
توی این مقاله، بهطور خیلی خلاصه، نکات اصلی برای تاسیس یه کافه رو باهم مرور میکنیم.
من حمیدم.
5سال پیش با سرمایه خیلی کم، و دانشی بهمراتب کمتر از سرمایهام، اقدام به تاسیس کافه کردم.
سختیهای خیلی زیادی کشیدم. از مشتری نداشتن، تا دستتنها شدن وسط کار. از خراب شدن سفارشها تا قطعی برق و همکارهایی که وسط یه روز شلوغ گذاشتن و رفتن.
حالا میخوام تجربیاتمرو با شما به اشتراک بذارم، تا با چشم باز وارد دنیای کافه داری بشین.
سرفصلهایی که توی این مقاله درموردش صحبت میکنیم:
۱.تفاوت کافه با کافیشاپ!
۲.کافهداری از خیالی زیبا تا واقعیتی سخت!
۳.چرا میخواید کافه بزنید؟
۴.نقشه راهتون از مِنو(menu) شروع میشه.
۵.چقدر با مفهوم "خاکخوری" آشنا هستین؟
۶.داشتن بیزینسپلن، اوجب واجباته!
۱.تفاوت کافه با کافیشاپ!
شاید تو نگاه اول بگید این دوتا که باهم فرقی ندارن! و اصلا چرا باید فرقشونرو بدونیم؟
ولی به عنوان یک کافهدوست و کافهچی، باید بهتون بگم تفاوت ایندو خیلی زیاده و اگر تفاوتشونرو ندونید، توی طراحی بیزینسپلن و هزینههایی که میخواید بکنید، به چالش اساسی برمیخورید.
توی کشورهای خارجی، به مغازههایی که دان قهوه یا پودرقهوه میفروشن، میگن کافی شاپ. البته کافیشاپ میتونه انواع نوشیدنی قهوه رو هم سرو کنه ولی کار اصلیش فروش دان و پودر قهوهست.
کافهها هم مکانی برای سرو نوشیدنی قهوه، یا بعضا انواع نوشیدنی سرد و گرم، دورهمیها و گپ و گفتهاست.
اما، توی ایران، قضیه کمی متفاوته.
تو ایران کافیشاپها فضای خاص خودشونرو دارن؛ و خیلی اوقات با کافه، اشتباه گرفته میشن.
کافیشاپ، جاییه که اولا خیلی دنج و خلوت نیست و غالبا بهجای میز و صندلی چوبی، از مبل و چستر استفاده میکنن، ثانیا پایهی نوشیدنیهاشون، لزوما قهوه نیست. انواع و اقسام بستنی، غذاهای مختلف و حتی قلیون هم دارن و در کنار همه اینها، یک قهوهای هم سرو میکنن. شاید این فضا برای گپ و گفتهای دونفره یا طولانیمدت خیلی دلچسب نباشه. چون اولا شلوغ میشه (بخاطر مِنوی گسترده و همهپسند)، ثانیا ممکنه فضا پر از دود قلیون باشه.
پس از همون اول تصمیمتون رو بگیرید که قصد راهاندازی کافه دارید یا کافیشاپ!
۲.کافهداری از خیالی زیبا تا واقعیتی سخت!
بیایید روراست باشیم. منهم اولش فکر میکردم یه کافه راه میندازم، مشتریها میان، باهاشون دوست میشم، یه قهوه عالی براشون درست میکنم و کافمون میشه پاتوق!
بعد از یکمدت هم خودم میشینم سر میز با دوستام خوش میگذرونم، باریستا و ویتر و صندوق دار بقیه کارها رو انجام میدن.
اما باید براتون بگم که کافهداری، قطعا یکی از سختترین و مشقتبارترین کارهای دنیاست. اگر لحظهای حواستون به کار نباشه، شکست میخورید؛ و فقط کسایی میتونن تو این زمینه دووم بیارن و موفق بشن که یا عاشق کافه هستن و زندگیشونرو وقف کافه میکنن، یا سرمایه بالای یکی دو میلیاردی دارن و میخوان امتیاز یک کافه برند رو بگیرن.
درنظر داشته باشین کلا کارهایی که با مواد غذایی سرو کار دارن، دردسرهای زیادی دارن. از خراب شدن مواد غذایی بگیرید، تا بهداشت و خراب شدن سفارش و ریختن سفارش روی مشتری و تموم شدن ناگهانی مواد اولیه تو یک روز شلوغ کاری. ایرادهای مشتری به سفارشی که کلی براش زحمت کشیدین و گیر دادنهای الکی اماکن رو هم اضافه کنید به دردسرهای قبلی. مالیات و عوارض و نداشتن تعطیلی و استراحت هم، بهصورت پیشفرض باید بدونید.
اما اگر عاشق کافه هستین، لذتی که توی رضایت مشتری هست هیچجا پیدا نمیشه. لذت اینکه امروز مشتری از کافتون میره و هفته بعدی با دوستاش میادو اونجارو خونه دوم خودش میدونه، بالاترینِ لذت هاست. اینارو گفتم که بگم، قطعا "انّ مع العسرِ یسری". (قطعا همراه سختی، آسونی هم هست)
۳.چرا میخواید کافه بزنید؟
حالا که همه اینارو دونستید، مهمترین سوالی که باید از خودتون بپرسید همینه: چرا میخوام کافه بزنم؟
اگر دلیل محکمی براش دارید؛ اگر فکر میکنید کافه داری اشتیاق سوزانتونه یا مهارت مدیریت و مشتریمداری تو خونِتونه و تحمل و صبر کافی رو دارید، تعلل نکنید. اینجا جای شماست.
اما اگه هدف اصلیتون پولدار شدنه، باید بهتون بگم که راه های پولدار شدن بسیاره؛ و تاسیس کافه، قطعا یکی از پرریسک و پرزحمتترین راه هاست!
خب!
حالا حتما میخواید بدونید، اولین قدم عملی برای تاسیس کافه چیه؟
اولین قدم عملی، سر فصل بعدیمونه.
۴.نقشه راهتون از مِنو(menu) شروع میشه.
اگر میخواید بدونید، از مکان تاسیس کافه گرفته تا دیزاین و دستگاهها و ظروف و مواد اولیه و نیرو و غیره، چقدر هزینه لازمه، اول باید مِنوی کافه رو بنویسید.
وقتی نوشتن منو تموم شد، تازه متوجه میشید که توی کدوم منطقه اینمنو بیشتر طرفدار داره، چه دستگاههایی باید بخرید، چه نیروهایی لازم دارید و چه مواد اولیهای باید تهیه کنید.
این نکته بسیار بسیار مهم هم یادتون باشه. "کافهی موفق، لزوما منوی گستردهای نداره".
کافهای موفقه که با همون منوی محدودش بتونه حال مشتریشرو خوب کنه.
هرچی منوتون محدودتر باشه، فرصت بیشتری دارید که روی حال مشتری و کیفیت سفارشتون کار کنید. هرچی منو بزرگ تر باشه، دردسرهاتونم بیشتره. مواد اولیه میمونه، هزینههاتون میره بالا، خیلی وقتها باید با شرمندگی به مشتری بگید: "متاسفانه تموم شد" و قص علی هذا!
پس کاررو با یک منوی جمع و جور و با کیفیت شروع کنید.سعی هم بکنید منوتون شفاف باشه. اسمهای عجیب و غریب اصلا برای مشتری جذابیت نداره!
یادتون نره که نبوغ تو سادگیه.
۵.چقدر با مفهوم "خاکخوری" آشنا هستین؟
هرچقدر این مفهوم رو بهتر درک کرده باشید، راحتتر میتونید توی این شغل دووم بیارید.
خاکخوری یه اصطلاح بازاریه برای کسب و کارهایی که تازه شروع به کار میکنند. ماههای اول که درامد مناسبی وجود نداره، و فقط باید هزینه انجام بشه رو بهش میگن زمان خاکخوری.
توی کافه، با هر پلن قویای که شروع میکنید، حداقل خاکخوریتونرو باید ۶ماه درنظر بگیرید.یعنی اجاره ۶ماه مغازه + هزینه های جاری(اب و برق و گاز و تعمیرات) + هزینه مواد اولیه و تبلیغات رو باید کنار گذاشته باشید. نگید "من کلی رفیق و اشنا دارم، اینستاگرامرو بلدم، از همون اول کلی آدم دنبالم میاد و...."! اینارو منم میگفتم، ولی همون رفیق و فامیل و آشنا فقط برای ۱هفته مشتری هستن. تازه اگر پولی پرداخت کنن!
درنهایت، اگه توی این ۶ماه دووم بیارید و نقشه راه درستی هم داشته باشین، به احتمال زیاد موفق خواهید شد.
۶.داشتن بیزینسپلن، اوجب واجباته!
اول اینرو بگم که من خودم اصلا به بیزینسپلن اعتقادی نداشتم. همین هم باعث شد تا اول کار جاهای اشتباه هزینه کنم و از نظر زمانی هم خیلی دیر نتیجه مطلوبمرو بگیرم.
اگر خودتون توانایی طراحی بیزینسپلن رو ندارید، افراد متخصصی توی این زمینه وجود دارند که میتونن براتون بیزینس پلن بنویسند. مطمئن باشید هزینه ای که برای نوشتن این پلن میکنید باعث میشه خیلی سریعتر و راحتتر نتیجه بگیرید. شروع یک سفر، بدون داشتن نقشه راه و برنامه و مقصد، نتیجه ای جز سردرگمی و برگشت به نقطهی شروع نداره.
مسائلی که تا اینجا باهم مرور کردیم، خلاصهای از تجربه شخصی من بود. قطعا موارد جزئیتر بسیاری وجود داره که درطول مسیر تجربهش میکنید. تو مقالههای بعدی، به مسیر کافه داری، چگونگی جذب و نگهداری مشتری و درآخر به مساله مهم "اگر ورشکسته شدم چه کار کنم" میپردازیم.
این چند نکته مهم رو هم بهصورت تیتروار میگم که امیدوارم مفید باشه براتون.
اول: دستگاه اسپرسوساز خوب، مهمترین هزینهایه که بعد از هزینه برای بیزینسپلن، باید بهش توجه کنید.
دوم: حال خوب منتقل میشه. از شما به نیروها، و از نیروها به مشتری.
و سوم: مشتریها، رفقای جدید و خانواده دوممونن.
درآخر ممنون میشم اگر تجربهای تو این زمینه دارید، توی قسمت نظرات به اشتراک بذارید، تا کسایی که قصد کافهزدن دارن، با چشم بازتر بتونن وارد این عرصه بشن.