
در میانهی پروندهی عیدانهی راهرو، کرونا همهی ما را درگیر و مضطرب کرد. فکر کردیم پیش از هرچیز به محتوایی نیاز است که کمی بتواند از این بار و فشار روانی بکاهد.
روزهای پایانی بهمن بود که اولین شایعه ویروس کرونا در ایران را شنیدیم. بالافاصله با شایعه پراکنها مقابله شد و خبرهای انتخاباتی جایش را گرفتند. اما کمتر از دو روز، انگار که از چاله به چاه افتاده باشیم ویروس کرونا بدون پنهان کاری 14 روزهاش، این بار با تلفات به سراغمان آمد. انتشار اولین آمار فوتیها و هجمه رسانههای اجتماعی در ساعاتی کوتاه روزگارمان را سیاه کرد و حالا ما ماندهایم و استرس و ترسی که عین خوره به جانمان افتاده است.
این چند خط نه همه داستان ولی فشرده چیزهایی است که در این چند روز بر ما گذشت. شرایط ماههای اخیر ایران برای مریض کردن یک فرد سالم کافی است؛ اما تاثیر استرس در مقابله با ویروس کرونا را باید خیلی جدیتر بگیریم. چون استرس سیستم ایمنی بدنمان را تضعیف میکند. پس اگر نمیخواهید به یک کاندید راحت برای بیماری تبدیل شوید، روشهای کاهش استرس در مقابله با ویروس کرونا را یاد بگیرید.
در ادامه دلیل دوری از استرس، عصبانیت و ترس و نقش مخربش روی سیستم ایمنی بدن را با جزئیات بیشتری توضیح میدهیم. با ما همراه باشید.
با خاطراتی که از مدیریت بحران به ذهنم مانده و به عنوان کسی که ساکن دومین شهر آلوده به ویروس کرونای ایران است؛ ترس، نگرانی و استرس را طبیعی میدانم. به اندازه کافی هم در این چند وقت، مثل اکثر شما سعی کردم تا حرفهای حساب را از میان انکارها و شایعهها بیرون بکشم. اما در نهایت سلامت خودم و خانوادهام برایم مهمترین مسئله روز است. بنابراین صادقانه میگویم: اجازه دهید دعواهای زرگری مدیران بحران برای خودشان بماند. ما هم دو دستی سیستم ایمنی بدنمان را بچسبیم.
اما پشت پرده این توصیه؛ واقعیتهایی است که درباره اپیدمی ویروس کرونا وجود دارد. بیایید با هم نگاهی به آنها بیاندازیم:
ویروس کرونا باعث بیماری خفیف تا متوسط در دستگاه تنفسی افراد میشود. علائمی شبیه سرماخوردگی دارد. آن را با تب ( بالای 39 تا40 درجه)، سرفههای خشک و سخت نفس کشیدن (یا تنفسهای کوتاه) میشناسند. البته این علائم با خیلی از بیماریهای دیگر مشابهت دارد. اما اگر همه این علائم را دارید و با استراحت کردن هم بهتر نشدید، باید به مراکز درمانی مراجعه کنید. به طور کلی 80 درصد از افرادی که به ویروس کرونا مبتلا میشوند بدون نیاز به مراقبت خاص بهبود پیدا میکنند. اما 20 درصد از افراد نیاز به مراقبتهای ویژه دارند. این گروه شامل:
در امار جهانی؛ ویروس کرونا تنها دو درصد (از بیست درصد) منجر به مرگ میشود. البته در ووهان چین که مرکز شروع ویروس کرونا است آمار مرگ و میر کمی بیشتر از نرخ جهانی است. علت اصلی این موضوع نبود منابع کافی برای کنترل و مدیریت شرایط در روزهای ابتدایی انتشار میباشد.
ویروس کرونا اولین بیماری اپیدمی جهانی نیست و قبل از آن نمونههای دیگری مانند SARS و MERS به صورت گسترده وجود داشتند. مثلا میزان مرگ و میر برای افراد مبتلا به SARA ده درصد است. در سال 2002 و 2003 میلادی حدود 40 کشور به بیماری SARS آلوده شدند و از میان 8000 مبتلا تقریبا 800 نفر فوت کردند. ویروس MERS هم در سال 2013 با مرکزیت عربستان سعودی منتشر شد و طبق اخبار سازمان جهانی بهداشت با سی درصد احتمال مرگ و میر (و 850 فوت ثبت شده) همراه بود.
با توجه به این اطلاعات، ویروس کرونا تا این لحظه دارای کمترین امار مرگ و میر است. از انجایی که هنوز دارویی برای آن کشف نشده بهترین راهکار افزایش سیستم ایمنی بدن برای مقابله با ویروس است. معمولا میگویند برای افزایش سیستم ایمنی بدن، ویتامین C، میوه و سبزیجات بیشتری مصرف کنید. اما استرس و نگرانی این وسط چه نقشی دارند؟
از قدیم گفتند: «ترس برادر مرگ است». اما ترس داریم تا ترس! در حالت کلی ترس و استرس حسهای طبیعی هستند که در مواجه با موقعیت یا شرایط تهدیدکننده، مکانیسم بقای انسان را فعال میکنند. بنابراین انسان دست به کار میشود تا به هر نحوی موقعیت مربوطه را خنثی کند. نتیجه این احساسات حفظ امنیت و سلامت عمومی بدن است.
اما ترس و استرسی که بخاطر کرونا، این روزها به جانمان افتاده از آن دست حسهای مخربی است که توانایی محافظتی بدنمان را ضعیف کرده و از بین میبرد. میپرسید چطور؟!
وقتی به صورت مزمن و طولانی میترسید یا از چیزی مضطرب هستید؛ اتفاقات زیر در بدنتان رخ میدهد:
حالا برگردید و دوباره نگاهی بیاندازید به لیست 20 درصدی افراد خاصی که بالاترین احتمال مرگ و میر در ویروس کرونا را دارند. افرادی با بیماریهای قلبی و عروقی و فشار خون؛ درست زدید به هدف.
داشتن ترس و اضطراب یا هر گونه نگرانی، همانطور که در ابتدای صحبت گفتیم؛ کاملا طبیعی است. ولی جو روانی که به خاطر تمرکز شدید روی اخبار منفی، شایعهها و صحبتهای متناقض در شبکه های اجتماعی و جامعه ایجاد شده دیگر یک استرس و نگرانی طبیعی نیست. بلکه باعث میشود نه تنها به خودمان بلکه به اطرافیانمان هم آسیب بزنیم.
چطور از فضای مسموم و استرسی ویروس کرونا خارج شویم؟
سازمان جهانی بهداشتی برای جلوگیری از شیوع و انتقال ویروس کرونا انجام کارهای زیر را ضروری میداند:
حتما پس از استفاده از ماسک و دستکشهای یک بار مصرف آنها را در سطل زباله بیاندازید. انداختن این وسایل روی زمین باعث انتشار ویروس میشود به ویژه برای هموطنان پاکبان خطرآفرین است.
در این روزها و شبهایی که با ویروس کرونا درگیریم کمی بیشتر همدل باشید. یادمان هم نرود که بیماری عیب و عار نیست، پس از کرونا برچسب نسازیم.
خاطرتان جمع، شب دراز است و قلندر بیدار؛ تنتان سالم