
در سده چهارم هجری، در حومه شهر کاث در سرزمین خوارزم کودکی ایرانی به نام محمد بن احمد چشم به جهان گشود و چون زادگاهش بیرون از شهر بود، مشهور به ابوریحان بیرونی شد او همه چیزدان ،ستارهشناس، ریاضیدان و تاریخنگاری بیطرف بود، و به چند زبان سخن میگفت و با ابنسینا نامه نگاری و گفتوگوی علمی داشت،او بزرگترین دانشمند و پدر هندسه شناسی و انسان شناسی است و به پاس پژوهش هایش ،به نام استاد شناخته می شود. روزی بوعلی در پی گیاهان دارویی و ابوریحان در پی رازهای آسمان باهم همسفر شدند هنگام شب، به خانه پیرمردی رسیدند، پیرمرد پس از پذیرایی جای خوابشان را در اتاق گذاشت ابوریحان گفت: بستر ما را بر پشت بام بگذار تا سپیدهدم ستارهها را بنگرم، من ستارهشناسم و میدانم امشب آسمان صاف است امّا پیرمرد با اصرارگفت: امشب باران میبارد، از پیرمرد اصرار و از ابوریحان انکار،درنهایت پیرمرد به نظر ابوریحان احترام گذاشت و محل خوابشان را روی پشت بام قرارداد .
هنوز پاسی از شب نگذشته بود که قطرات باران هردو دانشمند را خیس کرد ، آنها شرمنده در کنار دیوار ایستادند، ابنسینا نیشخندی به ابوریحان زدو گفت کاش اندکی غرورت را کنار می گذاشتی که خیس باران نشویم. ابوریحان، در حیرت دانش پیرمرد، تا صبح بی خواب ماند تا هنگام نماز صبح که پیرمرد بیدار شد، از او پرسیدتو از کجا می دانستی امشب باران می بارد؟پیرمرد گفت: سگ گلهام هر شب بیرون آغل نگهبانی میدهد، و شبی که به درون میرود، یقین دارم باران در راه است دیشب نیزبه درون رفت.ابوریحان سر به زیر انداخت و گفت: اکنون باور کردم که دانش را خدا میبخشد، آنچه او به این جانور داده، من اگر سالها با اسطرلاب در پیاش بروم،هم به آن نمیرسم. آنگاه دست به آسمان برداشت و آیه پروردگارا، دانش مرا بیفزای را خواندو و هر دو آمین گفتند،ابوریحان پس از آن همچنان در راه دانش اختراعات بسیاری کرد، تا سرانجام پس از سال ۴۴۲ قمری دیده از جهان فروبست اما نامش تا ابد ماندگار ماند.