
باسمه تعالی
در میانه های سال تحصیلی و در اردوی مدرسه که در یکی از پارک های شهر و به صورت خانوادگی برگزار شده بود ، با پدر دانش آموزی هم صحبت شدم. از من بابت زحماتی که برای فرزندش کشیده بودم ، تشکر کرد. به او گفتم که خواهش می کنم و این تشکر را پای تعارف و احترام های همیشگی و معمول بین خانواده ها و معلم ها گذاشتم. ولی او ، مسئله را بیشتر باز کرد و به صورت موردی به من توضیح داد.
او گفت که پسرش خجالتی بوده ، حتی در جمع خجالت می کشیده که سلام بدهد یا اینکه نمی توانسته برای خرید به مغازه برود. یعنی اینقدر اوضاعش بد بوده ولی حالا به راحتی توی جمع به بزرگتر ها سلام می دهد یا برای خرید ، کارت را از من میگیرد و خودش برای خرید می رود و از من می خواهد که نیایم و خودش این کار را به تنهایی انجام بدهد.
بابت این تغییر اساسی خوشحال شدم . تحول بزرگی در آن شاگردم اتفاق افتاده بود در صورتی که خودم هم خبر نداشتم.
همان جا یا بعدتر این تغییر شاگردم را تحلیل کردم و چند عامل را در این تغییر سهیم دانستم. نکتهی مقدماتی که در این قضیه باید مورد توجه قرار داد این است که چون آن سال کلاسم شلوغ بود ، پس من توجه مجزا و متفاوتی نسبت به آن شاگرد خاص نداشتهام ، پس احتمالا برنامه ها و فعالیت های عمومی کلاس ، این رشد را در شاگردم رقم زدهاست.
ابتدایی ترین عامل در این تغییر ، رفاقت و دوستی است. رابطه ای که سعی می کنم بین من و شاگرد هایم جریان داشته باشد ، رابطهی دوستی است. البته متفاوت از رفاقت های معمول بین خود شاگرد ها ، بلکه رفاقتی که مرز ها حفظ می شود تا یک وقت بی احترامی یا سوءتفاهمی رخ ندهد. البته در شکل دادن این دوستی ، جنس آن مصنوعی نیست و واقعا شاگردهایم را دوست دارم و با آنها احساس نزدیکی می کنم و این باعث می شود که شاگرد ها با من احساس راحتی داشته باشند. از طرفی این رفاقت را بی حساب بذل و بخشش نمیکنم تا برایشان کمارزش جلوه کند بلکه بسته به خلق و خوی آن شاگرد و ظرفیتی که دارد ، کم یا زیاد می شود.
اولین دلیل تغییر به گمانم ایجاد ارتباط سالم و نزدیک با آن شاگرد منزوی یا کمرو بود که باعث شد بیشتر وارد جریان کلاس شود و خود را در آن سهیم بداند.
دومین مسئله ، دادن مسئولیت است. در کلاس ما ، همه بالاخره در زمان مشخصی ، مثلا به مدت یک هفته ، مسئولیتی در کلاس می گیرند. فرقی هم نمی کند که سطح درسی آن دانش آموز چقدر باشد. مسئولیت برای همه هست. تازه اینکه این وظیفه ، گاهی برای پسر ها دردسر دارد و توی سختی می اندازدشان .
این شاگرد ابتدای سال به من گفته بود که او را نماینده کلاس نکنم و یا جلوی جمع قرآن نمی خواند که به شدت با او مخالفت کردم و گفتم که مجبور است این کار ها را انجام بدهد ، حتی اگر شده بدون رغبت.
در دفتر گزارش روزانه کلاسم هم این مسئله را یادداشت کرده بودم که این شاگردم چنین خواسته ای داشته و من مخالفت کردهام. همین یادداشت کردن این نکته بود که بعد ها این امکان را به من داد تا این موضوع را ریشهیابی کنم و متوجه بشوم که این شاگرد از چه نقطهای به چه نقطهای رسیده است.
دلیل سوم، قرآن خواندن های هر روزه بود. ابتدای هر روز ، جدای از قرآنی که در صف صبحگاه مدرسه خوانده میشد ، یک شاگرد به قید قرعه یا به ترتیب لیست کلاسی ، موظف بود که یکی از سوره های کوچک جزء ۳۰ قرآن را بلند و واضح ، جلوی کلاس برای دوست هایش بخواند و بعد کلاس درس را شروع کنیم. در این مورد بیشتر توصیه می کنم که قرآن را با صوت بخوانند تا تاثیر بیشتری بگذارد ولی اجباری در کار نبود. ولی خواندن با صدای تقریبا بلند و واضح و البته بدون غلط ، ضروری بود.
نتیجهی انجام منظم همین موارد عمومی بود که باعث شد در جریان و گذر کلاس ، چنین شاگرد خجالتی ، دست از کمرویی بردارد و طبیعیتر رفتار کند و یک مشکلی اساسیاش که بعدا می توانست برایش مشکل ساز شود ، تا حدودی حل شود.