
به نظر شما چند نوع کارفرما داریم؟
برای من، به تجربه ثابت شده که تعدادشان کم نیست. البته اینها تحقیقات دانشگاهی نیست و بودجهی پژوهشی هم دریافت نکردهام؛ صرفاً چیزهایی است که، به قول معروف، دیدهام که میگویم.
پس اگر روزی کتابی با عنوان «حیات وحش در بازار کار» نوشتم، بدانید منابع میدانیاش کاملاً واقعی بودهاند.
•گونه اول: کارفرمایانی که از سؤال درباره حقوق میترسند!
نه، نگران نباشید. از میزان حقوق خودشان نمیترسند؛ از میزان حقوق شما میترسند.
کافی است در ابتدای جلسه با صدایی آرام بپرسید:
«ببخشید، حقوق به چه صورتی است؟»
همان لحظه ممکن است تغییر رنگ صورت و افزایش ناگهانی حجم صدا به شما هشدار دهد که با یک موضوع بسیار حساس روبهرو شدهاید. طوری برخورد میشود که انگار به جای پرسیدن درباره حقوق، رمز گاوصندوق خانوادگی را مطالبه کردهاید.
دوست عزیز، آرام باش. ما فقط میخواهیم بدانیم در پایان ماه، در ازای کارمان چیزی بیشتر از «تجربه» نصیبمان میشود یا نه.
•گونه دوم: مبتلایان به توهم ارباب و رعیتی
فرض کنید برای اولین بار میخواهید سر کار بروید و میگویید:
«ببخشید، امکانش هست فعلاً یک شیفت بیایم تا کمی با محیط کار آشنا شوم؟»
یا:
«من دانشجو هستم، امکان همکاری پارهوقت در شیفت عصر وجود دارد؟»
در این لحظه ممکن است پاسخ بشنوید:
«برای من تعیین تکلیف نکن!»
بله. ظاهراً پرسیدن درباره شرایط کاری، در برخی مناطق بازار کار به معنای اعلام استقلال و تشکیل دولت خودمختار تلقی میشود.
تافته جان، کسی برایت تعیین تکلیف نکرده. فقط پرسید که آیا ساعت کاری قابل مذاکره است یا باید قبل از ورود، وصیتنامهاش را تنظیم کند.
•گونه سوم: کارفرمای نامرئی
این گونه معمولاً برای مصاحبه دعوتتان میکند.
میگوید: «ساعت پنج تشریف بیاورید.»
چند دقیقه بعد تماس میگیرد: «نه، پنج و نیم بهتره.»
شما هم ساعت پنج و نیم، مرتب و آماده، آنجا هستید. سپس یک ساعت منتظر میمانید.
وقتی میپرسید: «ببخشید، مدیر تشریف دارند؟»
پاسخ میشنوید:
«بیرون هستند.»
و لطفاً نگویید شاید عمداً صبرتان را میسنجد. ما برای استخدام آمدهایم، نه شرکت در مسابقات بقا.
•گونه چهارم: فقط تماس... بدون شماره تماس!
روی آگهی با حروف درشت نوشته شده:
«پاسخگویی فقط از طریق تماس.»
بسیار عالی. شما هم به دنبال شماره تلفن میگردید.
شمارهای وجود ندارد.
تنها راه ارتباطی، پیام در چت است.
اینجا احتمالاً باید با قدرت ذهن یا احضار روح تماس برقرار کرد.
•گونه پنجم: کارفرمایانِ دیرجوش
رزومهتان را ارسال میکنید.
یک روز میگذرد.
یک هفته میگذرد.
دو ماه میگذرد.
شما هم با خودتان کنار میآیید که ظاهراً این فرصت شغلی به سرزمین دیگری مهاجرت کرده است و درخواستتان را لغو میکنید.
همان روز پیام میآید:
«برای مصاحبه حضوری تشریف بیاورید.»
واقعاً نمیدانم این دعوتنامهها در مسیرشان به خواب زمستانی میروند یا بخش منابع انسانی برای پاسخ دادن به هر رزومه، تقویم نجومی بررسی میکند.
•گونه ششم: کارفرمایانی که به حرف خودشان هم اعتقاد ندارند
در آگهی نوشته شده:
ساعات پاسخگویی: ۸ صبح تا ۱۲ شب.
آگهی هم تازه منتشر شده و ساعت ده شب است. شما تماس میگیرید.
پاسخ:
«خانم، ساعت اداری تماس بگیرید.»
پس آن «تا ۱۲ شب» چه بود؟ یک شعر سپید؟ یک پیشنهاد دوستانه؟ یا صرفاً تزئینی در کنار سایر اطلاعات آگهی؟
و اما معمای بزرگ: آگهی تازه منتشر شده
این یکی از عجایب بازار کار است.
طرف ساعت یازده شب آگهی استخدام منتشر میکند. شما صبح ساعت هشت، با این تصور سادهدلانه که جزو اولین متقاضیان هستید، مراجعه میکنید.
اما میشنوید:
«خیلیها اومدن. حالا اگر تأیید شدی، خبرت میکنیم.»
در این لحظه فقط یک سؤال در ذهنم شکل میگیرد:
این همه آدم از کجا آمدند؟
آیا مردم شبها روی درخت زندگی میکنند و با انتشار هر آگهی استخدام، دستهجمعی از شاخهها پایین میآیند؟
البته گونههای کارفرمایی بسیار بیشتر از اینهاست و احتمالاً من هنوز فرصت ملاقات با همهشان را نداشتهام. امیدوارم هم نداشته باشم؛ چون ظرفیت پژوهش میدانی من محدود است.
این نوشته درباره همه کارفرماها نیست. خوشبختانه کارفرمایان حرفهای، خوشقول و محترمی هم وجود دارند؛ همانهایی که میدانند استخدام یک معامله دوطرفه است، نه مراسم انتخاب رعیت.
اما اگر شما هم با یکی از این گونهها برخورد کردهاید، برایم بنویسید.
از آن لحظهای بگویید که همزمان عصبانی بودید، لبخند میزدید و در ذهنتان مشغول نوشتن نامهای بودید که خوشبختانه هیچوقت ارسال نشد.
با احترام،
آنی؛ پژوهشگرِ خودخواندهی حیات وحش بازار کار.
