پیدا کرد و ارباب تاریکی را به رستگاری رساند. بله، ظرفیت احساسی آخرین ملجا روشنایی در قعر چاه تاریکی بود که وسیله خروج از آن را برای یکی از مخوفترین افراد کهکشان فراهم آورد. شاید همین احساسات لوک نیز موجب شد که وی بر وسوسههای پالپاتین در کشتن پدر خود فارغ آید. سقوط ایدئولوژی جدای حاصل سالهای سال سکون رضایتمندانهایست که در سایه صلح نسبی جمهوری در این محفل پدید آمده بود و چون خانهای پوشالی در برابر قیام پالپاتین، از هم پاشید.
صحبت درمورد جدایها اما کافیست، حال بیایید به بررسی طرف مقابل بپردازیم: سیثها، پیروان نیمه دیگرتاریک نیرو و به ظاهر شروران جهان استاروارز (که خوب حقیقتا هم در طول تاریخ، بارها دست به اعمال شرارتانگیز زدهاند). برخلاف جدایها، سیثها نیرو را با استفاده از فوران احساسات خود فرامیخوانند و این موضوع را میتوان در قوانین آنان دید:
صلح دروغی بیش نیست، فقط اشتیاق وجود دارد.
با اشتیاق، من توانمند میشوم.
با توانایی، من قدرتمند میشوم.
با قدرت، من پیروزمند میشوم.
از طریق پیروزی، بندهای من میگسلند.
باشد که نیرو مرا آزاد کند.
اشتیاق، توانایی، قدرت، پیروزی و نیرو، پایههای فلسفه سیث هستند. همانطور که قبلتر اشاره شد، اولین مرتدان محفل جدای کسانی بودند که محفل سیث را بنا نهادند. این اختلاف نظر بر سر اکتشافات عدهای شکل گرفت که با استفاده از تکنیکهای باستانی و فراخوانی نیمه تاریک، قدرتی فرای تصور آنچه نیمه روشن به آنان عرضه میداشت، کسب کردند. چنین عملی به هیچ وجه مورد تایید جدایها قرار نگرفت و اینگونه بود که پس از مناقشات فراوان، سیثها از محفل جدای طرد شده و به نقاط دورافتاده کهکشان تبعید شدند. سیثها خادمان نیرو نبوده و آن را صرفا به عنوان وسیلهای جهت کسب قدرت درنظر میگیرند. قدرت نیز درنهایت ابزاریست که آنان را از محدودیتهای طبیعی که برآنان اعمال شده (به مانند مرگ)، آزاد میکند. اگر جدایها همان بازتاب دهندگان صدای ناطقه نیرو هستند و آرامش و صلح را ترویج میدهند، سیثها مظهر نیروی توقفناپذیری هستند که هرآنچه بر سر راه خود بیابد، از جای برمیدارد؛ هرچیز و همهشخص را به اختیار گرفته و از هر وسیلهای برای رسیدن به هدف استفاده میکنند.
در بررسی فلسفه سیثها، توجه به خوی قدرتطلب طبیعی موجودات حیاتیست؛ موضوعی که جدایها از قبول آن سر باز میزنند. اما همچنان نباید فراموش کرد این خوی میتواند به یک زندان نیز بدل گردد. قدرت ابزاریست که توانمند را قادر به اعمال اراده خود میکند، اما همچنین ذات فاسد کننده و اعتیاد آوری دارد که به مانند چاهی بی انتها، فرد را به درون خود میبلعد. مسئلهای که سیثها را در تمام طول تاریخ یکی پس از دیگری به هلاکت نهایی رسانید (به غیر از شاید عده محدودی)، ذات خودتخریبگر آنان بود که ماحصل قدرتطلبی افراطی است.
در ابتدا توانایی و قدرت وسیلهای برای آزادی از محدودیتها به نظر میرسد، اما خیلی زود عطش کسب آن خود به زنجیرهایی جدید مبدل میگردد که بیشتر و بیشتر سیثها را در گرو خود زندانی کرده و به سان بیماری کشندهای، وجود آنان را از پای در میآورد. وسواس فکری که عطش قدرتخواهی در شخص ناتوان ایجاد میکند، خیلی زود جایگزین اهداف وی میشود و با مشغول کردن فکر وی، مانع از استفاده از قدرتی میشود که او بیاندازه خواهان آن بوده است. اینگونه قدرت از وسیلهای جهت رسیدن به امیال افراد، بدل به دغدغه فکری میگردد و بیثباتی روانی شخص را به همراه میآورد. چنین شخصیتی به راحتی ممکن است حتی دوستان و متحدان خود را مانعی بر سر راه کسب قدرت بیشتر ببیند و با آنها به مقابله بپردازد. شرایط مشابه در تمام طول تاریخ بین اعضای فرقه سیث اتفاق افتاد و حتی درنهایت، منجر به ایجاد " قانون دو" (Rule of Two) در میان آنها گشت. به سبب این سیاست، توان نظامی سیثها از منظر سربازان و پیروان حساس به نیرو کاهش چشمگیری پیدا کرد، اما درعوض ثبات به مراتب ارزشمندتری را به محفل آنان بخشید که در سایه آن دو سیث با تمرکز بیشتری به طرف هدف نهایی پیش میرفتند. با وجود اینکه سرشت طمعکار سیثها همچنان دستنخورده باقیماندهبود، حال هدف افزایش قدرت یکدیگر بود و نه قدرتطلبی فردی. این قانون موجب گشت که در طول قرنها، دانش و نفوذ سیث به طور متناوب در هر نسل بهبود پیدا کند؛ شاگرد و استاد در کنار یکدیگر رشد میکردند، اما درنهایت تنها شخص برتر در مقام استاد نسل بعدی سیث باقی میماند.
با این حال فراموش نکنیم که این قانون تنها سرپوشی برمشکلی بود که همچون آتش زیر خاکستر، همچنان به قوت خود باقی مانده بود؛ برای اثبات این موضوع چطور است نگاهی به دوران نچندان بلند امپراطوری کهکشان (در مقایسه با دوران دو جمهوری پیش از خود) بیاندازید. در دورانی که حکومت مرکزی کهکشان به بالاترین درجه از قدرت نظامی خود رسیده بود و امپراطوری مخوفترین سلاح تاریخ را در اختیار داشت، بازهم گروهی از شورشیان با محوریت یک جدای توانستند امپراطور و نیروهای قدرتمندش را به چالش کشیده و درنهایت مغلوب کنند (مشابه این اتفاقات را سالها بعد با ناوگان عظیم محفل نهایی نیز مشاهده کردیم). جستوجوی افراطی قدرت منجر به خاصیت خودنابودگری در فلسفه سیثها میگردد که شاید بتوان آن را بالاتر از جدایها، دلیل اصلی ناکامی هایشان در طول دورانها قلمداد کرد؛ فرای این موضوع که آنان در مقاطی توانستند بر جدایها غلبه کنند، تجربه ثابت میکند که دوران سلطه سیثها عمدتا بسیار کوتاهتر از همتایان خود بودهاست. گرچه این مسئله آنچنان تعجب برانگیز نیست، هنگامی که در نظر داشته باشیم که افراطیگری سیثها و طرز تفکرشان از فلسفه والد خود یعنی جدای نشات میگیرد.
حال میتوانیم تصویر واضحتری از جنگهای به ظاهر بیپایان کهکشان داشته باشیم. سالها قبل، گروهی از افراد حساس به نیرو به دور هم جمع شدند و بعد مدتی محفل جدای به وجود آمد. این فلسفه جدای بود که برای اولین بار نتوانست از گرویدن شاگردان خود به نیمه تاریک جلوگیری کند و همواره مجبور به مبارزه با آنان گردید؛ با این حال جدایها هیچگاه به اصلاح فلسفه خود نپرداختند و متکبرانه به راه خود ادامه دادند. حتی اگر در مقطعی موفق به نابودی تمام سیثها میشدند، درون مایه تعلیمات خودشان درنهایت به خلق دوباره نسل جدیدی از مرتدان ختم میشد و اینگونه کهکشان در چرخهای بیپایان از جنگ گرفتار شد. نیاز به جدایها برای مقابله با تمامیتخواهی سیثها و حفظ تعادل طبیعی نیرو غیرقابل انکار است (نمیتوان کهکشان را با عدهای که درنهایت باعث نابود خود میشودند، رها کرد)، اما این به این معنی نیست که آنها خود بخشی از مشکل کهکشان نیستند. لوک اسکایواکر نیز به این موضوع واقف است و جدایها را این چنین برای ری به تصویر میکشد:
"حالا که جدایها منقرض شدن، براشون داستانسرایی میکنن و میپرستنشون. ولی اگه این افسانههارو کنار بذاری و به اعمالشون نگاه کنی، میراث جدای شکست، ریاکاری و تکبره. "
با این حساب، چاره کار کجاست؟ درس گرفتن از شکستهای گذشته در ظاهر ساده به نظر میرسد، اما جدایها همواره از انجام آن امتناع کردهاند. اما بیایید برای لحظه تصور کنیم که جدایها مایل به تغییر هستند، از کجا باید شروع کنند؟ این سوال به عقیده من، راحل نهایی بخش زیادی از مشکلات کهکشان خواهد بود. اگر به خاطر داشته باشید، قبلتر اشاره کردم که نیمههای نیرو را بررسی خواهیم کرد و حال نوبت به این موضوع رسیده است. به عقیده جدای و سیثها، وجود نیرو به دو نیمه روشن و تاریک تقسیم شده است؛ نیمه روشن نماینده تمام مفاهیم مثبت و نیمه تاریک هم تمام مفاهیم منفی، اما حقیقت چیزی فراتر از این است. به عقیده من، نیرو در حقیقت یک وجود واحد است که در قالب ابزاری برای استفاده افراد صالح و فاسد کهکشان بهکار میرود (برای درک بهتر میتوان نیرو را به آتش تشبیه کرد). نیرو هیچگاه نیمههای متضاد تاریک و روشن نداشته، بلکه این جدایها و سیثها بودند که دلیل تضاد عقیدتی خود را، وجود نیمههای مختلف در نیرو تفسیر کرده و مدام دم از نبود تعادل میزدند. به جای بحث درمورد درست و غلط بودن نیمههای نیرو، شاید فلسفه بهتر درک آن به عنوان یک منبع قدرت است؛ زیرا حقیقت نیرو نه خیر است و نه شر.
همانطور که اشاره شد، ذات قدرت فاسد کنندهاست؛ اما این موضوع به این معنی نیست که ذهن و اراده قدرتمند از پس مهار آن برنمیآید. کاملا برعکس؛ همانگونه که بدن فیزیکی افراد برای انتقال قدرت به تعلیم نیاز دارد، ظرفیت فکری و روانی آنها نیز برای غلبه و استفاده از آن به مراقبه نیازمند است. اما این تعلیمات نباید با نادیده گرفته شدن طبیعت موجودات (سرکوب احساسات) همراه باشد و در حقیقت، نیازمند آموزشهایی با محوریت رویارویی و کنترل هیجانات میباشد. ترس و خشم سبب سقوط شخصیتی اناکین گشت و توانایی عشق ورزیدن موجب رستگاریش. حقیقت احساسات در همین موضوع است که میتوانند به عنوان تیغی دو لبه عمل کنند و در صورت استفاده بهینه، قدرت افراد را بدون عارضههای منفی خود دوچندان گردانند. اینگونه میتوان بهترین خصوصیات دو طرز فکر را برای رسیدن به فلسفهای نهایی و متعادل با یکدیگر ترکیب کرد؛ به عنوان یک جدای، افراد سالهای زیادی از عمر خود را صرفه ریاضتهای فکری میکنند که ظرفیت روانی آنها را برای قدرتی که باید آن را به کار برند، آماده میکند. در طرف دیگر، طرز فکر سیث میتواند پذیرش و گاها انتقال احساسات برای رسیدن به خواسته نهایی را ارمغان بیاورد و اختیارات فرد را برای استفاده از قدرت خود، بالاتر بَرَد؛ نه برای پرستش، بلکه برای رسیدن به خواستهها و امیال خود. با این تفاسیر همچنین تقدیر نهایی فرد برگزیده را میتوان در نابود کردن طرز فکرهایی دانست که ماهیت دوگانه به نیرو میدهند (که هیچگاه به طور کامل به انجام نرسید). اما امید به تغییر هنوز کاملا از بین نرفته است. پس از وقایع فیلم خیزش اسکایواکر(آخرین فیلم جنگ ستارگان)، شاید بتوان به راستی ادعا کرد که محفل جدای و سیث کاملا از میان رفته و آینده میتواند متفاوت از هزاران سال قبل رقم بخورد؛ گرچه این آینده در دستان ری اسکایواکر(پالپاتین) قرار دارد.(در اصل این قسمت پایان جدای و سیث بود.)
منبع:
https://telegra.ph/%D8%AC%D8%AF%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%AB-%D8%AF%D9%88-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%87%DB%8C-04-07