فصل بیست و پنجم — تشریح استخوانهای زهار (لگن)
در دو طرف راست و چپ استخوان خاجی دو استخوان وجود دارد که بهوسیلهی مفصل محکمی (ارتفاع عانه) به هم پیوستهاند. این دو استخوان برای استخوانهای بالاتر مانند شالودهای هستند و برای استخوانهای پایینتر از خود حامل و جابهجا کنندهاند. هر یک از دو استخوان نام برده چهار بخش دارد. که مادهی شاخی است نه استخوانی. در متن عربی آمده است: خلقت من عظام لینه.
بخش خارجی آن به نام استخوان تهیگاهی، بخش جلویی به نام استخوان زهار، استخوان عقبی به نام استخوان سرین (ورک) و بخشی که در طرف زیرین و رو به داخل تن است به نام حقهی ران نامیده میشود. استخوان اخیر دارای حفرهای است که انتهای برجسته و محدب استخوان ران در آن جای میگیرد. اندامهایی مانند مثانه و زهدان و کیسههای منوی (در نرینهها) و نشیمنگاه و مقعد بر این استخوان حلقهی ران قرار دارند.
فصل بیست و ششم — گفتار مختصری دربارهی فواید پاها
خلاصهی گفتار دربارهی پا این است که این عضو دو فایده دارد: نخست استواری بر آسمان ماندن بدن که مربوط به پاهاست دوم جابجا شدن و حرکت در جهت افقی، بالا و پایین که بهوسیلهی ران میسر میشود. اگر قدم (پا) آسیب ببیند پایداری و راست رفتن با اشکال روبهرو میشود. اگر یکی از پاها آسیب ببیند و دیگری سالم بماند، شاید تا اندازهای بتوان بهوسیلهی پای سالم از جایی به جای دیگر انتقال یافت. اگر ماهیچههای ران و ساق آسیب ببینند پایداری آسان است ولیکن انتقال به دشواری میانجامد.
پینوشت:
تا انتهای فصل سیام بماند در دو روز آینده و پست بعدی.
