یک عمر از تز هویت فرهنگی مردم و جوامع دفاع کرده ام.
ولی اکنون دچار این تردید شده ام که آیا اساسا خوب است که برای حفظ هویت فرهنگی سینه چاک کرد، به شیوه ای که امروز تحت لوای ناسیونالیسم فرهنگی انجام می شود؟
اگر هویت را پیوستگی و وابستگی به داشته های فرهنگی به جای مانده از نسل های پیشین و نیاکان خود بدانیم و به آن باور یا بهتر است بگویم تعصب داشته باشیم ، آیا جایی برای پیشرفت و رشد بیشتر برای خود نگه داشته ایم؟
آری، داشتن هویت خیلی خوب است و نشان می دهد که جوامع امروز از زیر بته در نیامده اند بلکه اصل و ریشه ای دارند. بعبارتی دیگر، بر سر سفره پدرمادر خود بزرگ شده اند.
ولی آیا نباید رشد کرد و به داشته ها افزود؟
آیا شایسته است که مدام از آیین ها و سنت ها و فرهنگ پیشین دم بزنیم بی آن که کاری برای تحول و حرکت به سوی کمال بکنیم ؟
نیاکان ما معنی کمال را می فهمیدند و در حرکت به سوی آن تلاش می کردند. آن ها همواره و در طول تاریخ، بر دانش خویش می افزودند و در مسیر رشد، سنت ها و آیین هایی ایحاد می کردند که همچون ردّ پاهایی طلایی در مسیر تاریخ این سرزمین، می درخشند.
با این وجود ، نسل امروز ما به جای تداوم آن مسیر و حرکت رو به جلو، مدام همان ها را تکرار می کند.
تکرار و تکرار.
دیریست که ما بازماندگان نسل های پیشین، در مدار تکرار افتاده ایم.بی آن که برای ارتقای فرهنگی جامعه خویش، تلاش شایسته و بایسته کنیم.
فکر می کنم این اندیشه نیز رهاورد کوروناست. بیماری همه گیر جهانی که از مهمترین تاثیراتش، نزدیک کردن مردم جهان به یکدیگر است.
کورونا مردم جهان از هر رنگ و نژاد را به این فکر انداخت که همه در مختصات انسانی با یکدیگر برابرند و همگی به یک میزان در برابر بلایای طبیعی آسیب پذیرند.
اگر قرار باشد یک بیماری جهانی، سلامتی و بقا و امنیت همه مردم را از زن و مرد و کودک و جوان و سالمند تهدید کند، پس همه انسان ها از نظر خلقت و طبیعت، شرایط یکسانی دارند و بی دلیل میان آن ها جدایی افتاده است.
مرزهای جغرافیایی و فرهنگ های جداگانه، توضیح مناسب و درستی برای جدایی میان مردمان جهان نیستند.
کورونا نشان داد که سیاره زمین با همه عظمتش و با وجود جمعیت چند میلیاردی اش، یک انسان بیشتر ندارد.
اساسا جدایی فرهنگی چه معنایی دارد؟
آیا زمان آن فرا نرسیده که ما حقیقتا به یک جامعه جهانی فکر کنیم؟
جامعه ای که همه فرهنگ ها درون آن ریخته و از امتزاج آن ها یک فرهنگ واحد برون آمده است.
این ایده، فراتر از آن چیزی است که یونسکو در طول چندین دهه فعالیت خود، برای تحقق آن تلاش کرده است.
هدف از تشکیل یونسکو، حفظ صلح جهانی از طریق ارتقای علم و دانش و فرهنگ بود.
این سازمان بین المللی، که بلافاصله پس از پایان جنگ جهانی دوم، در سال 1946 ایجاد شد، از زمان تشکیل تا کنون، پیوسته برای تحقق هدف احترام به اصل تنوع فرهنگی ملت های جهان تلاش کرده است.
با این وجود، هنوز جنگ ها ادامه دارند.
زمان آن فرا رسیده که بشریت، به فرهنگ واحد نیز فکر کند.
اگر انسانیت یکیست، فرهنگ جوامع نیز باید یکی باشد.
فرهنگ واحد انسانیت.
سوسن چراغچی
بهار 1399
فرهنگ واحد انسانیت؛ زبان واحد را نیز بخوانید.