نیمنگاه، مروری است بر تازهترین و تاثیرگذارترین ایدههای مدیریتی جهان. هر شماره، چکیدهای است از یک مقاله کلیدی از مجله هاروارد بیزینس ریویو (HBR'S 10 must reads)، که به زبانی ساده و روان و با مثالهایی از دل کسبوکار، در اختیار شما قرار میگیرد. نیم نگاه پنجرهای است به چشم اندازهای تازه در رهبری، مدیریت، تیم سازی و تصمیم گیری. از شما دعوت میکنم در ادامه به مطالعه شماره اول نیم نگاه، با موضوع هنر پرسیدن سوالات هوشمندانهتر بپردازید.
هر چه بیشتر پروژه خود را یکتا و بینظیر بدانید، هزینه آن ۴۵٪بیشتر از بودجه اولیه خواهد شد.
داستان از کجا شروع شد؟
در سال ۲۰۰۴، مقام ارشد سوئدی مسئول تعطیلی نیروگاههای هستهای، برای تخمین هزینه این پروژه که دههها طول میکشید، به یکی از نویسندگان این مقاله، برای مشاوره، مراجعه کرد.
او فکر میکرد این پروژه کاملا یکتا و خاص است و هیچ کشور دیگری چنین برنامهای را اجرا نکرده بود. اما نویسنده پیشنهاد کرد از دادههای پروژههای حملونقل (جاده، پل، تونل) به عنوان «کف هزینه» استفاده کند و سپس بر اساس تجربه، تخمین را بالا ببرد.
نتیجه؟ تخمین اولیه ممکن شد و پروژه جلو رفت.
درس: حتی یک پروژه به ظاهر کاملا منحصر بهفرد هم میتواند از پروژههای به ظاهر نامرتبط یاد بگیرد.
حقیقت تلخ: ۲۷٪ مدیران در تله یکتایی میافتند
از هر ۴ مدیر، ۱ مدیر فکر میکند پروژهاش کاملا یکتا و بینظیر است. اما وقتی محققان سراغ این پروژهها رفتند، هیچکدام واقعا یکتا نبود.
مدیر لجستیک در یک شرکت بزرگ بینالمللی: «این پروژه نصب نرمافزار در جمهوری چک، کاملا یکتاست! نمره ۱۰ از ۱۰!»
مدیرعامل (با تعجب):«مگر ما این نرمافزار را در ۱۰۰۰ شعبه دیگر نصب نکردهایم؟»
مدیر (با افتخار):«بله، ولی این اولین بار در چک است!»
هزینه اشتباه چقدر است؟
فرض کنید بودجه پروژه شما ۱۰ میلیارد تومان است. اگر مثل ۲۷٪ مدیران، فکر کنید. پروژهتان «کاملا یکتا» است، بودجه نهایی شما میشود ۱۴ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان؛ یعنی ۴ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان بیشتر از برآورد اولیه.
چرا مدیران فکر میکنند پروژهشان یکتا است؟
تجربه کم: فکر میکنید هیچکس انجام نداده
فشار برای جذب بودجه: مجبور به بزرگنمایی یکتایی
تعریف اشتباه از یکتایی: جزئیات متفاوت، الگوها مشابه
راه حل:
از «نمای بیرون» استفاده کنید
۱. پیشبینی کلاس مرجع (Reference Class Forecasting)
به جای حدس زدن، نگاه کنید پروژههای مشابه در گذشته چقدر هزینه و زمان بردهاند؟ مثال: برای تخمین هزینه خط آهن سریعالسیر کالیفرنیا، به ۵۰ پروژه مشابه در سراسر جهان نگاه کنید؛ نه فقط به یک پروژه.
۲. پیشبینی مبتنی بر شباهت (Similarity-based Forecasting)
دقیقترین شرایط مشابه را پیدا کنید. مثال: برای تخمین زمان اجرای یک نرمافزار جدید، به پروژههایی که در همان فصل و با همان اندازه تیم اجرا شدهاند، نگاه کنید.
۳. پیشمرگاندیشی (Premortem)
قبل از شروع پروژه، فرض کنید پروژه شکست خورده است. از همه بپرسید:«به نظر شما چرا شکست خوردیم؟»تحقیقات ۱۹۸۹ نشان داد پیشمرگاندیشی، تصمیمگیری را بهبود میبخشد و افراد را به طور قابل توجهی بیشفعالتر میکند.
۴. حسابرسی نویز (Noise Audit)
ببینید چه عواملی غیرمرتبط روی تصمیمات تأثیر میگذارند (مثل خستگی، روز هفته، فشار همکاران). مثال: از چند نفر از مدیران خود بخواهید به طور جداگانه هزینه یک پروژه مشابه را تخمین بزنند. اگر اختلاف زیاد است، «نویز» دارید.
