یادداشتی الهامگرفته از کتاب «زندگی در ذهن شلوغ» اثر علی تحققی سلمانی
یه لحظه چشماتو ببند.
تصور کن توی یه ایستگاه شلوغ وایستادی. صدای ترمز قطار توی گوشت پیچیده، مردم از کنارت رد میشن، یکی هُلت میده، یکی عجله داره، یکی بیتفاوت از بغلت میگذره. هوا سنگینه و نفس کشیدن راحت نیست. هر لحظه یه قطار میاد و یه قطار میره و انگار این شلوغی قرار نیست هیچوقت تموم بشه.
حالا چشماتو باز کن.
این ایستگاه شلوغ، خیلی وقتها همون ذهن خود ماست.
افکار میان و میرن. یکی میگه: «چرا اون حرف رو زدی؟»
یکی دیگه میپرسه: «اگه فردا خراب بشه چی؟»
یکی از گذشته میاد، یکی از آینده. یکی فقط میترسونه، یکی فقط خسته میکنه. بعضی فکرها هُلت میدن، بعضی راهتو میبندن، بعضی هم فقط میشینن یه گوشه و ولت نمیکنن.
مسئله فقط شلوغ بودن ذهن نیست.
مسئله از جایی شروع میشه که فکر میکنیم باید این شلوغی رو متوقف کنیم؛ باید جمعش کنیم، باید کنترلش کنیم، باید یهجوری ساکتش کنیم.
و شاید دقیقاً همینجا جاییه که بیشترِ ما اشتباه میکنیم.
هرچی بیشتر با ذهنت میجنگی، بیشتر خسته میشی.
هرچی بیشتر سعی میکنی بعضی فکرها رو هل بدی کنار، بیشتر بهشون گیر میکنی.
هرچی بیشتر میخوای آرومش کنی، بیشتر حس میکنی از دستت در میره.
شاید برای همینه که بعضی وقتها آدم از خودش هم خسته میشه.
نه چون اتفاق عجیبی افتاده،
نه چون حتماً مشکلی توی شخصیتش هست،
فقط چون مدام درگیر یه جنگ بیصداست؛ جنگی با فکرها، با ترسها، با پیشبینیها و با صداهایی که خاموش نمیشن.
اینجاست که یه سؤال مهم پیش میاد:
اگر راهش جنگیدن نیست، پس چیه؟
شاید جواب، اون چیزی نباشه که همیشه فکر میکردیم.
شاید قرار نیست همهچی ساکت بشه.
شاید قرار نیست همهی فکرها برن.
شاید قرار نیست یه روز صبح از خواب بیدار بشیم و ببینیم دیگه هیچ اضطرابی نیست، هیچ درگیریای نیست و هیچ ترسی نیست.
شاید مسئله اصلاً خلوت کردن ذهن نباشه.
شاید مسئله این باشه که یاد نگرفتیم چطور وسط این شلوغی، خودمون رو گم نکنیم.
یعنی چی؟
یعنی شاید بشه یه چیز دیگه یاد گرفت:
اینکه وسط اینهمه سروصدا، زمین نخوری.
اینکه با وجود فکرها، زندگی کنی.
اینکه با وجود ترس، قدم برداری.
اینکه با وجود شلوغیِ ذهن، باز هم به چیزهایی که برات مهمن نزدیک بمونی.
این نگاه، یکی از ایدههای اصلی رویکرد ACT یا «پذیرش و تعهد» است؛ رویکردی که بهجای جنگیدن با افکار، سعی میکنه رابطهی ما رو با افکار عوض کنه. بهجای اینکه ذهن رو دشمن ببینه، کمک میکنه بفهمیم چطور بدون درگیر شدنِ مداوم، از کنار خیلی از فکرها عبور کنیم.
در کتاب «زندگی در ذهن شلوغ» نیز همین ایده دنبال میشود: اینکه لازم نیست برای آرام شدن، اول همه فکرها را حذف کنیم.
کتاب «زندگی در ذهن شلوغ» نوشتهی علی تحققی سلمانی با الهام از همین تجربه نوشته شده؛ برای آدمی که از جنگیدن با ذهنش خسته شده، برای کسی که بارها تلاش کرده خودش را کنترل کند اما فقط خستهتر شده، و برای کسی که دلش نمیخواهد بقیهی عمرش را صرف فرار از فکرهایش کند.
در «زندگی در ذهن شلوغ»، علی تحققی سلمانی قرار نیست وعدهی معجزه بدهد.
قرار نیست ذهنت یکشبه خلوت بشه.
قرار نیست اضطراب برای همیشه پاک بشه.
اما شاید این کتاب بتونه یه مسیر دیگه نشونت بده:
مسیرِ نجنگیدن.
مسیرِ کمتر گیر کردن.
مسیرِ زندگی کردن، حتی وقتی ذهن هنوز شلوغه.
اگر این تجربه برات آشناست، اگر ذهنت گاهی شبیه همون ایستگاه شلوغ میشه، احتمالاً مسئله را خوب میشناسی:
بعضی وقتها مشکل اصلی، خودِ ذهن شلوغ نیست.
مشکل، جنگیدنِ همیشگی با اونه.
و شاید از یه جایی به بعد، لازم نباشه ببری.
فقط لازم باشه دست از جنگ برداری.
این یادداشت با الهام از کتاب «زندگی در ذهن شلوغ» اثر علی تحققی سلمانی نوشته شده است. اگر این تجربه برایتان آشناست و میخواهید با توضیحات کاملتر و تمرینهای عملی، راه متفاوتی برای مواجهه با افکار مزاحم و ذهن شلوغ پیدا کنید، نسخه کامل کتاب در باسلام در دسترس است.
