در صنعتی که هر قطعهای میتواند حلقهای از یک زنجیر شکننده باشد، مدیریت زنجیره تأمین یک هنرمندی و توانمندی بسیار عمیقی را میطلبد. شرکت طراحی و مهندسی قطعات کرمان خودرو (کادک)، بازوی مدیریت زنجیره تامین کرمان موتور، نه یک خریدار ساده، بلکه مغز متفکر و مدیر این زنجیره حیاتی است. در گفتوگوی پیش رو، مدیر عامل این شرکت از فلسفهای میگوید که در آن، آموزش نیروها یک سرمایهگذاری مهم است، اعتماد و شفافیت در شرکت و لایهبندی هوشمند تأمینکنندگان تنها راه رسیدن به تابآوری واقعی در برابر چالشها و بحرانهاست.

در ادامه این نگاه، مهندس علی بهرامی، مدیر عامل شرکت طراحی و مهندسی قطعات کرمان خودرو (کادک)، از چهرههایی است که مسیر حرفهای او بیش از آنکه صرفاً بر مدیریت پروژه و محصول متمرکز باشد، بر شکلدادن به یک ساختار مهندسی پایدار استوار شده است. کادک به عنوان بازوی طراحی و توسعه قطعات در مجموعه کرمان موتور، نقشی کلیدی در زنجیره ارزش این گروه خودروسازی ایفا میکند؛ نقشی که بدون تصمیمهای مهندسی دقیق، نیروی انسانی متخصص و نگاه بلندمدت به توسعه امکانپذیر نیست. بهرامی در سالهای فعالیت خود تلاش کرده است کادک را از یک مجموعه صرفاً اجرایی، به یک شرکت تخصصی مهندسی، طراحی و مدیریت زنجیره تامین تبدیل کرده است.
در دنیای امروزِ صنعت و کسبوکار، به ویژه در محیطهای مهندسی و کارگاهی، منابع انسانی یکی از مهمترین مزیتهای رقابتی سازمانها بدل شدهاند. فناوری، تجهیزات و حتی سرمایه، بدون نیروی انسانی توانمند و باانگیزه، عملاً کارایی خود را از دست میدهند. در صنایع پیچیدهای مانند خودروسازی، که هر تصمیم فنی میتواند بر کیفیت، ایمنی و هزینه نهایی محصول اثر بگذارد، نقش نیروی انسانی متخصص بیش از هر زمان دیگری پررنگ است.
حفظ و توسعه سرمایه انسانی، نیازمند مدیریتی است که هم زبان مهندسی را بفهمد و هم به جنبههای رفتاری و انسانی کار توجه داشته باشد؛ از آموزش و انتقال تجربه گرفته تا ایجاد انگیزه، امنیت شغلی و مشارکت در تصمیمگیریها. در چنین فضایی است که منابع انسانی به موتور محرک نوآوری و بهرهوری تبدیل میشود؛ نگاهی که مهندس بهرامی نیز گفتوگوی خود را با آن آغاز میکند و آن را نقطه شروع هر توسعه پایدار در صنعت میداند.
علی بهرامی، مدیر عامل شرکت طراحی و مهندسی قطعات کرمان خودرو (کادک):
در شرکت کادک حدود ۴۰۰ نفر نیروی کار داریم که بیش از ۳۲۰ نفر از آنها دارای مدرک لیسانس و بالاتر هستند. از این تعداد، ۲۹۰ نفر مهندس هستند. حفظ و مدیریت چنین نیروی تحصیل کرده و متخصصی، چالشی جدی و پیچیده است.
یکی از دلایل اصلی راهاندازی واحد برندینگ در کادک، توجه به همین نکته بود. ما در این واحد از فیلمبردار و گرافیست حرفهای بهره میبریم. شاید در نگاه اول این اقدام، هزینهای غیرمرتبط با فعالیت اصلی یک شرکت مهندسی به نظر برسد، اما فلسفه و هدف ما از این سرمایهگذاری، ایجاد و تدام «حال خوب» در محیط کادک است؛ ما عمیقاً معتقدیم فردی که در کادک کار میکند، باید حال خوبی داشته باشد.
با وجود اینکه مدل کسبوکار ما B2B (بنگاه به بنگاه) است و شاید به صورت سنتی نیازی به چنین فعالیتهایی احساس نشود، اما ما به تجربه دریافتهایم که این سرمایهگذاری بر روی انسانها، پایهای اساسی برای موفقیت بلندمدت است. امروز مشتریان و شرکای زنجیره تأمین ما را به خوبی میشناسند. در مسیر تقویت این حال خوب، میان کارکنان مسابقات مختلف برگزار میکنیم، سالن و زمین ورزشی اجاره کردهایم و مشارکت در فعالیتهای ورزشی را برای همه الزامی کردهایم. حتی برای عدم مشارکت، جریمهای مشخص تعریف شده و شخصاً نیز در این برنامهها شرکت میکنم.
پشتوانه منطقی همه این اقدامات، رویارویی با بحرانها و چالشهای ذاتی صنعت ما در کادک است. به دلیل شرایط پیچیده سیاسی-اقتصادی کشور و تحولات سریع صنعت خودرو، امکان شکلگیری بحرانهای لحظهای بسیار بالاست و این گاهی فشار قابل توجهی بر مدیران و پرسنل وارد میآورد. سرمایهگذاری بر حال خوب و روحیه تیم، ابزاری استراتژیک برای کنترل این فشارها، افزایش تابآوری و عبور مؤثر از این شرایط است.
یکی از مصادیق این بحرانها، نوسانات مالی ناگهانی مانند تغییرات قیمت ارز است. تصور کنید محموله قطعهای در گمرک است و در آستانه ترخیص، نرخ ارز به صورت لحظهای جابهجا میشود. این موضوع یک چالش بزرگ مالی ایجاد میکند، اما اهمیت آن فراتر از رقم و عدد خواهد بود. دلیل اصلی حساسیت این موضوع، مسئولیت سنگین ما در قبال خط تولید است. اگر کادک به هر دلیلی نتواند تأمین قطعات را انجام دهد، خط تولید متوقف میشود و اشتغال مستقیم و غیرمستقیم حدود ۱۱ هزار نفر تحت تأثیر قرار خواهد گرفت. این همان بار مسئولیتی است که هر روز بر دوش ماست.
برای درک وسعت این مسئولیت، به اعداد نگاهی بیندازیم: در سال گذشته (۱۴۰۳)، ما بیش از ۶۵ میلیون قطعه را در ارگ جدید تخلیه کردیم. این حجم را با سال ۱۳۹۶ مقایسه کنید که کل ارزش قطعات تحویلی کادک به خطوط تولید کرمان موتور در ارگ جدید، حدود ۱۵۰ میلیارد تومان بود.
این رشد کمّی، با یک تحول کیفی و ساختاری همراه بوده؛ به عنوان مثال، در دورانی که آقای شاکری مدیریت کادک را بر عهده داشتند، این شرکت حدود ۳۰ نفر پرسنل داشت و تنها ۸ یا ۹ نفر از آنها مهندسان متخصص و باتجربه بودند که در طبقه دوم ساختمان صدف فعالیت میکردند. امروز خانواده کادک به نزدیک به ۴۰۰ نفر عضو رسیده است. این ارقام به وضوح نشان میدهد که کادک در چند سال گذشته چه مسیر رشد پرشتابی را طی کرده و طبیعتاً پیچیدگی، حساسیت و سنگینی مسئولیتهایش نیز به همان نسبت افزایش یافته است.
همکاری من با این مجموعه در نقش مشاور برای کرمان موتور و تیم کادک آغاز شد. این دوره همزمان با انتصاب آقای مهندس فیروزی به مدیریت عاملی کرمان موتور و دگرگونی تدریجی روندهای سیاستگذاری بود. با توجه به سوابق تخصصی بنده در این حوزه، موضوع طرح کردیم که به طراحی یک ساختار سازمانی نوین برای کادک منجر شد.
آقای شاکری، مدیر عامل محترم وقت، فضای لازم را برای گفتوگوی مستقیم با پرسنل فراهم نمودند که نتیجه آن، گزینش مشترک افراد شایسته برای تصدی پستهای معاونت در چارت جدید کادک بود.
این تحولات اساسی در فاصله سالهای ۱۳۹۵ تا ۱۳۹۶ به وقوع پیوست. در آن برهه، گروه کرمان موتور بار دیگر همکاری با هیوندای را از سر گرفته بود و دامنه فعالیتهای گروه، هم از حیث مقیاس و هم از نظر جذابیت پروژهها، توسعه چشمگیری یافته بود. شایان ذکر است که در آستانه پذیرش این مأموریت، بنده در موقعیت مدیریت عاملی سازمان دیگری مشغول به فعالیت بودم. تأکید بر این موضوع از آن روست که بیانگر فقدان هرگونه انگیزه مادی در پذیرش این مسیر بوده است. علاقه شخصی به این عرصه، جذابیت فضای بکر و پرظرفیت پیش رو و همچنین همسویی دیدگاهها و برنامههای مشترک با آقای فیروزی، عوامل اصلی ترغیب بنده برای آغاز این مسیر بود.
سال ۱۳۹۶ سالی بسیار جذابی بود. یکی از نقاط عطف مهم آن دوره، رشد چشمگیر معاملات کادک محسوب میشد؛ به گونهای که حجم فروش از حدود ۲۵ میلیارد تومان در سال قبل، به مرز ۱۵۰ میلیارد تومان در این سال رسید. همزمان با این رشد، ظرفیت تیم بازرگانی نیز توسعه یافت و روند مثبت به صورت مستمر تداوم پیدا کرد. از همان سال، تمام ظرفیتها را برای پیشبرد این مسیر توسعه محور با همکاری جمعی بسیج کردیم.
با فرارسیدن سال ۱۳۹۷ و همزمان با آغاز ریاست جمهوری ترامپ در ایالات متحده، تقریباً تمام برنامهریزیهای ما دستخوش تغییرات ناخواسته شد. این تحولات محیطی باعث شد تا در همان سال تصمیم به خاتمه همکاری با کادک بگیرم و این موضوع را با آقای شاکری در میان بگذارم که امکان تداوم همکاری را نمیبینم. مدتی بعد، با انتقال ایشان به مجموعه تجارت بم خودرو، پیشنهاد مدیر عاملی کادک به بنده ارائه شد.
در جلسهای که به این منظور تشکیل شد، با اشاره به بازگشت تحریمها و عدم وجود پروژهای مشخص در آن مقطع، از پذیرش این مسئولیت امتناع کردم؛ چرا که آن اشتیاق و هیجان اولیه برای ادامه کار کمرنگ شده بود. در ادامه، آقای فیروزی با بنده گفتوگو کردند و جزئیات برنامه بلندپروازانه داخلیسازی ۵۰ درصدی خودروی S5 را تشریح نمودند. این طرح در پایان همان سال مطرح و نهایتاً از ابتدای سال ۱۳۹۸ کار بر روی این پروژه کلیدی را آغاز کردیم.
از همان ابتدا شرط و شروط خود را به صراحت اعلام کرده بودم: در صورتی که قرار باشد این پروژه را هدایت کنم، باید متعهد به همراهی تا نقطه پایانی کار باشیم و بدانیم که هدف پنجاه درصدی، مستلزم سرمایهگذاری کلان و فرآیند پیچیده قالبسازی و قطعه سازی است. در آن مقطع، حتی مفاهیم پایهای مرتبط با قالبسازی در گستره گروه کرمان موتور به درستی نهادینه نشده بود و ما در آستانه یک تجربه کاملاً نوین قرار داشتیم. با این حال، عمق و ابعاد همین چالشها بود که اشتیاق مرا برای پیمودن این مسیر دشوار در کنار گروه کرمان موتور و مجموعه کادک برانگیخت.
آمادهسازی زنجیره تأمین و خطوط تولید
برای تهیه نقشههای مورد نیاز جهت قالبسازی خودروی S5، با شرکت جک مکاتبه کردیم، اما همکاری مورد انتظار محقق نشد. در پاسخ به این وضعیت، به تیم فنی دستور مهندسی معکوس و طراحی مستقل نقشهها را دادیم و همزمان، تعامل با جک را حفظ کردیم، اما در عمل، تمرکز اصلی بر طراحی داخلی نقشههای خودرو و قطعات در مجموعه خودمان قرار گرفت.
به عنوان نمونه، برای طراحی و تولید قطعاتی مانند سگدست و دسته موتور که از اجزای بسیار حساس و پیچیده محسوب میشوند، تلاشهای فنی گستردهای صورت پذیرفت. در واقع، هسته اصلی و بنیادی زنجیره تأمین مهندسی شده ما در همان مرحله شکل گرفت.
چالش موازی و مهم دیگر، سازگارسازی خطوط تولید کرمان موتور با این فرآیند جدید بود. شرکتی که برای بیش از دو دهه به مونتاژ قطعات وارداتی عادت داشت، اکنون میبایست به تولیدکننده قطعاتی تبدیل میشد که کلیه تستهای فنی و استانداردهای سختگیرانه را پشت سر گذارد و سپس به تدریج به خط تولید راه مییافت. این مسیر طولانی و حساس (از مرحله طراحی تا تولید، تست و نصب نهایی) نیازمند یک مدیریت فراگیر، یکپارچه و حساب شده بود.
همزمان با پیشرفت پروژه، تیم کادک نیز در حال گسترش بود و به حدود ۶۲ تا ۶۳ نفر رسیدیم. برای مدیریت مؤثر این رشد، اقدام به تعریف پروژهها و انتصاب مدیران پروژه اختصاصی کردیم. در همین دوره، شبکه همکاران و تأمینکنندگان ما نیز توسعه چشمگیری یافت و از ۱۲ شرکت به حدود ۷۰ شرکت افزایش پیدا کرد. این تحولات ساختاری و عملیاتی، مرهون حمایتهای بیدریغ آقایان فیروزی و شاکری فرد بود.
قالبسازی و تست در آلمان
برای تولید رینگهای خودروی جک S5 عملیات قالبسازی انجام دادیم. با توجه به حساسیت ویژه این قطعه، هم قالب و هم نمونههای اولیه تولید شده برای انجام تستهای دقیق کیفی و فنی به کشور آلمان ارسال شد. جهت اطمینان بیشتر، تستهای تکمیلی نیز در آزمایشگاههای داخلی در مشهد صورت پذیرفت. در نهایت، رینگها روی خودرو نصب شد و یک پیمایش آزمایشی فشرده به مسافت حدود ۵۰ هزار کیلومتر با آنها انجام گرفت.
این سطح از سختگیری و جزئینگری دقیقاً همان نقطه تمایز میان روش سنتی مونتاژ (باز کردن جعبه قطعات) و فرآیند واقعی داخلیسازی و تولید قطعه است که ملاحظات و حساسیتهای منحصر به فرد خود را طلب میکند.
در اوایل مسیر افزایش سهم تولید داخلی، طبیعتاً با موانع و چالشهای متعددی روبهرو بودیم. در یکی از همان جلسات اولیه، مثالی را برای تیم مدیریتی خود مطرح کردم: خط تولید کرمان موتور برای سالها به گشودن جعبه قطعات وارداتی و مونتاژ آنها عادت کرده بود. اکنون ما قرار بود بخشی از آن قطعات را خود تأمین کنیم. گفتم «این فرآیند مانند مسیر وابسته کردن یک فرد است، سختترین مرحله همان گِرمهای اولیه است؛ اگر بتوان آن مقدار اولیه را به او رساند، به تدریج به آن عادت کرده و برای ادامه به شما متکی میشود.» خط تولید نیز به همین منوال، آرام آرام به قطعات ساخت داخل ما خو خواهد گرفت و برای تداوم کار خود به ما نیازمند خواهد شد.
امروز به نقطهای رسیدیم که ارتباط سه جانبه بین کرمان موتور، کادک و زنجیره تأمین به طور شفاف و مشخص، تعریف شده است. به عنوان نماینده کادک، این تعهد را دارم که از مرحله پیش از تولید یک خودرو، در طول فرآیند ساخت در خط تولید و حتی تا پایان دوره گارانتی، همراه آن محصول باقی بمانم.
در ادامه، با شبکه تأمینکنندگان خود یک فرهنگسازی هدفمند را آغاز کردیم. به تمام مدیران و پرسنل داخلی تأکید کردم که این شرکتها مشتریان و شرکای ما هستند، نه رقیب یا طرف مقابل. این نگرش باعث شد تا با ایجاد یک بستر اعتماد متقابل، چالشهای ذاتی مدیریت یک زنجیره تأمین پیچیده به میزان قابل توجهی کاهش یابد.
در پروژههای جدید، پس از تعیین نیازمندیهای قطعات یا قالبسازی از سوی تیم آقای خلخالی (معاونت توسعه محصول کرمان موتور)، اسناد فنی به دست ما میرسد. پس از انجام مذاکرات فنی و نهاییسازی طرحها، مرحله انعقاد قرارداد آغاز میشود. با توجه به سابقه بنده در سمت معاونت کیفیت سایپا، همواره به پرسنل تأکید دارم که بررسی طرحها باید با حداکثر دقت و در تعامل کامل با تیم کرمان موتور انجام شود و تایید نهایی منوط به همخوانی تمام جوانب باشد.
بدون همراهی و هماهنگی کلیه مدیران و تیمهای کرمان موتور و کادک و همچنین بدون حمایتهای کلیدی آقای فیروزی، قطعاً تحول کرمان موتور از یک مونتاژکار به یک خودروساز میسر نمیشد. آن تحول نظام فکری و ارزشی که در طول این سالها در بدنه کرمان موتور رخ داد و بخشی از آن دگرگون شد، دارای ارزش زیادی است. البته این گذار، با دشواریهای بسیار همراه بود و تنها با تلاش جمعی بود که توانستیم از آن گلوگاهِ تغییر، عبور کنیم.
شکستن بنبست: تضمین خرید برای اعتماد تامینکننده
حتی در نخستین مراحل کار، امکان تهیه لاستیک سایز ۱۸ از هیچ تولیدکننده داخلی وجود نداشت. شخصاً با مدیران شرکتهای بارز، یزدتایر و کویرتایر وارد مذاکره شدم. در نهایت، تیم کویرتایر این نگرانی را مطرح کرد که در صورت سرمایهگذاری برای قالبسازی و تولید، تضمینی برای خرید محصولات آنها وجود ندارد. در پاسخ، مبلغ مورد نیاز برای قالبسازی را استعلام کرده و در همان جلسه، چک تضمین شده مربوط به هزینه قالبسازی و تولید نخستین سری را در اختیار آنان قرار دادم تا اطمینان و جدیت ما را نشان دهم.

این نمونهای از مسیرهای دشوار و پرریسکی است که طی شده تا امروز به نقطهای برسیم که از داخلیسازی بیش از ۵۰ درصد برای خودروهای ایکس۵ و جک J4 و همچنین تولید خودروهای بومی ایگل و شدو سخن میگوییم.
در صنعت قطعهسازی، معمولاً گزینههای تأمین متنوعی برای هر قطعه پیش رو نبود. در بازار داخلی، برخی از قطعات تنها توسط یک یا دو تولیدکننده محدود ساخته میشد. با این حال، ما استراتژیهایی را دنبال کردیم تا تابآوری مجموعه را در برابر نوسانات احتمالی حفظ کنیم. مسلماً مواقعی پیش آمده که تأمین قطعهای با تأخیر مواجه شده، اما همواره تلاش کردهایم تا با کاهش درصد خطا، ثبات لازم را در این مسیر پیچیده حفظ کنیم.
تولید بدون وابستگی
برنامهریزی تأمین قطعات و مدیریت زنجیره تأمین را به گونهای طراحی کردهایم که حتی در صورت توقف کامل ارسال قطعات از سوی جک برای خودروهای ایکس۵ و J4، توانایی لازم برای ادامه تولید این مدلها در کارخانه را در کمتر از دو ماه داشته باشیم. این آمادگی، حاصل برنامهریزی دقیق، شناسایی سیستماتیک و مدیریت راهبردی شبکه گسترده قطعهسازان داخلی و برخی منابع خارجی است؛ آرزویی که روزی برای کرمان موتور دست نیافتنی به نظر میرسید.
برای خودروی شدو و پروژههای آتی مانند KP21 نیز برنامهریزیهای کادک و کرمان موتور از همان آغاز بر پایه حداقل وابستگی به منابع خارجی استوار شده است. این رویکرد تضمین میکند که در مواجهه با چالشهایی مشابه شرایط سالهای ۹۶-۹۷، بتوانیم تولید را به طور مستقل و بدون وقفه ادامه دهیم.
دقیقاً از کجا وارد فرآیند محصول جدید میشوید و نقش واحد شما چگونه تعریف میشود؟
فرآیند به این شکل تعریف شده است: پس از تثبیت طراحی اولیه هر خودرو، سهم تولید بین بخش داخلی و خارجی به طور دقیق تقسیمبندی میشود. دقیقاً از این نقطه است که مأموریت واحد ما به طور شفاف مشخص و وارد فرآیند میشویم. دیگر رویکرد مبهم برای طرح احتمالی جای خود را به یک دستورکار مشخص داده است: بر اساس سهم تعیین شده برای تولید داخل، فهرست نهایی قطعات به ما ابلاغ میشود.
ماموریت ما این است: برای هر یک از آن قطعات، بهترین و مناسبترین سازنده داخلی را از طریق بررسی فنی و اقتصادی شناسایی، گزینش و به تیم طراحی جهت هماهنگی نهایی معرفی کنیم. در این مرحله است که خطاب به تیم طراحی خواهیم گفت: برای تحقق این قطعه، این تأمینکننده با این سوابق فنی پیشنهاد میشود.
اگر طراحی مهندسی قطعه کاملاً آماده باشد، بلافاصله فرآیند انعقاد قرارداد با سازنده منتخب و برنامهریزی زمانبندی شده برای تولید نمونه اولیه کلید میخورد. این روال کاملاً نظاممند و شفاف، عیناً مشابه مسیری است که در پروژه خودروی شدو به کار گرفتهایم و امروز شاهد هستیم که قالبها و قطعات آن پروژه گام به گام و بر اساس برنامه در حال ساخت هستند.

سیستم تصمیمگیری در کرمان موتور: چابک و مبتنی بر اعتماد
یکی از برجستهترین مزیتهای رقابتی مجموعه کرمان موتور، ساختار تصمیمگیری چابک و متکی بر اعتماد است که به یک خصیصه فرهنگی در بدنه این سازمان تبدیل شده است. تمایز اصلی ما با بسیاری از دیگر خودروسازان در همین نقطه نهفته است؛ جایی که آنها معمولاً در پیچوخم لایههای اداری و فرآیندهای تصمیمگیری طولانی گرفتار میآیند.
در کرمان موتور، تصمیماتی که در جلسات اتخاذ میشوند، بلافاصله و بدون تأخیر از حالت بحث خارج و به فاز اجرایی منتقل میشوند. دلیل این امر چیست؟ زیرا این تصمیمات بر پایه شفافیت حداکثری و دادههای زنده و قابل اتکا شکل میگیرند و کلیه حاضرین نسبت به قابلیت اجرا و صحت آنها اطمینان کامل دارند. این سرمایه اعتماد، نتیجه سالها عملکرد شفاف، پاسخگو و مسئولیتپذیر تیمهای مختلف در سراسر مجموعه است.
مصداق عینی این رویکرد را میتوان در جلسهای عملیاتی مشاهده کرد که درست پیش از این گفتوگو برگزار شد. هنگام بررسی یک پروژه فوری، وضعیت تمام منابع به صورت لحظهای و برای همه حاضرین شفاف بود: مشخص بود که کدام یک از کارخانههای گروه و کدام خطوط تولید باید فعال شوند. تعداد دقیق نیروی انسانی قابل تخصیص در هر خط، ظرفیت واقعی آنها و حتی موجودی مواد اولیه در انبارها به وضوح معلوم بود.
نتیجه این شفافیت اطلاعاتی و هماهنگی باعث شد در کوتاهترین زمان ممکن، یک نقشه اجرایی دقیق و عملیاتی طراحی شود که امکان استفاده یکپارچه و کارآمد از تمام ظرفیتهای به ظاهر پراکنده در سطح گروه را فراهم کرد. این کارکرد، به معنای حذف هزینههای پنهان ناشی از تأخیر، بهینهسازی مصرف منابع و شتاب در سرعت عملیات است.
نمونه بارز این تحول، کارخانهای مانند «خودرو مهر» است. در گذشته، وظیفه این مجموعه منحصر به عملیات رنگآمیزی بدنه بود. اما در پروژههای جدید، دامنه مسئولیت آن به شکل چشمگیری گسترش یافته است. امروز، رنگ تنها بخش کوچکی از فعالیت آنجا محسوب میشود. آنها اکنون تولید باک و سپر را نیز بر عهده دارند و در مجموع، ساخت ۴۵ قالب مختلف به آنها سپرده شده که با اطمینان کامل در حال انجام است.
این تغییر نقش، به وضوح نشان میدهد که چگونه اعتماد استراتژیک و تصمیمگیری سریع میتواند ظرفیتهای پنهان شرکتهای داخلی را آزاد کرده و آنها را به بازیگران اصلی و غیرقابل انکار در زنجیره تولید تبدیل نماید.
برای درک عینی سرعت این سیستم، پروژه شدو را در نظر بگیرید. بسیاری از تصمیمات کلیدی این پروژه در یک تماس تلفنی با آقای فیروزی نهایی شد. در مقایسه، در ساختارهایی مانند سایپا، برای اخذ همان تصمیمات، نیاز به طی کردن مراحل متعدد و دریافت تأییدیه از پنج هیئت مدیره، معاون و کارشناس وجود داشت؛ فرآیندی که ممکن بود مسیری یک ساعته را به راهرویی یک ماهه تبدیل کند.
اعتبار در زنجیره تأمین
خوشبختانه مجموعه کادک در میان شبکه تأمینکنندگان به رعایت اصول اخلاقی، سلامت مالی و ایجاد اعتماد شهرت دارد. یکی از خطمشیهای شخصی بنده این بوده که این فضا و چارچوب ارزشی را در تمام تعاملات تیم حفظ کنم.
روش مذاکره و انعقاد قراردادهای ما کاملاً تعامل و مبتنی بر توافق دوجانبه است. قیمت پیشنهادی تأمینکننده را با استناد به قیمت تمام شده نمونه خارجی دقیق و بهروز بررسی و تحلیل میکنیم. در صورت تناسب قیمت، کار به سرعت پیش میرود. اگر احساس کنیم قیمت خارج از این منطق است، بدون ایجاد حاشیه و به صورت مستقیم موضوع را مطرح کرده و با استدلال فنی و اقتصادی سعی در اقناع یکدیگر داریم. امروز این شفافیت تا حد بررسی هزینه تا گرم مواد اولیه نیز پیش رفته و کلیه محاسبات را به طور مشترک با تأمینکننده انجام میدهیم.
سیاست اصلی و غیرقابل مذاکره ما در کادک، انجام همه امور بر پایه صداقت مطلق و سلامت کامل است. ما بر این باوریم که اعتبار یک شرکت، از سرمایه مالی آن ارزشمندتر است.

یک جلسه و تولد یک تکنولوژی
در سال ۹۶، طی یک جلسه، یکی از مدیران حاضر با قاطعیت خطاب به من اعلام کرد: «تو قادر به تولید این قطعه (داشبورد جک J4) نیستی و اساساً درک درستی از پیچیدگی آن نداری!» این اظهار نظر برای ما به یک دغدغه حیاتی تبدیل شد.
پاسخ ما به این چالش، صرفاً یک واکنش دفاعی نبود، بلکه به نقطه شروع یک پروژه پیچیده مهندسی بدل شد. تولید آن داشبورد شاید یکی از دشوارترین مأموریتهای حرفهای من بود. دلیل این دشواری به یک تفاوت فنی کلیدی برمیگشت: در خودروهای معمولی، نقطه آزادسازی کیسه هوا با نازککاری موضعی ایجاد میشود. اما در J4، این عملیات باید از پشت و با یک فرآیند پرفراژ دقیق، مشابه تاکردن کاغذ انجام میگرفت. دستگاهی با این قابلیت در آن زمان در کشور وجود نداشت.
در نهایت، برای ساخت آن داشبورد دو تکه که به یک فرآیند اتصال جوش ارتعاشی (وایبریشن ولدینگ) ویژه نیز نیازمند بود که ناگزیر به واردات آن دستگاه شدیم. این اقدام، در واقع ورود یک دانش فنی و تکنولوژی جدید به اکوسیستم صنعتی ایران و کرمان موتور را به همراه داشت.
گزینش سختگیرانه و تعریف متفاوت از ارزش نیرو
خط مشی ما در فرآیند جذب نیرو، همواره بر پایه سختگیری مبتنی بر شایستگی استوار بوده است. فردی تمام مراحل مصاحبه را با موفقیت پشت سر گذاشته بود، اما صرفاً به دلیل بستن نادرست سگک کمربند، از استخدام او خودداری کردم. وقتی وی دلیل این تصمیم را جویا شد، پاسخ دادم: «اگر یک مهندس نتواند جزئیات ظاهری خود را مدیریت کند، چگونه میتوان انتظار مدیریت مسئولیتهای بزرگتر فنی و سازمانی را از او داشت؟» با اصرار معاونم مبنی بر استخدام آزمایشی فرد موافقت کردم، اما پس از دو ماه مشاهده عملکرد و بروز مشکلات، شخصاً حکم خاتمه همکاری وی را صادر کردم.
یک معیار شخصی که از تجربه کار در محیطهایی مانند شرکت نیسان شکل گرفته، برایم بسیار راهگشاست: «حضور یا عدم حضور این فرد، چه ارزش متمایز و ضروری را به مجموعه اضافه یا از آن کم میکند؟» گاهی عامدانه به برخی همکاران کلیدی پیشنهاد میدهم چند روزی استراحت کنند. در این فرصت برنامهریزی شده، تأثیر غیاب آنها بر روند کار را رصد میکنیم تا مشخص شود آیا نبودشان خلاء محسوسی ایجاد میکند یا خیر. این نگرش که «اگر پشت میزت نیستی، باید تفاوتی مشهود ایجاد شود»، حس مسئولیتپذیری و جسارت عمل را در نیروها تقویت کرده است.
استراتژی تابآوری: لایهبندی هوشمند تأمینکنندگان و گذار به هوش مصنوعی
به عنوان هسته مدیریت تأمین گروه، یک استراتژی کلان برای ایجاد تابآوری ساختاری در زنجیره تأمین طراحی و اجرا کردهایم. بر این اساس، برای قطعات حیاتی، انعقاد قرارداد به یک منبع محدود نمیشود، بلکه با چندین تأمینکننده جایگزین و مکمل صورت میگیرد.
مدیریت این شبکه گسترده، از طریق یک سیستم لایهبندی (Tiering) دقیق امکانپذیر شده است. در این مدل، کلیه شرکای تجاری از تولیدکنندگان سطح یک (Tier 1) تا تأمینکنندگان مواد اولیه و قطعات پایه (حتی تا Tier 5) شناسایی، رتبهبندی و پایش میشوند. این دیدگاه یکپارچه، امکان نظارت علمی، کنترل مؤثر و برنامهریزی دقیق را در سراسر زنجیره ارزش فراهم میآورد.
گام بعدی، گذار به عصر دیجیتال و بهرهگیری از هوش مصنوعی (AI) است. هم اکنون در حال توسعه و استقرار پروژههایی در این حوزه هستیم که هدف نهایی آنها، نوسازی مدیریت اسناد و فرآیندهای اطلاعرسانی است. این تحول، حجم عملیات کاغذی سنتی را به حداقل رسانده و دقت، سرعت و شفافیت جریان اطلاعات را به طور کیفی ارتقا خواهد داد.
همانطور که اشاره شد، حجم عملیات روزانه با حدود ۲۰۰۰ تا ۲۵۰۰ تریلی تخلیه قطعات در بم مدیریت یکپارچه را به امری پیچیده تبدیل کرده است. نرمافزار اختصاصی «یکپارچهسازی تأمین» بستری است که برای ارتباط لحظهای با پایگاه بم و تأمینکنندگان و کاهش خطا از طریق بهروزرسانی مستمر سیستم، بر روی آن کار میکنیم.
زمانی که هوش مصنوعی هم وارد کار میشود ابتدای مسیر دشوار است و حتما خطاهایی هم دارد اما قطعا رفته رفته کمتر خواهد شد.
ارزیابی پتانسیلها و تصمیم سرنوشتساز برای آینده
هر منطقهای از ظرفیتها و پتانسیلهای منحصربهفردی برخوردار است. به عنوان مثال، در حین همکاری با یک تأمینکننده خارجی، مشاهده کردم که آنها در چین با شبکهای متشکل از ۱۵ کارخانه مختلف تعامل دارند. یک غول صنعتی سطح یک (Tier 1) در آنجا به لطف وجود دانشکدههای مهندسی تراز اول و دسترسی آسان به نیروی متخصص در شهرهایی مانند تیانجین میتواند یک خودروی کاملاً جدید را در بازه زمانی کمتر از هشت ماه از مرحله طراحی به تولید برساند.
این مشاهده و مقایسه، ما را بر آن داشت تا مدل توسعه و سیاستگذاری داخلی خود را مورد بازنگری اساسی قرار دهیم. اگرچه از بسیاری از دستاوردهای عملیاتیمان رضایت دارم، اما باور راسخ دارم که میتوانیم و باید دامنه و عمق سیاستهای خود را گسترش داده و بلندپروازتر تعریف کنیم.
چگونه ساخت داخل، گروه را نجات داد؟
در یکی از جلسات، در مواجهه با نگاهی متفاوت، موضوع را با صراحت با آقای شهبخش در میان گذاشتم: ابتدا باید تکلیف خود را مشخص کنیم: آیا یک بنگاه اقتصادی هستیم یا یک نهاد خیریه؟ استدلال کردم که میتوان در کنار اهداف اجتماعی عمل کرد، اما اولویت نخست و غیرقابلچشمپوشی، توجیه اقتصادی است. تنها از مسیر اقتصادی بودن است که اهداف ارزشمندی مانند اشتغالزایی پایدار نیز محقق میشود. ذهنیت مدیریت باید معطوف به تأمین با بهترین نسبت کیفیت به هزینه باشد، در غیر این صورت، حمایت صرف از «ساخت داخل» بدون پشتوانه اقتصادی، چه فایدهای در بلند مدت خواهد داشت؟
امسال، ساخت داخلی به یک عامل نجاتبخش برای گروه تبدیل شد؛ چرا که در شرایط کمبود ارز برای واردات، ما توانستیم چرخ تولید را با اتکا به شبکه داخلی ادامه دهیم. در حالی که برخی رقبا با اختلال جدی مواجه شدند، ما پابرجا ماندیم. اما پرسش سرنوشتساز اینجاست: «اگر در سال آینده، تحلیلهای اقتصادی نشان دهد که ادامه یک خط تولید داخلی فاقد توجیه است، آیا شجاعت متوقف کردن آن را خواهیم داشت؟» این تصمیم باید منحصراً بر پایه منطق سخت اقتصادی استوار باشد، نه احساسات یا تعصبات.
برای روشن شدن بحث، معمولاً این مثال را مطرح میکنم: پادشاهی در هند چندین فیل داشت. برای بزرگ و زیبا نگه داشتن آنها، هزینه گزافی صرف خوراک و نگهداری میکرد. فیلها عظیمالجثه و باشکوه شدند.
سپس روزی قحطی فرا رسید و کشور با بحران مواجه شد. مشاهده کردند که حجم عظیمی از منابع، صرف تغذیه همان فیلها میشود. حال پرسش اساسی این است: عقلانیترین تصمیم در این شرایط چیست؟ آیا باید گفت: «من این همه سرمایه گذاشتم تا این فیل بزرگ شود، پس حالا مجبورم به هر قیمتی آن را حفظ کنم»؟ یا باید پذیرفت که شرایط به طور بنیادی تغییر کرده و لازم است تصمیمی متفاوت گرفت؟
مدیریت کلان با منطق یک بنگاه اقتصادی، جایی برای شناخت یا دلبستگی صرف قائل نیست. موضوع تمام است. اگر امروز به این ارزیابی برسیم که ادامه فعالیت کادک برای گروه فاقد توجیه اقتصادی است، باید بدون هیچ ملاحظهای و با قاطعیت کامل، آن را تعطیل کنیم، حتی اگر خودم بنیانگذار آن بوده باشم و مانند فرزندم آن را پرورش داده باشم.
این سخنان ممکن است تلخ به نظر برسد، اما بیانگر واقعیت محض کسبوکار است. هدف اصلی ما در اینجا خوشحال کردن یکدیگر نیست؛ ما آمدهایم تا یک سازمان سودآور و پایدار بسازیم.
یک پروژه مهندسی بسیار سنگین را در اینجا به پایان رساندیم. مدارک فنی جک ناقص بود و مستندات با مشکل مواجه، اما تیم مهندسی ما با دانش و پشتکار بالا، پروژه را به سرانجام رساند. واقعیت این است که برای تکمیل آن سختی بسیاری متحمل شدیم. اما با معیارهای امروز، شاید اساساً کار را آغاز نمیکردم؛ نه به دلیل نادرست بودن مسیر، بلکه به این دلیل که نسبت هزینه به خروجی نهایی آن، از نظر اقتصادی توجیهپذیر نبود.
یک روز در جلسهای با یکی از تیمهای مهندسی، خطاب به آنها گفتم: از نظر من، کار شما تنها زمانی انجامشده محسوب میشود که مدارک فنی و مهندسی شما، به صورت کامل و بینقص، به عنوان پیوست غیرقابل تفکیک یک قرارداد اجرایی درآید. تا پیش از آن لحظه، با تمام احترامی که برای زحماتتان قائلم، عملاً هیچ کار تولیدی و اقتصادیای انجام نشده است؛ سپس جلسه را ترک کردم.
پس از آن جلسه، سه نفر از اعضای تیم استعفا دادند و دو نفر دیگر نیز در مرز تصمیم مشابهی قرار گرفتند. دلیل این برخورد سختگیرانه چه بود؟ زیرا در اینجا فضایی برای این ادعا نیست که «ما مهندسی بلدیم» و بس. مهندسی، زمانی ارزش اقتصادی مییابد که خروجی آن به درآمد و سود تبدیل شود. ما یک بنگاه اقتصادی هستیم. اگر مأموریت ما صرفاً تولید دانش بود، باید دانشگاه تأسیس میکردیم، نه یک کارخانه تولیدی.
خداحافظی با پروژهها به اندازه آغاز آنها هیجانانگیز است
من از جمله افرادی هستم که پایان یک پروژه و خاتمه کارآمد آن را به اندازه شروع یک مأموریت جدید، جذاب و ضروری میدانم. این نگرش ممکن است برای برخی همکاران دشوار باشد، اما برای من سرشار از انرژی ناشی از فرصتهای نو و حرکت به جلو است. معمولاً اولین کسی هستم که موافق بستن و تعطیلی به موقع یک پروژه به ثمر رسیده هستم. منطق آن ساده و شفاف است: آیا زحمت کشیدیم؟ بله. آیا ارزش آن را دریافت کردیم؟ بله. آیا تعهد خود را انجام دادیم؟ بله. پس داستان به پایان رسیده است. تعلل در گذشته و چسبیدن به دستاوردهای تمام شده، چه توجیهی میتواند داشته باشد؟
باور راسخ من این است که اگر ما برای فردای سازمان خود برنامه و طرح نوینی نداشته باشیم، دیگران این نقشه را برای ما خواهند کشید. در آن صورت، ناگزیر به اجرای راهبردی خواهیم بود که به ما دیکته شده است. نفس زندگی یک سازمان در تغییر و تحول مستمر است. سرنوشت شرکتی که ادعا کند ما یک پلتفرم داریم و بیست سال همان را تولید خواهیم کرد از همان ابتدا قابل پیشبینی است.
یک بار یکی از همکاران با نگرانی نزد من آمد و ابراز داشت: این پروژهای که در حال بستن آن هستید، ممکن است موقعیت شغلی مرا از بین ببرد. پاسخ من به او این بود: قرارداد شما مبتنی بر یک سال کار است، نه یک تعهد مادامالعمر. شما باید بر به اتمام رساندن موفقیتآمیز مأموریت سال جاری خود متمرکز شوید، نه اینکه نگران ده سال بعد باشید.
نکته جالب اینجاست که دو سال پس از آن گفتوگو، همان فرد همچنان در سازمان ما مشغول به کار بود. اخیراً خودش پیش من آمد و گفت: لطفاً پروژه جدیدی به من محول نکنید؛ ظرفیت کاری من کاملاً پر است!
این روایت، یک اصل راهبردی را به وضوح اثبات میکند که اگر سازمانی پویا، چابک و پیشرو باشد، فرصتهای کاری به صورت طبیعی به سمت افراد توانمند جریان مییابند. در نقطه مقابل، اگر سازمانی بخواهد در حالت ایستا و ثابت باقی بماند، در بلند مدت نه تنها رشد نمیکند، که بقای کلیت شغلی در آن به خطر میافتد.
بنابراین، امنیت شغلی واقعی نه در انعقاد قراردادهای بلند مدت برای انجام کارهای تکراری، بلکه در پویایی، رشد مستمر و انطباق با تغییرات بازار نهفته است. این چابکی و پیشرو بودن، تنها مسیر ماندگاری و موفقیت در فضای رقابتی و پرشتاب کنونی است.
آموزش: هزینه نیست، سرمایهگذاری برای توسعه است
من آموزش را به مثابه یک فرآیند توسعهمحور میشناسم و آن را کاملاً از اقدامات اجباری صرفاً برای بقا تفکیک میکنم. این دو ممکن است ظاهری مشابه داشته باشند، اما در ماهیت متفاوت هستند. آموزش، ابزاری برای گسترش مرزهای توانایی و دانش است؛ در حالی که اجبار، پاسخی است برای تداوم کار در کمترین سطح مورد نیاز.
زمانی که همکاران با نگرانی بیان میکنند که این حجم از سرمایهگذاری روی آموزش، ممکن است با خروج نیروها به هدر رود، پاسخ من شفاف است: «بگذار بروند. اگر از هر ده نفر، دو تن از اینجا بروند و در جای دیگری عملکردی برتر از استانداردهای خود ما داشته باشند، برای من این نتیجه، یک دستاورد بزرگ است.» نمونهاش همکارانی هستند که یکی به صنعت مس پیوست با دریافتی بالاتر و دیگری به حوزه داروسازی رفت. این یک شکست محسوب نمیشود؛ این نشان میدهد که ما در حال پرورش سرمایههای انسانی متخصص و ارزشمند هستیم. سازمانی که از ترک نیروهایش هراس داشته باشد، سازمانی ترسو است؛ یک نهاد پویا باید توان پذیرش ریسک خروج را داشته باشد.
در کادک، فضای انتقاد و گفتوگوی صریح، همواره گشوده است. هر نظری وجود دارد، باید بیان شود. اما یک اصل وجود دارد: پس از بحث، زمانی میرسد که باید تصمیم گرفت. خطمشی من این است که درست یا نادرست، این تصمیم اتخاذ شده و اجرایی خواهد شد. ارزیابی و نقد اثربخشی آن، به مرحله پس از اجرا موکول میشود. مشکل بسیاری از سازمانها پاک کردن صورت مسئلهها است. اگر معاونم از من ناراضی است، باید مستقیماً بیان کند. اگر من از عملکرد او رضایت ندارم، باید شفاف بگویم. عدم رعایت این اصل، به تدریج سیستم را بیمار میکند.

سلسله مراتب انعطافپذیر: حق با منطق است، نه با مقام
ما یک ساختار سازمانی متعارف داریم: مدیر، معاون، رئیس، کارشناس. اما یک نکته کلیدی در اینجا وجود دارد: مقام بالاتر لزوماً صاحب رأی درستتر نیست. بارها پیش آمده که یک مدیر و رئیس بخش، با اختلاف نظر به دفتر من مراجعه کردهاند. در این موارد، تصمیم نهایی بر پایه قویترین استدلال و منطق موجود گرفته میشود. هنگامی که این تصمیم با عنوان مدیر عامل امضا شد، بحث به پایان میرسد. مسائل مربوط به احترام و ادب، مقولهای جداگانه است؛ اما در حوزه کاری، تنها منطق حاکم است. بله، گاهی این شفافیت و سختگیری هزینههایی داشته، اما خروجی کلی و سلامت سازمان، مثبت و رو به رشد بوده است. به باور من، سیستمی که در آن هیچ اختلاف نظری وجود نداشته باشد، در واقع سیستمی مرده است.
تجربه کار در محیطهای دیگر را داشتهام، اینجا ششمین محل کار من است، اما طولانیترین و مؤثرترین تجربه حرفهایام در اینجا شکل گرفته. بسیاری از مدیرانی که در کادک شروع کردند و رشد یافتند، امروز در جایگاههای مدیریت ارشد و حتی مدیر عاملی در سایر سازمانها فعالیت میکنند. دلیل آن این است که اینجا یک زمین بازی ایمن برای آزمون و خطا، یادگیری و پرورش تواناییهاست. با وجود همه کاستیها، پتانسیل موجود در این مجموعه را بسیار بالاتر از بسیاری محیطهای دیگر میبینم. مشکل اصلی ما این است که این پتانسیل، به دلیل رودربایستی، تعارف و خودداری از بیان صریح حقایق، به طور کامل شکوفا نمیشود.
من به برند کارفرمایی باور دارم، نه به عنوان یک شعار، بلکه به عنوان یک واقعیت ملموس. سال گذشته در روز پدر، پدر ۸۲ سالهام برای اولین بار در طول ۳۰ سال فعالیت حرفهایام، از محل کارم بازدید کرد. این ایده، ابتکار شخصی من نبود؛ بلکه به پیشنهاد یک کارشناس جوان در مجموعه آن را اجرا کردند. این اتفاق نشان میدهد که سازمان به صورت زنده میاندیشد و اگر این بستر فرهنگی و اعتماد وجود نداشت، من بسیاری از بینشها، ایدهها و وفاداریهای ارزشمند را از دست میدادم.
این فرهنگ، سازمان را در بحرانها بیدار نگه میدارد. در یکی از تعطیلات طولانی، خبر رسید یک محموله اضطراری به مقصد رسیده. تیم عملیاتی میتوانست به سادگی اعلام کند «تعطیل است» و منتظر دستور بماند. اما کار، بدون هیچ دستور مستقیمی و به شکل کاملاً حرفهای انجام شد. دلیل این رفتار چه بود؟ زیرا در باور جمعی، شرکت هرگز تعطیل نمیشود. این فرهنگ از کجا سرچشمه میگیرد؟ از همان اعتماد و سرمایه اجتماعی (برند کارفرمایی) که طی سالها ساخته شده است.
اگر تحریمها فردا برداشته شود، من باید این کسبوکار را تعطیل کنم؛ واقعیتی که کمتر مدیری حاضر به بیان صریح آن است. این گفتار نه از موضع ضعف، بلکه از رویکردی کاملاً واقعبینانه نشأت میگیرد. با ورود شرکتهای بینالمللی به بازار ایران، بسیاری از بنگاههای داخلی فاقد توان رقابت ساختاری خواهند بود.
در گفتوگویی در دانشگاه شریف، مدیر عامل یک هلدینگ بزرگ نیز همین دیدگاه را تأیید کرد و گفت: «اگر تحریم برداشته شود، من باید بروم. چرا که تمام مزیت رقابتی کنونی شرکت من از بین خواهد رفت.» این اعتراف، لزوم بازتعریف اساسی مزیت رقابتی بر پایه بهرهوری، نوآوری و کیفیت واقعی را بیش از پیش آشکار میسازد.
ساخت داخل؛ ضرورتی سخت اما سرنوشتساز
بسیاری بر این باورند که تولید داخل جذابیت چندانی ندارد و این داوری، چندان هم دور از واقعیت نیست. فرآیند تأمین و ساخت با تکیه بر زنجیره داخلی، کاری طاقتفرساست؛ هزینههای پنهان و آشکار فراوانی دارد و تحمل و صبری در حد اعصاب فولادی میطلبد. اما در مقابل، حس منحصربهفرد طراحی و ساختن یک محصول با توان و دانش خودی، پاداشی است که در هیچ جای دیگری یافت نمیشود.
با وجود این، من خود سختترین منتقد عملکرد خود و تیمم هستم و این را به صراحت اعلام کردهام که اگر پروژهای به دلایل فنی یا اقتصادی به نتیجه نرسد، اولین کسی خواهم بود که دستور توقف آن را صادر میکند. این رویکرد، ریشه در همان نگاه عمیقی دارد که پیشتر به آن اشاره شد.
انتقاد باید روی میز باشد، نه پشت سر
یک بار در جلسهای تأکید کردم: اگر کسی درباره پروژه «ایگل» پشت سر و در فضای مجازی کلیپ انتقادی منتشر کند، برخورد قاطعی با او خواهم داشت؛ دلیل این موضعگیری آن نیست که «ایگل» را بینقص میدانم، بلکه اصرار دارم نقد باید رو در رو و شفاف مطرح شود. مگر میتوان مسیری را پیمود و خطا نداشت؟ اگر روزی به این نتیجه برسم که پروژهای باید تعطیل شود، خودم پیشگام جمعآوری آن خواهم بود.
سیاستهای داخلی؛ خطری بزرگتر از تحریم
از قدیم بر این باورم که برخی از چالشهای داخلی، تهدیدی جدیتر و خطرناکتر از تحریمهای خارجی هستند. توان مذاکره و تعامل با طرفهای خارجی را دارم، اما مشکل اصلی، دیوارهای بلند و گاه پیشِ پا افتادهای است که در داخل پیشِ رویمان قد علم میکنند؛ موانعی که فرصتهای طلایی را بیدلیل میسوزانند. افسوس که بسیار دیر شد و بسیاری از این فرصتها برای همیشه از دست رفتند. امروز اگر هم روزنهای وجود داشته باشد، بسیار محدود و سرشار از پیچیدگیهای مضاعف است.
لذت تولید، استقلال فکری و بیماری سکوت
برای من، خداحافظی با یک پروژه به پایان رسیده و آغاز پروژهای نو، به یک اندازه جذاب و ضروری است. اغلب نخستین کسی هستم که پیشنهاد میدهد پرونده یک پروژه مختومه اعلام شود. منطق سادهای دارم که آیا زحمت کشیدیم؟ بله. آیا ارزش آن را دریافت کردیم؟ بله. پس کار ما در اینجا به پایان رسیده است. اگر خود برای فردا طرحی نو دراندازیم، دیگران برایمان فکر خواهند کرد و نقشهای را که میخواهند به ما دیکته میکنند.
وقتی برای نخستین بار پشت فرمان نسخه هیبرید محصول خودمان (ایگل هیبرید) نشستم، شتاب و عملکردش مرا شگفتزده کرد. در آن لحظه، دیگر مدیر عامل نبودم؛ یک مشتری بودم که صفر تا صد خودرو، مصرف سوخت، طراحی داشبورد و ظاهر آن، احساس غرور و رضایت عمیقی در من برانگیخت. این ذت حاصل از یک محصول خوب، همان پاسخ به پرسشی است که چرا با وجود همه دشواریها، بر ادامه این مسیر پای میفشاریم.
بیماری مهلک سکوت و رودربایستی
به باور من، مشکل اصلی در سازمانها نه اخلاقی، بلکه سیستمی است. ریشه بسیاری از ناکارآمدیها در رودربایستی و تعارفات بیجایی است که مانع از بیان صریح مسائل میشود. نمونه آن جایی است که معاونی از عملکرد رئیس خود ناراضی است، اما به جای گفتوگوی مستقیم، یا کار را از او میگیرد یا او را حذف میکند، بدون آنکه طرف مقابل هرگز متوجه شود مشکل کجا بوده است. این رویکرد، ویرانگر و بسیار خطرناک است.
من تجربه کار در محیطهای مختلف را دارم و به خوبی میتوانم مقایسه کنم. اینجا ششمین محل کار من و بهترین جایی است که تاکنون در آن فعالیت کردهام. اما این برتری، به معنای فقدان «بیماری سکوت» در مجموعه ما نیست. شکوفایی واقعی زمانی رقم میخورد که جرأت کنیم این سکوت را بشکنیم و مسائل را بدون تعارف بر زبان آوریم.
چرا کرمان موتور یک «زمین بکر» نادر است؟
اکوسیستم منحصربهفرد: تعصب، نیرو و انگیزه
محیطهای کاری متعددی را از نزدیک تجربه کردهام. با قاطعیت میگویم که کرمان موتور یک «زمین بکر» ست. منظور از این تعبیر، جایی است که تعصب کاری، نیروی انسانی باانگیزه و اشتیاق خالص برای ساختن در آن به وفور یافت میشود. کار در اینجا دشوار است و چالشها نیز کوچک و ساده نیستند، اما در مقابل، پتانسیل رشد و ظرفیت اثرگذاری در این مجموعه به طرز شگفتآوری بالا است. من حتی یک دهم این میزان انرژی و ظرفیت را در خارج از این مجموعه سراغ ندارم.
منابع انسانی (HR)؛ زمینی که نیاز به شخم عمیق دارد
این پتانسیل بالا، به خودی خود شکوفا نمیشود. از نگاه من، بخش منابع انسانی و فرهنگ سازمانی ما نیازمند یک شخم اساسی و بنیادین است. مشکل اصلی اینجاست که صورت مسئلهها را به روشنی نمینویسیم. ترجیح میدهیم مسائل را به صورت شفاهی و در میان گفتوگوها حل کنیم؛ غافل از اینکه بدون مستندسازی و شفافیت، هیچ مسئلهای به شکل ریشهای درمان نخواهد شد.
فعالیت منابع انسانی، صرفاً به جمعآوری گزارشهای اداری و فرمهای انباشته شده محدود نمیشود. معیار واقعی موفقیت در این حوزه، خروجی عملی و تأثیر ملموس آن بر پیشبرد اهداف سازمان است، نه انبوهی از کاغذهای تکمیل شده.
کادک؛ الگویی برای گذار از خریدار سنتی به مدیر راهبردی
در نهایت، آنچه از این گفتوگو برمیآید، تأکید بر این است که صنعت مستقل و پیشرو، نه با تقلید و محافظهکاری، که با جسارت و سرمایهگذاری بر انسانها ساخته میشود. چالش اصلی پیش روی کرمان موتور، نهادینه کردن این اصول در بستر یک سیستم یکپارچه است؛ تحولی که بتواند این پتانسیل استثنایی را به عملکردی بالفعل و پایدار تبدیل کند.
شرکت طراحی و مهندسی قطعات کرمان خودرو (کادک)، به عنوان بازوی مدیریت زنجیره تأمین کرمان موتور، با اتخاذ استراتژی هوشمندانه لایهبندی تأمینکنندگان (Tiering)، توانسته تابآوری را در فرآیند تولید نهادینه سازد. این مجموعه هماکنون با بهکارگیری فناوریهایی نظیر هوش مصنوعی، در حال گذار از مدیریت سنتی به سمت مدیریت دیجیتال و هوشمند است. این رویکرد نوین، کادک را از جایگاه یک خریدار صرف قطعات به مدیر راهبردی یک شبکه گسترده و حیاتی ارتقا داده است؛ شبکهای که امنیت تأمین، کیفیت محصول و پایداری تولید را به طور همزمان تضمین میکند.