
اضطراب دوران کودکی در سالهای اخیر رو به افزایش بوده و به دنبال آن، تردید و دودلی کودکان نیز بیشتر شده است. پت بلکول (Pat Blackwell)، دکتری تخصصی، در نشریه نولا پرنتینگ اشاره میکند که بسیاری از والدین به فرزندپروری انعطافپذیر روی آوردهاند و گزینههای بیشتری به بچهها میدهند. مواردی مانند ساعت خواب یا اینکه برای شام چه چیزی خورده شود، قبلاً تصمیم والدین بود. اما گزینههای بسیار زیاد میتوانند یک کودک را غرق کرده و به ایجاد محیطی استرسزا کمک کنند. بلکول میگوید: «بچههای استرسزایی در تصمیمگیری فلج میشوند، حتی زمانی که صحبت از چیزهای پیشپاافتادهای مانند انتخاب غلات صبحانه، کتاب قبل از خواب یا پیراهنی که باید بپوشند به میان میآید.» بنابراین، در حالی که ساختن تواناییهای تصمیمگیری کودکان مهم است، فکر کنید که در یک روز معین چقدر حق انتخاب به فرزندتان میدهید.
ما میخواهیم بچهها را در تصمیماتی که مستقیماً بر زندگیشان تأثیر میگذارد مشارکت دهیم. اما همانطور که بلکول میگوید: «[کودکان] زمانی احساس امنیت میکنند که والدین قاطع باشند و محدودیتهای روشنی تعیین کنند.» پیدا کردن تعادل اهمیت زیادی دارد. برای دور کردن اضطراب تصمیمگیری، این ۵ راهکار را در خانه خود به کار بگیرید:
«باید چتر بیاورم؟» پسرم کنار پنجره ایستاد و آسمان را بررسی کرد. اگر عادت داشتهاید تصمیمهای ساده و روزمره را برای فرزندتان بگیرید، وقت آن است که یک قدم عقبنشینی کنید. اعتراف میکنم، گرفتن این تصمیمها برای فرزندم کارها را سریعتر پیش میبرد، اما چند سال دیگر او راهی دانشگاه خواهد شد. گریس برمن (Grace Berman)، مددکار اجتماعی بالینی، میگوید اگر فرزندتان نگران این است که چه چیزی را از روی منو انتخاب کند یا چه چیزی را بپوشد، این میتواند ریشه در اضطراب داشته باشد. برمن گفت: «اگر چنین است، واقعاً مفید است که تصمیمها را برای آنها نگیرید. آنها باید تمرین کنند که آن مهارت را بسازند.» با دادن دو گزینه به فرزندتان کمک کنید و سپس صبور باشید. هر انتخابی که انجام داد، بهویژه اگر آن را سریع انجام داد، تشویق کنید. این کار رفتار را تقویت خواهد کرد.
برای انتخابهای کمخطر مانند آنچه برای ناهار بستهبندی میشود، پیامد کم یا اصلاً پیامدی وجود ندارد. برای تصمیمات میانردهای که ممکن است تکانشی باشند مانند پوشیدن دمپایی لاانگشتی وقتی قرار است برف ببارد، اگر انگشتان پای فرزندتان سرد شود، پیامدهای طبیعی را تجربه خواهد کرد! او دفعه بعد که دما کاهش مییابد به یاد خواهد آورد چه اتفاقی افتاده است. اشتباه کردن به بچهها کمک میکند یاد بگیرند. حتی اگر انتخاب بدی باشد، ایلین کندی-مور (Eileen Kennedy-Moore)، دکترای تخصصی، میگوید: «وقتی به بچههایمان اعتماد میکنیم تا تصمیم بگیرند، نه تنها به آنها تمرین یک مهارت مهم زندگی را میدهیم، بلکه به آنها کمک میکنیم انعطافپذیری را نیز توسعه دهند.» و این اتفاق تنها از طریق تجربه رخ میدهد. بنابراین، حتی اگر تماشای کودکتان که بدون کاپشن از در بیرون میرود برایتان دردناک است، بگذارید برود—و بگذارید یاد بگیرد.
اگر فرزندتان انجام تکالیف مدرسه را تا آخرین لحظه به تعویق انداخت، سعی کنید بپرسید: «آیا اینکه تا ساعت ۸ شب صبر کنی برایت خوب کار میکند؟» اگر او با دوستانی میگردد که او را تحقیر میکنند، همین سؤال را بپرسید: «آیا این دوستی برایت کارساز است؟» به تعویق انداختن تکالیف یا اجتناب از رویاروییهای استرسزا آسان است، اما مشکل را حل نمیکند. با فرزندتان همکاری کنید تا به یک برنامه برسید. درباره تصمیمگیری با او صحبت کنید که به او کمک کند در درس یا موقعیتهای اجتماعی موفق شود. موقعیتهای ناراحتکنندهای مانند اینها تمرین خوبی در تصمیمگیری هستند. وقتی کار تمام شد، امیدواریم متوجه شود که اوضاع برای او بهتر پیش میرود.
دوستم ویو میخواست دخترش آنابل مدرسه خصوصیای را که برای مقطع راهنمایی میرفت خودش انتخاب کند. این ممکن است دلیل اضطراب زیاد آنابل در تصمیمگیری بوده باشد. ویو نمیتوانست جلوی خود را بگیرد و تمام برنامههای عالی مدرسه قبلیشان را یادآوری نکند. برای بچهها سخت است که قاطع باشند اگر افرادی که میشناسند و دوستشان دارند نظرات خود را اعلام کنند—و ناخواسته به آنها استرس وارد کنند. تا زمانی که ایمن و امکانپذیر است، سعی کنید از تصمیمهای بزرگ دور بمانید. اگر فرزندتان بداند که در هر صورت حمایت شما را پشت سر خود دارد، تصمیمگیری برایش آسانتر میشود و هرگونه اضطراب تصمیمگیری کاهش مییابد.
قاطع بودن نیاز به تمرین دارد، اما اگر کودک به خود اعتماد داشته باشد، کار آسانتر میشود. کودکی که صدای درونی مثبتی دارد و از گفتوگوی منفی با خود اجتناب میکند، با ترس کمتری درباره اینکه آیا «اشتباه» است یا «شکست» خواهد خورد، با یک تصمیم دشوار روبهرو خواهد شد. ما میتوانیم با تأیید احساسات بچهها هنگام دستوپنجه نرم کردن با مشکلات، حمایت از آنها هنگام اشتباه کردن و تشویق تلاشهایشان، به ساختن عزتنفس فرزندانمان کمک کنیم. صدها فرصت برای انجام این کارها خواهید داشت؛ بنابراین اگر اشتباه کردید یا فکر کردید حرف اشتباهی زدید، نگران نباشید—فرصت دیگری به زودی از راه خواهد رسید.
منبع و اعتبار علمی مقاله:
این مطلب بر اساس مقالهای از مری جو وایس (Mary Jo Wyse) و با استناد به دیدگاههای کارشناسان، همراه با تحلیلها و راهکارهای اختصاصی در شبکه اوقات فراغت بازنویسی و تدوین شده است.