https://virgool.ir/talie-ut/feedرسانه بسیج دانشجویی دانشکده روان‌شناسی و علوم‌تربیتی دانشگاه تهرانfa2026-11-11 10:52:43https://files.virgool.ir/upload/publication/rypurjdtfncq/0dcdxa.pnghttps://virgool.ir/talie-uthttps://virgool.ir/talie-ut/زیر-پرچم-خیر-النساء-iqfnsuuytklfزینب(س) در میدان معرکه پس از جنگ، وقتی نزد برادر خود رسید، بدن مبارک حضرت را بلند کرد و فرمود: «ربّنا تقبَّل منّا هذا القربان» و زمانی که اجساد تدفین شدند، حضرت، برادر خود را با عنوان «نیمۀ قلب من» خطاب کرد. تجلی این احساسات زیبا حتی در میدان جنگ، التیام‌بخش و روح‌نواز است.اکنون پس از گذشت ۱۴۰۰ سال، روایاتی از جوانمردی و رشادت و میدان جنگ از کربلا شنیده‌ایم؛ ولی کمتر به گوشمان خورده که کسی از خیمه‌ها و صحنه‌های پشت معرکه روایتی برایمان بیان کند. به گمانم اصلا این اطمینانِ ناشی از ایمان مردان پشت خیمه‌ها بود که مستحکم‌تر می­شد.عزاداری‌های امروز ما بیشتر سبکی مردانه دارد؛ پرشور، ریتمیک و بدنی و زنان به عنصری منفعل و صرفا شنونده تبدیل شده‌اند. این در حالی است که علم اولین عزاداری‌ها توسط زنان، یعنی همسران اهل‌بیت و همسران شهدا و دخترانشان برپا شد. این به این معناست که عزاداری زنان و به عبارتی عزاداری زنانه، سابقه‌ای چندین هزار ساله دارد؛ اما اکنون حضور زنان در عرصه‌های سیاسی، فرهنگی و اجتماعی که اوج تجلی آن عزاداری سیدالشهداست، کم‌رنگ‌تر شده است.از یکی از دوستانم شنیدم که می‌گفت در مسیر اربعین در خیمۀ عباس‌بن‌علی، زنان عرب به­گونه‌ای متفاوت عزاداری می‌کردند. خانمی آرام و با سوز شعر می‌خواند و پس از چند بیت، همه چیزی شبیه آه را تکرار می‌کردند. زنان گریه می‌کردند؛ اما جیغ نمی‌زدند. ضجه می‌زدند؛ اما فریاد نمی‌کشیدند. نمی‌دانم محتوای روضۀ آنان چه بود؛ اما به گمانم این نوعِ آرام عزاداری با زنان سازگارتر است. 《غم کربلا روضۀ زینبی می‌خواهد》. زنان خواهان شنیدن کربلا از منظری زنانه هستند. این را شاید خودشان هم ندانند، چون به هیئت‌های مرسوم عادت کرده‌اند؛ اما روح زنان این را طلب می‌کند؛ داستان‌های انسانی با مایه‌های عاشقانه و عارفانه. زنان، با عشق آرامش می‌یابند و با اقتدار، احساس غرور می‌کنند. زنان نیازمندند که بدانند در صحنۀ نبرد، چگونه باید با روحیات لطیفشان موثر باشند و چگونه زینب‌وار عمل کنند. از کل کربلا یک زینب را برایمان تصویر می‌کنند، آن هم با صفاتی مردانه. نه که بگویم شجاعت صفتی مردانه است، بلکه صفتی انسانی است؛ اما جنس و قالب روایت‌ها مردانه است. فهم و بیان زبان زنان را از زبان مردان شنیدن، نه تنها دشوار و دیریاب است که ناقص نیز است.عزاداری باید به عمق جان آدمی نفوذ کرده و در زندگی روزمره تجلی یابد. عزاداری‌های مرسومِ به اصلاح مردانۀ امروز ما، آمیزه‌ای از هیجان و شور است که پس از پایان مجلس، فروکش کرده و به فراموشی سپرده می‌شود. اینجاست که لزوم عزاداری‌های زنانه پررنگ‌تر و آشکارتر ظاهر می‌شود. زنان عزاداری را به عمق جان فرو برده و در اشک ظواهر آن را متجلی می‌کنند. زنان توانایی بالایی در کاربردی‌سازی و تبدیل مفاهیم عمیق و انتزاعی به مفاهیم ملموس و قابل درک روزمره دارند. این مهم، هم پاسخی به نیاز زنان و هم پاسخی به نیاز جامعه است.به نظر می‌رسد که می‌بایست به ۱۴۰۰ سال پیش سفر کرد و پای مرثیه‌سرایی‌های حضرت زینب نشست، باید علم عزاداری زنانه را دوباره برپا کرد و طرحی نو درانداخت...فاطمه عبیریطلیعهنشریه طلیعهWed, 07 Oct 2020 23:05:20 +0330https://virgool.ir/talie-ut/چکاندن-ماشه-بر-قلب-برجام-csakclhikgmnهو الجبارحدود پنج سال پیش بود که قطعنامۀ 2231 در شورای امنیت سازمان ملل تصویب شد. البته که از همان آغاز توافق، دو قطبیِ «خوش­بینی» و «واقع‌­بینی» در قبال برجام ایجاد شد. عده‌­های منتظر بودند تا دوستی با کدخدا و رفقایش، نانِ بر سرِ سفره­‌هایمان را دوچندان کند. اما عده­ای دیگر هم بودند که عدم شروع همزمان تعهدات طرفین را، صرف نظر از سوراخ­‌های حقوقی و امتیازدهی­‌های غیرمعقول، دالِ بر غیرقابل اعتماد بودن برجام می­دانستند.حالا تقریبا عموم جامعۀ ایران، چه سیاسیون و چه غیر آنان، بر مستحق بودن دستۀ دوم واقف ­اند؛ غیر از دولتی که توافق را انجام داده و ریزه ­خورهایی که بر سر خوانِ این دولت نشسته‌­اند. ایران آنقدر به تعهدات برجام پایبند ماند و امتیازی دریافت نکرد که حتی دیگر بازی­های رسانه‌ای هم توان تحریف این حقیقت را ندارند. طبق گزارش سخنگوی سازمان انرژی اتمی، عوامل خرابکاری در سیاست غنی­‌سازی نطنز، با دسترسی دوم آژانس به این سایت در اواخر سپتامبر ارتباط مستقیم دارند. این یعنی طرف دیگر برجام، نه ­تنها از ظرفیت‌های حقوقی خود برای امتیازگیری استفاده می­کند، بلکه با وفاداری به ضرب­المثلِ «از آب کَره گرفتن» برای ضربه‌­های امنیتی و نظامی نیز، ظرفیت ایجاد می­کند.این بار کدخدا می­خواهد از آب کره بگیرد! در روز سی مرداد بود که مایک پمپئو، وزیر امور خارجۀ ایالات متحده، اطلاعیه­ای را به شورای امنیت تسلیم کرد که طی آن، مکانیسم ماشه و بازگشت خودکار قطعنامه‌­های علیه جمهوری اسلامی ایران انجام شود. این قطعنامه­‌ها که با توجه به توافق برجام به حالت تعلیق درآمده بود، باید پس از پنج سال به‌طور کامل رفع می­شد؛ اما ایالات متحده به عنوان عضوی از برجام، درخواست بازگشت کامل آن را داده است. عجیب شد؟ آمریکا به عنوان عضوی از برجام؟! بله، آمریکا با آنکه به ­طور رسمی از برجام خارج شده، با ادعای آنکه عضوی از هیئت موسس این توافق است، قصد فعال کردن مکانیسم ماشه را دارد؛ اما چگونه؟ ایالات متحده می­خواهد با استفاده از «وتوی مضاعف» یا «وتوی دو مرحله‌­ای»، مسیر فعال­سازی این مکانیسم را باز کند. در مادۀ بیست ­وهفتم منشور سازمان ملل که در مورد رأی­گیری در شورای امنیت است، قید شده است که اگر موضوع مورد بحث، «آئین­ نامه‌­ای» باشد، برای تصویب فقط به نُه رأی مثبت نیاز دارد و حتما باید پنج عضو دائم هم، نظر مثبت داده باشند؛ یا دست کم مخالفتی نداشته باشند. در نوع دوم است که آمریکا می­تواند با نظر منفی از حق وتو استفاده کند.این­گونه پیش‌­بینی می­شود که روسیه و چین، قطعنامه­ای آئین­‌نامه­ ای تحت این عنوان که «آمریکا عضو مشارکت­کننده در برجام نیست»، به شورای امنیت ارائه کنند. بحث در مورد این قطعنامۀ جدید هم کاملا محتوایی است. پس آمریکا می­تواند با حق وتوی خود ورود کند و آئین ­نامه­ ای بودن این قطعنامه را رد کند. پس از اینکه ماهیت محتوایی قطعنامه در شورای امنیت تأیید شد، ایالات متحده عدم عضویت خود در برجام را وتو می­کند و پس از آن، امکان فعال کردن مکانیسم ماشه را خواهد داشت.گفتیم که مکانیسم ماشه، قطعنامه­ های به حالتِ تعلیق درآمده را علیه ایران باز می­گرداند. این قطعنامه ­ها که شامل محدودیتِ تجارت تسلیحات متعارف ایران است، قرار بود در بیست و ششم مهرماه امسال، رفع شود. برداشته شدن این محدودیت در صادرات ما تأثیر خاصی ندارد؛ اما در واردات مؤثر است. علاوه­بر افزایش توان و بنیۀ دفاعی، خرید مستقیم نفت توسط روسیه و چین در ازای تسلیحات، می­تواند موجب تضعیف ساختار تحریم نفتی شود.در مادۀ ده­ و یازده قطعنامۀ 2231 است که سازوکارِ بازگشت تحریم­های تسلیحاتی یاد شده و بندهای سی­وشش و سی­ وهفت برجام نیز به سازوکار حل اختلاف در برجام پرداخته است؛ اما اگر اختلاف در سطح کمیسیون مشترک برجام حل نشود، به شورای امنیت ارجاع داده خواهد شد. با علم به همین مسئله است که آمریکا، ابتدائن شکایت را در شورای امنیت ثبت کرد. نکتۀ جالب دیگری که مهارت دیپلمات­های ما در مذاکرات را می­رساند، این است که با بازگشت قطعنامه ­های پیشین، تعهدات ما در برجام از بین نخواهد رفت و ما موظف به انجام تمامی آن­ها هستیم. در این بین، تنها اهرم فشار دولت می­تواند اخراج بازرس­های آژانس باشد که همین هم با اظهار نظرهای جناب ظریف دربارۀ بهانه ندادن به ایالات متحدهو رژیم صهیونیستی، منتفی است. دولتی که با بازخوانی نادرست قانون، واکنش درقبال برجام را به­ عهدۀ شورای امنیت ملی می­داند و با چشم داشتن به انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، به دنبال باب جدیدی از گفت ­وگو و حقارت است! با این وضع، تنها می­توانیم دست به دامان مجلس شویم که با تصویب طرحی سه ­فوریتی، تمام تعهدات ایران در برجام را متوقف کند و به ارزش­هایی همچون استدلال و عدالت که از ارزش­های ناب این انقلاب است، وفادار بماند.والسلام علیکم و الرحمه الله و برکاتهامیر مهدی عبدیطلیعهنشریه طلیعهWed, 07 Oct 2020 22:57:40 +0330https://virgool.ir/talie-ut/بی-بی-vilcilstiyicبی­ بی همیشه عقیده داشت، هرچیزی خانگی‌­اش بهتر است. می­‌گفت خانه اگه خانه باشد، همیشه جنسِ همه ­چیز جور است؛ از غذا و چای خانگی‌­اش را طلب می­کرد تا روضه...محرم که می­شد، صندوق چوبی گوشۀ اتاق را باز می­کرد و از بقچۀ سفید سوزن‌دوزی، کتیبه‌­ها را بیرون می‌­آورد، هر کدام مان را سیاهی عزای ارباب به دست می­داد و می­گفت:«نوکری کنید!» چند سال اول، همۀ کارها روی دوش خودش بود. رفته رفته اما چند روز مانده به محرم، اهل کوچه یا علی می­گفتند و هرکس سهم خودش را از نوکری ارباب ادا می­کرد، حتی بعدترها روز عاشورا نذری‌­های چند صد نفری در حیاط خانۀ بی بی می­‌پختیم.محرم­‌ها چنان به دلمان می­‌نشست که بهترین ماه سالمان را می‌­ساخت. در دنیای کودکی­مان نمی­‌دانستیم این­گونه همدلی کردن­‌های اهالی را حب الحسین یجمعنا رقم می­زند و ما تنها می‌­دیدیم و یاد می­گرفتیم.بوی اسپند که توی حیاط خانه می‌پیچید، صدای قل قل سماور چای روی میز کنار در حیاط، خودش را از بین صدای دمادم صلوات­های آسید مجتبی به گوش اهالی خانه می­رساند. آسید روی چهارپایه­ای در ایوان می‌­نشست و ذکر مصیبت می­خواند. چند کلامی هم مسئله می­گفت. زن‌های محله، آرام چادر مشکی به صورت می‌­کشیدند و دور از هیاهوی کوچه و خیابان، اشک بر رخسارشان جاری می­شد.آن روزها که تحصیل علم به ماهوی کنونی­اش مقدور نبود و اکثر بانوان به امورات خانه­داری مشغول می­شدند، روضۀ خانگی بی ­بی برای زنان محله، حکم کلاس درس بود برای یاد گرفتن واجبات شرعی­شان.حتی یادم هست در چند دهۀ محرم، خیرات محله در خانۀ بی­بی گل بانو جمع و خرج جهیزیۀ دختر آقا شمس­الدین و درمان سرطان بنت‌­الهدی، دختر آسید مجتبی، را جور کرد.یک سال هم شب عاشورا، بابا و آسید مجتبی و بی­بی به همراه چند ریش ­سفید محله، به خانۀ یکی از اهالی رفتند تا اختلاف خانوادگی­شان ختم به خیر شود که به حمد الله شد. از روضه­های خانگی بی­بی چه دخترها که سفیدبخت شدند و چه خیرات که جاری در محله ­شد. خیرات روضه­های خانگی بی­بی محدود به محرم نبود و در طول سال جاری بود.خانۀ بی ­بی پناه محله بود؛ هرکس نذری داشت، همان اهل روضه جمع می­شدند و اجابت زحمت می­کردند. هر کس دردی داشت، اهالی روضه درمانش می­شدند و گره از مشکلش باز می­کردند. بعد از آن سال که بی­‌بی از بین ما پر کشید، بابا عکس بی­ بی را کنار عکس آقا بزرگ شهیدمان، روی طاقچه گذاشت و خانۀ بی­بی را وقف هیئت کرد. عقیده داشت که تنفس در هوای امام شهیدمان اگر ما را عاقبت به خیر کرد، بچه‌­هایمان را هم می­کند..­.حالا هر سال چند هفته به محرم مانده، خانۀ بی ­بی را سیاه­پوش عزای ارباب می­کنیم و روضۀ خانگی بی­بی را از سر می‌­گیریم.از محلۀ ما، هیئت­های معروف بزرگی جان گرفت. مداح­‌هایی که پای صدای خش­دار آسید مجتبی بزرگ شدند، هر کدام علم و کتل روضه‌­های خانگی بی­بی را در جایی از شهر بلند کردند. حالا هر سال ظهر عاشورا، همۀ دسته­های عزاداری هیئت­های بزرگ سرازیر خانۀ بی­ بی می­شوند و بی­بی همان جور چارقد به سر، دستی به سینه دارد و دیگران را به عزای جدش حسین­، دعوت می­کند.زهرا نیکوکارطلیعهنشریه طلیعهWed, 07 Oct 2020 22:51:15 +0330https://virgool.ir/talie-ut/مرا-تا-دل-بُوَد-qvmtyj5zgs0gمحرم و صفر که می‌شود، کوچه و خیابان­‌ها رنگ دیگری به خود می­گیرند و فضای شهر و محله متفاوت می­شود. در این ایام مردم برنامۀ زندگی و کاری خود را به جهت اقامۀ عزا و شرکت در مجالس سوگواری تغییر می­دهند. عزاداران با این مجالس انس دارند و با علاقۀ خاصی در آن شرکت می­کنند.اگر بخواهیم کمی به ساختار این مجالس فکر کنیم، می­بینیم که بسیار از ساختار ساده­ای تشکیل شده­اند: سخنرانی و مدیحه­‌سرایی.شاید این سال­ها این دو بخش مورد بررسی خیلی­‌ها قرار گرفته باشد و جرح و نقد بسیاری بر محتوا و غالبشان و حتی ارجحیت این دو به یکدیگر شده باشد؛ از این جهت به یک بررسی اجمالی می­پردازیم.از طرفی شاید این موضوع مطرح باشد که معرفت­‌بخشی از طریق سخنران در مجالس، ارجح و به یک معنا، مهم­تر از مدیحه‌­سرایی باشد. برای بررسی این نظر دو نکته حائز اهمیت است. یک اینکه محتوای سخنرانی برگرفته از والاترین مطالب باشد، که طبعا برای دستیابی به این مورد باید به مخزن آن که ائمۀ اطهار(ع) می­باشند، رجوع کرد. به عبارتی، محتوای سخنرانی باید برمبنای روایات و احادیث باشد، نه افکار و عقاید دیگر انسان­‌ها. نکتۀ دوم این است که باید جایگاه این نوع معرفت­بخشی را جدی بگیریم، همانطور که امام صادق(ع) می­فرمایند:«خدا رحمت کند بنده­ای را که با دیگری گرد آید و احکام و دستورات دین را به یاد آورند و نفر سوم در میان آن دو، فرشته­ای خواهد بود». ضمن اینکه می‌فرمایند:« خداوند به این دو بنده بر فرشتگان فخر می­نماید».در طرف دیگر، به اولویت روضه­‌خوانی و مداحی بر سخنرانی برمی­خوریم که این موضوع را هم باید طبق جایگاه آن بررسی کرد. در تبیین جایگاه آن همین بس که هر کس بر مصیبت اهل بیت(ع) گریه کند، چشمانش در روز قیامت که همۀ خلایق گریان هستند، گریان نشود و این اشک­ها موجب بخشیده شدن گناهان او می­شود. حتی نفس کسی که در حال غصه خوردن برای این مصیبت‌­هاست، عبادت است.علاوه­بر مورد فوق نکته‌­ای وجود دارد؛ اگر کسی در این عالم عاشق شود، دیگر نمی­توان اعمال و رفتار او را با متر و معیار عادی سنجید. عاشق مانند دیگران رفتار نمی­کند و این رفتارش هم برگرفته از سوز و گداز درون اوست. در رابطه با عشق به اهل بیت(ع)، به‌خصوص سیدالشهداء(ع)، ماجرا خیلی فرق می­کند؛ زیرا در این رابطه، معشوق دیگر انسان عادی نیست و همچنین نوع رابطۀ قلبیِ برقرار شده هم، متفاوت از سایر روابط عاطفی است؛ بنابراین نمی­توان عاشق و عزادار این دستگاه کرامت را قضاوت کرد و او را مانند دیگر عاشقان دانست.در نهایت با بررسی هر دو بخش مجالس عزاداری، به موضوع مشترکی برمی­خوریم و آن، یاد و ذکر اهل بیت(ع) است. امام صادق(ع) می­فرمایند:« هرگاه گرد هم آمدید، به ذکر و یاد ما مشغول شوید». ایشان بهترین مردم پس از اهل بیت(ع) را کسانی می­دانند که ذکر ائمۀ اطهار(ع) را یادآوری کنند و مردم را به یاد آنها دعوت کنند.در آخر از خدا می­‌خواهیم، توفیق حضور جسم و حضور قلب در این مجالس را به ما عنایت فرماید و ما را در مقابل صاحب عزا، حضرت صدیقه طاهره سلام الله علیها، روسیاه نفرماید.محمد محسن مقدمطلیعهنشریه طلیعهWed, 07 Oct 2020 22:41:37 +0330