https://virgool.ir/platopedia/feedگروه کسب و کار پلتفرمی دانشکده مدیریت دانشگاه صنعتی امیر کبیرfa2026-11-11 16:43:34https://files.virgool.ir/upload/publication/auz9isiwavgp/vyvhn8.pnghttps://virgool.ir/platopediahttps://virgool.ir/platopedia/مساله-آزادی؛-مهمی-که-باید-بدان-پرداخت-openness-rairvxefxubn میزان گشودگی «Openness» در یک پلتفرم ویکی‌پدیا، از خوبان دنیای پلتفرم‌ها، حرکتی انقلابی در نحوه تولید دایره‌المعارف‌ها به شمار میرود بطوریکه بدون صرف انرژی زیاد برای تولید آن، منبع مراجعات میلیون‌ها نفر قرار گرفته است، اما چرا؟همانطور که میدانیم پلتفرم ویکی‌پدیا نهایت ازادی را در اختیار نویسندگان قرار میدهد تا درباره موضوعی بنویسند یا موضوعات نوشته شده را ویرایش کنند. این موضوع در عین جذابیت میتواند مشکلاتی را نیز بوجود آورد.به عنوان مثال مقاله‌ای با نام «Murder of Meredith Kercher» که ۸۰۰۰ بار توسط ۱۰۰۰ نفر تغییر کرد و تا حدی این موضوع جدی شد که موسس ویکی‌پدیا مجبور به دخالت در آن شد و به نوعی ارزش اولیه پلتفرم مبنی بر آزادی کامل پلتفرم را زیر سوال برد.حال سوال اینجاست که یک پلتفرم تا چه حد باید کاربرانش را آزاد بگذارد و یا تا چه حد اتفاقات داخل آن را کنترل کند؟ابتدا باید بدانیم باز یا بسته بودن یک پلتفرم یک انتخاب صفر و یکی نیست بلکه بازه ای میان این دو است و انتخاب میزان گشودگی «Openness» در یک پلتفرم جزو سخت‌ترین تصمیمات طراحی پلتفرم به‌شمار میرود که میتواند آینده آن پلتفرم را تحت تاثیر قرار دهد.چالشی که استیو جابز در سال ۱۹۸۰ با طراحی مکینتاش به عنوان یک سیستم بسته با آن برخورد کرد و رقیب او، ویندوز، بوسیله باز گذاشتن سیستم عامل خود حجم انبوهی از نوآوری را به سوی خود کشید.نمونه دیگر این موضوع ظهور فیس‌بوک و رقابت آن با Myspace است که با توجه به نمودار‌های زیر مشخص میشود تصمیم به‌موقع نسبت به باز گذاشتن پلتفرم منجر به رشد فیس‌بوک و سقوط Myspace شده است.تاثیر Openness در سرنوشت دو شبکه اجتماعیدیدیم که باز بودن یک پلتفرم باعث افزایش کاربران و افزایش نوآوری خواهد شد اما ریسک‌هایی نیز به همراه خواهد داشت که میتواند کنترل آن را سخت‌تر کرده و یکپارچگی پلتفرم را با مشکل مواجه کند.در حالت کلی میتوان تصمیمات مربوط به باز یا بسته‌بودن یک پلتفرم را در ۳ دسته بررسی کرد:۱- مدیریت و رهبری «manager vs. sponsor»تیم مدیریت فنی در یک پلتفرم وظیفه اصلی‌اش مدیریت عملیات پلتفرم و بهینه‌سازی ارتباط «Interaction» میان استفاده‌کنندگان را دارد درحالیکه صاحبان پلتفرم «Sponsor» وظیفه دارند تا تصمیمات کلی نظیر استراتژی و مسائل حقوقی و … را به عهده گیرند. در حالت کلی ۴ حالت مختلف برای اداره یک پلتفرم میتوان متصور بود که در جدول زیر با مثال‌های واقعی آن مشاهده میکنیم.پلتفرم‌های موجود و نحوه مدیریت در آنان۲- مشارکت توسعه دهندگان «Developer participation»کاری که به منظور باز کردن فضای پلتفرم ایجاد میشود معمولا بدین شکل است که توسعه‌دهندگان برای قسمت های مخلتف پلتفرم دسترسی های مختلفی «Application programming interface» تبیین کرده و آنها را در اختیار کاربران قرار می دهند . این API از الگوریتم ها و پروتکل های خاصی تبعیت میکند تا بتوانند به راحتی با پلتفرم ارتباط برقرار کنند به عنوان مثال روزنامه گاردین API های مختلفی در چند سطح تعریف کرده است که افراد می توانند با این پلتفرم تعامل بیشتری با توجه به سطح خود داشته باشند . ۳- مشارکت کاربر «User participation»سومین نوع گشودگی در پلتفرم که مدیران باید آن را کنترل کنند مشارکت کاربر است. بسیاری از پلتفرم ها نحوه مشارکت کاربر را در پلتفرم تسهیل کرده اند یعنی یک کاربر به راحتی می‌تواند تولید کننده باشد در حالیکه مصرف‌کننده نیز هست. بنابراین همان کاربرانی که از ارزش ایجاد شده درون پلتفرم استفاده می کنند، خودشان می توانند تولید کننده آن ارزش هم باشند. مثلا کاربران یوتیوب هم می توانند ویدیو تولیدکنند و هم ویدیوهای سایرین را مشاهده کنند، مهمانان Airbnb میتوانند خانه های خود را اجاره دهند و خود نیز در جایی دیگر خانه‌ای اجازه کنند.گشودگی در طی زمان: مزایا و ریسک هاهمانطور که دیدیم پلتفرم ها می توانند با افزایش گشودگی «Openness» رشد بیشتری را تجربه کنند. مدیر یک پلتفرم باید استانداردها و رویه هایی را برای اندازه گیری میزان شفافیت پلتفرم تدوین کند. مثلا یوتیوب از کاربران برترش می خواهد کیفیت محتواها را کنترل کنند، فیدبک بدهند و محتواهایی که در پلتفرم نیستند را تامین کنند.چالشی که هنگام ایجاد گشودگی در پلتفرم ایجاد میشود ایجاد تعادل در میزان آن است. اگر یک پلتفرم خیلی بسته باشد احتمال سرمایه‌گذاری شرکایش کمتر میشود و اگر بیش از حد باز باشد امکان سواستفاده توسعه‌دهندگان بیرونی افزایش می‌یابد.ارزش یک پلتفرم و چیزی که آن را منحصر بفرد می کند توانایی‌اش در برقراری ارتباط بین شرکای داخلی و خارجی است. اما مشخص کردن اینکه چه کسی چقدر و چگونه دسترسی داشته باشد، تصمیم پیچیده‌ای است که نیاز است توجه ویژه‌ای به آن شود.پلتوپدیا - کسب وکار های پلتفرمیMorteza MoafiSun, 25 Nov 2018 01:50:39 +0330https://virgool.ir/platopedia/طراحی-ساختار-پلتفرم-ها-tolihlvnldwp بهترین راه برای طراحی یک پلتفرم، تمرکز روی ساختار آن است، یعنی بدونیم پلتفرم دقیقاً چه کاری را و چگونه انجام میده.یک پلتفرم Producer و Consumer رو به هم وصل میکنه و به آنها اجازه میده ارزش خلق شده را با هم مبادله کنند.بعضی پلتفرم ها ارتباط مستقیم بین userها ایجاد میکنند مثل شبکه های اجتماعی که ارزش بین userها مبادله میشه.برخی دیگر از پلتفرم ها روش ها و مکانیزم خلق ارزش متفاوتی دارند مثلاً YouTube ویدئوهای تولید شده توسط Producer ها رو به دست کاربرانی میرسونه که ارتباط خاصی با هم ندارند.توی هر پلتفرم سه تا چیز مبادله میشه:· اطلاعات· کالا یا خدمات· انواع ارز و پول1. اطلاعات (Exchange of information): هر پلتفرم با مبادله اطلاعات کارش رو شروع میکنه. پلتفرم ها در تبادل اطلاعات دو نوع اند: یک نوع اینکه هدف اصلیشون تبادل اطلاعات است مثل سایت های خبری. و نوع دوم اینکه برای تبادل کالا یا خدماتشون نیاز به تبادل اطلاعات دارند مثل uber که اطلاعات راننده و مقصد و مبدا و ... رو مبادله میکنه.2. کالا یا خدمات (Exchange of goods or services):در بعضی جاها تبادل کالا یا خدمت داخل خود پلتفرم اتفاق میوفته مثل facebook که عکس، لینک و ... مبادله میشه. هر چیزی که بین کاربران پلتفرم مبادله میشه به عنوان یک value unit در نظر گرفته میشه.در بعضی جاها کالا یا خدمت بیرون پلتفرم مبادله میشه مثل uber که حمل مسافر خارج از پلتفرم است!3. مبادله پول (Exchange of currency):وقتی کالا یا خدمتی مبادله میشه، پول پرداخت و مبادله میشه. پول از روش های مختلفی مثل کارت اعتباری، پی پال، بیت کوین یا نقدی مبادله میشه.اما روش های دیگری هم برای پرداخت هست مثلاً در Consumer، YouTubeها با بازدید کردن یا لایک کردن ویدئوهای Producerها به آنها پرداخت میکنند!گاهی وقت ها تبادل پول توسط خود پلتفرم ها انجام میگیره مثلاً uber یا airbanb که پول در داخل خودپلتفرم جا به جا میشه. Core Interaction:طراحی یک پلتفرم با طراحی core interaction شروع میشه. Core interaction اصلی ترین فعالیتی است که در پلتفرم انجام میشه. (در واقع نحوه مبادله ارزشی که اکثر کاربران را جذب پلتفرم میکند.) که سه جزء اصلی داره:· Participants· Value unit· Filterهدف اصلی پلتفرم تسهیل و ایجاد core interaction است.مثلاً Linkdin در ابتدای کار یک core interaction داشته و اونم وصل کردن حرفه ای ها به حرفه ای ها بوده. Participants:در هر core interaction دو نوع شریک وجود دارد:1. Producer کسی که خلق ارزش میکند.2. Consumer کسی که از ارزش استفاده میکنه.در بعضی پلتفرم ها Producer میتواند Consumer هم باشد و برعکس. مثلاً در YouTube یک نفر هم میتونه ویدئو تولید کنه و هم ویدئوهای بقیه رو ببینه. Value unit:هر core interaction با خلق value unit ایجاد میشه. مثلاً در ebay لیست محصولات ارزشی است که توسط Producer خلق میشه و توسط خریداران استفاده میشه یا مثلاً توی facebook هر پست میشه یک value unit. Filter:در یک پلتفرم value unit ایجاد شده توسط فیلتر به دست کاربرانش میرسه. Filter یک الگوریتم نرم افزاری است که تبادل value unit ها رو ممکن میکنه. اگه filter نباشه، کاربر با حجم زیادی unit بی ربط به خواسته هایش مواجه میشه!Participants → Core Interaction + Value Unit + Filterنقش مهم value unit: در پلتفرم ها، value unit خلق شده توسط Producerهایی که عضو پلتفرم هستند مبادله میشه. تصمیم گیری درباره اینکه چه کسی ارزش رو ایجاد کنه، چگونه ایجاد کنه و اون رو وارد پلتفرم کنه و چه تفاوتی بین ارزش با کیفیت و بی کیفیت هست مهم ترین قسمت طراحی پلتفرم است.پلتفرم ها برای انجام Core interaction سه تا کار اصلی باید انجام بدن:· Pull· Facilitate· Matchیک پلتفرم باید Producer و Consumer رو برای انجام تبادل بین آنها درون پلتفرم Pull کنه.(ورود به پلتفرم). و تبادل بین آنها رو از طریق ابزارها و امکانات پلتفرم Facilitate کنه. (تسهیل کنه) و با استفاده از اطلاعاتی که وارد پلتفرم میشه، آنها رو با هم Match میکنه. هر سه نقش باید درست اتفاق بیوفته که پلتفرم کار کنه. اگر یک پلتفرم نتونه pull رو انجام بده، network effect که باعث خلق ارزش میشه رو از دست میده. و اگر پلتفرم نتونه Facilitate و Match کنه، کاربرهایش رو از دست میده! Pull:در این مرحله، پلتفرم اول باید مساله ی مرغ و تخم مرغ رو حل کنه! کاربرها تا ارزش نباشد وارد پلتفرم نمیشوند و پلتفرم تا کاربری نداشته باشد، ارزشی ندارد. مشکل بعدی pull، نگه داشتن کاربرها در پلتفرم است. یک روش برای این کار اسفاده از Feedback loop است که بر اساس نظرات کاربران درون پلتفرم خلق ارزش میکنه. یک نوع آن single feedback loop است یک یک الگوریتم ساخته شده روی زیرساخت پلتفرم است که فعالیت ها، علاقه مندی ها، نیازها و پیشنهادات کاربران را شناسایی میکند تا value unit های جدید خلق کنه. در یک Consumer، multiuser feedback loop به Producer مورد نظرش وصل میشه (از feedback ها میفهمند که چه کسی رو به چه کسی وصل کنند.) سایر عواملی که Pull رو تقویت یا تضعیف میکنه شامل: ارزش پول مبادله شده.در پلتفرم (مثل لایک، بازدید و ...)، جذب کردن افراد بیرونی به داخل پلتفرم مثل اینستاگرام و واتس اپ. Facilitate:1. تسهیل فرآیند خلق ارزش و تبادل آن برای Producer در پلتفرم از طریق ابزارهای مختلفی مثل share کردن و ...2. کاهش موانع موقع اسفاده از پلتفرم مثل فرآیند share کردن عکس توی facebook قبل از بهبود سیستم اش. Match:پلتفرم از دیتاهای مربوط به Producer و Consumer استفاده میکنه که آدم های مرتبط رو به هم وصل کنه. این دیتا باید متنوع بوده و محدود زیادی از علاقه مندی ها رو دربر بگیره.o مفهوم End to End Principle:فعالیت هایی که جزءCore پلتفرم نیستند و فقط تعداد خاصی از کاربرها از اونا استفاده میکنند باید در گوشه های network پلتفرم قرار بگیرند نه در دل آنها. با این کار فعالیت های ثانویه منابع رو از فعالیت های اصلی نمی دزدند و نگهداری سیستم رو سخت تر نمیکنند.پلتوپدیا - کسب وکار های پلتفرمیerfan.mehdizadehThu, 08 Nov 2018 19:44:34 +0330https://virgool.ir/platopedia/network-effect-in-platfprms-bcd8c782melt اثر شبکه ای چیست ؟ اضافه شدن یک مشتری به مشتریان باعث افزایش ارزش کسب و کار ما بیش از خود آن مشتری می شود . به بیان ساده تر افزایش هر نفر مشترک تلفن همراه در ابتدای راه اندازی سیستم تلفن همراه در دهه 1370 موجب افزایش ارزش شبکه تلفن همراه شد و در مدت زمان بسیار کوتاهی افراد برای داشتن تلفن همراه صف های طولانی برای ثبت نام و زمان طولانی برای دریافت سیم کارت را به جان خریدند . در هر پلتفرم موفق باید برای ایجاد اثر شبکه ای برنامه ریزی و تلاش کرد چراکه موفقیت و یا شکست یک کسب و کار پلتفرمی رابطه مستقیم با موفقیت استراتژی موثر بر اثر شبکه ای دارد . بطور کلی دو نوع اثر شبکه ای داریم : تاثیر مستقیم و تاثیر غیرمستقیم . در اثر مستقیم افزایش تعداد کاربران موجبافزایش ارزش پلتفرم می شود مانند آنچه که برای Whatsapp ، Facebook و یا سایر موارد مشابه اتفاق افتاده است ، عرضه بیشتر خود موجب افزایش بیشتر تقاضا و در نتیجه افزایش عرضه در نتیجه افزایش ارزش پلتفرم می گردد . در حالت غیر مستقیم افزونه ها یا محصولات مکمل موجب افزایش ارزش می شود مانند آنچه که ویندوز برای مایکروسافت و یا آندروید برای گوگل ایجاد کرده است. چگونه اثر شبکه موفق را برای پلتفرم خود ایجاد کنیم ؟ 1- به گونه ای برنامه ریزی کنید که موجب ایجاد ارزش افزوده مناسب برای همه کاربران شود و امکان افزودن برنامه های تکمیلی در آینده به پلتفرم وجود داشته باشد . 2- ایجاد مشارکت با یک پلتفرم و یا صنعت دیگر که موجب پاسخگویی به نیاز کاربر و همچنین تشویق کسب و کار های دیگر برای ساخت افزونه های مکمل برای پلتفرم ایجاد شده گردد . 3- باید از یک مدل کسب و کار موفق استفاده شود و این مدل با همه کاربران ارتباط داشته باشد و بگونه ای طراحی شود که امکان مقیاس پذیری را نیز داشته باشد . 4- با یک استراتژی مشخص برای بدست آوردن یک بخش تخصصی بازار (Niche ) وارد کسب و کار شوید تا با ساخت اعتبار نزد مشتریان اثر شبکه ای تقویت شود . 5- ارائه محصولات خلاق در شمت تقاضا برای مشتریان و ارائه تکنولوژی پیشرفته به تامین کنندگان تا بتوان همه نیاز های مشارکت کنندگان در پلتفرم پاسخ داده شود . ایجاد برند PlayStation توسط سونی و محبوبیت آن نزد کاربران موجب افزایش انگیزه در شرکت های تولید کننده بازی برای PlayStation شده است . 6- با حفظ مشتریان فعلی و کاهش هزینه ها می توان حجم مشتریان را در اختیار داشت که این موجب ایجاد سود زیاد در کوتاه مدت می گردد .7- رقایت تهاجمی در بازار موجب می شود مشتریان بدلیل هزینه پایین استفاده از تکنولوژی بالا خود به عنوان گسترش دهنده پلتفرم عمل کنند . 8- باید با استفاده از برتری عملیاتی بهترین تجربه استفاده از خدمات برای مشتری در پلتفرم ایجاد شود تا با ایجاد پایداری رشد کسب و کار خود را تضمین کنید . کسب و کار پلتفرمی موفق خواهد شد که : بتواند قدرت اثر شبکه ای را در کنترل داشته باشد .پلتوپدیا - کسب وکار های پلتفرمیzargarbashiMon, 05 Nov 2018 18:41:33 +0330https://virgool.ir/platopedia/مدلهای-کسب-و-کار-اقتصاد-پلتفورمی-wd2h7yz5wifi مدت زمان مطالعه : 3 دقیقهپلفتورم­‌ها این قابلیت را دارند که به دلیل حاشیه سود بالا و ارزش تولید شده توسط اثر شبکه­‌ای مثبت بر کسب و کارهای خطی (Pipelines) فائق آیند. در نتیجه پلتفورم‌­ها رشد سریع­تری نسبت به کسب و کارهای خطی دارند و نقش رهبری­‌ای را در صنعت ایفا می­کنند که مدتی قبل در دست کسب و کارهای خطی بود.به دلیل لزوم تنظیم مجدد ارزش ایجاد شده با منابع جدید عرضه (حذف موانع ورود تولید کنندگان مانند سرمایه اولیه زیاد و...)، تنظیم مجدد ارزش مصرفی با توجه به قابلیت ایجاد رفتار جدید در مشتری(اکنون افراد به غریبه ها اعتماد می‌کنند و برای مثال در Airbnb اتاق های اضافی خود را به غریبه ها اجاره می‌دهند) و تنظیم مجدد در کنترل کیفیت از طریق جامعه‌­محور کردن آن‌ها، ظهور پلتفورم‌­ها موجب اختلال و تغییر در کسب و کارها می­‌شود.ظهور پلتفورم­‌ها همچنین به واسطه ایجاد پدیده دوباره‌­سازی و جدایی میان مالکیت و کنترل و تراکم بازار، موجب تغییر ساختار بسیاری از صنایع می­‌شود. رشد دنیای پلتفرم ها تنها به معنای رقابت واحد های نوظهور با شرکت های بزرگ سنتی نمی‌باشد بلکه در واقع نوع جدیدی از فعالیت‌های تجاری است. ظهور پلتفرم ها موجب تغییر ساختار کسب و کارها شده است و می‌توان اختلالات ناشی از آن را در سه بخش عمده طبقه بندی نمود که عبارت‌اند از:حذف رابطه بین دارایی و ارزش : یعنی جدا کردن ارزش تولید شده از مالکیت یک دارایی فزیکی. برای مثال یک بیمارستان که دستگاه MRI گران قیمتی در اختیار دارد و نهایتا از 50% ظرفیت آن استفاده می‌کند، می‌تواند آن را در اختیار بیمارستان‌ها و کلینیک‌های کوچک‌تر قرار دهد و از این طریق بیشترین ارزش اقتصادی را از دارای خود بدست آورد و کارایی بالاتری داشته باشد.ارایه تعریف جدیدی از رابطه میانجی‌گری: یعنی حذف لایه های واسطه غیر قابل رشد و ناکارآمد یا جایگزینی آنها با سیستم های آنلاین، اتوماتیک و مبتنی بر الگوریتم‌ها و بازخورد‌های عمومی و نهایتا امکان ایجاد رابطه مستقیم و ارزشمند بین تولید‌کنندگان و مصرف‌کنندگان کالاها و خدمات. بدین ترتیب با حذف واسطه‌های ناکارآمد و بزرگ، شرکت های کوچکتر میتوانند با اهرم کردن پلتفرم، سهم بازار بدست آورند و از سوی دیگر مشتریان نیز به قیمت‌های بهتری دسترسی یابند.اجماع بازار: یعنی گردآوری افراد و سازمان‌های پراکنده در یک محل. این کار اطلاعات و قدرت لازم برای تعامل کاربرانی که به صورت اتفاقی به هم برخورد می‌کردند و اغلب به اطلاعات مورد نیاز از بازار به صورت به روز و قابل اطمینانی دسترسی نداشتند را فراهم می‌کرد. برای مثال شرکت Redbus در هند (نمونه مشابه داخلی آن را می‌توان safar724 عنوان نمود )، قیمت لحظه‌ای شرکت‌های اتوبوسرانی را به صورت لحظه‌ای در اختیار کاربران قرار می‌دهد و بدین ترتیب تصمیم‌گیری سریع‌تر،راحت‌تر و ارزان‌تری برای مشتریان فراهم می‌شود، از سوی دیگر در بلند مدت نیز، صنعت حمل و نقل سالم‌تری برای هند بوجود می‌آورد.کمپانی‌­های معتبر می‌­توانند با نگاه به صنعت خود از لنز پلتفورمی و شروع کردن به ساختن اکوسیستم ارزش­آفرینی خود در مقابل تخریبی که توسط پلتفورم­ها ایجاد شده مقابله کنند، همان کاری که Nike و GE انجام می­‌دهند.با وجود اینکه یک پلتفورم پتانسیل ایجاد سود بسیار بالایی را دارد اما در واقعیت مساله بسیار پیچیده است. شرکت‌ها در مسیر ایجاد پلتفورم برای خود ممکن است دچار اشتباهاتی شوند که به برخی از آن‌ها در ادامه اشاره شده‌است.رشد بدون داشتن تمرکز استراتژیک بر روی محتوای تولیدشده در پلتفورمانتخاب رویکرد میانه‌ در بین بازار انبوه و Niche marketنادیده گرفتن ارزشی که شرکای تجاری آن‌ها ارائه می‌دهند.به طور کلی، افزایش تعداد کاربران و تامین‌کنندگان محتوا بخش‌های مهمی از استراتژی رشد پلتفورم‌ها هستند. با این حال تحقیقات نشان‌ می‌دهد، گاهی اوقات افرادی که استراتژی رشد پلتفرم‌ها را طراحی می‌کنند، مفهوم اندازه و تعداد کاربران را با مفهوم ارزش پیشنهادی توسط پلتفورم را اشتباه می‌گیرند. در پلتفورم‌ها مهم است که طراحی مدل کسب و کار به گونه‌ای باشد که بتواند برای تامین‌کنندگان، مشتریان و پلتفورم خلق ارزش کند. در نظر نگرفتن هر کدام از این بخش‌ها می‌تواند منجر به شکست پلتفورم شود.پلتوپدیا - کسب وکار های پلتفرمیafarshidiFri, 26 Oct 2018 22:24:50 +0330https://virgool.ir/platopedia/introduction-to-platform-business-models-hjfxtruzeuhh میانگین زمان مطالعه: 3 دقیقهدر اکتبر 2007 در جریان برگزاری کنفرانس بین المللی متخصصان طراحی صنعتی، دو دوست به نامهای برایان چسکی و جو گبیا که از پرداخت اجاره محل زندگی خود در سان فرانسیسکو عاجز بودند، تصمیم گرفتند تختهای خود را به شرکت کنندگان در این کنفرانس اجاره دهند تا اندکی از مشکلات مالی خود بکاهند. آنها در طول مدت سه هفته مهمانانی داشتند و بیش از 1000 دلار به دست آوردند که اجاره ماه بعد را نیز شامل می‌شد. تجربه به اشتراک گذاری فضای اسکان توسط این دو نفر تحولی در یکی از بزرگترین کسب و کارهای جهان (هتلداری) به وجود آورد. این دو مدتی بعد وبسایتی به وجود آوردند که اجازه می‌داد هرکسی در هر مکانی، محل اسکان خود را با دیگران به اشتراک بگذارد.امروزه Airbnb در 119 کشور جهان فعالیت دارد و بیش از 500 هزار محل اسکان از آپارتمان‌های کوچک تا خانه‌های ویلایی بزرگ پذیرای ده‌ها میلیون مهمان هستند. در آخرین مرحله افزایش سرمایه در آوریل 2014، این شرکت بیش از 10 میلیارد دلار ارزش‌گذاری شد که امروزه تعداد انگشت شماری گروه هتل داری به این سطح رسیدند. آنچه ذکر شد قدرت #کسب-و-کارهای-پلتفرمی است که یک مدل کسب و کاری جدید است که از تکنولوژی برای برقراری ارتباط بین افراد و سازمان ها و منابع موجود در یک اکوسیستم پویا استفاده می‌کند که در آن مقدار بسیار زیادی ارزش افزوده تولید و جابه‌جا می‌شود. Airbnb، Uber و Alibaba تنها سه نمونه از پلتفرم‌های بزرگی هستند که تغییرات بسیاری در صنایع خود به وجود آورده‌اند.در یک تعریف اولیه، پلتفرم کسب و کاری است که وظیفه برقراری ارتباط بین تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان خارجی را بر عهده دارد تا جابه‌جایی کالاها و خدمات صورت پذیرد و برای هر دو طرف ایجاد ارزش کند.در سال 2014، به مدت چند هفته، مناظره‌ای عمومی بین یکی از اساتید حوزه مالی دانشگاه نیویورک (Aswath Damodaran) و یکی از سرمایه‌گذاران پرخطر Silicon Valley شدت گرفت. اختلاف بر سر آن بود که سرمایه‌گذاران، ارزش Uber را 17 میلیارد دلار برآورد کرده بودند، اما این استاد حوزه مالی، با لحاظ نمودن حجم بازار تاکسیرانی در دنیا، ارزش Uber را 5.9 میلیارد دلار برآورد می‌کرد. در پاسخ به این برآورد قیمت، Bill Gurley (از سرمایه‌گذاران شناخته شده Silicon Valley) با استناد به تحلیل یک اقتصاددان (W. Brian Arthur) در مورد #اثرات-شبکه‌ای، Damodaran را متقاعد نمود. در داده‌های Uber نیز این مسئله لحاظ شده بود که به دلیل اثرات شبکه‌ای، حجم بازار در سال 2014 سه برابر خواهد شد که این مقدار، همان اختلاف دو قیمت برآوردشده، می‌باشد.یکی از مفاهیم کلیدی در کسب و کارهای پلتفرمی، اثرات شبکه‌ای می‌باشد. اثرات شبکه‌ای عبارتست از تأثیر تعداد کاربرهای کسب و کار پلتفرمی بر ارزشی که پلتفرم برای هر کاربر خلق می‌کند. این تأثیر با توجه به کارآمد بودن مدیریت یک پلتفرم، می‌تواند مثبت و یا منفی باشد. اثرات شبکه‌ای، منبع اصلی خلق ارزش و مزیت رقابتی برای یک کسب و کار پلتفرمی محسوب می‌شود.اثرات شبکه‌ای، یک مفهوم جدید اقتصادی را ارائه می‌کند. در کسب و کارهای مرسوم، مفهومی تحت عنوان #Supply-Economies-of-Scale با مضمون بصرفه شدن تولید با افزایش حجم تولید وجود دارد. اما در مدل پلتفرمی، مفهوم #Demand-Economies-of-Scale مطرح می‌شود، بدین معنا که با افزایش سمت تقاضا و به عبارتی تعداد کاربرها، یک پلتفرم کارآ پدید می‌آید. این مسئله نوع مدیریت را از توجه به درون سازمان، به توجه به خارج از آن، تغییر می‌دهد.اگر کاربران یک پلتفرم را دو طرف تولیدکننده و مصرف کننده فرض کنیم، چهار نوع اثر شبکه‌ای به وجود می‌آید. اثرات شبکه‌ای که هر طرف بر سمت خود دارد و اثرات شبکه‌ای که هر طرف بر سمت مقابل دارد، که هر کدام از اینها می‌تواند مثبت و یا منفی باشد. به عبارتی، تأثیری که افزایش تعداد کاربرها در یک طرف، بر سمت خود و بر سمت مقابل می‌گذارد. وظیفه مهم مدیریت یک پلتفرم، تلاش در جهت کاهش اثرات منفی و افزایش اثرات مثبت می‌باشد. در این راستا، می‌توان به قابلیت Scale نمودن پلتفرم، تسهیل ورود کاربرها و قابلیت جابجا شدن به طرف مقابل اشاره نمود. مجموعه اقدامات در جهت بهبود اثرات شبکه‌ای تحت عنوان #Curation قرار می‌گیرد. این اقدامات، می‌بایست به طور دائمی تست شده، بروز رسانی شود و بهبود یابد.صادق پارچینی@sadeghparchiniپدرام رخشان@pedramrakhshanپلتوپدیا - کسب وکار های پلتفرمیpedramrakhshanSat, 20 Oct 2018 00:59:35 +0330