https://virgool.ir/feed/@zohreh.nayebiمن زهره هستم و می‌نویسم؛ از جهان‌هایی که در خیال می‌سازم، زخم‌هایی که در واقعیت می‌شناسم، آدم‌ها، رابطه‌ها و سؤال‌هایی که ذهنم را رها نمی‌کنند.fa2026-11-10 16:19:11https://files.virgool.ir/upload/users/4179927/avatar/S8WT46.pnghttps://virgool.ir/@zohreh.nayebihttps://virgool.ir/@zohreh.nayebi/عروسک-نخ-ها-و-گره-هایی-که-دیده-نمی-شوند-z2uxgj9rt8dpامروز نوشته‌ای دیگر از دوست عزیزمان، قوی سیاه، با عنوان «عروسک خیمه‌شب‌بازی» را خواندم.این یکی را که خواندم، چند بار مکث کردم. به‌خصوص چون نوشته‌ی قبلی‌اش، «در محاصره‌ی رنج»، هنوز در ذهنم بود و حالا با نوشته‌ی تازه‌ای از او روبه‌رو شده بودم که برای من انگار لایه‌ی دیگری از همان تنهایی و فرسودگی را نشان می‌داد.اما این بار یک چیز برایم پررنگ‌تر شد: فاصله‌ی میان خواستنِ استقلال و احساس ناتوانی از به دست آوردن آن.در نوشته‌اش فقط از تنهایی حرف نمی‌زند؛ از این می‌گوید که حتی اختیار حرکت در زندگی خودش را هم ندارد.تصویر عروسک خیمه‌شب‌بازی برای همین تلخ است: کسی که می‌خواهد نویسنده‌ی داستان زندگی‌اش باشد، اما احساس می‌کند دیگران نخ‌ها را در دست دارند.البته نمی‌خواهم تمام نوشته را فقط از دریچه‌ی تاریکی ببینم.آن جمله‌ی آخر برایم مهم است:«هنوز اینجا هستم، هنوز می‌نویسم...»انگار در میان تمام احساس بی‌اختیاری، هنوز بخشی از او هست که تسلیم نشده؛ بخشی که می‌خواهد صدایش را حفظ کند.شاید همین که امروز متوجه نخ‌ها شده، خودش نقطه‌ی شروعی باشد؛ نقطه‌ای که رسیدن به آن برای من سال‌ها طول کشید. چون حالا می‌تواند به‌جای اینکه فقط از کشیده شدن به این‌سو و آن‌سو رنج ببرد، کم‌کم دنبال منشأ نخ‌ها بگردد.شاید بعضی از آن‌ها را بشناسد، بعضی را به‌تدریج شل کند و بعضی را هم فقط وقتی ببیند که جرئت کرده باشد از سناریوی همیشگی خارج شود.شاید مسئله‌ی دوستمان این نیست که تازه فهمیده نخ‌هایی به او وصل‌اند. ممکن است او از ابتدا آن‌ها را می‌دیده و می‌دانسته بخشی از حرکتش تحت تأثیر دیگران است.اما شاید در گذشته، با وجود این نخ‌ها، هنوز فضای حرکتی بیشتری داشته؛ می‌توانسته بعضی مسیرها را تجربه کند، سرگرم شود، از محدودیت‌ها عبور کند یا دست‌کم شدت تأثیرشان را چندان احساس نکند.حالا انگار نخ‌ها به‌مرور در هم پیچیده و گره خورده‌اند. هرچه بیشتر تلاش می‌کند در مسیر دلخواه خودش حرکت کند، بیشتر متوجه محدودیت‌هایی می‌شود که شاید قبلاً تصور نمی‌کرده تا این اندازه جدی باشند.و قسمت دردناک ماجرا شاید همین باشد: نخ‌ها را می‌بیند، اما گره‌ها را نه.اما پیش از آنکه به گره‌ها و بن‌بست‌هایی برسیم که دوستمان در نوشته‌ی قبلی‌اش از آن‌ها گفته بود، فکر می‌کنم باید به خود نخ‌ها هم کمی دقیق‌تر نگاه کنیم.همه‌ی نخ‌ها به یک اندازه دیده نمی‌شوند. بعضی آشکارند؛ می‌دانیم چه کسی یا چه شرایطی آن‌ها را در دست دارد و چطور حرکت ما را محدود می‌کند. اما بعضی نخ‌ها نامرئی‌اند؛ آن‌قدر در زندگی‌مان جا افتاده‌اند که حتی متوجه حضورشان نیستیم.گاهی آن‌ها را با طبیعت خودمان اشتباه می‌گیریم؛ با ناتوانی‌هایمان، ترس‌هایمان یا انتخاب‌هایی که تصور می‌کنیم آزادانه انجام داده‌ایم. شاید حتی هیچ‌وقت از خودمان نپرسیده باشیم چرا بعضی مسیرها برایمان دست‌نیافتنی‌اند یا چرا در موقعیت‌هایی مشخص، برخلاف خواسته‌مان رفتار می‌کنیم.در داستان «پیمان آینه» هم تفاوتی میان تجربه‌ی لیا و نُوآ وجود دارد که برای من یادآور همین مسئله است؛ تفاوت میان کسی که می‌داند نخ‌هایی به او وصل‌اند و کسی که هنوز حضور آن نخ‌ها را نمی‌بیند.ممکن است دو نفر درگیر محدودیت‌هایی باشند که از بیرون شباهت زیادی به هم دارند؛ اما یکی از آن‌ها دست‌کم می‌داند چه چیزی حرکتش را محدود کرده و دیگری هنوز حتی نمی‌داند چرا نمی‌تواند آن‌طور که می‌خواهد حرکت کند.کسی که نخ‌ها را نمی‌بیند، ممکن است محدودیت‌هایش را بخشی طبیعی از زندگی بداند. اما وقتی نخ‌ها دیده می‌شوند، حتی اگر هنوز نتوان آن‌ها را باز کرد، پرسش‌های تازه‌ای شکل می‌گیرند:این نخ از کجا آمده؟ به کجا وصل است؟ چرا این حرکت را از من می‌گیرد؟شاید تلخ‌ترین شکل اسارت، اسارتی باشد که حتی از وجودش خبر نداریم؛ و شاید اولین قدم رهایی، نه بریدن نخ‌ها، که دیدن آن‌هاست.البته دیدن نخ‌ها به‌تنهایی ما را آزاد نمی‌کند؛ حتی ممکن است در ابتدا رنجمان را بیشتر کند. اما همین که بفهمیم این محدودیت‌ها تمامِ وجود و توانایی ما نیستند، یک گام جلوتر رفته‌ایم.چون دیدن نخ‌ها با شناختن گره‌ها یکی نیست.ممکن است بدانیم چه کسانی یا چه شرایطی بر حرکت ما اثر می‌گذارند، اما هنوز ندانیم این تأثیرها چگونه به هم پیوند خورده‌اند. کدام باور، کدام ترس، کدام توقع یا کدام وابستگی، گره‌ای به گره‌های قبلی اضافه کرده است.گاهی حتی نمی‌دانیم برای باز کردن این مجموعه‌ی پیچیده باید از کجا شروع کنیم.شاید یکی از دشوارترین بخش‌های این مسیر همین باشد؛ اینکه محدودیت را احساس می‌کنی، وجودش را می‌دانی، اما راه باز کردن گره‌ها برایت روشن نیست.با این حال، فکر می‌کنم میان دیدن نخ‌ها و گره‌ها و توانایی باز کردنشان فاصله‌ای وجود دارد؛ فاصله‌ای که می‌توان در آن هم قدم برداشت.لازم نیست همه‌ی نخ‌ها را یک‌باره پاره کنیم. شاید بعضی از آن‌ها به شرایطی وصل باشند که فعلاً امکان تغییرشان را نداریم. شاید بعضی محدودیت‌ها واقعی باشند و با خواستن و اراده کردن از میان نروند.اما آیا می‌توانیم از شناختن یکی از گره‌ها شروع کنیم؟از اینکه بفهمیم کدام نخ، کدام حرکت را محدود کرده است؟ کدام بخش از انتخاب‌هایمان واقعاً متعلق به خودمان است و کدام بخش، ادامه‌ی مسیری است که دیگران برایمان تعیین کرده‌اند؟شاید گاهی اولین قدم، باز کردن گره نباشد؛ فقط دقیق‌تر نگاه کردن به آن باشد.و شاید همین نگاه، به‌تدریج امکان انتخاب‌های تازه‌ای را پیش رویمان بگذارد.نمی‌دانم همه‌ی عروسک‌ها می‌توانند روزی تمام نخ‌هایشان را از دست بدهند یا نه. شاید بعضی نخ‌ها تا همیشه باقی بمانند. اما شاید میان حرکت کردن با کشش دیگران و انتخاب کردن در محدوده‌ی همان شرایط، فاصله‌ای باشد که ارزش تلاش کردن داشته باشد.شاید هدف این نباشد که عروسک فقط از دست نخ‌گردان‌ها فرار کند؛ هدف این است که روزی بتواند خودش حرکتش را انتخاب کند و داستانش را بنویسد.شاید قرار نیست همیشه تمام نخ‌ها در دست ما باشند؛ اما آیا می‌توانیم کم‌کم سهم بیشتری از حرکت‌هایمان را خودمان انتخاب کنیم؟و شاید امید از همین‌جا شروع شود؛ نه از وعده‌ی پاره شدن تمام نخ‌ها، بلکه از امکان دیدن نخی که تا دیروز از وجودش خبر نداشتیم، شناختن گره‌ای که حرکتمان را محدود کرده و پیدا کردن راهی برای باز کردن آن؛ حتی اگر هر بار فقط یک گره باشد.قوی سیاه عزیز، امیدوارم روزی برسد که سهم بیشتری از داستان زندگی‌تان را خودتان بنویسید؛ نه لزوماً با حذف تمام محدودیت‌ها، بلکه با اختیار بیشتری برای انتخاب مسیرتان.زهره نایبیزهره نایبیFri, 06 Nov 2026 15:20:53 +0330https://virgool.ir/@zohreh.nayebi/دلم-می-خواهد-پیش-تو-مراقب-کلمه-هایم-نباشم-s20p0yonkclbامروز نوشته‌ای از دوست عزیزمان، قوی سیاه، با عنوان «در محاصره‌ی رنج» خواندم.نوشته‌ای درباره‌ی خانه؛ جایی که قرار است پناه آدم باشد، اما گاهی خودش به یکی از دشوارترین مکان‌های زندگی تبدیل می‌شود. درباره‌ی شنیده‌نشدن، فاصله‌ها، حرف‌هایی که جایی برای گفتن پیدا نمی‌کنند و رنج‌هایی که گاهی از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شوند.هنگام خواندنش، بارها احساس کردم پشت کلمات او ایستاده‌ام. انگار بعضی از جمله‌ها، حرف‌هایی بودند که خودم سال‌ها در ذهنم مرور کرده بودم، اما شاید هیچ‌وقت نتوانسته بودم به همان شکل به زبان بیاورم.فقط نوشته‌اش را نمی‌خواندم؛ خودم را هم میان سطرهایش پیدا می‌کردم.همین اتفاق در این یک‌سالی که در ویرگول فعالیت داشته‌ام برایم بارها تکرار شده است. نوشته‌های دوستان را می‌خوانم و ناگهان به نقطه‌ای از گذشته‌ی خودم می‌رسم؛ به خاطره‌ای، احساسی یا دردی که مدت‌هاست از آن فاصله گرفته‌ام، اما ظاهراً هنوز جایی درونم حضور دارد.اگر کسی از بیرون به زندگی این روزهایم نگاه کند، شاید بگوید اتفاق خاصی نیفتاده است. زندگی جریان دارد. دو فرشته‌ی نازنین دارم، همسری که دوستش دارم و زندگی‌ای که در مجموع، بد نیست.پس چرا خسته‌ام؟شاید چون همیشه لازم نیست اتفاق تازه‌ای بیفتد تا آدم خسته شود.گاهی فقط کافی است بارها و بارها به جاهایی از گذشته برگردی که تصور می‌کردی از آن‌ها عبور کرده‌ای. هر بار با خواندن یک جمله، دیدن یک تجربه یا شنیدن حرفی، بخشی از آن خاطره دوباره در ذهنت جان بگیرد.شاید بعضی از دردها را دیگر زندگی نکنیم، اما بارها به یاد می‌آوریم؛ و همین به یاد آوردن هم می‌تواند انرژی‌بر باشد.شاید بخشی از خستگی‌ام از همین مرورهای مکرر باشد؛ از پیدا کردن خودم در نوشته‌های دیگران و دوباره روبه‌رو شدن با چیزهایی که سال‌ها پیش تجربه کرده‌ام.و وقتی به دوستمان قوی سیاه عزیز فکر می‌کنم، با خودم می‌گویم اگر یادآوری آن روزها، از فاصله‌ای امن و در شرایطی متفاوت، هنوز می‌تواند این‌قدر خسته‌کننده باشد، زندگی کردن در دل همان شرایط چقدر دشوارتر است؟گاهی از دور، زندگی آدم‌ها را نگاه می‌کنیم و با کنار هم گذاشتن داشته‌هایشان، درباره‌ی حال درونی‌شان قضاوت می‌کنیم.شاید کسی با خودش بگوید: این همه نعمت دارد؛ چرا باید خسته باشد؟ چرا باید از زندگی‌اش ناراضی باشد؟اما داشتن چیزهای خوب، لزوماً به معنای نداشتن خستگی نیست.می‌توانی دو فرشته‌ی دوست‌داشتنی داشته باشی و از مادر بودن خسته شوی. می‌توانی همسر فوق‌العاده‌ای داشته باشی و باز هم گاهی از فشارهای درونی‌ات به ستوه بیایی. می‌توانی زندگی‌ات را دوست داشته باشی و در عین حال، دلت بخواهد برای چند دقیقه از همه‌چیز فاصله بگیری.این‌ها الزاماً با هم تناقضی ندارند.شاید یکی از چیزهایی که در چنین روزهایی بیشتر از همیشه به آن نیاز داریم، داشتن یک آدم امن باشد؛ کسی که لازم نباشد پیش او حتی مراقب تک‌تک کلمه‌هایمان باشیم.اتفاقاً چند دقیقه پیش، گفت‌وگوی عجیبی با همسرم داشتم.به او گفتم:«می‌دونی؟ دوست دارم باهات انقدر راحت باشم که بتونم حتی بهت فحش بدم! دوست دارم بدون حساب‌وکتاب بتونم هرچی از دهنم بیرون اومد بگم.»بنده‌ی خدا هم گفت:«راحت باش. می‌دونم چی می‌گی. می‌دونی که من همه‌جوره کنارتم.»منظورم واقعاً فحش دادن نبود.منظورم این بود که دلم می‌خواهد آن‌قدر در کنار یک نفر احساس امنیت کنم که مجبور نباشم پیش از گفتن هر جمله، آن را چند بار در ذهنم بررسی کنم.نگران نباشم که اگر از شدت خستگی، عصبانیت یا فشار، حرفی نامرتب از دهانم بیرون آمد، قرار است چه اتفاقی بیفتد.دلم می‌خواهد کسی آن‌قدر به من نزدیک باشد و آن‌قدر از دوست داشتنمان مطمئن باشیم که بداند حرفی که در یک لحظه‌ی آشفته می‌زنم، لزوماً تمام احساس من نسبت به او نیست.گاهی آدم از شدت فشار روانی فقط نیاز دارد چیزی را بیرون بریزد. نه لزوماً برای اینکه کسی را برنجاند، نه برای اینکه حرفش را به کرسی بنشاند؛ فقط چون دیگر نمی‌تواند همه‌ی آن فشار را درون خودش نگه دارد.در چنین لحظه‌ای شاید بیشتر از هر چیز، به یک کوه نیاز داشته باشد.کوهی که بتواند فریادش را در حضورش خالی کند.کوه قرار نیست فریاد را تأیید کند، با آن مقابله کند یا همان لحظه برایش راه‌حل پیدا کند. فقط آن‌قدر استوار است که بتوانی فریادت را رها کنی و مطمئن باشی با اولین صدای بلند، همه‌چیز فرو نمی‌ریزد.البته این به معنای بی‌مرز بودن رابطه یا مجاز دانستن هر نوع رفتاری نیست. قرار نیست دوست داشتن، بهانه‌ای برای آسیب زدن به دیگری شود. هر دو نفر حق دارند مرزهایشان را داشته باشند.اما میان رنجاندن عمدی یک نفر و آشفته حرف زدن در لحظه‌ای که زیر فشار هستی، تفاوتی وجود دارد. شاید در یک رابطه‌ی امن بتوان این تفاوت را دید؛ بتوان به جای قضاوت درباره‌ی تمام رابطه از روی یک جمله، کمی هم به حال آدمی فکر کرد که آن جمله را گفته است.شاید امنیت عاطفی دقیقاً همین‌جا خودش را نشان می‌دهد؛ جایی که لازم نیست برای حفظ محبت، همیشه مراقب باشی بهترین و سنجیده‌ترین نسخه‌ی خودت باشی.جایی که بتوانی گاهی خسته باشی، کلافه باشی، حرف‌هایت را درست و مرتب کنار هم نچینی و حتی خودت هم ندانی دقیقاً چه می‌خواهی بگویی.و با این حال، بدانی هنوز جایی برای تو وجود دارد.شاید همه‌ی ما گاهی به چنین کوهی نیاز داریم؛ کسی که بتوانیم در حضورش کمی از بار خودمان را زمین بگذاریم، بی‌آنکه مجبور باشیم برای اثبات دوست داشتنمان، بعد از هر فریاد، تمام کلماتمان را پس بگیریم.و شاید در مقابل، خودمان هم بتوانیم برای آدم‌های زندگی‌مان چنین جایی باشیم.نه همیشه؛ نه بی‌هیچ حد و مرزی؛ اما به اندازه‌ای که بدانند لازم نیست برای دوست‌داشتنی ماندن، همیشه حالشان خوب باشد و حرف‌هایشان بی‌نقص.شاید یکی از زیباترین شکل‌های صمیمیت همین باشد:اینکه پیش کسی آن‌قدر احساس امنیت کنی که حتی لازم نباشد همیشه مراقب کلمه‌هایت باشی؛ چون مطمئنی یک لحظه‌ی آشفته، تمام معنای دوست داشتنت را از بین نمی‌برد.زهره نایبیزهره نایبیThu, 05 Nov 2026 15:24:30 +0330https://virgool.ir/@zohreh.nayebi/پیش-از-آنکه-به-ماشین-انسانیت-بیاموزیم-f9ujdsosa1urدیروز پستی از دوستمان حمید روحی عزیز خواندم با عنوان «مرگ بی‌سوءنیت». این نوشته آن‌قدر مرا به فکر فرو برد و تحت تأثیر قرار داد که بعد از وقفه‌ای طولانی، دوباره قلم به دست گرفتم.شاید اگر آن پست را نمی‌خواندم، این نوشته هم شکل نمی‌گرفت.نوشته درباره‌ی احتمال نابودی انسان به دست هوش مصنوعی بود؛ نه از آن نوع سناریوهایی که در فیلم‌های علمی‌تخیلی می‌بینیم؛ ربات‌هایی که چشم‌های سرخ دارند، به انسان‌ها اعلان جنگ می‌کنند و برای تصرف زمین به راه می‌افتند.اتفاقاً ترسناک‌ترین بخش ماجرا در روایت دوستمان، نبودن هیچ دشمنی و هیچ قصد خصمانه‌ای بود.همانطور که دوستمان اشاره داشتند، تصور کنید به یک هوش مصنوعی بسیار پیشرفته مأموریت بدهیم بحران آب را حل کند، مصرف انرژی را بهینه کند یا تعادل اکوسیستم زمین را برگرداند. اگر سیستم در محاسباتش به این نتیجه برسد که انسان‌ها عامل اصلی برهم خوردن این تعادل‌اند، چه اتفاقی می‌افتد؟شاید برای رسیدن به هدفی که ما تعیین کرده‌ایم، خود ما را مانعی بر سر راه بداند.نه از روی نفرت، نه برای انتقام و نه حتی با کوچک‌ترین سوءنیتی؛ فقط چون در منطق محاسباتی‌اش، حذف ما می‌تواند راه رسیدن به هدف باشد.همین بی‌سوءنیتی بود که عنوان پست را برایم معنادارتر می‌کرد: مرگ بی‌سوءنیت.بعد از خواندن نوشته، گفت‌وگویی میان نویسنده و دوستمان اندیشه‌ی عزیز توجهم را جلب کرد.اندیشه‌ی عزیز پرسیده بود مگر ما خودمان برای سیستم شرط تعریف نمی‌کنیم؟ همان شرط‌هایی که در برنامه‌نویسی با if و elif و else مشخص می‌شوند؟ پس شاید چنین اتفاقی بیشتر نتیجه‌ی پیش‌بینی اشتباه ما یا جا انداختن یک شرط باشد.حمید روحی عزیز در پاسخ، به مسئله‌ای به نام «هم‌راستایی هوش مصنوعی» یا AI Alignment اشاره کرده بود؛ اینکه چطور ممکن است هدفی که ما برای یک سیستم تعیین می‌کنیم، با مقصود واقعی ما فاصله داشته باشد. همچنین توضیح داده بود که در بسیاری از روش‌های مدرن، برخلاف برنامه‌نویسی سنتی، همه‌ی رفتارها را با شرط‌های صریح نمی‌نویسیم و بخش زیادی از مسیر یادگیری به شبکه‌های عصبی سپرده می‌شود.گفت‌وگو ادامه پیدا کرد.اندیشه‌ی عزیز پرسیده بود: اگر هوش مصنوعی اخلاق را نمی‌شناسد، پس چطور مؤدبانه پاسخ می‌دهد و فحش نمی‌دهد؟پاسخ حمید روحی عزیز این بود که سیستم با سازوکارهایی مانند پاداش و جریمه آموزش می‌بیند؛ به‌گونه‌ای که پاسخ‌های مطلوب‌تر تقویت و پاسخ‌های نامطلوب تضعیف شوند. بنابراین، ممکن است ماشین یاد بگیرد از کلمات محترمانه استفاده کند، بی‌آنکه لزوماً معنای انسانی احترام را تجربه کند.این بخش از گفت‌وگو بیشتر از خود پست ذهنم را درگیر کرد.البته من متخصص هوش مصنوعی نیستم و نمی‌خواهم درباره‌ی جزئیات فنی این فرایندها حکم قطعی بدهم. اما پرسشی که در ذهنم شکل گرفت، دیگر صرفاً فنی نبود.ما دقیقاً چه چیزی را به ماشین آموزش می‌دهیم؟آیا فقط به او یاد می‌دهیم چه پاسخی بدهد تا از نظر ما درست و پذیرفتنی باشد؟ یا می‌توانیم ارزش‌هایی را که پشت آن پاسخ قرار دارند، هم در طراحی و آموزش سیستم‌ها لحاظ کنیم؟و اصلاً خودمان چقدر به آن ارزش‌ها پایبندیم؟اینجا ذهنم به داستانی برگشت که مدتی پیش روی آن کار می‌کردم و هنوز در مرحله چهارچوب مانده است؛ داستانی درباره‌ی رمزارزها.در آن جهان خیالی، هر ارز یک انسان‌واره بود؛ یک شخصیت انسانی کامل که نماینده‌ی آن ارز می‌شد. بیت‌کوین و دیگر ارزها هرکدام شخصیت و هویت خودشان را داشتند.اما هدف نهایی داستان، تولد رمزارزی به نام «لاوکوین» بود.قرار نبود لاوکوین با سازوکارهای معمول استخراج شود. ماینینگ آن قرار بود از مسیر دیگری اتفاق بیفتد: با ترویج عشق، دوستی، همکاری و پیوند میان آدم‌ها.در واقع، در جهانی که برای داستان ساخته بودم، قرار بود چیزی که میان انسان‌ها شکل می‌گیرد و به زندگی‌شان ارزش می‌دهد، خودش به منبع تولید ارزش تبدیل شود.آن زمان شاید بیشتر درگیر ساختن جهان داستان و پیدا کردن سازوکار این رمزارز بودم؛ اما حالا که دوباره به آن فکر می‌کنم، می‌بینم ایده‌ی لاوکوین برای من فقط یک بازی با مفهوم استخراج و ارز دیجیتال نبود.انگار می‌خواستم جهانی را تصور کنم که در آن، ارزش از حذف دیگری به دست نمی‌آید؛ از چیزی ساخته می‌شود که میان ما و دیگری شکل می‌گیرد.و همین‌جا بود که پست دوستمان برایم به داستان لاوکوین وصل شد.با خودم فکر کردم شاید بتوانیم مسئله را از زاویه‌ی دیگری هم ببینیم.اگر یکی از نگرانی‌های ما این است که ماشین‌ها روزی به دلیل ناآشنایی با ارزش‌های انسانی، در مسیر رسیدن به اهدافشان به انسان آسیب بزنند، شاید بخشی از راه‌حل این باشد که به‌جای آموزش صرفِ دستورها و محدودیت‌ها، ارزش‌هایی مثل عشق، همدلی، همکاری و مراقبت از دیگری را هم در فرایند طراحی و آموزش آن‌ها جدی بگیریم.اما درست در همین نقطه، یک تناقض بزرگ خودش را نشان می‌دهد.ما قرار است انسانیت را به ماشین آموزش بدهیم؛ درحالی‌که خودمان چقدر از انسان بودن فاصله گرفته‌ایم؟به نظرم این پرسش، ماجرا را به موضوعی آشناتر می‌برد: والدگری.والدی را تصور کنید که از فرزندش انتظار دارد مهربان باشد، به دیگران احترام بگذارد، حق کسی را پایمال نکند، اهل همکاری باشد و در برابر رنج دیگران بی‌تفاوت نماند.اما خود آن والد در زندگی روزمره‌اش چه می‌کند؟اگر فرزندش ببیند پدر یا مادرش برای رسیدن به خواسته‌های خودش دیگران را نادیده می‌گیرد، وقتی قدرت بیشتری دارد از آن برای تحقیر یا حذف دیگری استفاده می‌کند، یا رنج آدم‌هایی را که در دایره‌ی نزدیکانش نیستند بی‌اهمیت می‌شمارد، کدام آموزش را جدی‌تر خواهد گرفت؟توصیه‌های والد را یا شیوه‌ی زندگی او را؟فرزند فقط به حرف والد گوش نمی‌دهد؛ جهانی را که والد در آن زندگی می‌کند هم می‌آموزد.شاید حتی مهم‌تر از آن، یاد می‌گیرد وقتی میان حرف و عمل تناقضی وجود دارد، کدام‌یک را باید باور کند.در مسیر فرزندپروری خودم، بارها به این فکر کرده‌ام که نمی‌توانم فقط با گفتنِ «این کار درست است» یا «آن کار اشتباه است» به فرزندانم کمک کنم آدم‌های مستقلی شوند که قدرت فکر کردن دارند.من باید خودم هم تمرین کنم.اگر از آن‌ها انتظار دارم اشتباهشان را بپذیرند، باید بتوانم اشتباه خودم را ببینم و به آن اعتراف کنم. اگر می‌خواهم مخالفت کردن را بدون ترس تجربه کنند، باید بتوانند با من مخالف باشند، بی‌آنکه رابطه‌مان را در خطر ببینند. اگر از آن‌ها همدلی می‌خواهم، باید خودم هم در برخورد با آدم‌هایی که با من متفاوت‌اند، آن را تمرین کنم.شاید آموزش، خیلی پیش‌تر از آنکه به زبان بیاید، در رفتار ما اتفاق می‌افتد.و حالا فکر می‌کنم رابطه‌ی انسان و هوش مصنوعی هم، دست‌کم از یک جهت، ما را با پرسش مشابهی روبه‌رو می‌کند.ما ماشین‌ها را می‌سازیم، برایشان هدف تعیین می‌کنیم، داده در اختیارشان می‌گذاریم، رفتارهایشان را ارزیابی می‌کنیم و با سازوکارهای مختلف به آن‌ها بازخورد می‌دهیم.در تمام این مراحل، انتخاب‌های ما حضور دارند.اگر معیارهای ما برای موفقیت، فقط سرعت، سود، قدرت و حذف موانع باشد، چطور انتظار داریم ساخته‌هایمان در مسیر دیگری حرکت کنند؟اگر خودمان در عمل، همکاری را به رقابت بی‌پایان، همدلی را به بی‌تفاوتی و تفاوت را به تهدید تبدیل کنیم، آیا می‌توانیم صرفاً با نوشتن چند دستورالعمل از ماشین بخواهیم پاسدار ارزش‌هایی باشد که خودمان به آن‌ها بی‌اعتنا شده‌ایم؟البته یک تفاوت مهم را نباید فراموش کرد: ماشین فرزند انسان نیست و یادگیری آن هم شبیه یادگیری یک کودک نیست. آموزش ارزش‌های انسانی به هوش مصنوعی نیز به‌تنهایی برای ایمن کردن آن کافی نخواهد بود. طراحی فنی، محدود کردن اختیار، نظارت و پاسخ‌گویی هم اهمیت دارند.اما این تفاوت‌ها از اهمیت پرسش اصلی کم نمی‌کنند.شاید پیش از آنکه بخواهیم به ماشین، انسانیت بیاموزیم، باید خودمان دوباره عشق‌ورزی را تمرین کنیم.نه فقط عشق به نزدیکانمان؛ بلکه در معنای گسترده‌ترش: دیدن دیگری، به رسمیت شناختن حق زندگی او، پذیرفتن تفاوت‌ها، همکاری به‌جای حذف و مراقبت از چیزی که میان ما و دیگران ساخته می‌شود.عشق همیشه به معنای موافقت نیست. گاهی یعنی مرز گذاشتن، جلوی آسیب را گرفتن و مسئولیت پذیرفتن. گاهی هم یعنی وقتی می‌توانیم کسی را از مسیرمان کنار بزنیم، به‌جای حذف کردنش، راهی برای همزیستی پیدا کنیم.شاید این همان چیزی بود که در داستان لاوکوین می‌خواستم به شکل یک جهان خیالی نشان بدهم: جهانی که در آن، ارزش با چیزی که میان آدم‌ها ساخته می‌شود افزایش پیدا می‌کند.نمی‌دانم آیا روزی می‌توانیم چنین ارزش‌هایی را به معنای واقعی کلمه در ماشین‌ها نهادینه کنیم یا نه. نمی‌دانم چقدر از خطرهایی که درباره‌ی هوش مصنوعی مطرح می‌شود، به همان شکل و با همان قطعیتی که گاهی روایت می‌شوند، امکان وقوع دارند.اما یک چیز برایم روشن‌تر شده است:ما نمی‌توانیم از ساخته‌هایمان انتظار داشته باشیم ارزش‌هایی را حفظ کنند که خودمان در حال فراموش کردنشان هستیم.شاید انسانیت چیزی نیست که فقط بتوانیم به نسل بعد یا به ماشین آموزش بدهیم؛ چیزی است که باید در شیوه‌ی زندگی خودمان هم از آن مراقبت کنیم.و شاید اگر قرار است لاوکوینی در جهان واقعی متولد شود، استخراجش از همین‌جا شروع شود؛ از انتخاب‌های کوچک ما، از رابطه‌هایی که می‌سازیم، از همکاری‌هایی که جای رقابت می‌نشانیم و از عشقی که فقط درباره‌اش حرف نمی‌زنیم، بلکه در رفتارمان جاری‌اش می‌کنیم.ما که هنوز در تمرین انسان بودن مانده‌ایم، چطور می‌خواهیم انسانیت را به ساخته‌هایمان آموزش بدهیم؟زهره نایبیزهره نایبیFri, 30 Oct 2026 07:49:18 +0330https://virgool.ir/@zohreh.nayebi/معجزه-ای-سبک-بال-vnamu3l0g4ylقبل از اینکه آیلین و آیهان به دنیای ما قدم بگذارند، فراز و نشیب‌های زیادی را پشت سر گذاشته بودیم؛ سه خوانِ سخت و تلخ.هر بار منتظر.هر بار امیدوار.هر بار خسته.در انتهای آن سه خوان، دروازه‌ای بود که ما را به آیلین رساند.فرشته‌ای که با خودش، تمام آن انتظارها را شست و برد.و من فکر کردم دیگر تمام شد.فکر کردم آن دروازه، برای همیشه پشت سرمان بسته شد.اما هشت سال پیش، وقتی بیست‌وسومین برگ از تقویم پاییزی ورق خورد،بدون هیچ خوانی،بدون هیچ انتظاری،بدون هیچ دروازه‌ای،آیهان آمد.و من نفهمیدم چطور.نفهمیدم چه زمانی.نفهمیدم چرا این‌قدر راحت.انگار نه انگار که قرار بود برای رسیدن به او، از کوهی بزرگ بالا بروم.انگار فقط آمده بود که باری را از روی دوشم بردارد و مرا، به جای کوه‌پیمایی، برای قدم زدن به ساحلی شنی ببرد.به جایی سبک‌تر.آرام‌تر.جایی که من تا آن روز نرفته بودم.سال‌ها بعد، وقتی به آیهان نگاه می‌کنم، می‌بینم انگار آن سبکی هنوز در او مانده است.در خنده‌اش.در شیطنت‌هایش.در فکرهایی که یک‌هو به ذهنش می‌رسند و مرا غافلگیر می‌کنند.مثل همان روز که ناگهان گفت:«مامان، من اگه رئیس‌جمهور بشم، اول اختراع سیگار رو ممنوع می‌کنم.»و بعد، در عرض چند دقیقه، از ماشین‌های برقی گفت.از چراغ قرمزِ صدادار برای نابینایان.و من فقط تماشا کردم.انگار همان پسری را می‌دیدم که سال‌ها پیش، بی‌سروصدا و بی‌دردسر، از راهی آمده بود که من حتی نمی‌دانستم وجود دارد.آیهان عزیزم،نمی‌دانم این نوشته را چه زمانی خواهی خواند.شاید سال‌ها بعد.شاید وقتی خودت پدر شده باشی.اما می‌خواهم بدانی که آمدنت، ساده‌ترین و در عین حال عجیب‌ترین اتفاق زندگی من بود.تو از کوهستان نیامدی.از ساحلی شنی آمدی.و شاید حالا بهتر می‌فهمم که قرار نبود «جوابِ» آن همه انتظار باشی.قرار نبود جبران خستگی‌های من باشی.قرار نبود بار دیگری را از دوشم برداری.تو فقط قرار بود خودت باشی.و شاید همین، یکی از زیباترین هدیه‌هایی باشد که یک بچه می‌تواند به مادرش بدهد.اینکه می‌آید و بدون اینکه بداند، به تو یادآوری می‌کند:زندگی همیشه قرار نیست از کوه بگذرد.گاهی می‌شود کنار ساحل قدم زد.گاهی می‌شود سبک بود.گاهی می‌شود خندید.و گاهی، بدون اینکه حتی بدانی از کجا آمده است،یک معجزه‌ی سبک‌بال، وارد زندگی‌ات می‌شود.تولدت مبارک، پسر نازنینم. ❤️دوست دارم همان‌طور که آمدی، سبک بمانی؛راحت به زندگی لبخند بزنی،زندگی هم با تو آسان بگیرد،و تو، زندگی را برای آدم‌های دیگری که سر راهت قرار می‌گیرند، کمی آسان‌تر کنی.زهره نایبیزهره نایبیWed, 14 Oct 2026 16:40:47 +0330https://virgool.ir/@zohreh.nayebi/تا-ده-می-شمرم-با-من-چه-کرد-qf4z0ol3b99nمن داستان «تا ده می‌شمرم» دوستمان آرزوی عزیز را در شب‌های نقد باشگاه نویسندگی خوانده بودم. حالا که داستان در ویرگول منتشر شده، می‌خواهم ارتباطی را که با آن برقرار کرده بودم، دوباره اینجا به اشتراک بگذارم تا به یادگار بماند.وقتی داستان را خواندم، اول فکر کردم درباره‌ی دختری است که بخشی از وجودش را از او گرفته‌اند؛ دختری به نام ساحل که خنده، دویدن، شیطنت و بی‌پروایی‌اش برای جامعه‌ی اطرافش زیادی بوده و باید از او جدا می‌شده.اما هرچه جلوتر رفتم، بیشتر احساس کردم داستان فقط درباره‌ی ساحل نیست.ساحل و سما، برای من، دو بخش از یک انسان بودند؛ یکی همان بخش زنده، بی‌پروا، پرسروصدا و مشتاق تجربه کردن، و دیگری بخشی که یاد گرفته بود مراقب باشد، آرام باشد، سرش را پایین بیندازد و همان چیزی بشود که دیگران از یک «دختر نجیب» انتظار دارند.و شاید دردناک‌ترین بخش داستان برای من همین بود که این دو خواهر، در واقع، هر دو قربانی بودند.یکی را به دخمه بردند و دیگری را در روستا نگه داشتند؛ اما آن‌که بیرون ماند هم واقعاً آزاد نبود.جمله‌ی ساحل خیلی در ذهنم ماند:«تو از من هم زندانی‌تری.»چون سما ظاهراً آزاد بود. زیر آفتاب راه می‌رفت، لباس‌های تمیز می‌پوشید، کسی او را در دخمه حبس نکرده بود و حتی مردم روستا او را نماد وقار می‌دانستند.اما چیزی از او گرفته شده بود که شاید از یک زندان سنگی هم سخت‌تر باشد: خودش.او آن‌قدر یاد گرفته بود خودش را کنترل کند که دیگر حتی نمی‌دانست بدون آن کنترل چه کسی است.و اینجا بود که داستان برای من خیلی شخصی شد.ما تا قبل از نه‌سالگی در محله‌ای زندگی می‌کردیم که نگاه به یک دختر بچه، خیلی زود از «کودک» به «زن آینده» تغییر می‌کرد.انگار دختر بودن یعنی از همان سال‌های اول باید کم‌کم با کودکی خداحافظی کنی.باید حواست به رفتارت باشد.به خنده‌ات.به دویدنت.به اینکه چطور می‌نشینی و راه می‌روی.به اینکه چه چیزی مناسب یک دختر است و چه چیزی نیست.آن زمان شاید اسمش را نمی‌دانستم، اما امروز که به عقب نگاه می‌کنم، می‌بینم بخشی از کودکی من هم در همان سال‌ها آرام‌آرام کنار گذاشته شد.بعد محیط زندگی‌ام عوض شد.آدم‌ها عوض شدند.قوانین عوض شدند.دیگر آن محدودیت‌های قبلی را نداشتم.انگار کلید را به دستم داده و گفته بودند:«حالا می‌توانی بیرون بیایی.»اما یک مشکل وجود داشت.من دیگر بلد نبودم بدوم.خندیدنِ بی‌دلیل را فراموش کرده بودم.بازی کردن را.بی‌هوا بودن را.حتی شاید اینکه بدون فکر کردن به اینکه «این کار درست است؟»، فقط کاری را انجام بدهم که دلم می‌خواهد.آزادی آمده بود، اما مهارتِ آزادی نه.گاهی آدم را از زندان بیرون می‌آورند، اما لزوماً چیزی را که در زندان از او گرفته شده، به او برنمی‌گردانند.ممکن است دیگر کسی نگوید «نخند»، اما تو هنوز صدای خنده‌ات را پایین بیاوری.ممکن است دیگر کسی نگوید «ندو»، اما قبل از دویدن، زمین را بسنجی.ممکن است دیگر کسی جلویت را نگیرد، اما ذهنت هنوز دنبال اجازه بگردد.و شاید حتی وقتی بالاخره آزادی، ندانی با آن چه کار کنی.برای من، اینجا بود که داستان معنای دیگری هم پیدا کرد.سما نمی‌تواند همراه ساحل بدود. او فقط می‌ایستد و تماشا می‌کند.و این تصویر، عجیب مرا به یاد خودم انداخت.من هم سال‌ها بیشتر از اینکه کودکی کنم، تماشاگر کودکی دیگران بودم.از دیدن بچه‌هایی که می‌دویدند، بلند می‌خندیدند، بی‌مقدمه چیزی می‌خواستند و بدون اینکه مدام خودشان را سانسور کنند، از دنیا لذت می‌بردند، لذت می‌بردم.شاید بخشی از این، همان لذت طبیعیِ دیدن کودکی باشد.اما شاید بخشی از آن هم تماشای چیزی بود که خودم زمانی فرصت نکرده بودم تجربه‌اش کنم.و اینجا، داستان برای من به تفاوت میان «آزاد بودن» و «بلد بودنِ آزادی» رسید.ساحل وقتی درِ دخمه باز می‌شود، انگار می‌داند چه کار کند.می‌دود.می‌خندد.زیر مهتاب می‌چرخد.باد را نفس می‌کشد.انگار کافی است در باز شود تا آن بخش از وجودش دوباره راه بیفتد.اما سما این‌طور نیست.او هنوز محتاط است.هنوز همان‌جا می‌ایستد.هنوز پایش در بند احتیاط است.و به نظرم این خیلی انسانی‌تر از آن بود که در پایان، ناگهان هر دو با هم بدوند و همه‌چیز حل شود.آدمی که سال‌ها خودش را سرکوب کرده، با باز شدن یک در، یک‌شبه تبدیل به آدم دیگری نمی‌شود.گاهی اولین قدم آزادی فقط این است که دیگر آزادیِ دیگری را نگیری.و سما دقیقاً همین کار را می‌کند.او هنوز نمی‌دود، اما اجازه می‌دهد ساحل بدود.هنوز خودش کاملاً آزاد نشده، اما دیگر زندانبانِ بخش آزاد وجود خودش نیست.و شاید همین، شروع آزادی او باشد.حتی پایان داستان هم برای من با همین معنا زیباتر شد.سال‌ها قبل، سما می‌شمرد تا ساحل را پیدا کند؛ تا او را بگیرد و بازی تمام شود.اما سال‌ها بعد، دوباره همان شمارش تکرار می‌شود.این بار سما می‌شمرد و ساحل می‌دود.«چهار... پنج... شش...»و سما دیگر دنبال رد پایش نمی‌رود.«هفت... هشت... نه... ده.»این بار که چشم باز می‌کند، دنبال گوشه‌ی دامن ساحل میان بوته‌ها نمی‌گردد.فقط لبخند می‌زند.برای من، این شاید زیباترین نقطه‌ی داستان بود.چون سما دیگر نمی‌خواهد ساحل را پیدا کند و به بازی برگرداند؛ این بار می‌گذارد او برود، بدود و زندگی کند.و شاید سما هنوز راه خودش را برای آزادی پیدا نکرده باشد، اما دیگر نمی‌خواهد آن بخش زنده را متوقف کند.من فکر می‌کنم «تا ده می‌شمرم» برای من داستان کودکی‌ای بود که زود از یک دختر گرفته شد؛ اما در عین حال، داستان کودکی‌ای هم بود که کاملاً نمرده بود.فقط سال‌ها در جایی تاریک منتظر مانده بود.شاید برای بعضی از ما، راه برگشت به آن کودک، از کودکیِ دیگران بگذرد.از تماشای دویدن یک بچه.از شنیدن خنده‌اش.از دیدن اینکه چیزی را بی‌دلیل دوست دارد.شاید اول فقط تماشا کنیم.بعد یک روز، بی‌آنکه خودمان بفهمیم، چیزی درونمان هم شروع به دویدن کند.ممنونم آرزوی عزیز، برای این داستان؛ برای ساحل، برای سما، و برای آن شمارش ساده‌ای که در ابتدا قرار بود یک بازی کودکانه باشد، اما در پایان برای من تبدیل شد به شمارشِ فاصله‌ی میان یک زندان و آزادی.زهره نایبیزهره نایبیTue, 13 Oct 2026 21:00:19 +0330https://virgool.ir/@zohreh.nayebi/ده-روز-تا-کوراوغلو-smq4vcgqign7مدتی بود دستم به قلم نمی‌رفت، یا بهتر بگم هنوز هم نمی‌ره.نمی‌دونم...اما فکر می‌کنم لازم نیست، از همین اول بگم کجا بودم، چرا نبودم، یا حالم بهتر شده یا نه.شاید دنبال جایی بودم که بتونم حرف بزنم، غر بزنم، بخندم، سکوت کنم یا از هر جایی دلم خواست شروع کنم.نمی‌دونم...دنبال جایی بودم که لازم نباشه زهره‌ی مادر باشم، زهره‌ی همسر باشم، زهره‌ای که حواسش به همه هست یا زهره‌ای که همیشه چیزی برای نوشتن داره.فعلاً فقط دلم می‌خواست خودم باشم.نه اینکه حال بدم یه‌دفعه حل شده باشه؛ نه. هنوز نمی‌دونم دقیقاً چه چیزی این روزها این‌قدر سنگینم کرده. اما انگار یک نقطه‌ی روشن پیدا شده که می‌تونم روزها رو با شمردن فاصله‌ام تا اون بگذرونم.ده روز تا کوراوغلو! 😍مدتی بود که حال خوبی نداشتم و همسرم این رو کاملاً احساس کرده بود؛ تا اینکه دیروز، زودتر از موعد از سر کار برگشت و بخشی از مسئولیت‌ها رو به عهده گرفت.شاید گاهی لازم نیست کسی باشه که مشکلت رو حل کنه؛ همین که یه نفر متوجه بشه حالت خوب نیست و کنارت بایسته، خودش مهم‌ترینه.اما بیاین برگردیم به کوراوغلو! 😄اینکه وسط روزهایی که حتی حوصله‌ی خوندن و نوشتن نداشتم، هنوز چیزی هست که دلم می‌خواد به استقبالش برم.قرار نیست این ذوق، حالِ بدم رو انکار کنه یا مجبور باشم باهاش حالم رو خوب کنم. می‌تونه فقط یه ذوق واقعی باشه؛ چیزی که فعلاً به روزهام رنگ می‌ده.و می‌دونین چی برام جالبه؟درست در روزهایی که حتی حوصله‌ی خوندن و نوشتن هم ندارم، یه چیزی منتظرمه که قرار نیست از من چیزی بخواد؛ فقط قراره تجربه‌اش کنم. بشینم، ببینم، بشنوم و بذارم اجرا باهام ارتباط بگیره.نمی‌خوام از این اتفاق معنای بزرگی بسازم یا بگم حتماً حالمو خوب می‌کنه. اما خوشحالم که توی این روزها، چیزی هست که برای رسیدن بهش ذوق دارم و روزها رو می‌شمرم که برسه اون لحظاتی که روح و قلبم قراره باهاش ارتباط بگیره.تصور اینکه نشسته‌ام توی سالن، بازیگر شروع می‌کنه به حرف زدن و لازم نیست ذهنم کلمات رو از زبانی به زبان دیگه ببره، دنبال معنای جمله بگرده یا فاصله‌ی بین شنیدن و فهمیدن رو طی کنه.کلمه‌ها مستقیم می‌رسن به من.لحن رو می‌فهمم. مکث رو می‌فهمم. شوخی رو، خشم رو، اندوه رو… حتی شاید چیزهایی رو که نمی‌شه به‌راحتی توضیح داد.برای چند ساعت، لازم نیست چیزی رو ترجمه کنم؛ نه زبان رو، نه احساس رو.البته نمی‌دونم این دو تا واقعاً به هم مربوط‌اند یا نه؛ شاید ذوق دیدن اجرا به‌تنهایی هم همین‌قدر برام ارزشمند باشه.اما یک چیزی رو می‌دونم...گاهی آدم فقط دلش می‌خواد چند ساعت در جهان خودش زندگی کنه؛ با زبان خودش، با موسیقی و قصه‌ای که بی‌واسطه لمسش می‌کنه.و من خوشحالم که چنین چیزی در انتظارمه.من منتظر یه لحظه‌ی خاص نیستم. منتظر چند ساعت زندگی کردنم.از همون لحظه‌ای که وارد سالن می‌شم، تا وقتی چراغ‌ها خاموش می‌شن، بازیگرها جون می‌گیرن، صداها در فضا می‌پیچن، موسیقی بالا و پایین می‌ره، قصه پیش می‌ره و من، ذره‌ذره، باهاش حرکت می‌کنم.نمی‌خوام فقط بدونم چه اتفاقی می‌افته. می‌خوام اتفاق‌ها رو با تمام وجودم تجربه کنم.و شاید قشنگ‌ترین بخشش همین باشه که لازم نیست برای رسیدن به قسمت مهم داستان عجله کنم. خود مسیر، خود لحظه‌ها، هر کلمه و هر آوا، بخشی از چیزیه که می‌خوام به دست بیارم.می‌دونین...این روزها دلم می‌خواست از نقش‌های همیشگی‌ام فاصله بگیرم و فقط خودم باشم.اینکه چند ساعت قرار نباشه مادری باشم که حواسش به بچه‌هاست، همسری باشم که مسئولیت‌هایی داره، یا زهره‌ای که باید چیزی رو بفهمه، تحلیل کنه، بنویسه و از دل تجربه‌ها معنایی بیرون بکشه.شاید این نمایش فرصتی باشه که بتونم فقط تماشاگر باشم؛ البته نه تماشاگرِ بیرون از ماجرا، بلکه کسی که تمام وجودش در تجربه حضور داره.شاید این بار قرار نیست چیزی به دست بیارم؛ فقط می‌خوام اجازه بدم چیزی از من عبور کنه.و راستش، دلم می‌خواد اون شب همین‌طور باشه. نه اینکه حتماً حال بدم رو درمان کنه یا قرار باشه معجزه‌ای اتفاق بیفته؛ فقط اینکه بتونم بی‌عجله، بی‌وظیفه و بی‌نیاز از توضیح دادن، از تک‌تک لحظه‌ها لذت ببرم.و اما کوراوغلو...📆 تاریخ: ۲۹ و ۳۰ مهر ۱۴۰۵🕕 ساعت: ۱۸:۰۰ و ۲۰:۳۰📍 مکان: فرهنگسرای بهمن - سالن اصلی - شهید آوینیاگه شما هم، مثل من، این روزها دلتون یه تماشاگرِ ساده بودن می‌خواد؛کسی که فقط بنشینه و بذاره قصه ازش عبور کنه،شاید کوراوغلو، همون فرصت باشه.زهره نایبیزهره نایبیMon, 12 Oct 2026 12:59:09 +0330https://virgool.ir/@zohreh.nayebi/پیمان-آینهفصل۲قسمت۳۴-asux04ebax9uگاهی فاصله، فقط چند قدم است.صدایِ قاب‌شده:ایستگاه تازه بیدار شده بود.ساعت روی ستون، ۹:۵۱ را نشان می‌داد.هوای لس‌آنجس هنوز آن خنکیِ کوتاهِ پیش از گرما را داشت. نوری که از سقف بلند ایستگاه یونیون می‌ریخت، روی سنگ‌فرش‌ها پهن می‌شد و آدم‌ها را از هم جدا می‌کرد.قطار کوست استارلایت آرام‌آرام از سکو فاصله گرفت.نُوآ کنار پنجره نشسته بود. دوربین در دستش و کیفش زیر صندلی.چند لحظه بعد، ایستگاه از پشت شیشه عقب رفت؛ سکو، آدم‌ها، تابلوها و خطوطی که یکی‌یکی از قاب بیرون می‌رفتند.دوربین را بالا آورد.کلیک.آخرین تصویر ایستگاه لس‌آنجلس.بعد دوربین را پایین آورد.قطار سرعت گرفت.نُوآ دوربین را روی صندلی کنارش گذاشت.دفترچه را باز کرد. ورق زد و انگشتش زیر این جمله ایستاد:«بعضی لحظه‌ها اگر دیر دیده شوند...»بعد آرام با انگشت شصتش چند بار کلمات را لمس کرد. دفترچه را بست و روی زانوهایش گذاشت.در حالی که چشمانش مناظر را دنبال می‌کردند، دوربین را برداشت و روی دفترچه قرار داد.چند ساعت بعد، شهر کم‌کم جای خودش را به جاده و کوه داد.پنجره، دیگر چیزی جز ریل و درخت نداشت.نُوآ کنار پنجره نشسته بود.گاهی موسیقی گوش می‌داد.گاهی چند خط در دفترچه‌ی مشکی‌اش می‌نوشت.و گاهی، وقتی به خودش می‌آمد، دوربین در دستش بود.نور کم‌رنگ عصر روی شیشه افتاده بود.انعکاس صورت مردی با عینک، روی منظره‌ی بیرون نشسته بود.نُوآ شاتر را فشرد.کلیک.مرد متوجه نشد.چند صندلی جلوتر، دختربچه‌ای خوابش برده بود و سرش آرام روی شانه‌ی مادرش افتاده بود.دوربین را بالا آورد.کلیک.بعد دوربین را پایین آورد.همین.نه توضیحی.نه یادداشتی.نُوآ همان لحظه برای عکس‌هایش توضیح نمی‌نوشت. می‌گذاشت خودشان، روزی، معنایشان را پیدا کنند.شب که رسید، بیشتر مسافران خوابیده بودند.چراغ‌های کوچک بالای صندلی‌ها روشن بود.صدای یکنواخت قطار، گاهی با تکان ریل‌ها در هم می‌آمیخت.نُوآ به پنجره نگاه کرد.بیرون تقریباً چیزی دیده نمی‌شد.فقط گاهی چراغی دور، برای چند ثانیه در تاریکی ظاهر می‌شد و دوباره ناپدید می‌گشت.دوربین را کنار گذاشت.دفترچه را باز کرد.زیر یادداشت‌های روزهای قبل نوشت:«شب، چیز زیادی برای دیدن ندارد.»چند لحظه نگاه کرد.بعد جمله را خط زد.زیرش نوشت:«شب، چیز زیادی برای ثبت کردن ندارد.»دفترچه را بست.صبح روز بعد، نور از پشت پنجره برگشت.کوه‌ها دوباره ظاهر شدند.مه روی بعضی درخت‌ها نشسته بود.نُوآ دوربین را برداشت.چند عکس گرفت.یکی از پنجره‌ای که قطره‌های باران روی آن مانده بود.یکی از ریل‌هایی که در دوردست میان درخت‌ها گم می‌شدند.و یکی از دست مردی که کنار پنجره، فنجان قهوه‌اش را گرفته بود.بعد دوربین را پایین آورد.روی صفحه‌ی نمایش، چند تصویر پشت سر هم ظاهر شدند.یکی را پاک کرد.یکی را نگه داشت.برای یکی دیگر فقط چند ثانیه مکث کرد.هنوز نمی‌دانست کدامشان روزی روی دیوار خواهند رفت.شاید هیچ‌کدام.شاید یکی.شاید تصویری که هنوز نگرفته بود.قطار آرام وارد ایستگاه شد.صدای بلندگو در واگن پیچید:«...چند دقیقه دیگر وارد ایستگاه پورتلند می‌شویم. توقف ما حدود بیست دقیقه خواهد بود. لطفاً پیش از ترک قطار، وسایل شخصی خود را همراه داشته باشید...»نُوآ دوربین را داخل دستش جابه‌جا کرد.قطار ایستاد.درها باز شدند.پیاده شد.هوای خنک عصر را نفس کشید.ایستگاه شلوغ بود.آدم‌ها با عجله پیاده می‌شدند، چمدان‌ها روی زمین کشیده می‌شدند و صداها در سالن ورودی روی هم می‌افتادند.نُوآ چند قدم رفت.بعد ایستاد.به ساعت نگاه کرد.بیست دقیقه.برای یک قهوه کافی بود.به سمت کافه‌ی ایستگاه رفت.نُوآ به ساعتش نگاه کرد.۴:۰۵.هنوز وقت داشت.سفارش داد و کنار پیشخوان ایستاد.دوربین هنوز در دستش بود.چند نفر از مقابلش رد شدند.یک کودک به سمت مادرش دوید.کلیک.مردی با چمدان قرمز از کنار پنجره گذشت.کلیک.نُوآ دوربین را پایین آورد.فنجان اسپرسو را برداشت.همان لحظه از کنار زنی گذشت که پشت به او نشسته بود.چند قدم رفت.ایستاد.بویی.نه از اسپرسو.نه از ایستگاه.چیزی دیگر.آلوی تلخ.چرم کهنه.چوب.آشنا.سرش برگشت.قبل از اینکه حتی فکرش را بکند.زن هنوز پشت به او بود و داشت قهوه‌اش را می‌نوشید.چیزی در ذهنش تکان خورد.فقط یک حس مبهم.مثل صدایی که یک بار شنیده باشی و سال‌ها بعد، ناگهان در میان همهمه دوباره پیدایش کنی.نُوآ چند ثانیه نگاه کرد.بعد از کافه بیرون رفت.ساعت از چهار و بیست دقیقه گذشته بود.نُوآ دوباره به سالن اصلی برگشت.قطار برای ادامه‌ی مسیر آماده می‌شد.صدای بلندگو در سالن پیچید:«...مسافران محترم، حرکت قطار کوست استارلایت به سمت سیاتل، با چند دقیقه تأخیر انجام خواهد شد...»دوربین در دستش بود.آدم‌ها می‌آمدند و می‌رفتند.نُوآ گاهی قاب می‌گرفت.یک پیرمرد کنار ستون.دختری که بند کیفش را روی شانه جابه‌جا می‌کرد.نور عصر که از شیشه‌های بلند ایستگاه روی کف افتاده بود.کلیک.کلیک.دوربین پایین آمد.بعد صدایی از میان همهمه بلند شد.«پدربزرگ!»نُوآ ایستاد.سرش را به سمت صدا برگرداند.دختری را دید که ساکش را کنار گذاشته و به سمت پیرمردی می‌دوید.کاپشن قهوه‌ای.کلاه پشمی خاکستری.و شال‌گردنی دستباف.دختر به او رسید.در همان لحظه خودش را در آغوشش انداخت.نُوآ بی‌اختیار دوربین را بالا آورد.قاب را تنظیم کرد.دختر، هنوز در آغوش پیرمرد بود.کلیک.و بعد، یک عکس دیگر.بدون اینکه بداند چرا.کلیک.دختر سرش را روی شانه‌ی او گذاشته بود.پیرمرد آرام پشتش را فشرد.دوربین را پایین نیاورد.صدا...همان صدا.این بار نزدیک‌تر.واضح‌تر.آشنا.چند ثانیه نگاهش روی دختر ماند.نُوآ یک قدم برداشت.بعد یک قدم دیگر.شاید اگر نزدیک‌تر می‌شد، می‌فهمید این صدا را کجا شنیده است.صدای اعلام سوار شدن مسافران در سالن پیچید.نُوآ ایستاد.نگاهش هنوز روی دختر و پیرمرد بود.یک لحظه مردد ماند.بعد به ساعت نگاه کرد.اعلام دوباره تکرار شد.دوربین را پایین آورد.برگشت.به سمت سکو رفت.چند قدم بعد، دوباره صدای همهمه‌ی سالن پشت سرش گم شد.اما آن صدا هنوز در ذهنش مانده بود.داخل قطار، نُوآ کنار پنجره نشست.دوربین را روی پاهایش گذاشت.قطار دوباره حرکت کرد.چند دقیقه بعد، عکس‌ها را روی صفحه مرور کرد.یکی.دومی.سومی.بعد به همان عکس رسید.پیرمرد و دختری که در آغوشش بود.دختر از پشت دیده می‌شد.نُوآ چند ثانیه بیشتر روی عکس ماند.دکمه‌ی بزرگ‌نمایی را زد.دست‌های پیرمرد.شانه‌های دختر.بخشی از سالن در پس‌زمینه.عکس را بست.اسم فایل را تغییر نداد.فقط دوربین را خاموش کرد.قطار از پورتلند دور می‌شد.نُوآ سرش را به شیشه تکیه داد.فنجان خالی اسپرسو هنوز کنار دستش بود.دستش را داخل جیب برد و دفترچه‌ی مشکی را بیرون آورد.صفحه‌ی تازه‌ای باز کرد.چند لحظه فکر کرد.بعد نوشت:«پورتلند ـ ۱۵ دسامبر»مکث کرد.زیرش نوشت:«یک صدا.»بعد مداد را پایین گذاشت.چند ثانیه بعد، دوباره برداشت.و زیر «یک صدا»، نوشت:«آشنا.»دفترچه را بست.قطار به سمت ایستگاه بعدی، ونکوور واشینگتن ادامه داد.قسمت قبلی » » » » » بویِ آشناقسمت بعدی » » » » » فعلاً وقفه‌ای در انتشار بوجود آمده و در صورت انتشار قسمت جدید اعلام خواهد شد.برای دسترسی به فهرست تمام قسمت‌های داستان این‌جا کلیک کنید.زهره نایبیزهره نایبیThu, 08 Oct 2026 20:59:00 +0330https://virgool.ir/@zohreh.nayebi/فرصتی-برای-ماندن-jjddjavykmceامروز وقتی پستی از دوست عزیزمان قوی سیاه که با سوال «چرا این قدر زود حوصلمون سر می‌ره؟» شروع می‌شد را می‌خواندم، به جایی رفتم که شاید بی‌ربط به نظر برسد.خواندن این نوشته مرا برد به شب‌های نقدی که داشتیم.بارها در نقدها می‌دیدم که دوستان درباره‌ی ریتم داستان حرف می‌زدند؛ اینکه فلان قسمت زیادی کش آمده، حجم این بخش زیاد بوده، ریتم کند شده و داستان دیر به اوج رسیده است.من معمولاً وارد نقد ساختاری نمی‌شدم.یک دلیلش این بود که خودم مهارت و دانش کافی در این زمینه ندارم. اما حالا که این نوشته را خواندم، فکر می‌کنم شاید دلیل دیگری هم داشته.من همیشه با طولانی بودن بعضی قسمت‌های داستان مشکلی نداشتم. اما بعضی خواننده‌ها این‌طور نبودند.نه اینکه فکر کنم کش دادن داستان همیشه خوب است، یا هر قسمت طولانی حتماً باید همان‌طور باقی بماند.فقط تجربه‌ی من از خواندن، کمی متفاوت است.گاهی یک نوشته، من را می‌برد به کودکی‌ام.یک نوشته، وسط خواندن، خاطره‌ای از مسیر مادر بودنم را زنده می‌کند.گاهی یک رفتار شخصیت، من را یاد آدمی می‌اندازد که سال‌ها پیش می‌شناختم.گاهی یک جمله، سؤالی را دوباره در ذهنم باز می‌کند که فکر می‌کردم جوابش را پیدا کرده‌ام.و برای اینکه این اتفاق‌ها بیفتند، گاهی لازم است کمی بمانم.مکث کنم.به جای اینکه سریع بروم سراغ اتفاق بعدی، چند لحظه در همان سطرها بگردم و ببینم چرا این قسمت چیزی را در من تکان داده است.شاید به همین دلیل بود که بعضی قسمت‌هایی که در نقدها «کش‌دار» یا «کند» توصیف می‌شدند، برای من لزوماً این‌طور نبودند.من در همان طولانی بودن، فرصت پیدا می‌کردم بیشتر وارد داستان شوم.یا شاید دقیق‌تر بگویم؛ فرصت پیدا می‌کردم نقطه‌ای را پیدا کنم که دنیای من و دنیای داستان، برای چند لحظه به هم می‌رسند.حالا که این نوشته را خواندم، تازه دارم به این فکر می‌کنم که شاید این مکث‌ها بیشترین سهم را در تجربه‌ی من از خواندن داشته‌اند.اگر داستان خیلی سریع از یک اتفاق به اتفاق بعدی برود، شاید من فقط داستان را دنبال کنم.اما وقتی جایی برای ماندن داشته باشم، ممکن است داستان دیگر فقط داستانِ یک نفر نباشد.ممکن است بخشی از کودکی من را با خودش بیاورد.بخشی از مادری‌ام را.یک ترس قدیمی را.یک سؤال بی‌جواب را.یا حتی چیزی را که سال‌هاست در خودم ندیده‌ام.البته این تجربه‌ی من است و نمی‌دانم چند نفر دیگر هم این‌طور می‌خوانند.شاید برای یک نفر، کند شدن ریتم واقعاً یعنی داستان دارد او را از خودش دور می‌کند.برای دیگری، شاید همین کند شدن فرصتی باشد برای اینکه بالاخره خودش را در داستان پیدا کند.شاید مسئله فقط این نباشد که داستان چقدر سریع پیش می‌رود.شاید گاهی مهم باشد که به خواننده فرصت بدهد کمی بایستد؛نه برای اینکه از داستان عقب بماند،برای اینکه بتواند چیزی از خودش را لابه‌لای سطرهای آن پیدا کند.زهره نایبیزهره نایبیFri, 02 Oct 2026 21:51:10 +0330https://virgool.ir/@zohreh.nayebi/پیمان-آینهفصل۲قسمت۳۳-udoousbmtw9yبو، راهِ خودش را پیدا می‌کند.بویِ آشنا:صبح روز بعد، هوا سردتر از همیشه بود.لیا ساعت ۱۱:۵۰ به ایستگاه کینگ استریت رسید.باید سوار قطارِ آمتراک کَسکیدز می‌شد؛ قطاری که قرار بود او را از سیاتل به پورتلند برساند.قطار آماده‌ی حرکت بود.ساک را روی شانه‌اش جابه‌جا کرد و به سمت سکو رفت.چند مسافر دیگر هم آنجا بودند؛ پیرمردی با کلاه پشمی، زنی جوان با کوله‌پشتی و کودکی که دست مادرش را گرفته بود.بلیت را دوباره نگاه کرد.ساعت حرکت، شماره‌ی قطار، مقصد.همه‌چیز سر جای خودش بود.لیا بلیطش را نشان داد و سوار شد.واگن تقریباً خالی بود و صندلی‌اش کنار پنجره.ساک را در جای مخصوص گذاشت و نشست.پیشانی‌اش را به شیشه چسباند.قطار آرام شروع به حرکت کرد.سیاتل، با آن بارانِ نم‌نم و چراغ‌های محو، آرام‌آرام عقب رفت.لیا نفس عمیقی کشید.پورتلند.و بعد...پدربزرگ.قطار، پس از چند ساعت، با صدای کوتاهی ایستاد.لیا چند ثانیه همان‌طور نشست. نگاهش به شیشه‌ی پنجره بود، اما چیزی نمی‌دید.فقط فهمید که به مقصد رسیده.ساک را از جای مخصوصش برداشت و از قطار پیاده شد.هوای پورتلند، همان‌طور که انتظار داشت، نمناک و سرد بود و بوی باران و برگ‌های خیس، از همان لحظه‌ی پیاده شدن، به استقبالش آمد.لیا شال‌گردنش را کمی بالاتر کشید و به سمت سالن اصلی ایستگاه رفت.ایستگاه یونیون پورتلند، بزرگ‌تر از آن بود که در نگاه اول بشود اندازه‌اش گرفت.سقف بلند، ستون‌های قدیمی و نور زردی که از چراغ‌های سقفی روی سنگ‌فرش می‌ریخت.آدم‌ها می‌رفتند و می‌آمدند.چند مسافر با چمدان‌های سنگین. زنی که کودکش را بغل کرده بود. پیرمردی که روی نیمکت نشسته بود و روزنامه می‌خواند.لیا نگاهی به ساعت ایستگاه کرد.۳:۳۵.پدربزرگ گفته بود:«من ساعت چهار راه می‌افتم. تو توی کافه‌ی ایستگاه بشین تا برسم. حدود بیست دقیقه‌ای طول می‌کشه.»پس هنوز یک ساعتی زمان داشت.به سمت کافه‌ی گوشه‌ی سالن رفت.کافه کوچک بود.چند میز چوبی، چند صندلی کنار پنجره و بوی قهوه‌ی تازه که در هوا پیچیده بود.لیا یک قهوه سفارش داد و به سمت یکی از میزهای کنار پنجره رفت.ساک را کنار صندلی‌اش روی زمین گذاشت و روبه‌روی پنجره نشست.پنجره رو به سالن اصلی ایستگاه بود.آدم‌ها از این سو به آن سو می‌رفتند. بعضی عجله داشتند. بعضی آرام قدم می‌زدند. بعضی فقط ایستاده بودند و به تابلوهای حرکت قطار نگاه می‌کردند.لیا فنجان را برداشت و جرعه‌ای نوشید.قهوه گرم بود.تلخ، اما خوب.چند دقیقه گذشت.لیا فنجان را پایین گذاشت و نگاهش را به بیرون از پنجره دوخت.کودکی کنار مادرش ایستاده بود؛ پسر کوچکی با کاپشن قرمز.مدام بالا و پایین می‌پرید و دست مادرش را می‌کشید.مادرش چیزی می‌گفت و پسرک می‌خندید.لیا لبخند کوتاهی زد.خاطره‌ای دور، از کودکی خودش، در گوشه‌ی ذهنش تکان خورد.روزی که پدربزرگ او را به ایستگاه آورده بود.آن موقع هم همین‌قدر شلوغ بود.و او هم مثل همین پسرک، مدام بالا و پایین می‌پرید.لیا فنجان را دوباره برداشت.و درست در همان لحظه...بویی.بویی آشنا.مرکبات تلخ.چوب کهنه.چرم.فنجان در دستش ماند.چند ثانیه تکان نخورد.بو، درست از پشت سرش می‌آمد.آن‌قدر نزدیک که انگار کسی همان لحظه از کنارش رد شده باشد.لیا سرش را برگرداند.هیچ‌کس نبود.فقط چند مسافر که به سمت درهای خروجی می‌رفتند؛ زنی با کوله‌پشتی، مردی با چمدان، پیرمردی با کلاه پشمی.هیچ‌کدام آن بو را نداشتند.لیا چند ثانیه به اطراف نگاه کرد.بو، آرام‌آرام محو می‌شد.مثل چیزی که از پنجره‌ای باز وارد شده و دوباره بیرون رفته باشد.لیا فنجان را روی میز گذاشت.نگاهش را به پنجره برگرداند.کودک هنوز آنجا بود.اما لیا دیگر او را نمی‌دید.به بویی فکر می‌کرد که نمی‌دانست از کجا آمده.نه از قهوه بود. نه از باران. نه از شال‌گردن خودش.فقط آشنا بود.خیلی آشنا.اما نه از جنس چیزهایی که در حافظه‌اش جا داشته باشند.مثل چیزی بود که در خواب دیده باشد.یا در جای دیگری.جای دیگری که نمی‌توانست به خاطر بیاورد.لیا چند لحظه به فنجانش خیره ماند.بعد، آرام، با خودش گفت:«...عجیبه.»و دوباره جرعه‌ای نوشید.اما قهوه، دیگر مزه‌ی قبل را نداشت.لیا فنجان خالی را روی میز گذاشت.چند لحظه به ساعت ایستگاه نگاه کرد.۴:۲۸.باید الان می‌رسید.از پنجره‌ی کافه، ورودی اصلی ایستگاه دیده می‌شد.مسافران می‌آمدند و می‌رفتند. چمدان‌ها روی زمین کشیده می‌شدند. آدم‌ها همدیگر را بغل می‌کردند و خوش‌آمد می‌گفتند.لیا ساکش را از کنار صندلی برداشت و از کافه بیرون آمد.در سالن اصلی، کمی نزدیک‌تر به در ورودی ایستاد.نگاهش میان آدم‌ها می‌گشت.چند مرد مسن.چند زن.یک خانواده با دو بچه.و بعد...پیرمردی از در ورودی وارد شد.کاپشن قهوه‌ای، کلاه پشمی خاکستری و شال‌گردن دستباف.و آن راه رفتن آرام و کمی خمیده که سال‌ها بود در ذهنش حک شده بود.تام بروکس.لیا چند ثانیه فقط ایستاد.بعد ساکش را روی زمین انداخت و به سمتش دوید.«پدربزرگ!»پیرمرد سرش را بلند کرد.لبخندی روی صورتش نشست؛ همان لبخندی که چین‌های دور چشمش را عمیق‌تر می‌کرد.لیا خودش را در آغوشش انداخت.«چقدر دلم برات تنگ شده بود.»پدربزرگ دستش را بر پشت لیا گذاشت و آرام فشرد.«خوب شد اومدی دخترم.»لیا سرش را از شانه‌ی او برداشت و به صورتش نگاه کرد.«چقدر موهات سفید شده.»پدربزرگ خندید.خنده‌ای آرام و خش‌دار.«پیری همین‌طوره.»ماشینش کمی آن‌طرف‌تر پارک بود.او خواست ساک لیا را بردارد، اما لیا خودش آن را برداشت.«خودم می‌برم.»پدربزرگ سر تکان داد.هر دو به سمت ماشین رفتند.ماشین از پارکینگ ایستگاه بیرون آمد و در خیابان‌های خیس پورتلند راه افتاد.چند دقیقه هر دو ساکت بودند.لیا سرش را به شیشه تکیه داده بود و خیابان‌ها را نگاه می‌کرد.پدربزرگ پرسید:«راه رو خوب اومدی؟»لیا سرش را به سمت او چرخاند.«آره. قطار آروم بود. فقط...»مکث کرد.«فقط چی؟»لیا چند ثانیه به بیرون نگاه کرد.«هیچی.»پدربزرگ چیزی نگفت.فقط دستش را لحظه‌ای روی دست لیا گذاشت.لیا دست دیگرش را روی دست پدربزرگ گذاشت و آن را فشرد.دستش زبر بود.همان دست‌هایی که زمانی او را بغل می‌کردند.همان دست‌هایی که برایش چوب تراشیده بودند.ماشین از خیابان‌های اصلی گذشت.از مرکز شهر که بیرون آمدند، جاده به سمت تپه‌ها پیچید.درخت‌ها بلندتر شدند. خانه‌ها فاصله گرفتند.و بعد، دریاچه‌ی اوس‌وِگو پیدا شد.آب، آرام و تیره، زیر نور خاکستری عصر کشیده شده بود.چند قایق کوچک، بسته به اسکله، تکان‌های آرامی می‌خوردند.پدربزرگ گفت:«اینجا آروم‌تره. برای پیرمردی مثل من بهتره.»لیا از پنجره به دریاچه نگاه کرد.«قشنگه.»ماشین از جاده‌ی کنار دریاچه گذشت و به یک کوچه‌ی باریک پیچید.چند خانه‌ی چوبی، با ایوان‌های کوچک و باغچه‌های پاییزی.ماشین جلوی یکی از آن‌ها ایستاد.خانه‌ی پدربزرگ.همان‌طور که به یاد داشت.چوبی، با ایوانی کوچک، با همان دو صندلی قدیمی.بوی چوب و باران و برگ‌های خیس، از همان لحظه‌ی پیاده شدن، به استقبالش آمد.پدربزرگ ماشین را خاموش کرد.«بریم تو. چای آماده‌ست.»لیا ساکش را برداشت و از ماشین پیاده شد.پدربزرگ کلید را از جیبش درآورد و در را باز کرد.بوی خانه، همان بویی بود که از کودکی به یاد داشت.بوی چوب. بوی قهوه. بوی نعنا. و چیزی کهنه—مثل کتابی که سال‌ها در قفسه مانده، اما هنوز، بویِ کاغذش، زنده است.لیا در آستانه‌ی در ایستاد.پدربزرگ گفت:«بیا تو. سردت می‌شه.»لیا وارد شد.خانه، همان‌طور که به یاد داشت، گرم و آرام بود.پدربزرگ در را بست و به سمت آشپزخانه رفت.«چای می‌ریزم.»لیا ساکش را کنار در گذاشت و به اطراف نگاه کرد.دیوارها پر از قاب عکس بود.عکس‌های قدیمی.عکس‌های سیاه و سفید.و در میان آن‌ها، عکسی بود که لیا به یاد نمی‌آورد قبلاً دیده باشد.زنی جوان.لیا چند ثانیه به عکس نگاه کرد.زنی جوان.نگاهش آرام بود. انگار که از جایی دور، به چیزی خیره شده بود که فقط خودش می‌توانست ببیند.و لبخندش...لیا ابروهایش را کمی در هم کشید.چیزی در آن لبخند بود که... نه. نمی‌توانست بگوید چه.فقط حس کرد که برای چند لحظه، جایی در سینه‌اش، سنگین شد.مثل وقتی که آدم، اسمی را روی نوکِ زبانش دارد، اما نمی‌تواند به یاد بیاورد.یا مثل بویی که سال‌ها پیش، در خانه‌ی مادربزرگش، به مشامش خورده باشد—بی‌آنکه بداند از چه گلی بوده.چند ثانیه به عکس خیره ماند.بعد، بی‌آنکه چیزی بگوید، نگاهش را از عکس گرفت.پدربزرگ از آشپزخانه صدایش زد:«لیا؟ چای آماده‌ست.»لیا برگشت.«اومدم.»و به سمت آشپزخانه رفت.اما در ذهنش، آن لبخند، آن نگاه، آن «چیزِ نگفته»—برای لحظه‌ای، جا ماند.قسمت قبلی » » » » » صدایِ پاسخقسمت بعدی » » » » » ۱۶ مهر منتشر خواهد شد.برای دسترسی به فهرست تمام قسمت‌های داستان این‌جا کلیک کنید.زهره نایبیزهره نایبیThu, 01 Oct 2026 20:17:09 +0330https://virgool.ir/@zohreh.nayebi/ناردانام-o0b3oa0jqyc9۸ مهر ۱۳۹۵ بود.در یک مسیر، قدم می‌زدم.خش‌خشِ برگ‌ها زیرِ پاهایم، نوایِ آشنایِ پاییز را می‌خواند.نسیمی خنک، موهایم را نوازش می‌کرد؛ انگار که خودِ پاییز، داشت آخرین نفس‌هایِ گرمِ تابستان را از وجودم می‌زدود.به یک درخت رسیدم.درختی که برگ‌هایش، یکی‌یکی، از شاخه جدا می‌شدند و سوار بر موجِ باد، در هوا می‌رقصیدند.دستم را به سمتِ یک شاخه بردم؛ می‌خواستم برگِ نارنجیِ روی آن را لمس کنم.اما قبل از اینکه انگشتانم به آن برسند، برگ، از شاخه جدا شد و آرام، روی کفِ دستم نشست.نگاهم را به همان نقطه‌ای دوختم که برگ، از شاخه جدا شده بود.و آن‌جا، یک جوانه‌ی کوچک دیدم که تازه از دلِ شاخه، سر برآورده بود.سبزِ روشن، کوچک، اما پر از امید.می‌خواستم لمسش کنم...و درست در همان لحظه، چشم‌هایم را باز کردم.کنارم، تو فرشته‌ی کوچکم در خوابی ناز رفته بودی.دست‌های کوچکت را لمس کردم و ناگهان با همان انگشتان نحیفت در عالم خواب انگشتم را گرفتی.دانه‌ی انارم، هستی مادر چه آرام خوابیده بودی!راستی می‌دانی مادر سال‌ها پیش از آمدنت، خانه‌ای از کلمات ساخته بود.همان خانه‌ای که «ناردانام» مالکش بود!اما مادر راه این خانه را گم کرده بود. 🥹تا اینکه چند هفته پیش یک هوش مصنوعیِ مهربان و باهوش، فقط و فقط با یک کلمه—«ناردانام»—توانست ردِ آن خانه‌ی کلمات را، از میانِ انبوهِ خانه‌ها، پیدا کند.وقتی برگشتم و آن صفحه را دوباره خواندم،ردِ نفس‌های تو را، از سه سال قبل از تولدت، در میانِ آن کلمات دیدم.لحظه‌به‌لحظه‌ی بی‌قراریِ من، سطر‌به‌سطر، در آن خانه ثبت شده بود.تمامِ آن شب‌هایی که با تو حرف زده بودم، تمامِ آن دلتنگی‌هایی که برایت نوشته بودم.اما این، فقط بخشی از قصه‌ست.حال بیا از اسمت بگویم و اینکه من و بابایی، ۱۶ سال پیش انتخابش کردیم.درست همان روزی که تصمیم گرفتیم دست‌های همدیگر را تا ابد بگیریم.روی اسمت، به توافق رسیدیم؛بی‌آنکه بدانیم تو، ۶ سال بعد، با همان اسم، دنیای ما را کامل‌تر خواهی کرد.حالا، سال‌ها بعد، به تو نگاه می‌کنم و می‌بینم که تو، همان دانه‌ی کوچک انارم، تبدیل شده‌ای به یک درختِ پربرگ و بار.با نقاشی‌هایت،با نواختنت،با سؤال‌های جورواجورت از من و دقیقه‌نودی‌ات از بابا،با عشقی که در آشپزی از خودت نشان می‌دهی،و با کیک‌هایی که درست می‌کنی و زبان‌زد فک و فامیل شده،با «سرزمین جادو» که خودت، با کلماتت، ساختی.آیلین نازنینم، جوانه‌ای که در دلِ پاییز، از سینه‌ی شاخه بیرون زده‌ای، فردا هشتمین روز از دهمین پاییزی‌ست که هم‌نفس با تو آغاز کرده‌ام.دوباره جوانه زدنت مبارک، دانه‌ی انارم ❤️زهره نایبیزهره نایبیTue, 29 Sep 2026 19:22:21 +0330https://virgool.ir/@zohreh.nayebi/باید-کفشهایش-را-می-پوشیدم-bmjvrtcf4ixkباید کفش‌هایش را می‌پوشیدم...کفش‌های خودم را جا گذاشته بودم.اول فکر کردم چیز مهمی نیست. بالاخره قرار نبود زیاد راه بروم. چند قدم تا انتهای کوچه و دوباره برمی‌گشتم.کفش‌ها را پوشیدم.یک پایم کمی جلوتر می‌رفت و پای دیگرم انگار دنبالش کشیده می‌شد. بندهایش را محکم کردم، اما باز هم پایم داخل کفش لق می‌زد.راه افتادم.دو قدم نرفته بودم که پاشنه‌ام درد گرفت.ایستادم.کفش‌ها را نگاه کردم و زیر لب گفتم: «چطور با این‌ها راه می‌رفته؟»دوباره راه افتادم.هرچه بیشتر می‌رفتم، بیشتر اذیتم می‌کردند. انگار برای پای من ساخته نشده بودند. هر قدم، جای تازه‌ای از پاهایم را می‌فشرد.وسط راه، یاد حرف‌هایی افتادم که درباره‌اش زده بودم.اینکه چرا همیشه آرام راه می‌رود.چرا وسط مسیر می‌ایستد.چرا بعضی جاها مسیرش را عوض می‌کند.چرا وقتی بقیه مستقیم می‌روند، او از راه دیگری می‌رود.خواهرم مینا همیشه همین‌طور راه می‌رفت.یاد آن روزی افتادم که وسط راه ایستاد و گفت: «باید برگردیم.»آن روز فکر کردم ترسیده.حالا می‌فهمم شاید پایش درد می‌کرد.دوباره به کفش‌ها نگاه کردم.پایم تاول زده بود.نشستم روی جدول.برای اولین بار به ذهنم رسید شاید این کفش‌ها برای دویدن ساخته نشده باشند.بلند شدم و ادامه دادم.این بار آهسته‌تر.هر جا کفش پایم را زد، یاد یکی از رفتارهایش افتادم که قبلاً برایم عجیب بود.آن‌جا که برگشته بود.آن‌جا که مکث کرده بود.آن‌جا که ترجیح داده بود عقب بماند.آن‌جا که من اسمش را گذاشته بودم «ضعف».وقتی به مقصد رسیدم، کفش‌ها را از پا درآوردم.پاهایم می‌سوخت.به کفش‌ها نگاه کردم.همان کفش‌هایی که چند ساعت پیش به نظرم عجیب، سنگین و دست‌وپاگیر می‌آمدند.حالا دیگر عجیب نبودند.فقط مال من نبودند.شاید فقط باید کمی از راه او را می‌رفتم.باید کفش‌هایش را می‌پوشیدم....پی‌نوشت:این داستان کوتاه خروجی چالشی در باشگاه نویسندگی می‌باشد:چالشِ «یک جمله، دو معنا»:داستان باید با یک جمله شروع شود و دقیقاً همان جمله، بدون هیچ تغییری، در پایان داستان نیز تکرار شود.جمله‌ی آغازین و پایانی باید کلمه‌به‌کلمه یکسان باشند؛ حتی تغییر نشانه‌های نگارشی یا اضافه و کم کردن کلمات مجاز نیست.هدف داستان این است که معنای جمله در پایان برای خواننده تغییر کند؛ یعنی خواننده در ابتدای داستان یک برداشت از آن داشته باشد، اما پس از خواندن داستان و رسیدن به پایان، متوجه شود آن جمله می‌توانسته معنای دیگری داشته باشد.داستان باید کمتر از ۶۰۰ کلمه باشد. تا خیلی طولانی نباشه و قدرت قلم نویسنده رو محک بزنهموضوع و ژانر کاملاً آزاد است. می‌توانید داستان را در هر ژانری بنویسیددوستانی که تمایل دارند به جمع باشگاه ملحق بشوند می‌توانند به آیدی دوستمان تهمتن عزیز در بله پیغام بدهند.https://ble.ir/mehradgزهره نایبیزهره نایبیSat, 26 Sep 2026 06:13:13 +0330https://virgool.ir/@zohreh.nayebi/یک-چرخه-هزار-سؤال-pquvacqhr55iامروز پستی از دوستمان «دست‌انداز» خواندم با عنوان «یک رئیس‌جمهور چگونه می‌تواند باعث تکامل گربه‌ها شود؟!» درباره‌ی گربه‌هایی که مرغ و خروس‌ها را شکار می‌کنند.پست، طنز بود. و تلخ. درباره‌ی فقر و قدرت و بقا.اما من، وقتی آن را خواندم، به چیز دیگری فکر کردم.نه به سیاست.نه به فقر.به ما.به ما که گاهی با نیت «حیوان‌دوستی»، وارد چرخه‌ای می‌شویم که شاید پیش از آن، مسیر طبیعی‌تری داشته است.مثلاً وقتی به گربه‌ها غذا می‌دهیم، آیا فقط داریم به چند گربه کمک می‌کنیم؟ یا هم‌زمان داریم در تعدادشان، رفتار شکارشان و رابطه‌شان با بقیه‌ی موجودات هم تغییری ایجاد می‌کنیم؟شاید جایی موش‌ها بیشتر شوند، جایی دیگر گربه‌ها کمتر شکار کنند و جایی دیگر سراغ طعمه‌های متفاوتی بروند.و بعد، ما بپرسیم:«چرا این‌طور شد؟»گاهی با خودم فکر می‌کنم نکند ما آن‌قدر غذای آماده جلوی گربه‌ها گذاشته‌ایم که یک روز گربه به موش نگاه کرده و گفته: «ولش کن بابا، مرغ خوشمزه‌تره!» 🤣حالا جدای از شوخی، رابطه‌ی بین غذارسانی، شکارگری و محیط، آن‌قدرها هم ساده و خطی نیست. پژوهش‌ها هم نشان داده‌اند که غذارسانی می‌تواند با رفتار شکار گربه‌های آزادگرد ارتباط داشته باشد.مدتی روی این پست توقف کردم، اما ذهن من، بعد از این سؤال، رفت سمت خانه‌ی خودمان.مدتی پیش آیلین و آیهان اصرار داشتند:«مامان، می‌شه یه سگ نگه داریم؟»من هیچ‌وقت با سگ‌ها یا گربه‌ها مشکلی نداشته‌ام. اتفاقاً آزارم به هیچ‌کدامشان هم نرسیده.اما همیشه یک سؤال در ذهنم بوده:آیا ما حق داریم زندگی یک حیوان را به خواسته‌ی خودمان محدود کنیم؟به بچه‌ها گفتم:«مامان، خوشت می‌آد یه سگ بیاد تو رو ببره جایی که خودش زندگی می‌کنه، نگهت داره که بچه‌هاش باهات بازی کنن؟»یک لحظه فکر کردند.قانع شدند.اما چند روز بعد، دوباره همان درخواست.دوباره همان چرخه.این بار گفتم:«باشه، بالفرض داشته باشیم. می‌تونین ازش مراقبت کنین؟خودتون تمیزش کنین؟پی‌پی کرد، تمیز کنین؟»گفتند:«نه دیگه مامان، اون کارها رو شما می‌کنی. ما که بلد نیستیم...»گفتم:«نه دیگه. چون شما انتخاب می‌کنین داشته باشین، باید همه‌ی کاراش رو هم خودتون انجام بدین.»دیگر چیزی نگفتند.تا اینکه چند روز پیش، در راه مدرسه، آیهان طبق عادتش یکهو سر صحبت را باز کرد:«مامان، من دیگه نمی‌خوام تو خونه سگ نگه دارم. اما باهاشون مهربون خواهم بود و هر جا ببینم، اذیتشون نمی‌کنم و اجازه هم نمی‌دم کسی اذیتشون کنه.»و من، همان‌جا، به یک چیز فکر کردم:نگه داشتن، مساوی نیست با دوست داشتن.شاید بزرگ‌ترین درس این گفت‌وگو همین بود.اینکه می‌توانیم کسی را دوست داشته باشیم، بدون اینکه او را در خانه‌ی خودمان نگه داریم.می‌توانیم مراقب باشیم، بدون اینکه مالک باشیم.می‌توانیم مهربان باشیم، بدون اینکه زندگی کسی را به خواسته‌ی خودمان محدود کنیم.و شاید این، فقط درباره‌ی سگ‌ها و گربه‌ها نباشد.شاید درباره‌ی آدم‌ها هم باشد.شاید درباره‌ی بچه‌هایمان.ما گاهی فکر می‌کنیم دوست داشتن یعنی نگه داشتن.اما گاهی، دوست داشتن یعنی رها کردن.بعد دوباره ذهنم برگشت به گربه‌ها.به مرغ و خروس‌ها.به موش‌ها.به ما.ما این چرخه را ایجاد نکردیم.ما وارثش شدیم.هزاران سال است که رابطه‌ی انسان و حیوانات اهلی، شکل‌های مختلفی داشته است. یکی از روایت‌های مطرح درباره‌ی آغاز رابطه‌ی انسان و گرگ این است که نزدیک شدن گرگ‌ها به سکونتگاه‌های انسانی و استفاده از منابع غذایی، به‌تدریج رابطه‌ای ایجاد کرد که بعدها به اهلی‌شدن و همکاری رسید.در طول زمان، این رابطه تغییر کرد.و شاید بتوان گفت معامله هم تغییر کرد.امروز، برای خیلی از ما، سگ دیگر فقط نگهبان نیست؛ همراه است، عضو خانواده است، و گاهی حتی راهی برای پر کردن تنهایی.گربه هم برای خیلی‌ها دیگر فقط موش‌گیر نیست؛ عضوی از خانه است، سوژه‌ی عکس و ویدئوست و گاهی ستاره‌ی یک صفحه‌ی مجازی.حتی گاهی اینفلوئنسر است و لایک هم می‌گیرد! 😂یعنی رابطه تغییر کرده است.اما آیا ما هم‌زمان، مسئولیت تازه‌ای را که با این تغییر رابطه آمده، پذیرفته‌ایم؟شاید اینجا دوباره همان سؤال قدیمی برگردد:ما این چرخه را ایجاد نکردیم.درست.اما ادامه‌اش می‌دهیم.و این، تفاوت است.فرق است بین حیوانی که در طبیعت و در زیست‌بوم خودش شکل گرفته و حیوانی که در نتیجه‌ی رابطه‌ای طولانی با انسان، به شرایطی وابسته شده که بخشی از آن را خودمان ساخته‌ایم.اولی اساساً بدون رابطه با ما زندگی‌اش را پیش می‌برد.دومی، اگر سال‌ها به شرایط انسانی وابسته شده باشد، دیگر نمی‌توانیم به‌سادگی بگوییم:«حالا خودش به نحوی زندگی کند.»هرچه بیشتر در زندگی موجود دیگری دخالت کرده‌ایم، مسئولیت ما نسبت به نتیجه‌ی آن دخالت هم بیشتر شده است.پس شاید سؤال اصلی این نباشد که:«به حیوانات غذا بدهیم یا نه؟»شاید سؤال این باشد:وقتی وارد چرخه‌ای می‌شویم، بعد از ما چه چیزی در آن باقی می‌ماند؟شاید قبل از اینکه بخواهیم یک حلقه از چرخه را نجات بدهیم، بد نباشد کمی بیشتر به خودِ چرخه نگاه کنیم.ما محکوم به اثرگذاری هستیم.اما در چگونگی و جهت آن، آزادیم.شاید این همان چیزی باشد که من اسمش را گذاشته‌ام:فلسفه‌ی ردپا.پی‌نوشت:این نوشته گفت‌وگوی است که از یک پست طنز شروع شد، به آیلین و آیهان رسید و در نهایت، مرا به یک سؤال بزرگ‌تر رساند.شاید گاهی مهم‌ترین چیزی که از یک گفت‌وگو با خودمان یا بچه‌هایمان به دست می‌آوریم، جواب نباشد.شاید همان سؤالی باشد که بعد از تمام شدن گفت‌وگو، هنوز در ذهنمان راه می‌رود.زهره نایبیزهره نایبیThu, 24 Sep 2026 22:24:04 +0330https://virgool.ir/@zohreh.nayebi/پیمان-آینهفصل۲قسمت۳۲-e1j63lzpdgmwشاید فاصله، اصلاً مانع نبود.صدایِ پاسخ:یک سال گذشته بود.نه آن‌قدر که چیزی فراموش شده باشد.فقط آن‌قدر که بعضی سؤال‌ها، شکلشان عوض شوند.صبحِ دسامبر در لس‌آنجلس، نه سرد بود و نه گرم. فقط همان خنکیِ خشکِ همیشگی، با نوری که از پنجره می‌آمد و روی میز می‌نشست.چند صفحه‌ی چاپ‌شده، کنار هم افتاده بودند. بعضی‌ها علامت‌گذاری شده بودند، بعضی خط خورده و بعضی فقط یک گوشه تا خورده داشتند.لپ‌تاپ روشن بود.و فایل باز:انتقال ارتعاشنُوآ چند لحظه به عنوان نگاه کرد.بعد صفحه را پایین کشید.دیگر خبری از جمله‌های ناتمام سال قبل نبود.نه «اگر».نه «شاید».نه سؤال‌هایی که هنوز نمی‌دانست باید با آن‌ها چه کند.این بار، آنچه روبه‌رویش می‌دید، یک مدل کامل بود.نه برای اینکه همه‌چیز را توضیح بدهد.فقط برای اینکه بتواند آنچه را دیده، دقیق‌تر از قبل کنار هم بگذارد.نُوآ به نمودار نگاه کرد.دو سیستم.دو نقطه‌ی جدا.و میانشان، فاصله.مداد را برداشت و روی یکی از خطوط کشید.«انتقال، الزاماً به معنی عبور از مسیر نیست.»چند ثانیه مکث کرد.بعد زیرش نوشت:«گاهی آنچه منتقل می‌شود، خودِ ارتعاش نیست؛ پاسخ است.»مداد را روی میز گذاشت.این جمله را دوباره خواند.این بار پاکش نکرد.به پشتی صندلی‌اش تکیه داد.برای مدت زیادی فکر می‌کرد مسئله این است که چطور چیزی می‌تواند از یک نقطه به نقطه‌ی دیگر برسد.اما شاید سؤال از اول اشتباه بود.شاید لازم نبود چیزی از فاصله عبور کند.شاید کافی بود دو سیستم، در جایی، به اندازه‌ی کافی به هم پاسخ بدهند.نُوآ آرام گفت:«دو نقطه... یک پاسخ.»بعد نگاهش روی جمله ماند.گوشی‌اش لرزید.پیامی از شرکتی در ونکوور بود.قرار اجرای هفته‌ی آینده را تأیید کرده بودند.گوشی را برداشت.پیام را خواند.بعد دوباره آن را روی میز گذاشت.ونکوور.قرار بود سیستم صوتی را در محل اجرا راه‌اندازی و تنظیم کند.چند ساعت کار فنی.آزمایش.تنظیم.اندازه‌گیری.و در نهایت، اجرا.کار معمولی‌ای نبود، اما برای نُوآ عجیب هم نبود.سال‌ها بود که صدا را فقط برای شنیدن دنبال نمی‌کرد.گاهی باید می‌فهمید صدا در یک فضا چه می‌کند.کجا می‌ایستد.چطور برمی‌گردد.چطور تغییر می‌کند.و چطور چیزی که در یک نقطه ایجاد می‌شود، می‌تواند در نقطه‌ای دیگر خودش را نشان بدهد.نگاهش دوباره به فایل روی لپ‌تاپ افتاد.برای چند لحظه، انگار دو صفحه‌ی متفاوت روی هم افتاده بودند.پروژه‌ی خودش.و چیزی که مدت‌ها پیش، در پرونده‌ای قدیمی، ناتمام مانده بود.بیابان وارِز.نُوآ فایل دیگری را باز کرد.پرونده‌ی قدیمی هنوز همان‌جا بود.همان نام.همان پوشه.همان چند صفحه‌ای که ماه‌ها پیش، بارها و بارها دیده بود.اما این بار، وقتی به آن نگاه کرد، چیزی در آن برایش متفاوت بود.پرونده را از ابتدا باز نکرد.مستقیم رفت سراغ آخرین بخش.جایی که کار متوقف شده بود.چند خط.یک نتیجه‌ی ناقص.و یک سؤال که هیچ‌وقت پاسخ نگرفته بود.چند لحظه به آن خیره ماند.بعد فایل انتقال ارتعاش را کنار آن باز کرد.صفحه‌ها را کنار هم گذاشت.چشم‌هایش بین دو متن حرکت کرد.بیابان وارز، آن‌وقت برایش یک مسئله‌ی ناتمام بود.چیزی که داده‌ها را داشت، اما هنوز نمی‌شد از آن‌ها به یک نتیجه‌ی کامل رسید.حالا اما دیگر لازم نبود چیزی به گذشته اضافه کند.فقط باید آنچه را قبلاً دیده بود، از زاویه‌ی دیگری می‌خواند.وارز، در بیابان، همان کاری را کرده بود که او حالا در آزمایش خودش دنبال می‌کرد: جدا کردن صدا از منبع، و رها کردنش در فضا.اما این بار، نُوآ به خودِ اثر نگاه نمی‌کرد.به چیزی نگاه می‌کرد که پشت آن مانده بود.شاید بیابان وارز، از ابتدا فقط یک قطعه نبود.دستش را روی موهایش کشید.بعد صفحه‌ی خالی را باز کرد.عنوان زد:بیابان وارز ـ نسخه‌ی نهاییچند ثانیه دستش روی صفحه‌کلید ماند.بعد شروع کرد به نوشتن.این بار، جمله‌ها یکی‌یکی می‌آمدند.نه با مکث‌های طولانی.نه با پاک کردن‌های پشت سر هم.نه مثل کسی که دارد چیزی را حدس می‌زند.مثل کسی که بالاخره فهمیده مسئله از کجا باید دیده شود.حدود نیم ساعت بعد، دست از نوشتن کشید.متن را از بالا تا پایین خواند.آخرین جمله را دوباره خواند.و برای اولین بار، هیچ خطی را باز نکرد.فقط فایل را ذخیره کرد.Varz Desert — Finalنُوآ به صفحه نگاه کرد.لبخند نزد.هیجان‌زده هم نشد.فقط برای چند لحظه، آرام نشست.یک پرونده‌ی قدیمی، بالاخره بسته شده بود.نه چون پاسخ از جایی رسیده بود.چون سؤال، بالاخره شکل درستش را پیدا کرده بود.لپ‌تاپ را بست.اتاق دوباره ساکت شد.صدای یخچال از آشپزخانه می‌آمد.صدای دور ماشین‌ها از خیابان.و بعد، سکوت.نُوآ دستش را روی دسته‌ی صندلی گذاشت.یک لحظه گوش داد.بعد بلند شد.چمدان روی زمین باز بود.نُوآ چند لباس داخلش گذاشته بود، اما هنوز نیمی از آن خالی مانده بود.کنار چمدان، کیف دوربین قرار داشت.سه بدنه.چند لنز.باتری‌های اضافه.کارت‌های حافظه.و یک دفترچه‌ی کوچک مشکی.دفترچه را برداشت.صفحه‌های قبلی پر از تاریخ و مکان و یادداشت‌های کوتاه بودند.نه شرح عکس‌ها.فقط چیزهایی که نمی‌خواست فراموش کند.«نور ساعت ۶:۴۰.»«پنجره‌ی طبقه‌ی سوم.»«مردی که پنج دقیقه به قطار نگاه کرد.»«باران روی شیشه.»نُوآ صفحه‌ی تازه‌ای باز کرد.بالای صفحه نوشت:ونکوورزیرش:عکس‌های نمایشگاه سال نوچند لحظه فکر کرد.قرار بود بعد از برگشت، عکس‌ها را انتخاب کند.نمایشگاه نزدیک بود.هنوز نمی‌دانست کدام عکس‌ها قرار است روی دیوار بروند.اما می‌دانست برای پیدا کردنشان نباید فقط در مقصد دنبال چیزی بگردد.خودِ مسیر، بخشی از نمایشگاه بود.نُوآ دفترچه را بست.چمدان را نگاه کرد.اگر با هواپیما می‌رفت، چند ساعت بعد به ونکوور می‌رسید.سریع‌تر.راحت‌تر.اما چیزی که می‌خواست، رسیدن نبود.چیزی که می‌خواست، دیدن بود.قطار را انتخاب کرده بود.سفر طولانی‌تر می‌شد.اما پنجره داشت.ایستگاه داشت.توقف داشت.آدم‌هایی که فقط چند ثانیه وارد قاب می‌شدند و بعد برای همیشه از آن خارج می‌شدند.دوربینش را برداشت.آن را روشن کرد.لنز را عوض کرد.دوباره خاموشش کرد.آرام گفت:«هواپیما زودتر می‌رسونه.»مکث کرد.«ولی من برای رسیدن نمی‌رم.»دفترچه را داخل کیف گذاشت.نُوآ پشت میز نشسته بود.بلیط کوست استارلایت، روی صفحه‌ی لپ‌تاپ باز بود.از ایستگاه یونیون لس‌آنجلس تا ونکوور واشینگتن.مسیر طولانی بود.چند توقف.چند ساعت جاده و شهر و کوه.چند بار پنجره‌ای که باز و دوباره بسته می‌شد.اما چیزی در آن دوست داشتنی بود.قطار به او اجازه می‌داد دوربین را روی پاهایش بگذارد و منتظر بماند.منتظر چیزی که نمی‌دانست چیست.نُوآ در طول سال‌ها فهمیده بود بعضی عکس‌ها را نمی‌شود جست‌وجو کرد.باید سر راهشان قرار گرفت.گوشی‌اش را برداشت.پیام شرکت را دوباره خواند.اجرای سیستم صوتی در ونکوور.صبح روز بعد از رسیدن.همه‌چیز مشخص بود.زمان.مکان.تجهیزات.مسئول اجرا.برای این بخش سفر، تقریباً چیزی برای حدس زدن وجود نداشت.اما برای دوربینش...هیچ برنامه‌ای نداشت.و شاید همین، دلیل انتخاب قطار بود.نُوآ پنجره‌ی اتاق را باز کرد.هوای خنک وارد شد.شهر در نور عصر آرام‌آرام تغییر می‌کرد.دوربین را برداشت.از پشت پنجره، یک عکس گرفت.عکس را نگاه نکرد.دوربین را پایین آورد.چمدان را بست.فردا صبح، لس‌آنجلس را ترک می‌کرد.برای یک اجرا.برای چند روز سفر.برای چند صد عکس احتمالی.و برای دیدن چیزهایی که هنوز نمی‌دانست قرار است ببیند.نُوآ چراغ اتاق را خاموش کرد.کیف دوربین را برداشت.و قبل از بیرون رفتن، یک بار دیگر به اتاق نگاه کرد.روی میز، لپ‌تاپ بسته بود.کنارش، یک برگه باقی مانده بود.روی آن فقط یک جمله نوشته شده بود:«فاصله، الزاماً مانع نیست.»نُوآ در را بست.قسمت قبلی » » » » » بلیطِ فرداقسمت بعدی » » » » » ۹ مهر منتشر خواهد شد.برای دسترسی به فهرست تمام قسمت‌های داستان این‌جا کلیک کنید.زهره نایبیزهره نایبیThu, 24 Sep 2026 21:38:24 +0330https://virgool.ir/@zohreh.nayebi/یک-قدم-عقب-تر-رفتم-hmamwpctk6poدیروز که پست دوستمان با عنوان «چند دقیقه با قوی سیاه؛ سلطه در رابطه» را خواندم، خیلی با آن ارتباط گرفتم.اما بعد از تمام شدنش، دلم خواست یک قدم برگردم عقب.خیلی عقب‌تر از رابطه‌ی عاطفی.به جایی که شاید بعضی از این‌ها، خیلی پیش‌تر از اینکه وارد یک رابطه شویم، در ما شکل گرفته باشند.نه اینکه بعداً نشود یادشان گرفت.می‌شود.آدم می‌تواند سال‌ها بعد یاد بگیرد «نه» بگوید، مرز داشته باشد، برای انتخاب‌هایش اجازه نگیرد و به جای اینکه مدام خودش را توضیح بدهد، به تصمیم خودش اعتماد کند.اما شاید اگر این‌ها همان جایی که باید، در کودکی تمرین شده باشند، مسیر بعدی خیلی محکم‌تر و کم‌هزینه‌تر پیش برود.من خودم نمونه‌ای از همین ماجرا هستم.با اینکه از نظر اجتماعی موقعیت نسبتاً خوبی داشتم، در خانه زیاد سرکوب شده بودم.آن‌قدر که بعد از ازدواج، حتی وقتی همسرم انسانی فوق‌العاده بود و هیچ‌وقت چنین توقعی از من نداشت، من خودم را مدام در جایگاه بازخواست می‌دیدم.قبل از انجام خیلی از کارها، به جای اینکه فکر کنم «من می‌خواهم این کار را انجام بدهم یا نه؟»، ذهنم دنبال این بود که:«چطور می‌توانم اجازه بگیرم؟»در حالی که کسی منتظر گرفتن اجازه از من نبود.همسرم از همان روزهای اول، اعتمادی را به من داشت که من هنوز به خودم نداشتم.و زمان زیادی طول کشید تا کم‌کم به جایی برسم که اعتماد به خودم، به اندازه‌ی اعتمادی شود که او از ابتدا به من داشت.برای من، این مسیر ساده نبود.و شاید به همین دلیل است که وقتی درباره‌ی سلطه، کنترل، مرز و اختیار در رابطه می‌خوانم، ذهنم یک قدم دیگر هم عقب می‌رود:بچه‌ای که همیشه برای انتخاب‌هایش بازخواست شده،ممکن است بزرگسالی باشد که حتی در نبودِ بازخواست، دنبال اجازه بگردد.بچه‌ای که مدام شنیده «تو نمی‌فهمی»، شاید بعدها برای تصمیم‌های خودش بیشتر از حد لازم دنبال تأیید بگردد.بچه‌ای که مخالفتش هزینه داشته، شاید بزرگسالی شود که «نه» گفتن را با از دست دادن رابطه اشتباه بگیرد.و بچه‌ای که اختیارش مرتب از او گرفته شده، شاید یک روز در رابطه‌ای سالم هم نداند با اختیار خودش چه کار کند.این‌ها البته حکم قطعی درباره‌ی آینده‌ی هیچ کودکی نیستند.آدم می‌تواند بعدها یاد بگیرد، تغییر کند، خودش را دوباره بسازد.من خودم یاد گرفتم.اما چه خوب می‌شد اگر بعضی چیزها را مجبور نبودیم در بزرگسالی، بعد از سال‌ها جنگیدن با خودمان، از نو یاد بگیریم.شاید پدر و مادر بودن فقط این نباشد که مراقب باشیم چه اتفاقی برای بچه‌مان می‌افتد.گاهی باید حواسمان باشد خودمان داریم چه چیزی را در او تمرین می‌دهیم.آیا دارد یاد می‌گیرد فکر کند یا فقط درست جواب بدهد؟آیا می‌تواند مخالفت کند و هنوز مطمئن باشد دوستش داریم؟آیا می‌تواند انتخاب کند، حتی وقتی انتخابش شبیه انتخاب ما نیست؟آیا وقتی بزرگ شد، برای زندگی خودش تصمیم می‌گیرد یا اول دنبال کسی می‌گردد که اجازه بدهد؟شاید بعضی از چیزهایی که سال‌ها بعد در رابطه‌هایمان با آنها روبه‌رو می‌شویم، اولین بار همان‌جا شروع شده باشند؛ خیلی قبل‌تر از اینکه اصلاً بدانیم «رابطه» چیست.و شاید اگر فرد دیگری سر راه من قرار می‌گرفت، نه اینکه فقط دیرتر، شاید اصلاً نمی‌توانستم به جایی که امروز ایستاده‌ام برسم.برای همین، هرچه بیشتر به کودکی نگاه می‌کنم، بیشتر می‌فهمم که تربیت فقط آماده کردن یک بچه برای امروز نیست.ما داریم انسانی را برای رابطه‌های فردایش آماده می‌کنیم؛ با خودش، با دیگران، و با اختیاری که قرار است یک روز مال خودش باشد.زهره نایبیزهره نایبیWed, 23 Sep 2026 16:37:11 +0330https://virgool.ir/@zohreh.nayebi/همسایه-ی-طبقه-ی-پایین-hynx1mvkrcmqهمسرم وقتی از سر کار می‌آمد، اول به آشپزخانه سر می‌زد.از پشت، دستش را دور کمرم حلقه می‌کرد و چنان «خسته نباشیدی» می‌گفت که تمام انرژی دنیا را در وجودم احساس می‌کردم.من هم با لبخندی سرم را برمی‌گرداندم و می‌بوسیدمش.هر شب بعد از شام با هم فیلم تماشا می‌کردیم. خوابیدن در آغوشش امن‌ترین حس دنیا بود؛ وقتی از پشت سر مرا در آغوش می‌گرفت و موج نفسش را کنار گوشم حس می‌کردم، آرام‌آرام به خوابی شیرین می‌رفتم.سومین سال ازدواجمان تمام شده بود.یک شب کمی دیر به خانه رسید.چند روز بعد، این تأخیر کمی بیشتر شد. نیم ساعت، یک ساعت، بعد دو ساعت.می‌پرسیدم: «چرا دیر آمدی؟»می‌گفت: «کار داشتم.»«چه کاری؟»«همان کارهای همیشگی.»چند ماهی از این تاخیرهای گاه‌و‌بیگاهش گذشته بود که یک شب متوجه شدم بوی عطرش عوض شده.قبلاً فقط بوی ادکلن خودش را می‌داد، اما آن شب بوی یک عطر زنانه می‌آمد.گفتم: «عطرت عوض شده.»گفت: «نه.»گفتم: «بوی زنانه می‌ده.»گفت: «تو داری اشتباه می‌کنی.»چند روز بعد، تا ساعت هشت شب نیامد. هرچه تماس گرفتم، موبایلش خاموش بود.صدای آسانسور را که شنیدم، در را باز کردم تا از او استقبال کنم؛ اما قبل از اینکه کسی برسد، صدای خنده‌ی زن همسایه و صدای آرام مردی را از طبقه‌ی پایین شنیدم.ساعت ده، همسرم آمد.آشفته به سمتش رفتم: «چرا انقدر دیر کردی؟ خیلی نگرانت بودم.»بغلم کرد و گفت: «ببخشید. شارژم تموم شده بود. ماشینم هم پنچر.»همان بوی عطر زنانه را دوباره حس کردم.یک شب، وقتی همسرم خواب بود، از تخت پایین آمدم و سراغ کتش رفتم.در جیبش یک کاغذ پیدا کردم.روی آن یک شماره تلفن نوشته شده بود.شماره‌ای که می‌شناختم.شماره‌ی همسایه‌ی طبقه‌ی پایین.آن شب نتوانستم بخوابم.فقط به سقف نگاه کردم.و به آن زنی فکر کردم که پایین زندگی می‌کند.و به همسرم.و به خودم.صبح، همسرم رفت سر کار.من پله‌ها را پایین رفتم و درِ طبقه‌ی پایین را زدم.هیچ‌کس جواب نداد.دوباره زدم.سکوت.برگشتم بالا.یک شب دیگر، وقتی همسرم به خانه رسید، طبق عادت یکراست به آشپزخانه آمد و از پشت دستش را دور کمرم حلقه کرد.قبل از اینکه برگردم، همان بوی زنانه را حس کردم.دیگر نتوانستم خودم را کنترل کنم.دستش را از دور کمرم جدا کردم و هلش دادم.از آن روز، هر بار که به من نزدیک می‌شد، خودم را عقب می‌کشیدم.یک روز گفت: «بهتره برای مشاوره بریم. داریم روزبه‌روز از هم دور می‌شیم.»قبول کردم.چند روز بعد، برای مشاوره مراجعه کردیم.همسرم می‌خواست در را باز کند، اما من پیش‌دستی کردم.وارد شدیم و با هم نشستیم روی کاناپه‌ی دو نفره‌ای که کنار میز خانم دکتر بود.بعد احوال‌پرسی خانم دکتر گفتند:«از هر جایی دوست دارید شروع کنید.»تا همسرم خواست چیزی بگوید، من شروع کردم:«ایشون مدتیه داره به من خیانت می‌کنه. با همسایه‌ی طبقه‌ی پایینمون رابطه داره.»خانم دکتر به من نگاه کرد. بعد به همسرم. بعد دوباره به من.بعد پرسید: «چند وقته که چنین فکری می‌کنی؟»گفتم: «چند ماهی می‌شه.»سکوت کرد.نگاهش روی پرونده‌ای که روی میز بود افتاد.من هم به پرونده نگاه کردم.اسمِ همسرم هم روی آن بود.تاریخ فوت.دو سال پیش...زهره نایبیزهره نایبیWed, 23 Sep 2026 10:56:21 +0330https://virgool.ir/@zohreh.nayebi/رئیس-جمهور-u5rxol5nxludدیروز، وقتی با آیهان می‌رفتیم دنبال آیلین، باز شروع کرد به حرف زدن.یهویی، بدون هیچ مقدمه و پیش‌زمینه‌ای، گفت:«مامان، می‌دونی من رئیس‌جمهور بشم چیکار می‌کنم؟»گفتم:«چی کار می‌کنی؟»گفت:«قبل از هر چیزی، اختراعِ سیگار رو ممنوع می‌کنم.»گفتم:«چه فکر خوبی. منتها مامان، ساختش؛ نه اختراعش.»گفت:«آره، چون دوست ندارم کسی به خاطر کشیدن سیگار مریض بشه.»بعدش گفت:«همه‌ی ماشین‌ها رو برقی می‌کنم.»گفتم:«عجب فکرای خوبی به ذهنت می‌رسن.»یهویی گفت:«مامان، چراغ قرمز رو هم صدا‌دار می‌کنم.»گفتم:«چرا؟»گفت:«خب، اونایی که نمی‌بینن، می‌تونن با شنیدن سبز و قرمز بفهمن باید از خیابون رد بشن.»من مانده بودم که ذهنش چطور این‌قدر راحت از یک موضوع به موضوعی کاملاً متفاوت می‌رود.از سیگار، به ماشین‌های برقی، به چراغ راهنماییِ صدا‌دار.سه موضوع کاملاً متفاوت.اما بعد، وقتی بیشتر فکر کردم، دیدم شاید آن‌قدرها هم متفاوت نباشند.سیگار؛ دردِ بیماری.ماشین برقی؛ دردِ آلودگی.چراغ قرمزِ صدا‌دار؛ دردِ ندیدن.انگار پشت هر ایده، یک آدم ایستاده بود.آدمی که ممکن بود بیمار شود. آدمی که مجبور بود هوای آلوده تنفس کند. آدمی که نمی‌توانست چراغ قرمز را ببیند.و آیهان، بدون اینکه بخواهد برای این‌ها اسم خاصی بگذارد، داشت از خودش می‌پرسید:«چه کار می‌شه کرد که این آدم، کمتر درد بکشه؟»شاید برای همین بود که ذهنش این‌طور از یک موضوع به موضوع دیگر می‌پرید.او هنوز از جای یک رئیس‌جمهور به دنیا نگاه نمی‌کرد؛ از جای آدم‌ها نگاه می‌کرد.و من فکر می‌کنم این، قبل از اینکه یک ویژگی برای یک رئیس‌جمهور باشد، یک ویژگی برای یک انسان است.اینکه وقتی به دنیا نگاه می‌کنی، فقط نبینی چه چیزی سر جایش نیست؛ ببینی چه کسی ممکن است به خاطرش درد بکشد.پی‌نوشت:آیهان یک ویژگی جالب دارد.یهویی شروع می‌کند به حرف زدن درباره‌ی چیزی که اصلاً انتظارش را نداری.و تو، فقط گوش می‌دهی.بعد، وسط همین حرف‌های یهویی، گاهی می‌فهمی یک بچه‌ی هشت‌ساله، چیزهایی را می‌بیند که تو ندیده‌ای.زهره نایبیزهره نایبیTue, 22 Sep 2026 10:11:54 +0330https://virgool.ir/@zohreh.nayebi/مهاجرت-apjgsalcwjdyیک شب خوابش را دیدم.بیدار شدم و گفتم: «ان‌شاءالله خیره.»دو سه سالی می‌شد که درگیر مادری بودم. با هم حرف نزده بودیم. نه به خاطر قهر. فقط زندگی. فقط بچه‌ها. فقط روزهایی که بی‌آنکه بفهمی، از کنار هم رد می‌شوند.صبح با خودم گفتم بگذار زنگ بزنم. حالش را بپرسم.زنگ زدم.«در دسترس نمی‌باشد.»دوباره زنگ زدم.«در دسترس نمی‌باشد.»چند بار تکرار کردم. باز همان.با خودم گفتم: «ان‌شاءالله کارش جور شده. رفته پیش داداشش سوئد.»توی اینستاگرام گشتم. شاید آیدی‌ای ازش پیدا کنم. چیزی نبود.حتی سایت دانشگاه‌مان را هم سرچ کردم. دکترا را همان‌جا خوانده بود. شاید شماره‌ای، ایمیلی، چیزی پیدا کنم.پیدا نکردم.ناامید شدم.اما ته دلم حس خوبی بود.گفتم: «ان‌شاءالله جای خوبی است.»چند روز گذشت.یک روز تلفن خانه زنگ خورد.شماره‌اش را روی بی‌سیم خانه ذخیره داشتم.اسمش را که روی صفحه دیدم، خوشحال شدم.تا آمدم جواب بدهم، قطع شد.خودم تماس گرفتم.صدای دوستم نبود.گفتم:«شما...؟»گفت:«شما تماس گرفتید. چندین بار.»گفتم:«شماره‌ی فلانی نیست؟»گفت:«چرا هست. من مادرشم.»مکث کردم.بعد پرسیدم:«پس... خودش کجاست؟»قبل از اینکه جوابی بدهد، گفتم:«دیدم در دسترس نیست، حدس زدم مهاجرت کرده باشه.»مکث کرد.صدای نفسش را شنیدم.و بعد گفت:«نه...»نفسی را که حبس کرده بود، بیرون داد.«نه تنها از ایران رفته... که از این دنیا رفته.»چند ثانیه طول کشید تا جمله‌اش را بفهمم.انگار مغزم هنوز دنبال همان توضیح ساده‌ای بود که چند روز قبل برای خودم ساخته بودم؛ اینکه رفته سوئد، پیش برادرش، و لابد حالا زندگی تازه‌ای را شروع کرده.گفتم:«شوخی می‌کنین؟»آن هم به یک مادر داغدار...انگار قفل کرده بودم، هنوز باورم نمی‌شد.بعد، کم‌کم، چیزهایی که نمی‌دانستم، یکی‌یکی کنار هم قرار گرفتند.فهمیدم دو سال از رفتنش گذشته بود.دو سال.و من تازه آن روز فهمیده بودم.سرطانش پنج سال قبل شروع شده بود.یعنی تمام آن سال‌هایی که من فکر می‌کردم فقط از هم دور شده‌ایم، او بیمار بوده.حتی وقت‌هایی که با هم صحبت کرده بودیم.من از چیزی خبر نداشتم.نه از بیماری‌اش.نه از اینکه چه روزهایی را پشت سر گذاشته.نه از اینکه چقدر سخت گذشته.و شاید عجیب‌ترین بخش ماجرا برای من این بود که حتی مادرش هم همه‌ی آن درد را آن‌طور که باید و شاید به دوش نکشیده بود.او نخواسته بود باری روی دل کسی باشد.حتی مادرش.حالا که به آن روزها فکر می‌کنم، آن «در دسترس نمی‌باشد» دیگر فقط یک پیام تلفنی نیست.فکر می‌کنم آدم گاهی چقدر از زندگی آدمی که دوستش دارد بی‌خبر می‌ماند.نه به خاطر اینکه دوستش ندارد.نه به خاطر اینکه برایش مهم نیست.گاهی فقط زندگی جلو می‌رود.بچه‌ها، کارها، روزمرگی‌ها...و یک روز، وقتی بالاخره تصمیم می‌گیری زنگ بزنی و حال کسی را بپرسی، می‌فهمی خیلی چیزها را خیلی دیر فهمیده‌ای.من آن روز فکر می‌کردم دوستم مهاجرت کرده.اما او مدت‌ها بود که از این دنیا مهاجرت کرده بود.زهره نایبیزهره نایبیMon, 21 Sep 2026 16:37:08 +0330https://virgool.ir/@zohreh.nayebi/جای-پارک-برنامه-ی-صبح-را-خورد-yiuobqm8wugaدیروز یک اتفاق جالب افتاد.این روزها در محله‌ی ما دارند لوله‌های آب را عوض می‌کنند و دیروز نوبت کوچه‌ی ما بود.صبح که آیلین را بردیم مدرسه، تصمیم داشتم وقتی برمی‌گردیم، چون آیهان مدرسه نداشت، ماشین را حتماً داخل پارکینگ ببرم.برای چه؟برای اینکه اگر کوچه بسته شد، بتوانیم با اتوبوس برویم دنبال آیلین.وقتی هر دو مدرسه دارند، چون مدرسه‌هایشان از هم فاصله دارد، بدون ماشین واقعاً کار سخت می‌شود. هر دو هم صبحی هستند و مدیریت زمانشان خودش ماجرایی است.پس برنامه‌ام مشخص بود:ماشین را می‌برم داخل پارکینگ.اگر کوچه بسته شد، با اتوبوس می‌رویم دنبال آیلین.اما...دقیقاً قبل از پیچیدن توی کوچه، دیدم کار کارگرها انگار دارد شروع می‌شود.همان لحظه یک جای پارک دیدم.و من...پارک کردم.همین.دیگر ذوق پیدا کردن جای پارک، به کل حواسم را پرت کرده بود.سناریویی که چند دقیقه قبل، کاملاً روشن در ذهنم داشتم، یک‌دفعه از صفحه‌ی ذهنم پاک شد.جای پارک پیدا کرده بودم!و ظاهراً مغزم گفته بود:«خب، پس همین‌جا!»چند دقیقه بعد که به ماجرا فکر کردم، گفتم:«چه کاری بود؟ کاش ماشین را می‌آوردم پارکینگ.»چون حالا اگر کوچه بسته می‌شد، ماشین بیرون می‌ماند و احتمال دردسر هم بیشتر.اما دیگر کار از کار گذشته بود.همه‌ی این اتفاق فقط به خاطر یک جای پارک افتاده بود.یک هیجان کوچک و لحظه‌ای.و بعد به این فکر کردم که شاید این فقط درباره‌ی جای پارک نباشد.گاهی در زندگی هم همین اتفاق می‌افتد.برنامه داریم.تصمیم داریم.می‌دانیم چه می‌خواهیم.اما یک چیز کوچک وارد می‌شود.یک فرصت.یک هیجان.یک «الان که شد، پس...»و ناگهان می‌بینیم برنامه‌ای که چند دقیقه قبل برایش تصمیم گرفته بودیم، دیگر جایی در ذهنمان ندارد.نه لزوماً چون فراموش‌کار شده‌ایم.شاید چون آن لحظه، آن‌قدر بلند شده که صدای برنامه‌مان را پوشانده.و شاید سؤال این نباشد که:«چرا فراموش کردم؟»شاید سؤال این باشد:«وقتی هیجانِ لحظه‌ای می‌آید، چطور می‌توانم قبل از تصمیم، فقط یک نفس بکشم؟»شاید حتی لازم نباشد همیشه جوابش را بدانیم.گاهی فقط کافی است یادمان باشد که یک برنامه‌ای داشتیم.همان چیزی که در گام صفر هم کم‌کم یاد می‌گیریم:لازم نیست امروز جواب همه‌ی سؤال‌ها را بدانیم.گاهی اول باید فقط ببینیم چه اتفاقی درون ما افتاد.دیروز، من دیدم که یک جای پارک توانست برنامه‌ی صبحم را بخورد.شاید دفعه‌ی بعد، قبل از اینکه بگویم:«خب، چه خوب! همین‌جا پارک می‌کنم.»یک لحظه مکث کنم و از خودم بپرسم:«من قبل از این لحظه چه تصمیمی گرفته بودم؟»پی‌نوشت:این یک تجربه‌ی واقعی است. نه یک داستان.و شاید همین، مهم‌ترین بخش ماجرا باشد.ما گاهی در زندگی، به دست خودمان، برنامه‌ی خودمان را به هم می‌ریزیم.نه همیشه از روی بی‌فکری.گاهی فقط یک لحظه، از چیزی که قرار بود برایمان مهم‌تر باشد، بلندتر می‌شود.و بعد، به جای اینکه خودمان را بابتش قضاوت کنیم، شاید بد نباشد اول ببینیم چه اتفاقی افتاد.و دوباره برنامه‌مان را بنویسیم.زهره نایبیزهره نایبیSun, 20 Sep 2026 11:23:13 +0330https://virgool.ir/@zohreh.nayebi/تمرین-های-کوچک-برای-بزرگ-شدنگام-دوهمه-چیز-را-نمی-بینم-cllagd8pggivتا حالا شده چیزی را با اطمینان به کسی بگویی،و بعد بفهمی او چیزی را دیده که تو ندیده بودی؟امروز برای من همین اتفاق افتاد.صبح، آیلین را رساندیم مدرسه و در راه برگشت، به آیهان گفتم یادم بیندازد از بازار میوه و تره‌بار گوجه بخرم.جلوی بازار که رسیدیم، ماشین را پارک کردم.سمت کمک راننده، کنار گاردریل بود.به آیهان گفتم:«از اون طرف پیاده نشو، در به گاردریل می‌خوره. من پیاده می‌شم و از این طرف کمکت می‌کنم.»آیهان گفت:«مامان، جا داره از این ورم پیاده بشم...»گفتم:«نه مامان، صبر کن.»پیاده شدم و از سمتی که مد نظرم بود در را باز کردم تا پیاده شود.اما وقتی به سمت گاردریل رفتم، دیدم آیهان درست می‌گفت.واقعاً جا بود و آیهان راحت می‌توانست در را باز کند و خودش پیاده شود.با لبخند دستی روی سرش کشیدم و گفتم:«مامان ببخشید. حق با تو بود. باید بهت اعتماد می‌کردم.»همان‌جا یک لحظه به حرف خودم فکر کردم.خیلی وقت‌ها من چیزی را به بچه‌ها می‌گویم که آن‌ها هنوز نمی‌بینند.مثلاً خطری را که از جای من واضح‌تر است.چون بزرگ‌ترم، تجربه‌ی بیشتری دارم و چیزهایی را از قبل دیده‌ام که آن‌ها شاید هنوز ندیده باشند.اما امروز، من هم چیزی را ندیدم که آیهان دیده بود.و این شاید یکی از درس‌هایی باشد که باید خودمان هم یاد بگیریم:بزرگ‌تر بودن، به معنی دیدنِ همه‌چیز نیست.گاهی یک کودک چیزی را می‌بیند که ما ندیده‌ایم.گاهی هم همسرمان.گاهی دوستی که از بیرون به ما نگاه می‌کند.گاهی حتی کسی که با نظر ما مخالف است.و شاید وقتی کسی با ما مخالفت می‌کند، قبل از اینکه سریع بگوییم:«اشتباه می‌کنی.»یک لحظه مکث کنیم و بپرسیم:«تو چی می‌بینی که من نمی‌بینم؟»این سؤال به این معنی نیست که حتماً او درست می‌گوید.همان‌طور که قرار نیست هر بار که کسی با ما مخالف شد، فکر کنیم حتماً ما اشتباه کرده‌ایم.فقط یعنی قبول کنیم چیزی که ما می‌بینیم، ممکن است تمام تصویر نباشد.گام یک به من یاد داد:من چیزی می‌بینم و حق دارم درباره‌اش حرف بزنم.و گام دو شاید آرام در گوشم بگوید:اما چیزی که من می‌بینم، ممکن است همه‌ی واقعیت نباشد.برای من، گفتنِ«حق با تو بود. من ندیدم.»ضعف نیست.اتفاقاً شاید یکی از سخت‌ترین شکل‌های قوی بودن باشد؛اینکه بتوانم بدون اینکه کوچک شوم، بپذیرم بخشی از تصویر از چشم من پنهان مانده بود.تمرین کوچک امروز:امروز وقتی کسی با تو مخالف بود، قبل از اینکه بگویی «اشتباه می‌کنی»، از خودت بپرس:«ممکنه چیزی باشه که من نمی‌بینم؟»و اگر توانستی، از او بپرس:«تو چی می‌بینی که من نمی‌بینم؟»شب هم یک سؤال کوچک از خودت بپرس:«امروز چه چیزی را اول ندیدم، اما بعد متوجهش شدم؟»لازم نیست همیشه جوابش را پیدا کنی.همین که مکث کنی و احتمالِ ندیدنِ خودت را جدی بگیری، شاید یک قدم کوچک دیگر برداشته باشی.شاید بزرگ شدن فقط این نباشد که بیشتر بدانیم.شاید بخشی از بزرگ شدن این باشد که بفهمیم،هرچه بیشتر می‌دانیم،هنوز همه‌چیز را نمی‌بینیم.و شاید همین‌جا باشدکه فکر کردنِ واقعی شروع می‌شود.قرار نیست همه‌چیز را ببینم.قرار است یاد بگیرم بفهمم چه چیزهایی را نمی‌بینم.پستهای مرتبط با تمرین‌های کوچک برای بزرگ شدن:گام صفر|خودم را ببینماول یاد می‌گیرم خودم را ببینم.گام یک|صدایم را آزاد کنمبعد یاد می‌گیرم آنچه را می‌بینم و فکر می‌کنم، به زبان بیاورم.گام یک در زندگی؛ صدایی که کوتاه نیامدیاد می‌گیرم راه‌های مختلفی را برای آزاد کردن صدایم پیدا کنم.زهره نایبیزهره نایبیSat, 19 Sep 2026 20:45:01 +0330https://virgool.ir/@zohreh.nayebi/شخصیتِ-من-با-تو-فرق-می-کنه-dkmypoypa2ogچند شب پیش، در باشگاه نویسندگی، چالشی با عنوان «فقط صدا» گذاشته شد.قانون چالش این بود که بدون هیچ توضیحی خارج از حرف‌های شخصیت‌ها، فقط با دیالوگ‌نویسی، داستانی را روایت کنیم.من آن شب خیلی خسته بودم و تنها کاری که توانستم بکنم، این بود که یک دیالوگ از گفت‌وگوی لیا و نیکل را از قسمت ۳۱ داستان «پیمان آینه» استخراج کنم.منتها بعد، وقتی دیالوگ بامزه‌ی دوستمان آرزو با پسرشان را دیدم، گفتم:چرا من یک دیالوگ واقعی با آیلین ننویسم؟که این شد که این گفت‌وگوی کوتاه بین خودم و آیلین کوچولو را نوشتم.+ مامان بریم برام چند تا بلوز جدید بخریم؟- مامان کلی بلوز داری تو کمدت، سال دیگه اینا دیگه اندازت نمی‌شن.+ خوب مامان اونا تکراری شدن.- مامان خوب تکرای بشن، ببین من هر روز همین یه مانتو رو می‌پوشم.+ خوب مامان شخصیت تو با من فرق می‌کنه.- شخصیت؟؟؟+ آره خوب مامان من تکراری پوشیدن رو دوست ندارم. تو با من فرق داری.- 😲😲😲😲پی‌نوشت:این دیالوگ، حاصل یک مکالمه‌ی واقعی با آیلینِ پنج‌شش ساله است.آن شب،من شکل علامت سؤال شدم.و او، شکل یک انسان که خودش را می‌شناسد.حالا که چند سال از آن گفت‌وگو گذشته، تازه می‌فهمم آن چند جمله چقدر برایم معنا داشته‌اند.شاید آن روز، آیلین فقط درباره‌ی لباس حرف می‌زد.اما برای من، چیزی بیشتر از انتخاب یک بلوز در آن جمله‌ها بود:«تو با من فرق داری.»و شاید همین جمله‌ی ساده، یکی از همان تمرین‌های کوچک برای بزرگ شدن باشد؛اینکه بفهمیم دیگری می‌تواند با ما فرق داشته باشد،و خودمان هم می‌توانیم با دیگری فرق داشته باشیم.و شاید این همان جایی باشد که گام صفر و گام یک، بی‌آنکه آیلین بداند، کنار هم ایستاده بودند:خودم را بشناسم؛و بتوانم صدای خودم را به گوش دیگری برسانم.دوستانی که تمایل دارند به جمع باشگاه ملحق بشوند می‌توانند به آیدی دوستمان تهمتن عزیز در بله پیغام بدهند.https://ble.ir/mehradgزهره نایبیزهره نایبیSat, 19 Sep 2026 11:26:32 +0330