
گاهی هنگام خرید دوربین گفته میشود دستگاه قابلیت دید در شب رنگی دارد، اما بعد از نصب میبینیم تصویر در تاریکی سیاهوسفید شده یا رنگها کیفیت خوبی ندارند.
در چنین شرایطی معمولاً اولین فکری که به ذهن میرسد این است که دوربین مشکل دارد یا ویژگی اعلامشده واقعی نیست؛ اما دید در شب رنگی به شرایط محیط، مقدار نور، تنظیمات دستگاه و حتی محل نصب دوربین بستگی دارد.
تجربه تیم فنی ویناشبکه نشان داده در خیلی از موارد، دوربین سالم است و فقط نور محیط یا تنظیمات آن اجازه نمیدهد تصویر شب بهصورت رنگی ثبت شود.
بیایید خیلی ساده بررسی کنیم چرا این اتفاق میافتد.
برای اینکه دوربین بتواند شبها تصویر رنگی ثبت کند، باید مقداری نور در محیط وجود داشته باشد.
این نور میتواند از منابع مختلفی تأمین شود:
چراغ حیاط
روشنایی خیابان
چراغ سردر ساختمان
نور ویترین
پروژکتور
نور سفید خود دوربین
اگر محیط کاملاً تاریک باشد، بسیاری از دوربینها بهصورت خودکار وارد حالت سیاهوسفید میشوند.
پس دید در شب رنگی همیشه به این معنی نیست که دوربین در تاریکی مطلق هم بدون هیچ نوری تصویر رنگی ارائه میدهد.
بیشتر دوربینهای معمولی برای دیدن در تاریکی از نور مادون قرمز استفاده میکنند.
این نور برای چشم انسان قابل مشاهده نیست، اما دوربین با کمک آن میتواند محیط را ببیند. تصویر حاصل معمولاً سیاهوسفید است.
دوربینهایی که دید در شب رنگی دارند، ممکن است از نور سفید داخلی استفاده کنند. این نور شبیه یک چراغ کوچک محیط را روشن میکند تا دوربین بتواند رنگها را ثبت کند.
بنابراین اگر چراغ سفید دوربین خاموش باشد یا تنظیمات آن درست انجام نشده باشد، تصویر ممکن است سیاهوسفید باقی بماند.
رایجترین دلیل رنگی نبودن تصویر شب، کمبود نور است.
ممکن است در مشخصات دوربین نوشته شده باشد که در نور کم تصویر رنگی ثبت میکند، اما مقدار نور محیط از حد موردنیاز کمتر باشد.
برای آزمایش، میتوانید یک چراغ کوچک در محیط روشن کنید. اگر تصویر ناگهان رنگی شد، احتمالاً مشکل از کمبود نور بوده و خود دوربین سالم است.
در بررسیهای ویناشبکه، این اتفاق در حیاطهای بزرگ، باغها، پارکینگهای تاریک و کوچههای بدون روشنایی بیشتر دیده میشود.
دوربینها معمولاً چند حالت برای تغییر تصویر دارند:
حالت خودکار
حالت روز
حالت شب
تصویر رنگی دائمی
تصویر سیاهوسفید دائمی
اگر دوربین روی حالت شب یا سیاهوسفید ثابت قرار گرفته باشد، حتی با وجود نور کافی هم تصویر رنگی نمیشود.
در حالت خودکار، دوربین براساس مقدار نور محیط تصمیم میگیرد تصویر رنگی بماند یا وارد حالت سیاهوسفید شود.
گاهی حساسیت این تغییر هم قابل تنظیم است.
در بعضی مدلها، نور سفید داخلی باید از طریق منوی دستگاه یا تنظیمات دوربین فعال شود.
ممکن است دوربین از این قابلیت پشتیبانی کند، اما چراغ روی حالت خاموش قرار گرفته باشد.
در بعضی مدلها میتوان مشخص کرد نور سفید:
همیشه در شب روشن باشد
فقط هنگام تشخیص حرکت روشن شود
با تشخیص انسان فعال شود
بهصورت خودکار با تاریک شدن محیط روشن شود
اگر انتظار دارید تصویر همیشه رنگی باشد، باید نوع عملکرد چراغ هم بررسی شود.
برخی دوربینها برای اینکه نور سفید دائماً روشن نباشد، فقط هنگام شناسایی حرکت یا ورود فرد چراغ را فعال میکنند.
در این حالت تصویر عادی ممکن است سیاهوسفید باشد، اما وقتی فردی وارد محدوده میشود، چراغ روشن و تصویر رنگی میشود.
این رفتار خرابی نیست؛ بخشی از تنظیمات هوشمند دوربین است.
برای اطمینان، مقابل دوربین حرکت کنید و ببینید وضعیت تصویر تغییر میکند یا نه.
گاهی در محیط چراغ وجود دارد، اما نور آن به محل موردنظر نمیرسد.
مثلاً چراغ پشت دوربین قرار گرفته و بخش جلوی دوربین همچنان تاریک است. یا نور فقط یک قسمت از تصویر را روشن میکند.
برای تصویر رنگی بهتر، نور باید به سوژه و محیطی که قرار است دیده شود برسد، نه اینکه مستقیماً وارد لنز شود.
اگر چراغ روبهروی لنز باشد، ممکن است تصویر بیش از حد روشن شود و قسمتهای دیگر تاریک بمانند.
کمبود نور مشکلساز است، اما نور شدید و مستقیم هم میتواند کیفیت تصویر را پایین بیاورد.
چراغ خودرو، پروژکتور، چراغ خیابان یا تابلوهای روشن ممکن است باعث شوند بخشهایی از تصویر سفید و بخشهای دیگر تاریک شوند.
در چنین شرایطی دوربین نمیتواند نور کل تصویر را بهدرستی تنظیم کند.
تغییر زاویه دوربین یا محل منبع نور میتواند نتیجه را بهتر کند.
گردوغبار، لکه آب، چربی، تار عنکبوت و رطوبت روی شیشه دوربین میتوانند نور را پخش کنند.
در روز ممکن است این آلودگی چندان مشخص نباشد، اما شب باعث ایجاد هاله، تاری و افت کیفیت رنگ میشود.
قبل از تغییر تنظیمات، بهتر است شیشه دوربین با یک پارچه نرم تمیز شود.
اگر بخار از داخل شیشه دیده میشود، احتمال نفوذ رطوبت به بدنه وجود دارد.
گاهی تصویر رنگی است، اما جزئیات کافی ندارد.
در نور خیلی کم، دوربین تلاش میکند تصویر را روشنتر کند. این کار ممکن است باعث ایجاد نویز، کشیدگی حرکت یا کم شدن وضوح شود.
بنابراین همیشه تصویر رنگی بهتر از تصویر سیاهوسفید نیست.
در بعضی محیطها، تصویر سیاهوسفید تمیز و واضح میتواند برای تشخیص جزئیات بهتر از تصویر رنگی پرنویز باشد.
هدف باید ثبت تصویر قابل استفاده باشد، نه فقط رنگی بودن آن.
در محیط تاریک، نویز تصویر بیشتر میشود. دوربینها برای کاهش این نویز از تنظیمات پردازشی استفاده میکنند.
اگر کاهش نویز بیش از حد زیاد باشد، ممکن است تصویر نرم و جزئیات چهره یا اجسام محو شوند.
اگر خیلی کم باشد، تصویر پر از نقاط متحرک میشود.
تنظیم درست باید با توجه به نور محیط و مقدار حرکت سوژه انجام شود.
برای ثبت تصویر روشنتر در شب، بعضی دوربینها سرعت شاتر را کاهش میدهند.
این کار باعث میشود نور بیشتری وارد حسگر شود و تصویر روشنتر دیده شود؛ اما اگر فرد یا خودرو حرکت کند، ممکن است تصویر تار شود.
به همین دلیل تنظیمی که برای یک حیاط خلوت مناسب است، شاید برای ورودی خودرو نتیجه خوبی نداشته باشد.
در پروژههای تخصصی، سرعت حرکت سوژه هم باید هنگام تنظیم دوربین در نظر گرفته شود.
بعضی دوربینها فقط در نور مناسب تصویر رنگی ثبت میکنند.
مدلهای دیگری برای عملکرد بهتر در نور کم طراحی شدهاند و ممکن است حسگر قویتر، لنز با جذب نور بیشتر یا نور مکمل داخلی داشته باشند.
اما حتی این دوربینها هم محدودیت دارند و نتیجه نهایی به محل نصب وابسته است.
به همین دلیل ویناشبکه هنگام بررسی پروژه، فقط مشخصات روی جعبه را ملاک قرار نمیدهد و نور واقعی محیط، فاصلهها و هدف هر دوربین را هم بررسی میکند.
در بعضی تصاویر شب، رنگ لباس، خودرو یا دیوار با چیزی که در واقعیت دیده میشود تفاوت دارد.
این موضوع میتواند به دلایل مختلفی اتفاق بیفتد:
نور محیط رنگ غیرطبیعی دارد
چراغ سفید دوربین خیلی سرد یا گرم است
تنظیم تعادل رنگ سفید مناسب نیست
چند منبع نور متفاوت در محیط وجود دارد
تصویر بیش از حد روشن شده
حسگر در نور خیلی کم کار میکند
مثلاً ترکیب نور زرد یک چراغ قدیمی با نور سفید دوربین میتواند رنگها را تغییر دهد.
اضافه کردن نور میتواند کمک کند، اما محل، شدت و زاویه آن مهم است.
پروژکتور خیلی قوی ممکن است صورت افراد یا پلاک خودرو را سفید کند. نور ضعیف هم شاید برای روشن کردن کل محیط کافی نباشد.
بهتر است نور بهصورت یکنواخت روی محیط پخش شود و مستقیماً به لنز دوربین نتابد.
گاهی چند چراغ ضعیفتر نتیجه بهتری از یک پروژکتور بسیار قوی ایجاد میکنند.
یکی از اشتباههای رایج این است که دوربین فقط در طول روز نصب و تنظیم شود.
ممکن است زاویه و کیفیت تصویر روز کاملاً مناسب باشد، اما شب مشکلاتی مثل تاریکی، بازتاب نور، سفید شدن تصویر یا نویز دیده شود.
تیم فنی ویناشبکه معمولاً توصیه میکند تصویر دوربین در شرایط واقعی شب هم بررسی شود؛ مخصوصاً برای ورودی، پارکینگ، حیاط و محل ثبت پلاک.
برای اینکه بفهمید مشکل از نور است یا تنظیمات، این مراحل را امتحان کنید:
ابتدا شیشه دوربین را تمیز کنید.
یک چراغ محیطی روشن کنید و ببینید تصویر رنگی میشود یا نه.
وارد تنظیمات روز و شب شوید و حالت آن را بررسی کنید.
وضعیت نور سفید داخلی دوربین را کنترل کنید.
تصویر را هنگام حرکت یک فرد آزمایش کنید.
اگر دوربین فقط هنگام حرکت رنگی میشود، احتمالاً نور هوشمند فعال است.
نه لزوماً.
برای بعضی محیطها تشخیص رنگ لباس یا خودرو اهمیت زیادی دارد. در چنین شرایطی تصویر رنگی میتواند مفید باشد.
اما در محیطی دیگر، وضوح چهره، برد دید یا کاهش نویز مهمتر است.
انتخاب دوربین باید براساس کاربرد انجام شود، نه فقط جذابیت یک ویژگی.
برای مثال، دوربین ورودی فروشگاه، محوطه ویلا و مسیر ثبت پلاک ممکن است به تنظیمات و فناوریهای متفاوتی نیاز داشته باشند.
اگر قبل از نصب مشخص نباشد هر دوربین چه وظیفهای دارد، ممکن است بعداً از نتیجه ناراضی باشیم.
در طراحی یک سیستم بهتر است این سؤالها پاسخ داده شوند:
آیا تشخیص رنگ مهم است؟
محیط در شب چقدر نور دارد؟
سوژه ثابت است یا حرکت میکند؟
فاصله تا سوژه چقدر است؟
نور چراغ خودرو وجود دارد؟
دوربین برای نمای کلی است یا تشخیص جزئیات؟
امکان اضافه کردن نور محیطی وجود دارد؟
پاسخ به این سؤالها کمک میکند انتخاب دقیقتری انجام شود.
سیاهوسفید شدن تصویر دوربین در شب همیشه به معنی خرابی دستگاه نیست.
کمبود نور، تنظیم حالت روز و شب، خاموش بودن نور سفید، زاویه نامناسب، شیشه کثیف و تنظیمات تصویر میتوانند باعث شوند دوربین تصویر رنگی ارائه ندهد.
در خیلی از موارد، با اصلاح نور و تنظیمات میتوان نتیجه را بهتر کرد؛ اما گاهی هم نوع دوربین با نیاز محیط هماهنگ نیست.
این مطلب با استفاده از تجربههای فنی تیم ویناشبکه تهیه شده است. ویناشبکه یکی از مجموعههای تخصصی طراحی، نصب و راهاندازی دوربین مداربسته در مازندران است و در محتوای آموزشی خود تلاش میکند مشکلات رایج سیستمهای نظارتی را ساده و کاربردی توضیح دهد.