ابعاد سلامت از دیدگاه قرآن کریم

این مطالعه به بررسی دیدگاه ادیان توحیدی و خصوصاً شریعت اسلام نسبت به وجوه متعدد سلامت پرداخته و آثار دین داری را بر حفظ و بهبود سلامتی مورد توجه قرار داده است. در دنیای کنونی سلامت نه تنها در ابعاد جسمی، روانی و اجتماعی بلکه در بعد معنوی هم مورد پذیرش اکثر اندیشمندان حوزه سلامت و رفاه اجتماعی قرار گرفته است. همچنین، نظام های سلامتی و ساختار ارائه مراقبت های بهداشتی و درمانی علاوه بر تعهد نسبت به تحقق هدف حفظ اعاده و ارتقای سلامت افراد جامعه، برای تحقق اهداف اجتماعی نوینی همچون پاسخگویی به نیازهای غیرطبی و تأمین عدالت در دسترسی و تأمین منابع مالی بخش سلامت مورد مهندسی مجدد و اصلاحات بنیادین قرار گرفته اند. مطالعات اخیر رابطه معکوس سلامت و سرمایه اجتماعی با فقر را پذیرفته و موجب پیدایی واژگان نوینی مانند « نابرابری های سلامتی» شده است. این مقوله دقیقاً نقطه ورود اسلام به مفهوم سلامتی است: " الشیطان یعدکم الفقر و یأمرکم بالسوء و الفحشاء و الله یعدکم مغفره منه و فضلاً". عوامل اجتماعی تهدید کننده سلامت مانند: فقر، جهل و نادانی، تفرقه، ظلم، خشونت، خیانت، تبعیض جنسی و پیمان شکنی همواره ذخیره سلامتی فرد و جامعه را مورد مخاطره قرار داده اند. دین سلامتی و امنیت (اسلام) و کتاب الهی آن (قرآن کریم) برای هر یک از این مخاطرات راهکارهای مناسب معرفی کرده که در این تحقیق به بخشی از آن ها برداخته شده است.
از ابتدای خلقت بشر، سلامت مقولهای بوده كه با انسان عجین و همراه بوده است. یکی از بزرگترین نعمتهای پروردگار برای بشر، تندرستی و سلامتی میباشد. سلامت شرط ضروری برای ایفای نقشهای فردی و اجتماعی افراد است و انسان در صورتی میتواند فعالیت کامل داشته باشد که هم خود را سالم احساس کند و سالم بداند، هم جامعه او را سالم در نظر بگیرد و هم در جامعه سالم زندگی کند.
حمد و سپاس مخصوص خدایی است که عبادت بشر را بر اساس سلامت، واجب نموده (خود لفظ اسلام از سلم به معنای سلامت مشتق شده است) و اصل هدایت را رسیدن به سلامتی قرار داده و برای رسیدن به این سلامتی همه لوازم را در اختیار انسان گذاشته است و برای آموزش و هدایت انسان به سوی این سلامتی در هر قومی رسولی را فرستاده و همچنین بزرگوارترین پیامبر و کاملترین کتاب را برای امت آخرالزمان قرار داده است.
این دعارا برای بیمار بخواند انشاءالله شفا یابد
در زبدة الدوات روایت کرده است که رسول اکرم(ع)به خانه حضرت فاطمه(س)آمد. امام حسن(ع)را بیمار یافت واین منظره برآن حضرت خیلی گران آمد. جبرئیل نازل شد و گفت:یا محمدتعلیم کنم تو را دعایی که با آن فرزندت از ناخوشی خلاص گردد چون بخواند.
اللهم لا اله الا انت العل العظیم ذو السلطان القدیم والمن العظیم و الوجه الکریم لا اله الا انت العلی العظیم ولی الکلمات التامات و الدعوات المستجابات خل ما اصبح
پس حضرت رسول این دعا را خواند دست خود را بر پیشانی امام حسن(ع) مالید وشفا یافت.
جهت شفای بیمار از امام جواد(ع)
برای شفای هر مریضی دو رکعت نماز حاجت توسل به حضرت جواد الائمه(ع) بخواند و بعداُ یکصد مرتبه بگویید(ماشاءالله لا حول ولا قوة الا باللّه)اگر در ساعتی منوسب به آن حضرت است باشد بسیار مفید وساعت آن هم را از نماز عصر تا دو ساعت بعد از آن تشخیص داده اند که مورد استجابت است.

سلامت در فرهنگ متعالی اسلام به عنوان یک ارزش مطرح شده است. سلامتی کامل، همه جانبه، شفابخش و مهمتر از آن رو به تکامل در برگیرنده سلامت دنیا و آخرت است. خداوند در قرآن کریم در قالب آیات مختلف بر حالات و ابعاد سلامت انسان تاكید میكند و میفرماید: ما انسان را در مقام احسن تقویم و نیکوترین صورت در مراتب وجود آفریدیم (سوره تین آیه 4).

سلامت شرط ضروری برای ایفای نقش های فردی و اجتماعی افراد است و انسانها در صورتی می توانند فعالیت کامل داشته باشند که هم خود را سالم احساس کنند و سالم بدانند، هم جامعه آنها را سالم بداند و هم در جامعه سالم زندگی کنند. هر چند از دیدگاه قرآن کریم، انسان موجودی است که به بهترین صورت ممکن آفریده شده است: ما انسان را در مقام احسن تقویم و نیکوترین صورت در مراتب وجود بیافریدیم( سوره تین 4). اما هر جامعه ای به عنوان بخشی از فرهنگ خود، مفهوم خاصی از سلامتی دارد. بعلاوه، دانش بشری همواره، در حال رشد و توسعه است. یکی از مفاهیم و موضوعاتی که امروزه مورد بحث و چالش مراکز اکادمیک بوده، سلامت می باشد. بعلاوه، سلامت چند بعد دارد. سازمان جهانی بهداشت ابعاد اساسی آن را بدنی، روانی و اجتماعی بیان میکند ولی ابعاد دیگری هم میتوان برای آن تصور کرد: بعد روحی، عاطفی، شغلی، فرهنگی، محیطی و غیره. ممکن است در آینده فهرست این ابعاد گسترش یابد. اگرچه این ابعاد بر یکدیگر تاثیر گذاشته و واکنشی متقابل با یکدیگر دارند، اما طبیعت هرکدام متفاوت است و به لحاظ اهداف توصیفی باید آنها را جداگانه در نظر گرفت. خداوند در قرآن کریم در قالب آيات مختلف بر حالات و ابعاد سلامت انسان تاكيد میكند اما نه به شکلی که در منابع علمی مورد بحث بوده. بلکه قرآن كتاب هدایت و تربیت معنوی افراد و جامعه است و اگر به مطالب پزشكی و بهداشتی و علمی اشارهای كرده به خاطر این است كه: راه خداشناسی را هموار كند، حس كنجكاوی بشر را تحریك نماید تا در زمینهی علوم تجربی رشد نمایند و در پی كشف آن برآیند. به هر حال، این مقاله یک مقاله توصیفی بوده و تلفیقی بر اساس ابعاد سلامت از دیدگاه منابع غربی ها و آیات مختلف قرآن بوده و در آن به ابعاد دیگری از سلامت اشاره می گردد.

تغذیه صحیح و سالم، تغذیه ای است که از نظر ظاهری باید از هرگونه عوامل آلوده و بیماری زا به دور بوده و از نظر کیفی و عناصر معدنی و انرژی زا نیز غنی باشد به طوری که بتواند نیازهای بدن را به احتیاجات غذایی در شرایط مختلف رشد و سلامت و بیماری تأمین کند، به عبارت دیگر تغذیه ای است که در آن تنوع و تعادل رعایت گردد. که هدف از این مقاله بررسی سبک تغذیه سالم در سلامت انسان از دیدگاه آیات و روایات است. پژوهش حاضر به روش توصیفی– تحلیلی، با رویکرد قرآنی و روایی می باشد. این پژوهش پس از بررسی منابع دینی بیان می دارد دستیابی به تغذیه سالم مستلزم مقدماتی چون مواد غذایی حلال و پاکیزه، پرهیز از مواد غذایی حرام، تنوع مواد غذایی، میانه روی در غذا و پرهیز از افراط و تفریط و. .. می باشد. از دیدگاه قرآن و روایات سبک تغذیه صحیح و سالم سبب می شود افراد از سلامت جسمی و روانی لازم برخودار شوند، و این جزء مهم ترین برنامه های هدایتی و تربیتی قرآن و روایات می باشد، زیرا زیر بنای صحت و رمز سلامت نیز بهره مندی از مواد غذایی سالم و پاکیزه مورد نظر اسلام است. بنابراین تغذیه سالم یکی از مهم ترین شاخصه های تاثیرگذار در سلامت انسان است.
برگرفته شده از کتاب دارو خانه معنوی اثر رضا جاهد و سایت سلامت در فرهنگ متعالی اسلام