سنجه ی کلیدی عملکرد مفهومی است که در سال های اخیر بسیار شنیده شده است. هر چند که این سنجه ها همیشه مهم بوده اند و برای کسب و کارها اهمیت بسیاری داشته اند اما به علت رشد اکوسیستم استارتاپی کشور در یک دهه گذشته و جاری شدن بخشی از کلید واژه های استارتاپی بر زبان مردم کوچه و خیابان ، این مفهوم بسیار بیشتر مورد توجه قرار گرفته است.

اما سنجه های کلیدی عملکرد چه هستند و به چه کار می آیند؟
سنجه های کلیدی عملکرد در واقع مهمترین شاخص ها و به نحوی نرخ های کمی هستند که یک سازمان برای سنجش عملکردِ به خصوصِ خود در یک حیطه و نیز پایش وضعیت و موقعیت خود نسبت به رقبا از آنها استفاده می کند. برای هر بخشی از سازمان و برای انجام هر عملی می توان KPI در نظر گرفت.به عبارت دیگری هر موجودیتی (فرد یا سازمان) برای سنجش عملکرد خود در نیل به یک هدف باید KPI تعیین کند. به عنوان مثال یک فرد را در نظر بگیرید. اگر یک فرد قصد داشته باشد که وزن خود را کاهش دهد از کجا می تواند مطمئن باشد که در مسیر درستی قدم بر می دارد؟ از کجا بداند که چه عملی را باید انجام دهد و در اولویت بگذارد تا سریعتر به هدف خود برسد؟ چگونه بداند که در موقعیت های نا آشنا یا پیش بینی نشده تصمیم درست چیست؟ و باید بر چه اساسی تصمیم گیری کند؟
بگذارید به این سئوالات در همینجا بپردازیم. اگر این فرد تصمیم بگیرد که میزان کالری که در روز دریافت می کند را به عنوان KPI خود در نظر بگیردو مثلا برای آن حد مجاز 1600 کالری در طی 24 ساعت را در نظر بگیرد آنگاه به پرسش های بالا بسیار به سادگی پاسخ می دهد.
از کجا می توانم مطمئن باشم که در مسیر درستی قدم بر می دارم؟
فرد ملاحظه می کند که با رساندن کالری روزانه خود به حداکثر 1600 کالری در طی 24 ساعت شروع به کاهش وزن کرده است. و هر گاه از این میزان بیشتر کالری دریافت کرده است اندکی وزن اضافه کرده پس بعد از مدتی نتیجه می گیرد که میزان کالری دریافتی در طی 24 ساعت واقعا شاخص مهمی در کاهش یا افزایش وزن است.
از کجا بدانم که چه عملی را باید انجام دهم و در اولویت بگذارم تا سریعتر به هدف خود برسم؟
فرد به مرور در می یابد که میزان کالری دریافتی در طول 24 ساعت شاخص مهمتری نسبت به مثلا شاخص گلیسمی است. به عبارت دیگر فرد دریافته است که هرچند قند ماکارونی نسبت به برنج با سرعت کمتری در خون منتشر می شود و باعث می شود به مدت بیشتری احساس سیری کند اما مصرف غذاهای با شاخص گلیسمی کمتر از 50 باعث کاهش وزن وی نشد! پس فرد مطمئن می شود که کاهش کالری در اولویت قرار دارد و باعث می شود که وی سریعتر به هدف خود دست یابد.
چگونه بدانم که در موقعیت های نا آشنا یا پیش بینی نشده تصمیم درست چیست؟ و باید بر چه اساسی تصمیم گیری کنم؟
فرض کنیم که فرد به مهمانی دعوت شده و برای وی کیک می آورند او می داند که مثلا صد گرم کیک خامه ای چند کالری دارد پس می تواند به راحتی تصمیم گیر کند که آیا کیک را بخورد یا نه؟ اگر میزان کالری کیک از مجموع میزان کالری دریافتی روزانه وی بیشتر شود آن را رد می کند اما اگر نشود می تواند آن را بخورد! پس می تواند به راحتی تصمیم گیری کند.
حال اجازه دهید موقعیت را پیچیده تر کنیم. اگر فرد تصمیم بگیرد به تناسب اندام برسد و بدنی عضلانی برای خود بسازد آنگاه آیا باز هم کاهش کالری KPI مناسبی است؟
در این حالت احتمالا فرد به باشگاه مراجعه می کند و مربی به او می گوید برای افزایش حجم عضلاتش باید پروتئین بیشتری دریافت کند همچنین دیگر از ترازو برای سنجش وزن استفاده نکند بلکه هر دو هفته یه بار دور کمر خود را اندازه بگیرد و سایز خود را یادداشت کند. وی اما همچنان به کاهش کالری دریافتی روزانه ادامه می دهد و بعد از چند ماه هیچ نتیجه ای نمی گیرد! اما چرا؟
از مثال ذکر شده چند نکته مهم در مورد KPI مشخص می شود:
حالا که مفهوم KPI را درک کردید در قسمت دوم به نحوه و روش تعیین KPI می پردازیم.