
دستهبندی: پدران و خانواده، فرزندپروری، مهارتهای زندگی، تربیت کودک
یک روز اشتراک یک دوره آموزشی از MasterClass خریدم؛ پلتفرمی که دورههایی را از متخصصان حوزههای مختلف ارائه میکند. در یکی از مسیرهای روزانه، مشغول گوش دادن به یکی از دورهها بودم که فرزندانم در صندلی عقب خودرو، برای چندمین بار با یکدیگر بحثشان شد.
از اینکه نمیتوانستم بهخوبی به آنها کمک کنم با یکدیگر کنار بیایند، خسته و کلافه شده بودم و با خودم فکر میکردم شاید در نقش پدر چندان موفق نبودهام. شروع کردم محتوای برنامه MasterClass را بررسی کردن تا ببینم آیا دورهای درباره فرزندپروری وجود دارد یا نه. اما چیزی پیدا نکردم.
پس خودم باید راهی پیدا میکردم.
با شناختی که از فرزندانم داشتم، شروع کردم به خواندن یک ترانه شاد که آنها دوست داشتند. خیلی زود هر دو با من همراه شدند، شروع به خواندن کردند و خندیدند.
آن لحظه متوجه شدم که دستکم یک مهارت پدرانه را یاد گرفتهام: تغییر دادن فضای یک موقعیت دشوار.
همین اتفاق باعث شد به مهارتهای دیگری فکر کنم که بهعنوان یک پدر در طول سالها یاد گرفتهام و همچنین مهارتهایی که هنوز باید روی آنها کار کنم.
اگر میخواهیم در نقش پدر عملکرد بهتری داشته باشیم، باید مهارتهای مهمی را در خودمان تقویت کنیم. در ادامه با ۵ مهارتی که هر پدری باید در آنها مهارت پیدا کند آشنا میشوید. (All Pro Dad)
صادق و صریح بودن با فرزندان، حتی زمانی که صحبت کردن درباره یک موضوع دشوار یا ناراحتکننده است، میتواند الگوی قدرتمندی برای آنها باشد.
وقتی با فرزندتان صادق و شفاف رفتار میکنید، فضای امنی ایجاد میشود که او نیز راحتتر میتواند احساسات و افکارش را با شما در میان بگذارد.
با فرزندانتان درباره افکار، احساسات و تجربههای خود صحبت کنید. اجازه دهید ببینند شما هم یک انسان هستید و مانند هر فرد دیگری ممکن است با چالشها، نگرانیها و نقصهایی روبهرو شوید.
البته این به معنای در میان گذاشتن تمام مشکلات بزرگسالان با کودک نیست. قرار نیست فرزندتان را درگیر مسائلی کنید که برای سن او مناسب نیست.
هدف این است که به او نشان دهید داشتن احساسات مختلف طبیعی است و صحبت کردن درباره آنها اشکالی ندارد.
کودکی که میبیند پدرش میتواند درباره احساسات خود صحبت کند، احتمال بیشتری دارد که در آینده نیز احساساتش را پنهان نکند و برای بیان مشکلاتش به والدین مراجعه کند.
گاهی تصور میکنیم کار باید همیشه مهمترین اولویت زندگی ما باشد. بدون شک کار برای تأمین نیازهای خانواده اهمیت دارد، اما نباید فراموش کنیم که نقش ما بهعنوان همسر و پدر نیز جایگاه بسیار مهمی دارد.
اولویت دادن به خانواده به این معنا نیست که مسئولیتهای شغلی خود را نادیده بگیرید. مسئله این است که به خانواده نشان دهید حضور آنها در زندگی شما اهمیت واقعی دارد.
گاهی این کار میتواند به سادگی این باشد که کارتان را بهموقع تمام کنید تا به مسابقه فوتبال فرزندتان برسید.
گاهی نیز ممکن است به این معنا باشد که زمان مشخصی را فقط برای خانواده کنار بگذارید و در آن مدت، تماسها و ایمیلهای کاری را کنار بگذارید.
فرزندان باید احساس کنند که برای پدرشان مهم هستند، نه اینکه همیشه در فهرست کارهای باقیمانده قرار دارند.
وقتی برای خانواده زمان مشخصی در نظر میگیرید، در واقع به فرزندان خود پیام میدهید که رابطه با آنها ارزشمند است و باید برای آن وقت گذاشت.
همدلی یعنی فقط به حرفهای فرزندتان گوش ندهید، بلکه تلاش کنید دنیا را از زاویه دید او ببینید.
وقتی فرزندتان با شما صحبت میکند، با دقت گوش دهید. سؤال بپرسید تا بهتر متوجه شوید چه چیزی در ذهن او میگذرد و چه احساسی دارد.
ممکن است موضوعی که از نظر شما بسیار ساده یا حتی بیاهمیت به نظر میرسد، برای کودک شما یک مسئله بسیار بزرگ باشد.
برای مثال، ممکن است شما ناراحتی فرزندتان از یک اتفاق در مدرسه را مسئلهای کوچک بدانید؛ اما برای او همان اتفاق میتواند بخش مهمی از روزش باشد.
بنابراین، قبل از اینکه احساسات او را کوچک بشمارید، تلاش کنید شرایط را از نگاه خودش ببینید.
همدلی به کودک نشان میدهد که احساساتش ارزشمند و قابل احترام هستند.
وقتی فرزندتان مطمئن باشد که میتواند درباره مشکلات کوچک و بزرگ با شما صحبت کند، رابطهای امنتر و صمیمیتر میان شما شکل میگیرد.
نویسنده و افسر سابق نیروی دریایی آمریکا، جاکو ویلینک (Jocko Willink)، جمله معروفی دارد: «انضباط برابر با آزادی است.»
خودانضباطی به شما کمک میکند حتی زمانی که رفتار فرزندتان شما را عصبانی یا خسته کرده است، آرامش و صبوری خود را حفظ کنید.
این مهارت با هوش هیجانی نیز ارتباط دارد؛ یعنی توانایی شناخت و مدیریت احساسات خود و درک احساسات دیگران.
پدر بودن به این معنا نیست که همیشه آرام و بدون احساس باشیم. همه ما ممکن است عصبانی، خسته یا ناامید شویم. مسئله مهم این است که یاد بگیریم قبل از واکنش نشان دادن، احساس خود را بشناسیم و آن را مدیریت کنیم.
برای تقویت خودانضباطی میتوانید:
به اندازه کافی استراحت کنید.
گاهی خودتان را از برخی عادتها یا سرگرمیها محدود کنید.
قبل از واکنش نشان دادن، چند لحظه مکث کنید.
هنگام عصبانیت، ابتدا احساس خود را بشناسید و سپس تصمیم بگیرید.
در موقعیتهای دشوار، بهجای واکنش فوری، درباره پیامد رفتار خود فکر کنید.
پدری که بتواند خودش را مدیریت کند، راحتتر میتواند با فرزندانش با آرامش و محبت رفتار کند.
پدران یکی از نخستین و تأثیرگذارترین الگوهای رفتاری برای فرزندان خود هستند.
کودکان فقط به حرفهای ما گوش نمیدهند؛ آنها رفتار ما را نیز با دقت مشاهده میکنند.
اگر میخواهید فرزندتان مهربان، مسئولیتپذیر و پرتلاش باشد، این ویژگیها را ابتدا در رفتار خودتان نشان دهید.
اجازه دهید فرزندتان ببیند که:
وقتی اشتباه میکنید، عذرخواهی میکنید.
وقتی شرایط سخت میشود، تسلیم نمیشوید.
با دیگران محترمانه رفتار میکنید.
مسئولیت کارهای خود را میپذیرید.
برای رسیدن به هدف، تلاش و پشتکار دارید.
رهبری خانواده فقط به معنای تعیین قانون و تصمیمگیری نیست. پدرِ رهبر کسی است که در زندگی فرزندانش حضور فعال دارد.
به علایق آنها توجه کنید، در انجام تکالیف کمکشان کنید، درباره دغدغههایشان صحبت کنید و در مسیر مواجهه با چالشهای زندگی کنارشان باشید.
وقتی فرزندتان چنین الگویی را در خانه میبیند، بهتدریج یاد میگیرد چگونه در زندگی خودش مسئولیتپذیر، قابلاعتماد و اثرگذار باشد.
پدر خوب بودن فقط به معنای تأمین نیازهای مالی یا تعیین قوانین خانه نیست. فرزندپروری موفق به مجموعهای از مهارتهای ارتباطی و رفتاری نیاز دارد که باید در طول زمان آنها را تقویت کنیم.
پنج مهارت مهمی که هر پدری باید روی آنها کار کند عبارتاند از:
۱. شفافیت و صداقت با فرزندان
۲. اولویتبندی درست و اختصاص زمان به خانواده
۳. همدلی و تلاش برای درک دنیای کودک
۴. خودانضباطی و مدیریت احساسات
۵. رهبری با رفتار و تبدیل شدن به یک الگوی مناسب
در نهایت، فرزندان بیشتر از آنکه به توصیههای ما توجه کنند، رفتار ما را میبینند و از آن الگوبرداری میکنند.
پس اگر میخواهیم فرزندانی مسئولیتپذیر، مهربان، صبور و قابلاعتماد تربیت کنیم، بهتر است ابتدا همین ویژگیها را در رفتار خودمان تمرین کنیم.
منبع اصلی: مقاله «5 Things to Master as a Dad» نوشته Frank Brennan، منتشرشده در وبسایت All Pro Dad. (All Pro Dad)
بازنویسی، تدوین و تنظیم برای انتشار در سایت: شبکه اوقات فراغت.