
یکی از مواردی که در کیفیت عملکرد مغز ما و در نهایت، کاهش رضایتمندیمان از خود و زندگی تاثیر مستقیمی به جای میگذارد، میزان اخبار بد و ناخوشایندیست که دریافت میکنیم. اخبار بد، پیرامون ما را احاطه کردهاند و خواسته و ناخواسته، در معرضشان قرار داریم. در این مقاله، به بررسی آسیبهای پیگیری اخبار پرداختیم و شیوههایی برای جلوگیری از آن ارائه کردهایم.
احساس میکنید مجبورید سایتهای خبری مورد علاقهتان را بارها و بارها بررسی کنید؟ مدام در پی اخبار جدید هستید؟ اگر این عادتی است که در چند هفته گذشته و در پی شیوع کرونا آن را تکرار میکردید؛ باید برای ترکش به دنبال راه حل باشید.
اما چطور به این عادت مبتلا میشویم؟ برای مقابله با آن چه کاری از دستمان برمیآید؟ در ادامه هر یک از این موضوعات را توضیح میدهیم. با ما همراه باشید.
اعتیاد خواندن اخبار چیزی است که همه ما با آن دست و پنجه نرم میکنیم. جالب است بدانید که منشأ این اتفاق یک دلیل علمی دارد. سیم پیچیها و خطوط ارتباطی مغز ما طوری طراحی شده که برای آینده برنامهریزی میکند. به عنوان مثال میدانیم از کجا و چطور غذا تهیه کنیم. به همین خاطر اجداد ما (انسانهای نخستین) میدانستند چه زمانی باید برای تهیه و پیدا کردن منابع غذایی محل زندگیشان را به مقصدی دیگر تغییر دهند.
بنابراین مغز آنها یک دسته دوپامین (مادهای شیمیایی در مغز که با پاداش ارتباط دارد) ترشح میکرد. این موضوع کمک میکرد تا یک خاطره را در ذهنشان ایجاد کنند. در نتیجه آنها میدانستند چه چیزی خوردهاند و کجا آن را پیدا کردند.
اما طی فرآیند یادگیری، زمان خروج دوپامین تغییر میکند. در انسانهای نخستین به جای اینکه مواجه با غذا با خروج دوپامین همراه شود، زمانی خارج میشد که آنها درباره پیدا کردن غذا فکر میکردند. این نکته امروز برای ما هم صادق است. یعنی زمان خروج دوپامین از وقتی که غذا را میگیریم به هنگامی که گرفتنش را پیشبینی میکنیم، تغییر موقعیت داده است.
این دقیقا بخشی از نحوه شکلگیری عادت است، به همین خاطر امروزه همه ما احساس هوس و اشتیاق را تجربه میکنیم. طبق این الگو؛ گرسنه شدن باعث میشود خاطرات مکانهایی که قبلا در آنها غذا پیدا کردیم، در ذهن ایجاد شوند. این امر سبب شلیک دوپامین برای ایجاد انگیزه و دریافت مجدد آن میگردد.
به هر اندازه که موضوع اصلی بزرگتر باشد با شلیک دوپامین بیشتری مواجه میشویم. اما کل این ماجرا چه ارتباطی با اجبار و اعتیاد در چک کردن اخبار جدید دارد؟!
در دنیای امروز اطلاعات، مواد غذایی هستند و به ما کمک میکنند تا زنده بمانیم. اگر یک مدتی سایت خبری مورد علاقهتان را بررسی نکنید با دیدن یک خبر بزرگ دچار ضربه ناشی از پاشیدگی دوپامین میشوید. هر چه قدر تیتر خبری بزرگتر باشد شدت این ضربه افزایش پیدا میکند. پس اگر هر پنج دقیقه یکبار خبر جدید دریافت نکنید؛ انگار مجبور هستید تا برای گرفتن یک خبر جدید یا خواندن آن پیشدستی کنید.
پس شما اخبار را به صورت مکرر بین یک تا 20 بار (وابسته به دفعاتی است که قبلا اخبار را نگاه میکردید) بررسی میکنید و هر دفعه دوپامین خارج میشود. به همین خاطر است که ماشینهای پولی (دستگاهی که در آن پول میاندازید و کالایی را تحویل میگیرید) خیلی اعتیادآور هستند.
در نهایت به صورت غیرعمدی خودمان را طوری تنظیم میکنیم که به بررسی اخبار جدید معتاد شویم. در اصطلاح به آن اجبار متناوب (یک مفهوم فانتزی که به معنای دریافت پاداشهای تصادفی است) میگویند.
خیلی مهم است که این عادت را در اسرع وقت متوقف کنید یا به طور کلی مانع ایجاد این نوع از اعتیاد شوید. حالا که دلیل پیدایش آن را میدانید و متوجه شدید که چرا اتفاق میافتد؛ به خودتان یادآوری کنید که این عادت با تغذیه آن وخیمتر میشود. پس تا جای ممکن با دیدن اولین نشانههای بروز، جلوی آن را بگیرید. بعد از خودتان بپرسید؛ من چقدر نیاز دارم اخبار جدید را بررسی کنم؟ سپس محدودیتهایی برای خودتان تعیین کنید. مثلا بگویید فقط دو بار در روز حق چک کردن اخبار جدید را دارم. سعی کنید تعداد دفعات بیشتر از سه بار نباشند.
احتمالا این موضوع را در طول روز فراموش خواهید کرد. پس حتما آن را برای خودتان تکرار کنید و سرسختانه پیگیرش باشید. در غیر این صورت مغزتان شما را متقاعد میکند که یک بار دیگر (بیشتر و بیشتر) اخبار را نگاه کنید. درست مشابه متصدی باری که به مشروبات الکلی اعتیاد دارد اگر همیشه گوشی همراه و لپ تاپ در دسترستان است؛ به سختی میتوانید با ترک عادت کنار بیایید.
بعد از خواندن اخبار، ذهن و بدن خودتان را مورد ارزیابی قرار دهید. از خودتان بپرسید؛ «از این کار چه نتیجهای گرفتم؟». این سوال کمک میکند تا ببینید آیا گذاشتن وقت برای بررسی اخبار ارزشش را داشته یا فقط یک اتلاف وقت بوده است؟
آیا تحریک شدید که دنبال اخبار بیشتری بگردید؟ اگر پاسختان مثبت است؛ دوپامین باعث شده تا به سراغ جستجوهای بیشتری بروید و به شما آدرس محل های احتمالی برای پیدا کردن غذا را میدهد.
این شبیه تکنیکی است که Jud Brewer(روانپزشک اعتیاد) در آزمایشگاهش برای جلوگیری از پرخوری به افراد ارائه میکند. شما میتوانید از همان ترفند برای متوقف کردن بررسی اخبار استفاده کنید.
در این مطلب نمیتوانیم همه آزمایشهای انجام شده پیرامون این موضوع را مطرح کنیم. اگر درباره آنها کنجکاو هستید از نتایج آزمایشهای منتشر شده توسط دکتر Jud Brewer و همینطور این انیمیشن کوتاه بازدید کنید تا با نحوه کارکرد مغز بیشتر آشنا شوید.
اما چرا این ترفند خوب کار میکند؟ چون با این روش میتوانید مرکز پاداش مغزتان را هک کنید و به جای تکرار عادت قبلی ببینید که بررسی مداوم اخبار چقدر برایتان غیرقابل ارضا است. به همین خاطر باید از آن دوری کنید. همینطور پرسیدن سوال «من از این کار چه نتیجهای میگیرم؟» مانند کلیدی است که بین عمل و نتیجه کارتان ارتباط برقرار میکند. به شما کمک میکند تا متوجه شوید که بررسی مداوم اخبار احساس خیلی خوبی هم ایجاد نمیکند. این رویکرد باعث میشود تا در آینده با انجام آن کمتر هیجانزده شوید. این ترفند را بعد از هر بار چک کردن اخبار، تکرار کنید تا مشاهده کنید چطور رویهتان را تغییر میدهد.
خواندن اخبار برای ما حکم غذا را دارد. مغز ما تکرار این عادت را یک پاداش تلقی کرده و باعث ترشح دوپامین میشود. برای مقابله با اعتیاد بررسی مداوم اخبار، خوب است که برای دفعات تکرار آن محدودیت حداکثر 3 بار در روز اعمال کنید. همینطور تا حد امکان اعلانات مربوط به اخبار و برنامههای خبرخوان را غیر فعال نمایید و از لوازم الکترونیکی مثل گوشی موبایل و لپ تاپتان دور باشید.
در آخر این مطلب را با یک قطعه کودکانه ولی جالب از کتاب «پسرک، موش کور، روباه و اسب» به پایان میبریم:
موش کور گفت: «من چیزی کشف کردم که از کیک بهتر است»
پسرک گفت: «نه، تو چیزی نداری»
موش کور جواب داد: «من دارم»
پسرک گفت: «آن چیست؟»
موش کور: «آغوش، بیشتر باقی میماند.»
بنابراین اگر خبر خواندن، کیک شما است و از بررسی مداوم اخبار جدید دچار مغزدرد میشوید؛ این انرژی عصبی را مصرف کنید و به سمت عزیزانتان تغییر جهت دهید. بیشتر به اعضای خانوادهتان محبت کنید. با کودکتان بازی کنید. به همسر و پدر و مادرتان آرامش بیشتری ببخشید. با دوستانتان ارتباط برقرار کنید. به نظرتان خوب نیست که به جای پیگیری اخبار، به مهربانی کردن معتاد شویم؟
عنوان اصلی مقاله: Breaking Your Addiction to Breaking News
نویسنده: Jud Brewer
تولید محتوا برای راهرو: نویسش