
روابط کاری بیشترین بخش از زندگی ما را تشکیل میدهد. زندگی که فعالترین ساعات آن را به شغلی میپردازیم. شاید همین یک دلیل به اندازه کافی برای آگاهی از اهمیت این بخش از روابط و زمانی که صرف آن میکنیم، کافی باشد. برای مدیریت و تنظیم این بخش از روابط، بهترین گزینه استفاده از قرارداد کار است. این قرارداد نیز مانند سایر قراردادها ضوابطی دارد که عدم رعایت آنها شما را با وضعیت بدتری مواجه میکند. یکی از این قواعد در رابطه با طرف قراردادی شماست و اینکه بدانیم با چه کسانی قرارداد کار نبندیم. در این مطلب قصد داریم موارد ممنوعیت تنظیم قرارداد کار را بیان کنیم:
قرارداد کار طبق قانون کار بین کارگر و کارفرما منعقد میشود و علاوه بر مشخصات طرفین، مدت، موضوع و تعهدات طرفین مشخص میشود. در قرارداد کار، طرف قرارداد اهمیت زیادی دارد. از این رو شما نمیتوانید با اشخاصی که ممنوعیت قرارداد کار دارند، قرارداد منعقد کنید. این مساله برای کارفرمایان بهویژه کسانی که دارای شرکتهای بزرگ هستند، بسیار قابل توجه است.
موارد ممنوعیت تنظیم قرارداد کار طبق قانون کار مشخص شده است، این موارد عبارتند از:
اغلب کشورهای جهان به ویژه کشورهایی که از نیروی انسانی کافی برخوردار هستند، اولویت فرصتهای شغلی خود را در اختیار شهروندان خود قرار میدهند. در ایران نیز این مساله به دلیل وجود نیروی انسانی جوان و فعال، وجود دارد. در نتیجه انعقاد قرارداد کار با این افراد غیرقانونی است مگر در یک مورد استثناء.
قانون کار در ماده ۱۲۰ اشتغال اتباع بیگانه را اعلام کرده است و در موارد زیر برای آن استثنائاتی قائل شده است:
الف) دارای روادید ورود با حق کار مشخص باشد.
ب) مطابق مقررات پروانه کار از وزارت کار دریافت کنند.
حقوق اجتماعی، حقیست که قانونگذار به تمام افراد جامعه اعطا کرده است اما برخی موارد میتواند بخشی از این حقوق را خدشهدار کند. یکی از مواردی که این حقوق را با مشکل مواجه میکند ارتکاب به جرایمیست که طبق قانون مشخص شده است و دادگاه به موجب ارتکاب افراد به این نوع جرایم، حکم به محرومیت افراد از انجام برخی مشاغل داده است. انعقاد قرارداد کار در محدوده مشخص شده با این افراد از نظر قانونی ممنوع است.
موردی که باید به آن توجه کنید، این است که محرومیت این دسته از افراد در انجام فعالیتهای شغلی محدوده مشخصی دارد و شامل همه مشاغل نمیشود.
ورشکستگی وضعیتیست که برای شرکتهای تجاری یا تاجران ورشکسته ایجاد میشود. در این زمینه میتوانید به مقاله «بایدها و نبایدهای ورشکستگی شرکت» مراجعه نمایید. در این وضعیت تاجران نمیتوانند قرارداد کار منعقد کنند، بهعلاوه این قرارداد شامل قرارداد کاری میشود که در ازای آن مزد پرداخت شود. دلیل این ممنوعیت نیز این است، شخص ورشکسته نمیتواند مالی را تملک کند مگر اینکه آن را برای پرداخت بدهیهایش بپردازد. در مورد اخیر آن شخص میتواند طرف قرارداد کار قرار بگیرد ولی حق تصرف در درآمد به دست آمده را ندارد.
لازمه پرداختن به برخی از مشاغل بهصورت رسمی این است که پروانه مربوطه را داشته باشند. مشاغلی مانند پزشکی، وکالت از جمله شغلهایی هستند که فعالیت قانونی آنها وابسته به داشتن پروانه مخصوص است.
در صورتی که بخواهید با یک وکیل یا پزشک قرارداد کار منعقد کنید، پیش از هر چیز باید پروانه فعالیت او را بررسی کنید. در صورتیکه دارای پروانه نباشند انعقاد قرارداد کار با آنها طبق قانون ممنوع است.
ماده ۶۲ قانون خدمت وظیفه عمومی، استخدام مشمولان مزبور به طور کلی در وزارتخانهها و موسسات وابسته به دولت و در کارخانهها و کارگاهها و موسسات خصوصی بدون احراز شرایط داشتن معافیت دائم یا موقت ممنوع است.
قانون کار، استخدام افراد زیر ۱۵ سال را ممنوع اعلام کرده است. افرادی که ۱۵ تا ۱۸ سال دارند نیز طبق شرایط قانونی خاصی میتوانند فعالیت کنند.به عبارت دیگر، استخدام این افراد برای برخی مشاغل بلامانع است ولی به صورت کلی نمیتوان با افراد زیر ۱۸ سال قرارداد کار منعقد کرد.
برخی از این شرایط ممنوعه در قانون عبارتند از:
قرارداد به طور کلی میتواند به عنوان چارچوب برای تمامی فعالیتهای شما عمل کند. در نتیجه استفاده از قراردادها علاوه بر مشخص کردن تعهدات شما و طرف مقابل، یک تضمین و اطمینان خاطر برای شماست. قرارداد کار به جهت وجود تعهدات بیشتر، به میزانی اهمیت دارد که عدم انعقاد آن میتواند خسارتهای مادی و معنوی زیادی را برای شما در پی داشته باشد. فراموش نکنید یک بخش از این اشتباه وابسته به طرف قرارداد شماست و بخش دیگر به تنظیم قرارداد بستگی دارد. پس خیال خود را با تنظیم یک قرارداد صحیح راحت کنید. ثبتیار راه تنظیم انواع قرارداد متناسب با نیاز و خواسته شماست.