
نکته: اگر اولین باره با سری مقالات از دوره طراحی بصری مواجه شدین و میخواین با کلیت ماجرا بهتر آشنا بشین، پیشنهاد میکنم ابتدا دو مطلب قبلی رو یه دور بخونین و بعد به این صفحه بیاید تا روند دوره براتون جابیفته.
......
کلمه "تعادل" در خیلی از نوشتهها استفاده میشه و کاربرد های زیادی هم داره؛ مثلا تعادل تو رژیم غذایی یا هممعنی با عدالت تو سیستم قضایی ویا حتی ایستادن روی دوپا! تعادل بهطور معمول چیز خیلی خوبیه. برای همینه تو خیلی جاها هیچکس نمیخواد ذرهای از عدالت و تعادل غافل بشه.. همین مسئله تو طراحی هم صادقه. تعادل یکی از عوامل تعیینکننده میزان مطلوبیت طرح شماست.
تو دنیای فیزیکی، اجسامی که وزن یکسانی دارن، در یک مقیاس خاصی بین خودشون تعادل برقرار میکنن؛ اما تو طراحی میزان تعادل تحتتاثیر توزیع یکنواخت وزن بصریه! یعنی هرچقدر وزنبصری هدفمندتر تو صفحه پخش بشه، تعادل هم بیشتره =)
یک توپ بسکتبال و یک توپ بولینگ رو در نظر بگیرین. بر اساس اندازهی نسبی هردو، انتظار میره وزنشون هم یکی باشه! درحالیکه تجربه ثابتکرده اینطور نیست و وزن یک توپ بولینگ خیلی سنگینتر از یک توپ بسکتباله.

با این حال، در طراحی ما محدود میشیم به درک خودمون. درسته که این دو جسم از نظر وزن فیزیکی متفاوتن اما تو تصویر بالا چون از نظر بصری متعادل به نظر میان، به یکاندازه برای جلب توجه ما رقابت میکنن.
مترجم: در اینجا لازمه توضیحی اضافه کنم مبنی بر اینکه هر عنصر در صفحه یک وزن بصری داره که باعث جلب توجه و حتی جهتدهی نگاه ما مخاطبان میشه. این پاراگراف به این اشاره داره که هر چقدر وزن بصری دو شی یکسان باشن، میزان جلب توجهشون از چشم و نگاه ماهم برابره. قانون دیگه اینه که هرچقدر وزنبصری یک عنصر بیشتر باشه، جلب توجه بیشتری رو به همراه داره!
وزنبصری در حقیقت همون وزنی از عنصر هست که مخاطب درکمیکنه یا به اصطلاح لاتین Perceived weight که مقیاسی هست برای اندازهگیری میزان تفاوت یک عنصر در مقایسه با بقیه عناصر؛ البته از دید مخاطب!
وزنبصری میتونه با تغییر در فاکتورهایی مثل اندازه، رنگ، تضاد(کنتراست) و یا تراکم یک عنصر تغییر کنه!بیاین همهی این عوامل رو برابر فرض کنیم. حالا میتونیم تاثیر هرکدوم از این عوامل رو بسنجیم(به تنهایی)



در این مقاله میتونید در ارتباط با تاثیر فضای سفید بر تعادل بخونید( البته اگه فعلا نمیتونید با اصطلاحات انگلیسیش ارتباط بگیرید، هیچ اشکالینداره! چرا که در چند هفتهی آینده ترجمه میشه و در صفحهمون قرار میدیم=) )

خب تا اینجا تو هرکدوم از این مثالها دیدیم که تغییرات جزئی در اندازه، رنگ، کنتراست یا تراکم چطور میتونه رو وزنبصری یک عنصر در صفحهی شما تأثیر بذاره. در ادامه خواهیمدید، این فاکتورها میتونن برای ایجاد حس تعادل در طرح شما باهم ترکیب بشن یا نه؟ نظر شما چیست؟! =)
بدون حضور عامل تعادل، تنشبصری بهوجود میاد که براحتی میتونه بر نحوهی درک دیگران از طرح ما تاثیر بذاره(منظور از تنش همون بیتعادلی یا عدمتعادله)

تصویر بالا جوری ویرایششده که نامتعادل بهنظر برسه. با وسطچین شدن متن حول محور عمودی تعادل از نوع تقارن به وجود اومده. با این حال، سمت چپ صفحه از نظر وزنبصری سنگین تره، که باعث ایجاد تنشبصری میشه. این تنشبصری ذهن مارو وادار میکنه که فکر کنه ایبابا.. یه جای کار میلنگه!
در طرح اصلی وزن بصری بطور مساوی بین هر دو بخش صفحه تقسیم شده.(اینجا رو ببینید)

نظر خیلی ها در مورد اینکه تصویر دوم بهتر از تصویر اوله، مثبته!؛ چون مغز ما تمایل و گرایش بیشتری به تعادل داره تا تنش. این به این معنی نیست که کلا نباید تنش ایجاد کرد، بلکه باید با احتیاط و هدفمند از ازش استفاده کرد.
تعادل و تنش نه باهم سازگارن و نه ناسازگار. با استفاده از مثال بالا، ممکنه یک طراح بدون ایجاد اختلال در تعادل، توجه بیشتری به دکمه سمت راست نسبت به دکمه سمت چپ جلب کنه. این رابطه اصلی/فرعی بودن بین دکمهها چیز جدیدی نیست. با ترکیب عوامل موثر بر وزنبصری میشه از ایجاد تنش بیشاز حد جلوگیری کرد.
در اینجا رنگ اصلی که نشون دهندهی تنش یا عدم تعادله، نارنجیه. یه طراح ممکنه برای ایجاد تعادل یا تنش بصورت همزمان، مراحل زیرو طی کنه:

چهار روش برای رسیدن به تعادل در طراحی وجود داره. اغلباوقات، تعادل در دو طرف یک محور نامرئی، برقراره. حالا این محور افقیه یا عمودی فرقی نمیکنه. این مسئله دلالت بر جهتگیری بصری طراحی شما داره. تعادل میتونه بصورت محور مورب یا چند محوره هم برقرار بشه اما نوع افقی و عمودی از همه رایجتره.


تعادل متقارن غالباً برای بیان حس لطف، ظرافت و تشریفات استفاده میشه. با اینحال، تقارن بیش از حد در یک طرح میتونه خشک و کسلکننده باشه. در مثال بالا، آدام داناوی از تعادل به شیوهی تقارن استفادهمیکنه، ولی با اینحال اینقدر هر طرف نسبت به اون یکی متفاوته که جذابیت طرح حفظ شده.


در مقابل تقارن که ممکنه یه ذره یکنواخت باشه، میتونیم از عدم تقارن استفاده کنیم تا یک طراحی پویاتر و سرزنده تر داشته باشیم. در مثال بالا، ریکاردو مستر یک طراحی دلپذیر و منسجم با تعادل نامتقارن رو بهمون نشون میده.


در سال 1996 ، اسپیس جم وبسایت خودش رو راهاندازی کرد، که شامل یک طراحی متوازن شعاعی بود. لوگو وبسایت در مرکز توجه قرار داره که نشونمیده ناوبری ازش بیرون میاد. اینروزا تعادل شعاعی در طراحی کمتر متداوله، اما نباید از تسلط بهش غافل بشید!


یکی از نمونههای این نوع تعادل وبسایت پینترسته. عدم لحاظ تراز عمودی بین عناصر در نگاه اول ممکنه کمی مخاطب رو آشفته کنه اما تراز افقی و هماهنگی بین عناصر به سازماندهی هرچه بیشتر طرح کمکمیکنه.
وقتی همهچیز متعادل باشه، هارمونی ایجاد میشه. فاکتور تعادل در طراحی به دلیل رسیدن به هماهنگی و یکپارچگی لازمه(مقاله مربوط به یکپارچگی رو خوندین؟ اگه نه اینجا کلیک کنین) عدم تعادل میتونه منجر به تنشبصری بشه که در بیشتر موارد باید از اون جلوگیری کرد. اما اگر دقیق و هدفمند انجام بشه، میشه ازش برای رسیدن به نتیجه مطلوب استفاده کرد.
هنگام طراحی یک طرح، یک قدم جلو برید و از خودتون بپرسید که آیا ترکیب کلی طرح حس تعادل داره یا نه؟!
اگر یک عنصر توجهی بیش از حد از مخاطب جذب میکنه و این خواسته ما نیست؛ پس با تغییر تو عواملی مثل اندازه، رنگ، کنتراست و تراکم میشه وزنبصری رو بصورت یکسان بین عناصر پخش کرد.
چهار نوع از تعادل در طراحی وجود داره که سه نوع از تقارن، نامتقارن و موزاییک در طراحی رابط کاربر متداول ترن؛ اما این نباید باعث بشه که شما تعادل شعاعی رو تو طراحیاتون امتحان نکنید. هر نوع از تعادل قابلیت ترکیب شدن با دیگری رو داره و این امر میتونه تولد یک طراحی سرزنده و خلاقانه رو سبب بشه!
***
و بله! این دفترم به اتمام رسید اما حکایت همچنان باقیه! اما چند نکته درادامه..
یک» من صرفا مترجم این مقاله هستم و مطلب اصلی رو میتونین در این لینک ببینید. و برای مطالعه بیشتر در این زمینه میتونین به این لینکها هم سر بزنید:
https://www.smashingmagazine.com/2014/12/design-principles-visual-weight-direction/
https://lisacharlotterost.de/2014/06/18/Tension-and-Balance-in-Graphic-Design/
دو» ممنونم که تا انتهای این مقاله با من همراه بودین. یادتون نره که این سری مقالات و دوره طراحیبصری هنوز تموم نشده؛ پس حتما برای خوندن مقالهی بعدی مارو دنبالکنید.
سه» از آقای محمد شریفی، همتیمی من، که در ویراست این مقاله کمکم کردن تشکر میکنم.
اگر فکر میکنین دوستان و همکارانتون به خوندن این مطلب علاقه دارن، براشون بفرستین! لطفا حتما نظراتتون، چه انتقاد و چه پیشنهاد، رو هم برامون بنویسید:) با آرزوی بهترین ها