
مقدمه
چند بار پیش آمده که ناگهان عصبانی، ناراحت یا مضطرب شده باشید، اما نتوانید دقیقاً بگویید چه احساسی را تجربه میکنید؟
بسیاری از ما احساسات را زندگی میکنیم، اما آنها را نمیشناسیم.
در حالی که اولین قدم برای مدیریت هر احساس، شناخت آن است.
مهری فاطمی معتقد است احساسات، دشمن ما نیستند؛ آنها پیامآوران درون ما هستند و اگر زبانشان را یاد بگیریم، تصمیمهای آگاهانهتری خواهیم گرفت.
چرا شناخت احساسات مهم است؟
احساسات مانند چراغهای هشدار خودرو هستند.
وقتی چراغی روشن میشود، هدفش ترساندن ما نیست؛ بلکه میخواهد توجه ما را به موضوعی جلب کند.
احساسات نیز همین کار را انجام میدهند.
خشم ممکن است از نقض شدن مرزهای شخصی خبر دهد.
غم میتواند نشانه از دست دادن چیزی ارزشمند باشد.
اضطراب گاهی ما را متوجه ابهام یا خطری احتمالی میکند.
اگر فقط احساسات را سرکوب کنیم، پیام آنها را از دست میدهیم.
تفاوت احساس و واکنش
بسیاری از افراد این دو را با هم اشتباه میگیرند.
احساس، چیزی است که در درون ما شکل میگیرد.
اما واکنش، رفتاری است که در پاسخ به آن احساس انجام میدهیم.
ممکن است احساس خشم طبیعی باشد، اما پرخاشگری یک انتخاب است.
شناخت این تفاوت، یکی از مهمترین مهارتهای هوش هیجانی است.
چرا نامگذاری احساسات اهمیت دارد؟
پژوهشهای روانشناسی نشان دادهاند که وقتی بتوانیم احساس خود را دقیق نام ببریم، شدت آن معمولاً کاهش پیدا میکند.
به جای اینکه فقط بگوییم:
«حالم بد است.»
میتوانیم بگوییم:
احساس ناامیدی دارم.
احساس نگرانی میکنم.
احساس شرمندگی دارم.
احساس تنهایی میکنم.
هرچه احساس را دقیقتر بشناسیم، راهحل مناسبتری نیز پیدا خواهیم کرد.
پنج تمرین برای افزایش خودآگاهی هیجانی
۱. روزی سه بار از خود بپرسید:
«الان دقیقاً چه احساسی دارم؟»
۲. احساسات خود را نامگذاری کنید.
از واژههای دقیق استفاده کنید، نه فقط «خوب» یا «بد».
۳. علت احساس را جستوجو کنید.
چه اتفاقی باعث ایجاد این احساس شده است؟
۴. واکنش خود را بررسی کنید.
آیا واکنش من به این احساس، به نفع من است؟
۵. دفترچه احساسات داشته باشید.
هر شب سه احساس مهم روزتان را یادداشت کنید و دلیل آنها را بنویسید.
احساسات، قطبنمای درون ما هستند
احساسات قرار نیست زندگی ما را کنترل کنند؛ قرار است ما را راهنمایی کنند.
وقتی آنها را بشناسیم، به جای اینکه اسیر موج احساسات شویم، میتوانیم سکان زندگی را در دست بگیریم.
مهری فاطمی باور دارد خودآگاهی هیجانی، پلی میان احساس و خرد است.
جمعبندی
شناخت احساسات، آغاز مدیریت آنهاست.
وقتی یاد بگیریم احساسات خود را ببینیم، نامگذاری کنیم و دلیل آنها را درک کنیم، آرامش، روابط بهتر و تصمیمهای هوشمندانهتری را تجربه خواهیم کرد.
همانطور که مهری فاطمی بیان میکند، احساسات اگر شناخته شوند، به جای مانع، به راهنما تبدیل میشوند.