
باسمه تعالی
دههی فجر در بین روزهای مدرسه، حس متفاوتی دارد. آهنگهای شورانگیز، تزئینهای در و دیوار، پرچمهای خوشرنگ و رقصان ایران، هر کودک حواسپرتی را متوجه این مسئله میکند که در حال نفس کشیدن در جهان دیگری است.
مسابقهها و سرودها و جشنها از راه میرسند و درس و امتحان و دیکته را به گوشهای هُل میدهند و خودشان جای همه چیز را پر میکنند.
من، بچهی چهارم ابتدایی در روستایی دور افتاده و گِلی، در مدرسهای کوچک و چندپایه، قرار بود توی مسابقهی فوتبال شرکت کنم. مسابقهی دو برای دختر ها و مسابقه فوتبال برای پسرها. یک تقسیمبندی همیشگی در مدرسهمان!
بچههای کلاس پنجمی به عنوان کاپیتان، هر کدام به قید شانس و قرعه و اندکی دقت و زرنگی، از هر پایهی پایینتر برای خودشان یک بازیکن انتخاب میکردند تا تیمها به این شکل، جمع و جور شود و بتوان رقابتی به وُسع مدرسه کوچکمان راه انداخت.
من همتیمی ابوالفضل، احتمالا ضعیفترین کلاس پنجمی شدم. خودم هم خیلی بازیکن خاصی نبودم. البته ناگفته نماند که یک قهرمانی از کلاس دومم در کارنامه داشتم که شاید همان میتوانست حکم یک برگ برنده داشته باشد ولی در هر صورت فکر کنم توی تیم خوبی نیفتاده بودم. آنقدر تیم خاصی نبودیم که اسمهای ویژهتر نصیب دیگران شد. استقلال و پرسپولیس و شاهین و عقاب را بقیه برداشتند و اسم تیم ما شد آزاده. اسمی که مقداری دخترانه به نظر میرسید و همین میتوانست گویای همهچیز باشد. احتمالا ما را جدی نگرفته بودند. خودمان هم شاید بهتر بود خیلی خودمان را جدی نگیریم.
به هر شکلی که بود، بازیها شروع شد و پا توی رقابتها گذاشتیم. باید تنه به تنهی تیم های پر مهره مدرسه، حداقل از حیثیت و آبروی خودمان دفاع میکردیم. شاید همین دفاع جانانه کردن، همین کم اسم و رسم بودن، همین دیوانگی محض، از تیم ما یک آلیاژ خوب ساخت برای بردن.
کاپیتانمان پسر چوپان بود و کودک صحرا، من هم تنومند و سخت، شاید بازیکنهای سال پایینی که توی تیم داشتیم اندکی استعداد فوتبالی بیشتری از ما دو تا داشتند، آنهم شاید. ذهنم آنقدر شلوغ و درهم و برهم هست که دقیقا یادش نیاید که بازیها را چگونه میبردیم یا اینکه چگونه مساوی میکردیم و بعد میتوانستیم توی پنالتی رقیبهای یکی از یکی سر تر را از گردونه رقابت ها کنار بزنیم.
شاید فقط یادم بیاید که دیوانهوار از حریمی امن به نام چارچوب دروازه، آنهم با تمام آنچه که داشتیم، دفاع میکردیم. ما انگار تیم فوتبال یونان سال ۲۰۰۴ بودیم و مدرسه روستاییمان آوردگاه یورو. همین خاطره ناقص و نصفه و نیمه هم ممکن است مال همان سالهای عجیب و غریب فوتبالی باشد.
ما در کمال ناباوری به فینال بازی ها صعود کردیم. تیم آزاده که اسمش دخترانه به نظر میرسید و هیچ بازیکن درست و حسابی تویش پیدا نمیشد، به دیدار نهایی راه پیدا کرده بود. همه چیز ظاهرا داشت خوب پیش میرفت تا اینکه مصدومیتی بد موقع از راه رسید و من را پیش از بازی پایانی، خانهنشین کرد. یک حساسیت فصلی، توی صورتم و دقیقا بین لب و چانهام، تاولی به گردی یک سکه فلزی کاشت. زبانم را بیحس و تکلم را برایم سخت کرد و در نهایت بدنم را به قدری ضعیف کرد که نتوانم بازی کنم.
امیدوار بودم بازی فینال عقب بیفتد ولی اینطور نشد و چون میخواستند قهرمان تا قبل از پایان دهه فجر مشخص شود، یکی از همکلاسیهایم که تیمش قبل از این حذف شده بود را جایگزین من کردند و بازی بدون من برگزار شد.
قصهی حور و پریان ما یک چیز کم داشت، آنهم قهرمانی بود. چیزی که در ابتدا به دوردستی ستارههای آسمان به نظر میرسید، حالا و در کمال شگفتی در یک قدمی دستان کوچکمان قرار گرفته بود. حتی با این وجود که رقیبی قدرتمند، میتوانست مانع رسیدن به آن شود.
درست یادم نمیآید که بازی فینال را در خانه بودم یا توی مدرسه، ولی این نکته مهمی نیست، بلکه مسئله مهمتر این است که هُمای سعادت کلا برنامه داشت روی شانههای نحیف ما بنشیند و ردای قهرمانی را به قامت ما بدوزد. تیم آزاده فینال را هم برد و در زیر سایهی تعجب همه، لقب قهرمان را به خود اختصاص داد. من هم خوشحال و مغرور از اینکه عضوی از تیم قهرمان بودم، هر چند بیمار و خستهجان، سر از پا نمیشناختم. من در این موفقیت شگفتانگیز سهم داشتم.
چند روز بعد و در روزهای نزدیک به ۲۲ بهمن، زمان اهدای جوایز میرسید. من جدای از موفقیت های درسی، به شدت انتظار جایزه قهرمانی فوتبال را میکشیدم. احتمالا مثل همیشه، چیز ویژهتری بود.
روز جوایز بالاخره از راه رسید و همه در ردیفهایی منظم، صف کشیدیم و مراسم آغاز شد. بیش از همه، به انتظار خواندن اسم های تیم برنده شدیم. نوبت به تقدیر از قهرمان فوتبال که رسید، پرندهی دلم داشت قفس سینهام را چنگ میزد تا اگر بشود، با شوق از آن بیرون بپرد. اسمها یکییکی خوانده میشد تا بازیکنها برای دریافت جایزهشان جلو بروند. حتی اسم همکلاسیام هم همراه بقیه خوانده شد تا برود و جایزه بگیرد. اشکالی نداشت، او هم در این قهرمانی شریک بود و نقش ایفا کرده بود. لیست داشت به انتهای خودش میرسید و خبری از اسم من نبود. در نهایت هم اسم من خوانده نشد. شاید نگاه خیره بقیه هم بعد از این اتفاق به سوی من برگشت. به سوی منی که هاج و واج داشتم آب میرفتم. به تازگی بیماری را از بدنم بیرون کرده بودم ولی یک غم تازه، یک تاریکی عمیقی به نام ناامیدی، جای آن را گرفته و تمام وجودم را پر کرده بود. به من ظلم شده بود و با همهی کوچک بودنم، متوجه این ظلم بزرگ میشدم. پسرک همکلاسی که جای من جایزه گرفت، کس و کار مدیر بود و همهی افتخاری را که من برایش عرق ریخته بودم را تنها با یک بازی و به یکباره نصیب خود کرد. آنقدرها هم آدم پررویی نبودم که بروم و برای دفاع از حقم حرفی بزنم یا داد و فریاد راه بیندازم.
به گمانم دنیا، همان موقع ها که همه چیز خیلی سادهتر و یکرنگتر از پیچیدگی زندگی امروزی بود، داشت توی گوش آن کودک ده ساله زمزمه میکرد که قرار نیست همه چیز عادلانه باشد. دنیا درسی را به او میآموخت که در ذهن کودکانهاش، تلخ و ژرف، نقشی ماندگار میبست. انگار دنیا میخواست ثابت کند که خودش بهترین معلم برای اوست.