
بعضی کتابها آنقدر معروف میشوند که قبل از خواندنشان فکر میکنیم همهچیز را دربارهشان میدانیم. «قورباغهات را قورت بده» یکی از همان کتابهاست. احتمالاً اسمش را شنیدهای، شاید چند بار توصیه معروفش را دیده باشی و شاید حتی جایی خوانده باشی که باید سختترین کار روزت را اول انجام بدهی.
خب، حرف تازهای نیست. احتمالاً خودت هم میدانی که بهتر است کارهای مهم را عقب نیندازی.
پس چرا باید وقت بگذاریم و کتابی از برایان تریسی را بخوانیم که حرف اصلیاش تا این اندازه ساده به نظر میرسد؟
شاید چون دانستن اینکه باید چه کار کنیم، با انجام دادنش فرق دارد.
تصور کن باید یک گزارش مهم بنویسی، برای موقعیت شغلی تازهای درخواست بفرستی یا بالاخره پروژهای را که مدتهاست در ذهنت داری شروع کنی. میدانی این کارها مهماند و میدانی عقب انداختنشان احتمالاً اوضاع را بهتر نمیکند.
اما قبل از شروع، تصمیم میگیری ایمیلهایت را بررسی کنی. بعد چند پیام را جواب میدهی، کمی میزت را مرتب میکنی و شاید هم سری به شبکههای اجتماعی بزنی. ناگهان چند ساعت گذشته و حسابی خستهای، بیآنکه کار اصلی را جلو برده باشی.
مشغول بودهای، اما لزوماً پیشرفتی نکردهای.
این همان نقطهای است که کتاب «قورباغهات را قورت بده» سراغش میرود. برایان تریسی میگوید بهجای اینکه روزت را با کارهای کوچک و آسان پر کنی، باید مهمترین کاری را که انجام دادنش دشوارتر است پیدا کنی و پیش از بقیه سراغش بروی.
او به این کار میگوید قورباغهات را قورت بده.
قورباغه قرار نیست کار سختی باشد که صرفاً از آن خوشت نمیآید. منظور کاری است که انجام دادنش بیشترین تأثیر را بر نتیجهای دارد که میخواهی به دست بیاوری، اما به دلیلی مدام عقبش میاندازی.
کارهای کوچک معمولاً شروع آسانتری دارند. تمام کردنشان سریعتر است و احساس رضایت فوری به ما میدهد. در مقابل، کارهای مهم ممکن است مبهم، طولانی یا حتی ترسناک باشند. وقتی نمیدانیم دقیقاً باید از کجا شروع کنیم، عقب انداختنشان راه فرار سادهای به نظر میرسد.
مثلاً «راهاندازی کسبوکار» آنقدر بزرگ است که حتی فکر کردن به آن هم میتواند خستهکننده باشد. اما «نوشتن فهرست سه مشکل مشتریان احتمالی» کاری مشخص است که میتوان همین امروز انجام داد.
بخشی از ارزش پیشنهاد تریسی همینجاست: قرار نیست برای هر کاری انگیزه پیدا کنی. قرار است تشخیص بدهی چه کاری اهمیت بیشتری دارد، قدم بعدی را مشخص کنی و آنقدر منتظر نمانی تا حالوحوصلهاش از راه برسد.
البته این به معنای آن نیست که هر کاری را باید به هر قیمتی تمام کنی. گاهی خستگی، کمبود منابع یا مشخص نبودن انتظارات واقعاً مانع پیشرفت است. اما گاهی هم مانع اصلی این است که داریم از شروع کردن فرار میکنیم.
تشخیص تفاوت این دو، خودش قدم مهمی است.
یکی از نکات کاربردی کتاب، مشخص کردن اولویتهاست. تریسی پیشنهاد میکند کارهایت را روی کاغذ بیاوری، اهمیتشان را بسنجی و بهجای اینکه بیهدف بین آنها جابهجا شوی، روی کارهای مهمتر تمرکز کنی.
این توصیه سادهای است، ولی یک سؤال مهم پشت آن وجود دارد: از کجا میفهمی کدام کار واقعاً مهمتر است؟
یک راه این است که از خودت بپرسی اگر امروز فقط فرصت انجام یک کار را داشته باشم، انجام کدام کار بیشترین تفاوت را ایجاد میکند؟
ممکن است جواب این سؤال، تکمیل یک پروژه باشد. شاید هم یک تماس دشوار، ارسال یک درخواست یا تصمیمی باشد که مدتهاست عقب انداختهای. مهم این است که اولویتت را براساس نتیجهای که میخواهی بگیری انتخاب کنی، نه براساس اینکه کدام کار راحتتر است.
قدم بعدی، تبدیل کردن آن اولویت به برنامهای مشخص است. اگر میخواهی یک مقاله بنویسی، صرفاً در فهرست کارهایت ننویس «نوشتن مقاله». موضوع را انتخاب کن، چند نکته اصلی را یادداشت کن و برای شروع نوشتن زمان مشخصی کنار بگذار.
هرچه قدم بعدی روشنتر باشد، بهانههای کمتری برای عقب انداختنش خواهی داشت.
تریسی همچنین بر تمرکز روی یک کار، محدود کردن حواسپرتیها و برنامهریزی قبلی تأکید میکند. این توصیهها شاید برای کسی که کتابهای زیادی درباره بهرهوری خوانده، آشنا باشند. مزیتشان در این نیست که حتماً برای اولین بار مطرح شدهاند؛ در این است که میتوان آنها را در قالب یک روش ساده کنار هم به کار گرفت.
بیایید منصف باشیم. اگر دنبال نظریهای پیچیده درباره روانشناسی اهمالکاری یا روشی کاملاً تازه برای مدیریت زمان هستی، شاید این کتاب غافلگیرت نکند. بخش زیادی از حرفهای آن سرراستاند و ممکن است بعضی توصیههایش را قبلاً در کتابها و مقالههای دیگر دیده باشی.
ضمن اینکه همه مشکلات با اولویتبندی حل نمیشوند. گاهی کاری را عقب میاندازیم چون نمیدانیم چطور انجامش بدهیم، از نتیجه میترسیم یا واقعاً انرژی کافی برای انجامش نداریم. در چنین شرایطی، صرفاً گفتن اینکه باید منضبطتر باشیم، کمکی نمیکند. شاید لازم باشد کار را کوچکتر کنیم، از کسی کمک بگیریم یا ابتدا دلیل تعلل را بفهمیم.
با این حال، یک دلیل برای خواندن این کتاب وجود دارد: ممکن است به چیزی برگرداندت که میدانی، اما در عمل فراموشش میکنی.
اینکه هر روز همه کارها را با هم جلو نبری. اینکه میان پر کردن وقت و جلو بردن زندگی تفاوت بگذاری. و اینکه مهمترین کارت را آنقدر عقب نیندازی که در نهایت به کاری فوری و پراسترس تبدیل شود.
گاهی لازم نیست ایده تازهای یاد بگیریم. لازم است ایدهای را که قبلاً شنیدهایم، بالاخره جدی بگیریم.
اگر میخواهی ایده اصلی کتاب را امتحان کنی، لازم نیست از فردا برنامه زندگیات را زیرورو کنی.
امشب سه کاری را بنویس که فردا باید انجام بدهی. از میان آنها، کاری را انتخاب کن که انجام دادنش بیشترین تأثیر را بر نتیجه نهایی دارد و احتمال میدهی بیشتر از بقیه عقبش بیندازی.
بعد مشخص کن اولین قدم قابل انجام برای آن چیست و چه زمانی سراغش میروی. فردا، پیش از اینکه درگیر کارهای پراکنده شوی، همان قدم را شروع کن.
لازم نیست از همان ابتدا همهچیز بینقص پیش برود. هدف این است که بهجای فکر کردن مداوم به کار، واقعاً انجام دادنش را شروع کنی.
اگر این کار را امتحان کردی، در پایان روز از خودت بپرس: آیا انجام دادن این کار در ابتدای روز، تفاوتی در ادامه روزم ایجاد کرد؟
شاید پاسخ برای همه روزها یکسان نباشد. اما همین سؤال کمک میکند بفهمی کدام عادتها واقعاً به کارت میآیند.
اگر دوست داری نکات اصلی کتاب را پیش از تصمیم به خواندن نسخه کامل مرور کنی، میتوانی به کوتانو سر بزنی و خلاصه کتابها را بررسی کنی.
در نهایت، «قورباغهات را قورت بده» قرار نیست یکشبه آدم دیگری از تو بسازد. ارزش احتمالیاش در همین یادآوری ساده است: همیشه لازم نیست کارهای بیشتری انجام بدهی؛ گاهی باید بالاخره همان کاری را انجام بدهی که از اول اهمیت بیشتری داشته است.