
در این نوشتار سعی می کنم به شکلی عملیاتی تر به استارتاپ استودیو، ارزشی که خلق می کند و جایگاهی که می تواند داشته باشد بپردازم.
قبل از هر چیز بگویم که من برای کارآفرینی ارزش قائلم. چون کارآفرین خلق می کند و می سازد و این بسیار ارزشمند است. ولی به هیچ وجه به این قائل نیستم که کارمندی مسیر کم ارزش تری است. هر کسی در هر جایگاهی می تواند ارزش خلق کند. تنها جنس ارزشی که خلق می شود متفاوت است. البته در خود این واژهها به نظر قضاوت وجود دارد یکی کار-مند است و دیگری کار-آفرین. متاسفانه راهی برای جلوگیری از سوء برداشت از این واژه ها به ذهنم نرسید.
قبل از هر چیز بگویم که من برای کارآفرینی ارزش قائلم. چون کارآفرین، خلق می کند و می سازد و این بسیار ارزشمند است. ولی به هیچ وجه به این قائل نیستم که کارمندی مسیر کم ارزش تری است. هر کسی در هر جایگاهی می تواند ارزش خلق کند. تنها جنس ارزشی که خلق می شود متفاوت است.
به طور معمول این تفکر وجود دارد که برخی افراد کارآفرین و خطرپذیر هستند و سراغ تاسیس شرکت یا تشکیل تیم در شتابدهنده ها می روند. برخی دیگر روحیه کارآفرینی ندارند و به سراغ جایگاه های تعریف شده شرکت ها می روند.
این تفکر یک ضعف بزرگ دارد و آن هم نسبت دادن تصمیم یک فرد تنها به مشخصات فردی اوست. ممکن است شما روحیه کارآفرینی داشته باشید ولی به دلیل مهیا نبودن مجموع شرایط محیطی مسیر کارمندی را طی کنید. در این حالت، ارزشی که می توانستید در فضای کارآفرینی خلق کنید بیشتر از ارزشی است که در کارمندی خلق می کنید؛ ولی مجبور به رفتن به مسیر کارمندی هستید.
اگر بپذیریم بهترین حالتی که می توانیم ایجاد کنید، فراهم کردن محیطی است که افراد بیشترین لذت را از کار ببرند و در نتیجه بیشترین ارزش ممکن را خلق کنند؛ باید به دنبال راهی باشیم که افراد کارآفرینی که کارمند شده اند، فرصت تجربه کارآفرینی داشته باشند. در نقطه مقابل، افرادی که به اشتباه به مسیر کارآفرینی رفته اند، به مسیر خلق ارزش در کارمندی سوق پیدا کنند.
برای یافتن راهکاری که کارآفرینان حاضر در شرکت ها فرصت تجربه کارآفرینی داشته باشند، باید این موضوع را بررسی کنیم که چه شرایط محیطی مانع از حضور این افراد در فضای کارآفرینی می شود. بخش بعدی این نوشته به همین موضوع خواهد پرداخت. اما صحبتی در گلوی من گیر کرده که به نظرم بد نیست به آن اشاره کنم.
به نظر می رسد در خیلی از حوزه ها، عموما راهکاری که از همه ساده تر است به عنوان راهکار درست تلقی می شود. راهکار ساده، راهکاری است که قبلا تجربه کردیم. راهکار ساده، راهکاری است که نمونه موفق آن را این طرف و آن طرف دیده ایم. راهکار ساده، راهکاری است که یک آدم خفن آن را مطرح کرده است. ولی هیچ کدام این ها، لزوما، راهکار درست نیستند.
این می شود که در مدیریت منابع انسانی شرکت ها یادشان می رود که انگیزه آدم ها از قشنگی فضای کار، بزرگی فوتبال دستی، حقوق بالاتر از بازار یا ناهار مجانی ایجاد نمی شود. همه این ها در بهترین حالت کمک می کنند آدم ها نارضایتی کمتری از محیط کار داشته باشند. سرچشمه رضایت اما برخلاف همه این ها، در درون آدم هاست. برای رضایت باید کاری کنیم که همکاران مان از خود کار لذت ببرند. چگونه؟
نظریه های مختلف انگیزشی را می توان برای پاسخ به پرسش لذت یک نفر از کار استفاده کرد. اتفاقا پاسخ های دقیق و علمی برای این موضوع وجود دارد. بررسی این ماجرا بماند برای نوشته ای دیگر. در اینجا ولی دو سه نکته بگویم.
اول این که چرا علی رغم وجود نظریه های علمی و روانشناختی برای موضوع انگیزش شرکت ها به دنبال راهکارهای ساده و ساده لوحانه می روند؟ چون راه هایی که برای انگیزش درونی وجود دارد، راه های سختی هستند. شرکت باید بعضی جاها بین رشد شرکت و رشد افراد، بین درآمد شرکت و انگیزه آدم ها انتخاب کند. این کار، کار ساده ای نیست. علاوه بر این خیلی از این راهکارها، نیاز به تغییر فرهنگ شرکت دارد که تغییر آن از کندن کوه هم دشوارتر است.
دوم این که موضوع انگیزه درونی در این عبارت خلاصه می شود که «خود کار برای فرد جذاب باشد». جذابیت خود کار هم می تواند به دلایل مختلف ایجاد شود مثل: یادگیری و رشد در کار؛ ادراک موفقیت و شایستگی از انجام کارها؛ همسویی کار با آرزوها و هویت افراد؛ تعاملات انسانی و دوستانه؛ ادراک اختیار.
سوم این که ایجاد فضایی که فردی با روحیه کارآفرینی، ریسک پذیر و جان سخت، بتواند کارآفرینی را تجربه کند، یکی از راه هایی است که به انگیزه درونی این افراد کمک شود.
چرا راهکارهایی مثل استارتاپ استودیو برای ایجاد انگیزه درونی در افراد با روحیه کارآفرینی پیش از این کمتر مورد توجه بوده است؟ احتمالا چون راهکار سختی است.
دلایل متعددی برای پاسخ به این سوال وجود دارد. مهم ترین پاسخ این است که خیلی ها تجربه های مشابه کارآفرینی در داشتن اختیار و تصمیم گیری و رهبری را در جایگاه های مدیریتی کارمندی تجربه می کنند. خوب در این صورت، نیازی نیست که حتما یک نفر به دنبال لذت از کارآفرینی در بیرون بگردد.
اما دلایل دیگری هم هست که استارتاپ استودیو می تواند به رفع آن ها کمک کند.
استارتاپ استودیو یک راه میانه بین کارآفرینی و کارمندی است. استارتاپ استودیو به دنبال این است که چهار دلیلی که در بالا برای عدم شروع کارآفرینی وجود دارد را برطرف کند و در عین حال یک بازی برد-برد با سرمایهگذار پدید بیاورد.
در یک نگاه می توان گفت استارتاپ استودیو تلاش می کند همه دغدغه های یک تیم کسب و کاری را به جز فکر کردن به مشتری و توسعه بازار و محصول از دوش تیم بردارد. قرار است یک تیم یکدست با تمرکز بر خود محصول و مشتری به یک خروجی مطلوب دست پیدا کنند.
با شعار هر ایرانی یک استارتاپ، کاری کردیم که افرادی که استارتاپ دارند به دنبال واژه دیگری برای معرفی خود باشند. بعد از آن با شعار هر ایرانی یک شتابدهنده، چنان بلایی سر مفهوم شتابدهنده آوردیم که مغول ها با شهرهای ایران کردند. حق بدهیم که من بترسم از این که عده ای که خوب حرف می زنند بیایند و با ما چنان کنند که به دنبال عبارات هم معنی استارتاپ استودیو بگردیم.
هر ایرانی می تواند یک مسیر حرفه ای متناسب با خودش داشته باشد. معدود افرادی هم هستند که بهتر است به دنبال تاسیس استارتاپ استودیو باشند. حتما به این افراد توصیه می شود. معدود افرادی هم هستند که می توانند کارآفرینی را در استارتاپ استودیو تجربه کنند. اما این راه برای همه قابل توصیه نیست. خیلی ها می توانند تجربه های مشابه کارآفرینی را با جایگاه های مدیریتی سازمان ها تجربه کنند. تجربه اختیار و تصمیم گیری، تجربه رهبری و انگیزه سازی، تجربه خلق کردن و ساختن.
در راستای ایجاد استارتاپ استودیویی با مشخصات بالا، در تیرماه 99 با مشارکت شرکت آسا، مجموعه فناوری اطلاعات کارگزاری آگاه، مجموعه ای به نام «کارآفرینی نارون» تاسیس شد. کارآفرینی نارون، استارتاپ استودیویی است که بر توسعه راهکارهای فناورانه بازار سرمایه متمرکز است و امیدواریم خیلی زود موفقیت کسب و کارهای آن را در بازار ببینیم.
اگر روحیات کارآفرینی دارید، تجربه کارآفرینی دارید، حل چالش های یک کسب و کار جدید برای شما جذاب است، حتما برای همکاری در نارون اقدام کنید. نارون یک بازی برد-برد برای کارآفرین و سهامدارانش تعریف می کند. فرقی نمی کند در حوزه کسب و کار فعالید یا در حوزه فنی. اینجا برای شما فرصت تجربه کارآفرینی هست.
به آدرس [email protected] شرح حال تخصصی خودتان را بفرستید تا با شما تماس بگیریم.