در بیشتر مواقع ممکن است پوسته تخم نطفه دار شکسته شده باشد و یا ترک های مویی که با چشم دیده نمیشود بر سطح آن پدیدار شود، این تخم ها با قرار گرفتن در دستگاه جوجه کشی در عرض چند روز گندیده و در نهایت منجر به مرگ جنین میشوند. هم چنین در بدترین حالت سایر جنین های در حال رشد را نیز از بین خواهد برد.
بهترین کار برای جلوگیری از ترک برداشتن تخم ها، استفاده از لانه نرم و برداشتن به موقع آنها از داخل لانه می باشد. اما در مواجه با تخم نطفه دار ترک خورده چه اقداماتی را میتوان در پیش گرفت و چه راهکارهایی در جوجه شدن چنین تخم هایی کمک کننده خواهند بود؟ در این نوشته از وبسایت خانه پرندگان هچ به شرح مختصری از آنها پرداخته ایم.
یکی از معضلات مهم در جوجه کشی ترک خوردگی پوسته تخم نطفه دار میباشد که در پاره ای از موارد به وضوح با چشم دیده میشود، اما در بعضی مواقع شناسایی این ترک ها کار آسانی نیست، زیرا پوسته تخم مرغ دارای ترک های مویی بوده که به چشم دیده نمیشوند و از آنجایی که مشکل ترک مویی معمولا یک الی سه درصد از تخم های تولید شده را در برمیگیرد، موجب بروز مشکلاتی در راندمان جوجه کشی خواهد شد.
جهت پی بردن به وجود ترک در سطح پوسته، در وهله اول باید آن ها را شناسایی کرد که در ادامه به روشهای متعدد کشف ترک روی پوسته تخم اشاره می شود.
با استفاده از دستگاه کندلر یا نطفه سنج میتوان ترک خوردگی های شکل گرفته در پوسته تخم مرغ را شناسایی کرد. البته در صورت دسترسی نداشتن به دستگاه کندلر میتوانید نطفه سنج دستی بسازید.
به عنوان مثال یک لامپ رشته ای را در داخل جعبه قرار داده و سوراخی ایجاد کنید و با استفاده از نوری که از جعبه به بیرون متصاعد میشود به تشخیص ترک خوردگی ها بپردازید.

یکی دیگر از راه های تشخیص ترک های مویی استفاده از فلش گوشی در یک محیط تاریک است به طوری که با نزدیک کردن تخم به این منبع نور میتوان به راحتی ترک ها را تشخیص داد.

نمونه دیگر برای تشخیص ترک خوردگی ها استفاده از چراغ قوه است همانطور که در مورد پیشین ذکر شد با نزدیک کردن تخم به نور چراغ قوه، در محیطی که تاریکی در آن حاکم است انواع ترک ها اعم از مویی، سطحی، عمیق و شکستگی را خواهید دید، البته به شرطی که دقت کافی نیز به خرج دهید.

شاید صرف نظر کردن از تخمی که دارای ترک خوردگی است برای شما سخت باشد، به خصوص در مواردی که تخم مربوط به یک پرنده زینتی و یا گران قیمت و کمیاب است. اما اگر تخم نطفه دار ترک خورده ارزش چندانی ندارد، پیشنهاد میشود آن را به دور انداخته و از تخم های سالم و بدون ایراد برای جوجه کشی استفاده کنید.
اما اگر تخمی که قصد جوجه کشی از آن را دارید ارزش بالایی دارد و دچار ترک خوردگی جزئی شده ( به شرطی که غشای پوسته پاره نشده باشد) و از عدم نفوذ باکتری به سطح داخلی آن اطمینان دارید، با انجام اقدامات آنی میتوان از آن تخم ترک خورده جوجه کشی کرده و به نتیجه مطلوبی دست یافت.
نکته : به یاد داشته باشید تخم هایی قابل ترمیم خواهند بود که لایه زیرین پوسته ی تخم یا همان غشای پوسته آسیب ندیده باشد.
روشهای گوناگونی برای ترمیم پوسته ترک خورده وجود دارد که انجام هیچ کدام از آنها دشوار نبوده و به راحتی با یک ترمیم چند دقیقه ای میتوان آنها را به جوجه تبدیل کرد که در ادامه دو روش را به تفصیل شرح خواهیم داد.
استفاده از چسب قطره ای یکی راهکارها است. در این روش به هیچ وجه چسب را از بالا به صورت عمودی بر روی تخم نریزید که در این حالت امکان نفوذ چسب به داخل تخم و آلوده شدن جنین وجود دارد. پس در این مورد ظرافت به خرج داده و با گرفتن تخم در دست کمترین مقدار چسب را که میتوانید از پایین بر سطح ترک بریزید و ترک را بپوشانید تا جوجه کشی شما روال عادی را طی کند.
اگر میکروب به داخل تخم راه پیدا نکرده باشد، نوار چسب جراحی بهترین گزینه برای ترمیم پوسته تخم نطفه دار ترک خورده خواهد بود زیرا خاصیت تثبیت کنندگی خوبی داشته و جریان عادی اکسیژن، دی اکسید کربن و رطوبت را به خوبی از پوسته عبور میدهد. عرض نوار مناسب برای پوشاندن ترک یک سانتی متر میباشد.
اگر خود شما صاحب گله هستید به منظور جلوگیری از ترک خوردن تخم نطفه دار باید اقداماتی نظیر جمع کردن سریع تخم ها، استفاده از لانه نرم و کم ارتفاع را در دستور کار خود قرار دهید.
باقی ماندن طولانی مدت تخم در لانه طی رفت و آمدهای مرغ، سبب بروز ترک هایی بر سطح پوسته می شود، همچنین اگر لانه و بستری که مرغ در آن قرار دارد پوشال یا کاه کافی نداشته باشد امکان افتادن و شکستن تخم را فراهم می کند . بنابراین توجه داشته باشید که ارتفاع لانه نیز از سطح زمین کم باشد و اگر صاحب گله نبوده و مایلید تخم نطفه دار تهیه کنید توصیه میشود از شخص قابل اعتماد و خوش سابقه ای خریداری کنید.

اگر برای ترمیم تخم های ترک خورده از نوار چسب جراحی استفاده کرده باشید، ۳۰ درصد کاهش در میزان مرگ و میر جوجه ها را مشاهده خواهید کرد که راندمان جوجه کشی را تا حد زیادی بهبود خواهد بخشید. این آمار بر اساس یک تحقیق علمی به دست آمده و کاملا اثبات شده است.
در این مقاله از سایت خانه پرندگان در رابطه با ترک خوردگی پوسته تخم نطفه دار و نحوه جوجه کشی از آنها مطالبی را بیان کردیم، در صورت تمایل به ترمیم تخم ترک خورده، اقدامات لازمه بیان شده در این مقاله را انجام دهید تا از تلفات جنین حین جوجه کشی جلوگیری کنید.