برخی دادهها هستند که هر چقدر با آنها سر و کله میزنی باز هم یک داده جدید میتوانی از آنها بیرون بکشی. چند روز پیش گزارش حقوق و دستمزد سال 98 برنامهنویسان را که 4405 نفر در آن شرکت کرده بودند به صورت عمومی منتشر و کمی آن را معرفی کردیم، اما واقعیتهای بیشتری در این گزارش نهفته است که در آن گزارش «جا نشدند». در این مقاله درباره رابطه سابقه کار با حقوق به تفکیک جغرافیا، جنسیت، ارشدیت و فریلنسری و دائمی صحبت خواهیم کرد.
طبق تحقیقاتی که انجام دادیم متوجه شدیم که فقط 2% آدمهای روی زمین میتوانند نمودارهای خلاقانه این گزارش را بخوانند. پس اگر در BRT هستید و توانستید این نمودارها را بخوانید، میتوانید با افتخار سرتان را بالا بگیرید احساس متفاوت بودن را تجربه کنید!

نمودارها به بازههای زیر 5 درصد، بین 5 تا 25 درصد، 25 تا 50 ، 50 تا 75 و 5 درصد بالایی تقسیم شدهاند. مثلاً نمودار برنامهنویسهای با سابقه بالای 10 سال را ببینید: پنج درصد بالایی برنامهنویسان این دسته حقوقی بیش از 19.4 میلیون تومان در سال 98 دریافت کردند. 25 درصد این دسته بالای 10.2 میلیون تومان ماهانه دستمزد گرفتهاند و میانگین دریافتی 7.9 میلیون تومان است. پنج درصد انتهای نمودار زیر 2.4 میلیون تومان دستمزد گرفتهاند که احتمالاً افرادی باشند که نتوانستند رشد زیادی در سازمان خود داشته باشند و سالها به کاری متداول با حقوق پایین مشغول بودهاند. اما این نمودار باید کماکان تفکیک شود زیرا تمام این اعداد شهر به شهر و در جنسیتها و نوع فعالیت (فریلنسری یا دائمی) و تخصص فنی متفاوت است. چون تعداد نرمافزارهای تخصصی متنوع و متعدد هستند، از حوصله این گزارش خارجاند، ولی بقیه پارامترها را بررسی میکنیم. اگر دوست داشتید میتوانید گزارش کامل را از اینجا بخوانید.
شکل 2 نشان میدهد که اختلاف حقوق برنامهنویسی بر اساس جنسیت در سابقه کار کم خیلی تفاوتی نمیکند، ولی با افزایش سابقه کاری دستمزد آقایان بسیار بیشتر از خانمهاست. کمی بیشتر که در این دادهها کنکاش می:نیم میبینیم که تعداد خانمهایی با سابقه کار بیش از 5 سال که خود را Seniorمعرفی کردهاند بسیار کمتر از آقایان همرده است، یعنی در حالی که 60% آقایان با سابقه کار بیش از 5 سال سطح ارشدیت خود را Senior اعلام کردند، خانمها فقط 34% چنین اظهاری داشتهاند.
شاید بتوان چنین تفسیر کرد که خانمها از نظر ارشدیت در سازمانها رشد کمتری نسبت به آقایان دارند که یکی از نتایج آن اختلاف حقوق در آن سطح از سابقه کار است.

میزان دستمزد برنامهنویسها مطابق پیشبینی در تهران بیش از شهرهای بزرگ و کوچک بود. البته دادهها نشان میدهند که این اختلاف در سابقه کار کم زیاد معنادار نیست ولی در افراد باتجربه ملموستر میشود. نکته جالب این است که اختلاف حقوق افراد با سابقه کار بالا 5 و 10 سال در شهرهای بزرگ و کوچک خیلی زیاد نیست.

یکی از نکات مهم در این گزارش توزیع دستمزد افراد است. در نمودار زیر میتوانید میانگین دستمزد برنامهنویسها را در 10% و 5% بالای هرم ببینید. نکته جالب نزدیکی عدد دریافتی در 5% بالای تهران و شهرهای بزرگ است.

آخرین نمودار بررسی دستمزد فریلنسرها و کارمندان دائمی است که نتایج آن به طور کل بسیار به همه نزدیک است. حتی وقتی این آمار را از نظر جغرافیا بررسی کردیم تقریباً نتایج به تفکیک دستهبندی جغرافیایی (تهران، شهرهای بزرگ و شهرهای کوچک) یکسان بود.

1. در این گزارش سطح ارشدیت مثل بقیه قسمتها به صورت خوداظهاری در نظر گرفته شده است. مواردی جزئی بودهاند که با وجود سابقه کار کم خودشان را Seniorمعرفی کرده بودند و حقوق کمی هم میگرفتند. به احتمال زیاد این افراد واقعاً در سازمان خود به عنوان برنامهنویس ارشد مطرح هستند ولی یا کار سازمان نیاز به نیروی باتجربه بالا ندارد و یا توانایی استخدام چنین فردی را نداشته است و به نیروی کمتجربهتر و ارزانتر بسنده کرده است.
2. اقلیت دیگری نیز در گزارش وجود دارند که با وجود سابقه کاری بالای 5 سال، خود را Juniorمعرفی کردهاند. این دسته از افراد معمولاً یا خیلی فرصت رشد در سازمان نداشتند و یا واقعاً Junior هستند به این معنی که سابقه کار و حتی حقوق بالایی دارند ولی سطح ارشدیت آنها همین است، یعنی زیر دست یک Senior مشغولاند.
3. همان طور که بارهای گفتیم، این گزارش بر اساس خوداظهاری افراد تهیه شده است. یعنی ممکن است فردی واقعاً تصور کند Senior است ولی سابقه کاری کمی داشته باشد. این گزارش آیینهای از «تصور خود افراد» و دستمزد آنهاست. با توجه به اینکه 4405 نفر در این تحقیق شرکت کردند و حتی برخی دادههای بسیار پرت حذف شدهاند، احتمالاً نتایج به واقعیت بسیار نزدیک باشد.
4. برخی فکر میکنند تمام بازار برنامهنویسی در دست سازمانهایی چون هزاردستان (کافه بازار، دیوار و ...)، دیجیکالا، اسنپ و ... است که حقوقهایی بالا به کارکنان خود میدهند. لذا مقایسه ناخودآگاه با آن مجموعهها شاید افراد را نسبت به نتایج این تحقیق مشکوک کند. باید توجه داشت که این گزارش از سراسر کشور تهیه شده است و قضاوت بر اساس مقایسه با سازمانهای بزرگ IT، یک خطای ذهنی است.
در پایان چنانچه دوست داشتید گزارش کامل را بخوانید کلیک کنید.