واژه سرخ در زبان اوستایی به گونه (سوخرَ) -suxra آمده و درباره آتش گفته شده است. در فارسی باستان (خاستگاه آن پیرامون استان فارس امروز) و در سنگ نبشه داریوش یکم، این واژه به گونه ثوخرَ (-θuxra) آمده است که به چم (معنی) سرخ است.
در زبان های باستانی همچون اوستایی و پارسی باستان، واکه (حرف) ث امروزی بوده است. در زبان پارسیگ این واکه نیست و امروزه تنها در اندک واژه هایی همانند کیومرث مانده است و ما س و ث را به یک گونه می خوانیم. در آوا نویسی زبان های باستانی، θ به واکه ث و s به س اشاره دارد.

در سانسکریت واژه شوکرا (-śukrá) به چم: "روشن، پاک، سفید" و در نخش (نقش) نام خنثی به چم: "روشنی، نور" است و واژه دیگر، شوکلا (-śuklá) به چم: "درخشان، روشن، سفید" و در نخش نام خنثی یعنی: "خال سفید، لکه سفید". است.
در زبان پارتی (پهلوانیک) واژه سوخرَگ (suxrag) به چم "ارغوانی" و در سکایی واژه سوررا (-surra) که بازمانده واژه سوخرَکَ (-suxraka) است به چم "پاکیزه" است.
در زبان پارسی میانه (پهلوی ساسانی - پارسیگ) واژه سرخ به گونه سور (sur) و سوخر (suxr) آمده است.
در زبان آسی و در گویش ایرونی به گونه سیرخ (syrx) و در گویش دیگوری به گونه سورخ (surx) به چم "سرخ" است و زمانی که نخش نام واژه داشته باشد به چم: "چهره ، رخ" است.
آسی یا اوسِتی یا اُسِّتی (به زبان آسی: Ирон ایرُن، یا ирæтты ӕвзаг ایرَتّی اَوزاگ (به چم زبان مردم آسی) یکی از زبانهای ایرانی شاخهٔ (شرقی) است که امروزه در قفقاز در منطقهای میان روسیه و گرجستان بدان سخن گفته میشود. آسی و تاتی تنها زبانهای ایرانی هستند که به گونه بومی در بخشی از قاره اروپا رایجاند.
در کردی واژه های سُهر (sohr) و سور (sūr) و سُر (sôr) به چم "سرخ" هستند.
سهراب، سور، سُرخ، سهرورد، چهارشنبه سوری، سور دادن، سرخ کردن و ... همه ی این وازگان از ریشه (سُخـر) به چم رنگ قرمز می باشند .
سهراب دارنده آب و رنگ سرخ و سرخ روی است. واژه سرخاب از دو واژه سرخ + آب ساخته شده است. تهمینه مادر سهراب و همسر رستم زال او را چنین نامید زیرا سرخ روی بود.
سهرورد دگرگون شده " چیتراورت ، چهرورد" پارسی و به چم گل چهر ، گل رخ و گل سرخ ، زادگاه دانشمند نامی ایران پیر شهاب دین (شیخ شهاب الدین ) سهروردی نامور به پیر خاورشناسی (شیخ اشراق) که در چیستایی فلسفه به اوگ (اوج) رسید ولی با رشک ورزی و کینه دشمنان و به دستور صلاح الدین ایوبی فرمانروایی زمان خویش کشته شد.
ریشه واژه سهراب از واژه نامه آپادیس
ریشه واژه سهرورد از واژه نامه آپادیس