علی، فرزندِ خاکهای نمناک و آسمانِ همیشه ابریِ شمال بود. چشمانش که به جهان گشوده شد، اولین درسی که آموخت، نه الفبا، که قامتِ خمیدهی پدر در تلاطمِ شالیزار بود. او در فصلِ برنج، همپایِ پدر در گِلولای فرو میرفت و در زمستانهایِ استخوانسوز، میانِ دامداریِ سرد و تاریکِ خانه، جوانیاش را به مسلخِ نان میبرد
در آن روزگار، «مدرسه» برای علی و همکلاسیهایش، نه پناهگاهی برای رویاپردازی، که میدانِ تکرارِ نداری بود. فقر، سایهای عمومی بود که بر سرِ تمامِ بچههای روستا سنگینی میکرد. کلاسِ درس، مجمعِ وصلهپینهها بود؛ جایی که نایابترین کالا، کیفِ مدرسه بود. علی با کیفِ پارچهایِ لکودوزی که مادر از تکههایِ ناهماهنگِ لباسهای کهنه دوخته بود، به مدرسه میرفت و همکلاسیهایش هم دستکمی از او نداشتند. اوجِ تمکنِ مالیِ بچههای روستا، کیفهایی بود که با ساندیسهایِ بههمدوختهشده درست شده بود؛ کیفهایی که عطرِ ماندگارِ ترشیدگیِ شیرِ مانده در سوراخهایش، همیشه در فضایِ کلاس میپیچید.
علی، گالشهایِ لاستیکیاش را به پا میکرد و برای آنکه برفِ سرد و گِلِ یخزده از سوراخهایِ کفش به استخوانِ پایش نرسد، شبها درونِ آن را با کاه پر میکرد. اما دردِ علی، سرمایِ کفِ پایش نبود؛ دردش نگاههایِ معصومِ خواهرانِ کوچکش بود که در سوزِ تندِ زمستان، بدونِ لباسِ گرم، راهیِ مدرسهای میشدند که دیوارهایش از لرزشِ باد، به خود میپیچید.
نقطه جوشِ تحملِ علی، روزی بود که مشهدی رمضان پدرش ، مستأصل از هزینههایِ زندگی، خواهرانِ خردسالش را با فریاد به مزرعه میفرستاد تا کار کنند و مادر، در حالی که کمرش زیر بارِ دردِ مزمن و کارهایِ سنگینِ خانه شکسته بود، باید هر روز برایِ یک لقمه نان و چند سطل آب از چشمهی دوردست، جانِ باقیماندهاش را خرج میکرد. آن روز، علی در میانِ دودِ هیزمهایِ نمور و هقهقهایِ پنهانیِ ناز بانو مادرش ، تصمیمش را گرفت. رفتن، تنها راهِ زنده ماندن بود.
وداع با روستا، شبیه به کَندنِ بخشی از جان بود. ناز بانو ، با گوشهی روسریِ نخیاش اشکهایش را پاک کرد و خواهرِ کوچکش زینب ، تا انتهایِ جادهیِ خاکی دنبالش دوید. علی، چشمانش را بر این تکرارِ تلخ بست و راهیِ تهران شد؛ شهری که در خیالِ کودکانه و رؤیاهایش، خیابانهایش از طلا فرش شده بود.
تهران، برای علی، ترکیبی از وحشت و هیبت بود. در میانِ هیاهویِ پایتخت، او در رستورانی مشغولِ ظرفشویی شد. شبها که در آشپزخانه، رویِ گونیهایِ آرد یا کفِ سردِ کاشیها میخوابید، صدایِ لالاییِ مادر را در غرشِ ماشینها میشنید. عطرِ غذاهایِ اشرافیِ رستوران، هیچگاه به اندازهیِ بویِ نانِ بلوط و میرزاقاسمیهایِ سادهیِ سفرهیِ مادر برایش اشتهاآور نبود.
ماه گذشت و علی، با دستانی پینهبسته و قلبی لبالب از دلتنگی، بالاخره حقوقِ اولین ماهش را گرفت.آن روز، خیابانهایِ تهران برایش زیباتر شدند. خرید کرد؛ برای مادر روسریِ گلدار، برای خواهرانش لباسهایی که دیگر رنگِ کهنگی نداشت و برای پدر، باری از غرور. وقتی دوباره پا به روستا گذاشت، انگار بهشت را با خود به خانهیِ بیآبوبرقِشان آورده بود. خواهرانش با دیدنِ بستههایِ خرید، چنان با شور و شعف میخندیدند که گویی دیوارهایِ نمورِ خانه، اولین بار است که طعمِ شادی را میچشند. علی، در حالی که ناز بانو را در آغوش گرفته بود، دانست که اگرچه شهر، تنش را خسته کرد، اما مهاجرت، بهایی بود که باید برای شکوفه زدنِ لبخندِ خانوادهاش میپرداخت؛ او در آن لحظه، از آن پسرکِ پابرهنهیِ گالشبهپا، به مردی تبدیل شده بود که سقفِ رویاهایِ خانوادهاش را برافراشته نگه میداشت