ویرگول
ورودثبت نام
علی حیدری
علی حیدریایده‌پرداز، روانشناس، نويسنده و استراتژيست كسب وكار. من در زمینه‌های روانشناسی، سرمایه‌گذاری، کسب‌وکار، بازاریابی، نویسندگی و محتوا می‌نویسم. سایتم: aliheidary.ir
علی حیدری
علی حیدری
خواندن ۲ دقیقه·۶ سال پیش

مشترک موردنظر در آرامش نیست! (طرح‌واره‌های زندگی)



خيلى از ما جداى از مشكلات مقطعى زندگى، هيجانات، شكست، گران شدن دلار و از این قبیل، كلا يك چيزی در وجودمان هست كه حتى خودمان هم ميدانیم که غيرعاديست، مثل نوك دلر مي‌ماند كه برود داخل ديوار يا ناخنى كه ميكشند روی تخته سياه!

خلاصه كه اين درد بى‌درمان هم آسایش را از خودمان گرفته و هم از ديگران و همانطور كه گفتم اگر مثلا موقعيتش پيش بياید كه برای مثال مهاجرت كنيم سوييس و ماهى ٢٠ هزار دلار هم به ما بدهند، احتمالا این احساس دست از سر ما برنميدارد. بنابراین وقتی مشکل در محیط نیست، قطعا از خود ماست!


خب. اين كه خيلى بد شد! اما حالا چه کار باید کرد؟

پاسخ من اين است كه اگر اختلالات شخصيت را در نظر نگيريم، اين حسِ مزاحم و زندگى سياه كن، «طرحواره هاى ناكام كننده» هستند كه به دليل رفع نشدن نيازهاى بنيادي ما در كودكى يكى دوتایشان ممكن است که به جانمان افتاده باشند!

ما در این پست با این «طرحواره‌های ناکام‌کننده» آشنا خواهیم شد.



وقتی در قید حیاتی ولی ناکامی!

طرحواره‌های ذهنی ناکام‌کننده «باورها» و طرز تلقی‌های مسموم و مخربی از زندگی، جهان، دیگران و خودمان هستند و می‌توانند با نابود کردن خشوبختی طبیعی ما، ما را به مرده‌ای متحرک تبدیل کنند.

اما طرحواره‌های ناکام‌کننده کدامند و چگونه عمل می‌کنند؟ طرحواره‌های ناکام‌کننده ذیلِ ۵ حوزه‌ی اصلی قرار می‌گیرند که آن‌ها را نسبت به هم مشابه یا متمایز می‌کند.

حوزه طرحواره‌ی طرد و بریدگی

فردی که به این حوزه طرحواره دچار است:

  • احساس رهاشدگی و بی‌ثباتی می‌کند.
  • دچار بی‌اعتمادی و بدرفتاری است.
  • محرومیت هیجانی را تجربه می‌کند.
  • دچار نقص‌وشرم است.
  • انزوای اجتماعی دارد.

حوزه طرحواره‌ی عدم استقلال

فردی که به این حوزه طرحواره دچار است:

  • احساس وابستگی و بی‌کفایتی می‌کند.
  • به مشکل و بیماری آسیب‌پذیر است.
  • موفقیتش را مرهون دیگران می‌داند.
  • احساس در گِل گیر کردن می‌کند.
  • نسبت به تجاربش احساس شکست و سرخوردگی دارد.

حوزه طرحواره‌ی لجام‌گسیختگی

فردی که به این حوزه طرحواره دچار است:

  • احساس استحقاق و برتری می‌کند.
  • خود را بیهوده با بزرگان مقایسه می‌کند.
  • هیچ انضباط و دیسیپلینی ندارد.
  • هنجارها و قانون را می‌شکند.
  • دیگران را به خاطر خود قربانی می‌کند.
  • نزد او هدف وسیله را توجیه می‌کند.

حوزه طرحواره‌ی دِگر جهت‌مندی

فردی که به این حوزه طرحواره دچار است:

  • توانایی ابراز نظر ندارد.
  • نمی‌تواند نه بگوید.
  • دوست دارد در امور مختلف زندگی صرفا مامور و معذور باشد.
  • دهن‌بین است و به دنبال تایید دیگران می‌گردد.
  • اطاعت و پذیرش ۲ اصل زندگی او هستند.
  • در یک کلام شخصی منفعل است.

حوزه طرحواره‌ی گوش‌به‌زنگی

فردی که به این حوزه طرحواره دچار است:

  • پرخاشگر و بدون ترمز است!
  • منفی‌باف و انتقادگر است. به شکلی که انرژي منفی او اطرافش را پر می‌کند.
  • بدبین و بهانه‌گیر است و زیاد غر می‌زند.
  • کمال‌گرا، خشک، انعطاف‌ناپذیر و در انجام کارها وسواسی است.
  • انتقامجو، لجوج و کینه‌ای است.



فردی که دارای طرحواره‌های ناکام‌کننده است باید «طرحواره‌درمانی» شود، طرحواره درمانی در سطح تغییر شناخت‌های غلطی که منجر به شکل‌گیری این طرحواره‌های ناکام‌کننده شده‌اند، عمل می‌کند. اگر به هر علتی امکان طرحواره‌درمانی میسر نباشد. با پِرش از شناخت‌ها به سراغ هیجان‌های منفی ناشی از طرحواره‌های ناکام‌کننده می‌روند تا با درمان‌های هیجان‌مدار از بروز احساسات و رفتارهای ناخوشایند در فرد جلوگیری کنند.

در این حالت از جراحی صرف‌نظر شده و به مُسکن بسنده می‌شود.


روانشناسیسبک زندگیسلامت روانیمهارتهای زندگیکوچینگ
۳
۰
علی حیدری
علی حیدری
ایده‌پرداز، روانشناس، نويسنده و استراتژيست كسب وكار. من در زمینه‌های روانشناسی، سرمایه‌گذاری، کسب‌وکار، بازاریابی، نویسندگی و محتوا می‌نویسم. سایتم: aliheidary.ir
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید