همه ما از مزایای کار کردن با خبر هستیم. حضور اجتماعی و استقلال مالی از بارزترین ویژگیهای مثبت دنبال کردن یک حرفه به شمار میروند. همه ما آرزو داریم در محیطهای کاری سالم و مثبت و پر انرژی فعالیت کنیم. حالا، این پرسش مطرح میشود که یک محیط سالم چه تفاوتهایی با فضای کار ناسالم دارد؟ در اصل، چه عواملی در نامطلوب بودن محیط کار یا برعکس، بر مطلوب بودن آن تأثیرگذار هستند؟ یک محیط کار سالم چه ویژگیهایی دارد؟ کار کردن در یک فضای ناسالم چه تبعاتی را به دنبال دارد؟ در ادامه تلاش خواهیم کرد که به این سوالات و پرسشهای مشابه پاسخ دهیم.

مطالعات نشان میدهند حدود 53 درصد از نیروی کار ایالات متحده از شرایط کاری و محیط کار خود ناراضی هستند. این نارضایتی عواقب مختلفی را در پی دارد. حضور در محلهای کاری ناسالم و محیطهای مخرب، گاه برخی مشکلات جسمی، روانی و ناراحتیهای روحی را به دنبال خواهد داشت که از آن جمله میتوان به افسردگی، پرخاشگری و اضطراب اشاره کرد. کار کردن در محیطی ناسالم تبعاتی همچون بدخوابی را نیز در پی دارد که خود در ایجاد چاقی، دیابت، بیماریهای قلبی و عروقی و در نهایت به کاهش عمر منجر میشوند.
بدیهی است که نارضایتی کارکنان، سالم نبودن ارتباطات و شرایط کار به کاهش بازدهی کارمندان انجامیده و خود، تأثیرات نامطلوبی را در چرخه اقتصادی سازمان به دنبال خواهد داشت. تحقیقات انجام شده به وسیله سازمان بهداشت جهانی (WHO) نشان میدهندکه 5 نفر از هر 10 افراد ناتوان از انجام کار با مشکلات روحی و روانی دست و پنجه نرم میکنند. تخمین زده میشود که این امر به شدت بر کاهش بهرهوری تأثیر گذار بوده و سالیانه یک میلیارد دلار خسارت را برای اقتصاد جهان به دنبال داشته باشد.
از طرف دیگر، یک محیط کار سالم با ایجاد شرایط روانی مناسب و افزایش رضایت کارکنان به ارتقاء بهرهوری کارمندان خود کمک کرده و تمایل آنها را برای حضور در محل کار افزایش میدهد. به این ترتیب، غیبت کارکنان به شکل قابل توجهی کاهش خواهد یافت. بدیهی است که تلفیق حضور مداوم، تمایل برای انجام کار بیشتر و بهرهوری بالاتر موجب ارتقاء شرایط اقتصادی شرکت خواهد شد. بنابراین، همان طور که مشاهده میکنید، ایجاد یک محیط کار سالم هم به نفع کارمندان است و هم منافع طولانی مدت و کوتاه مدت سازمانی را تأمین میکند.
یک محیط کار سالم بیش از آن چیزی که ممکن است تصور کنید بر سلامت، رضایت و بهرهوری کارکنان تأثیر گذار است. مطالعات نشان دادهاند که کار کردن در فضایی سالم به نیروی کار این قدرت را میدهد تا در بالاترین حد توان خود عمل کنند. ویژگیهای یک محیط کار سالم و مثبت عبارتند از:
آیا عملکرد محیط کار شما بر ارزشهای مثبت مبتنی است؟ به احتمال قوی، اغلب شرکتها چنین شعاری را در بیانیه مأموریت خود مطرح میکنند. با این حال، مهم این است که در عمل به آن پرداخته و در واقعیت، عملکردی مبتنی بر ارزشهای مثبتی همچون اتخاذ روشهای صادقانه و اخلاقی داشته باشند. چنین محیط کاری بیتردید علاوه بر ارتقاء ارزشهای یاد شده، فضای مناسب و پرانرژی را نیز برای کارمندان خود فراهم خواهد کرد.
در یک محیط کار سالم، کارفرمایان، مدیران سطوح مختلف و کارمندان ردههای گوناگون باید بتوانند با یکدیگر ارتباط برقرار کنند. برقراری ارتباط با کارکنان موجب میشود که مدیران با درد و دلها و مشکلات آنها از نزدیک آشنایی پیدا کنند. به علاوه، در اغلب موارد کارکنان سطوح مختلف دارای ایدهها و تفکراتی هستند که ممکن است در بهبود روند امور راه گشا باشند. توجه به همه موارد ذکر شده باعث میشود که کارمندان به درستی دریابند که به اندازه کافی جدی گرفته شده و دارای اهمیت هستند. این امر به تدریج آنها را به سمت اشتیاق و مشارکت بیشتر سوق داده و روحیه کاری آنها را به شکل قابل توجهی تقویت میکند.
واقعیت این است که یک محیط کار ناسالم، خشک، استرسزا و رعب آور را هیچ کس دوست نداشته و برای حضور در آن تمایلی نخواهد داشت. به طور معمول، افراد علاقه دارند در فضاهایی شاد و کارآمد فعالیت کنند. واضح است که یک محیط کار عاری از ترس و اضطراب و مملو از روابط دوستانه را میتوان شاد و کارآمد نامید.
دنیای امروز و نیازهای آن پیوسته در حال تغییر است. این امر صاحبان مشاغل را بر آن میدارد تا نیروی کار خود را به دانش و مهارتهای روز جهان مجهز کنند. کسب و کارهای موفق جهان از اهمیت ارائه آموزش، به روز رسانی سیستمهای قدیمی و در اختیار گذاشتن ابزارهای لازم به کارکنان خود به خوبی آگاهی داشته و از اینها برای باقی ماندن در جریان بازار رقابتی بهرهمیجویند. همین موضوع موجب افزایش رضایت کارمندان، ارتقاء بهرهوری آنها و ایجاد یک محیط کار سالم کمک میکند.
مدیران موفق و با تجربه هرگز از کارکنان خود انتظار ندارند که بدون هیچ نوع تفکر و خلاقیتی سالیان سال به انجام یک سری کارهای مشابه بپردازند. واقعیت این است که این کار روباتها است!
انسان دارای قدرت اندیشه و سرشار از ایدههای خلاقانه است. بیتردید، توجه به چنین نظریاتی ارزش سازمان شما را دو چندان خواهد کرد. کارکنان یک مجموعه قادر هستند که رویکردها و روندهای تازهای برای انجام امور در نظر بگیرند. بنابراین، تشویق و ترغیب کارکنان به بیان و اِعمال نظریات خلاقانه، علاوه بر بالا بردن حس رضایت و اعتماد به نفس کارکنان در موفقیت شرکت نیز تأثیر گذار خواهد بود.
همه انسانها چه در محیط کار و چه در زندگی خصوصی نیازمند تقدیر و قدردانی هستند. بنابراین، فضایی که عملکرد کارکنان خود را ارزیابی کرده و از تأثیرات مثبت آنها تمجید و قدردانی کند یک محیط سالم به حساب میآید. بدیهی است که کارمندان چنین محیطی به واسطه حس خوب انتقال یافته و دریافت حق الزحمه مناسب با تلاشهای انجام شده از رضایت شغلی و بهرهوری بالاتری برخوردار خواهند بود.
یک محیط کار سالم، کارکنان خود را به عنوان یک دستگاه در نظر نگرفته و نسبت به فراز و نشیبهای حیات انسانی آگاهی دارد. بدیهی است که برخی از کارکنان یک مجموعه ممکن است دارای فرزندانی بوده و یا به فراخور زمان و مکان و سایر مناسبات اجتماعی با مشکلات و مسائلی درگیر شوند. بنابراین، لازم است مدیران به این گونه موضوعات توجه داشته و در شرایط مختلف و تا جای ممکن از کارمندان خود پشتیبانی کنند.
رهبر یک سازمان در ایجاد محیط کار سالم و فضای مثبت نقش بسیار مهمی را ایفا میکند. رهبران خوب، علاوه بر در اختیار گذاشتن نمونهای مناسب به کارمندان سازمان کمک میکند تا با تبعیت از او در جهت ایجاد یک فضای شاد، آرام، بدون تنش، مثبت و تعاملی فعالیت داشته باشند. در نهایت، یک رهبر قدرتمند بر انجام این امور به خوبی نظارت میکنند.
تعیین اولویتها و انتظارات سازمانی به کارمندان کمک میکند تا از دستور کار روشن و واضحی تبعیت کنند. این امر، موجب تمرکز بیشتر آنها شده و از هدر رفتن وقت مفید کارکنان و بروز خطاهای احتمالی جلوگیری خواهد کرد. این موضوع به خودی خود در بالا رفتن روحیه مثبت کارمندان و کاهش تنش محیط کار تأثیر گذار خواهد بود.

وجود فضای مشارکت و همکاری گروهی از جمله ویژگیهای دیگر یک محیط کار سالم به شمار میرود. در چنین فضایی، کارکنان از حضور در کنار یکدیگر و کمک کردن به هم لذت برده و مدیران تلاش میکنند تا جای ممکن، آرامش فضا را حفظ کنند. همه اعضای یک محیط کار سالم به نقش خود در گروه واقف بوده و در صدد هستند تا بر روند فعالیت گروهی به شکل مثبتی تأثیر گذار باشند. یک محیط کار سالم ازکلیه کارکنان خود حمایت گرده و برای مشارکت و همکاری گروهی و دستیابی به اهداف مشترک انگیزه ایجاد میکند.
به طور کلی، فضای کاری که بتواند میان زندگی خصوصی و شغلی کارکنان خود تعادل ایجاد کند یک محیط کار سالم قلمداد میشود. صاحبان حرفهای مشاغل به خوبی به این نکته واقف هستند که عدم نگرانی کارمندان نسبت به زندگی شخصی به رضایت شغلی، تمرکز بالاتر و بهرهوری بیشتر منجر خواهد شد.
سرانجام، اگر شما هم در محیطی شاد و مبتنی بر ارزشهای مثبت فعالیت میکنید؛ اگر کارفرمایان و مدیرانی دارید که با شما و دیگر کارکنان مجموعه به طور مداوم در ارتباط بوده و برای فعالیتهای شما ارزش قائل هستند؛ اگر در فضایی مشغول هستید که برای آموزش و ارتقاء مهارتهای شما هزینه کرده و میان زندگی شغلی و شخصی شما تعادل ایجاد میکند، باید سپاسگزار باشید.
در غیر این صورت، شاید زمان آن رسیده که رضایت شغلی خود را در یک محیط کار سالمتر جستجو کنید. فراموش نکنید که کار کردن در یک محیط سالم نقش موثری بر سلامت جسم و روان انسان خواهد داشت. سلامت جسم و روان هر یک از کارکنان نیز به طور مستقیم بر سلامت خانواده و در نهایت بر کل جامعه تأثیرگذار خواهد بود.
برای خواندن مطالب بیشتر در حوزه مهارتهای نرم، مجله آنلاین راهرو را دنبال کنید.
تولید محتوا برای راهرو توسط نویسندگان نویسش انجام میشود.