
باسمه تعالی
دکمهی پنجره را میزنم تا شیشه کنار برود و هوایی تازه کنم. اندکی دود توی هوا هست و همین ، من را به سرفه میاندازد. برای من که هفتاد و چند سال از عمرم را خرج کردهام و بدنم حسابی فرسوده شده، همین مقدار آلودگی هم آزاردهنده است. آخرین بار که با شهردار صحبت میکردم و نقد و پیشنهاد هایم را میشنید ، خبر نصب فیلتر های آلودگی را خیلی یواشکی توی گوشم زمزمه کرد. میگفت چند تا خیّر پول روی هم گذاشتهاند و میخواهند این وسیلهی گران قیمت را برای شهر گراش بخرند. اگر این اتفاق میافتاد، چهارمین شهر کشور میشدیم که این اتفاق مهم توی آن رخ میداد. آلودگی ها، دمار از روزگار خیلی شهرها درآورده بود. الان که دارم رنگ و روی هوا را میبینم و کمتر اثری از آلودگی نیست، انگار خبر درست بوده و بزودی مژدهاش را به مردم شهر میدهند.
فکری توی سرم جرقه میخورد. اگر خبری از آلودگی نیست، پس میتوانم قدم بزنم. خدا میداند که چه مدت است که یک قدم زدن بدون ماسک و وسایل اضافی نداشتهام. لباس میپوشم و قبل از بیرون رفتن، دریچهی بادگیر را میبندم. بعد از گران شدن سوخت ها و کمبود انرژی، شهر های جنوبی، ابتکار به خرج دادند و بادگیرهای نیمهبرقی را راه انداختند. برای خودش معجزهای بود. سنگ بزرگی را برداشت.
کفش به پا میکنم و با آسانسور پایین میروم. شهر پر از ساختمان های بلند و بدقواره شده. آدم گاهی دلش برای دیدن آسمانِ بدون مزاحم تنگ میشود.
پای ساختمان ، چشمم به باغچهی کودک میافتد. سر و صدای چند بچه بلند است. هنوز هم سال ها بعد از تمام شدن آموزگاری، با دیدن هر کودک کوچک و معصومی، حواسم پرتشان میشود. باغچه های کودک، مجموعه های کوچکی توی هر محله بودند برای جبران خانه های بیحیاط. بچه ها توی شن ها وول میخورند و با صدای بلند با هم حرف میزنند. گوش تیز میکنم تا ببینم چه میگویند. انگار دارند سعی میکنند اچمی حرف بزنند. سر ذوق میآیم. چند سال قبل، زبان بومی شهر، آسیب جدی دیده بود. نمیدانم مقصرش سهلانگاری مردم بود یا قدرتمند بودن موج حملهی زبان های دیگر. شاید هم ما غیربومی ها، خیلی نامحسوس، مردم را مجبور کرده بودیم که با زبان خودمان با ما حرف بزنند. اما کار که بیخ پیدا کرد، مسئول ها بالاخره از خواب بیدار شدند و مردم هم به صرافت افتادند تا زبان عزیزشان را نجات بدهند. آنقدر کار فرهنگی شد، آنقدر آهنگ و کتاب و سرود و شعر کار شد، آنقدر قانون وضع شد و کار های دیگر شد تا اینکه ورق برگشت. من هم همان موقع ها توانستم اچمی یاد بگیرم.
هنوز هم شهر، پر از غیربومی هاست. البته شاید با گذشت این همه سال از ماندن آنها، باید بومی حسابشان کرد. شهری با چنین پتانسیلی، به نیروی انسانی زیادی نیاز دارد و بودن آدم هایی با توانایی های متفاوت، ضروری بود. بعد ها هم کار مشترک بومیها و همین غیربومیها، چند بار شهر گراش را، تبدیل به شهر تراز کشوری کرد. یک افتخار بزرگ و تکرار نشدنی.
ورودی مترو شلوغ است. کلی آدم در حال داخل رفتن و بیرون آمدن هستند. مقصدشان لار است یا اوز. اگر این خط کشیده نمیشد، رفت و آمد توی این شهر های سهقلو، آدم را دیوانه میکرد. از وقتی که گراش و لار و اوز، دست دراز کردند و همدیگر را سفت چسبیدند و یکجور هایی یک شهر شدند، توی کشور معروف شدند به سه قلوها.
راهم را میکشم و توی پیادهرو، بیهدف پیش میروم. آهسته و با حوصله قدم برمیدارم تا لذت بیشتری ببرم و بدن پیرم، کمتر اذیت شود. همینطور که با چشمم دارم به همه جا سرک میکشم، ساختمان ها لطف میکنند و خود را کنار میکشند و یک فضای کوچک پیدا میشود و چشمم به کلات میافتد. بلندقامت و رشید، سبز و درخشان، شهر را میخ خودش کردهاست. آنقدر بر دامنهاش، درخت و گل کاشتند که انگار باغ های مُعلَّق شهر تاریخی بابِل دوباره از دل خاک بیرون آمد و زنده شد. هنوز هم نماد شهر، همین کلات و همین باغ های معلق است.
یک ساعت بعد، کاملا خسته شدهام. ضعف دارد جای لذت را میگیرد. خوشبختانه چند متر آنطرفتر، یک برکآب میبینم. وقتی که ایدهی بادگیر های نیمهبرقی جواب داد، روی برکه ها هم کار کردند تا شاید بتوانند جایگزینی برای آبسردکنها و آبشیرینکنها، پیدا کنند. این تلاش درنهایت، موفقیتآمیز بود. ما هنوز وامدار گذشتگان هستیم. فعلا شهر های جنوبی پر از این برکآب هاست.
چند جرعه آب زلال و خنک مینوشم و با پشت دست، دهانم را خشک میکنم و آنوقت روی نیمکت آهنی مینشینم و آرام میگیرم.
بیشتر توی نیمکت فرو میروم و چشم های را میبندم و سرم را رو به آسمان میگیرم و چند نفس عمیق میکشم. آنوقت به راه آمده فکر میکنم و سال های گذشته. به این فکر میکنم که همین خاک، همین مردم، من را بیخیال شهرهای بزرگ و بلندپروازیهایم کرد و بهانهای شد برای لانه ساختن کُنج همینجای آشنا.