نوشته های وحید اسلام پناهی

پرایدم آرزوست

وحید اسلام پناهی — Thu, 07 May 2020 02:09:46 +0430

نمی دونم دقیقا چند ساله بودم، (11یا شاید 12ساله)، که برای اولین بار سوار ماشین خارجی یکی از اقوام شدم. اسم با مسما و قشنگی داشت و به تیپش هم می خورد، چه سرعت و شتاب بالایی و چه طراحی زیبایی، از پیکان دولوکس صفر پدرم خیلی سرتر بود. بدون سر و صدا، تمام سر بالایی ها رو خیلی راحت بالا می رفت. و در کل یه کلاس خاصی به سرنشین هاش می داد. اما هیچ وقت فکر نمی کردم این ماشین قشنگ روزگاری همراه همیشگی مون بشه و بعد تر بلای جونمون و بعد تر و بعد تر بشه مبنا و میزان سنجش تورم.چند وقته که مکررا می شنوم، پراید شده n تومان. همون قوطی کبریت ( البته جسارت نباشه، فقط به خاطر جمع و جور بودنش تشبیه کردم) . با چند تن هم خانواده ( 111و 132و142, ...) که هنوز هم خیلی از تفاوتهاشون رو نمی دونم. این به اصطلاح مهمان ناخوانده که حالا تبدیل به تولید ملی شده، این یار و یاور همیشگی هر ایرانی ( ز گهواره تا گور)، در حال حاضر نماد ما تو همه عرصه هاست. ( علت استفاده از n هم قیمت لحظه ای این عزیزتر از جان است. الان که شما در حال مطالعه این مطلب هستین احتمالا شده n+1 ) دلیل نوشتن این مطلب هم غیرت جریحه دار شده ام بود. آخه چرا این ماشین به این خوبی، باید به این روز بیفته که هم ما رو زجر بده و هم خودش رو. بعد از کلی تفکر، تنها راه حلی که به ذهنم رسید اینه که از همین تریبون، نامه ای به خودرو سازهای روز دنیا بنویسم و چند تا نصیحت برادرانه براشون داشته باشم، تا هم مرهمی باشه به درد من و هم کمکی به این نماد خسته، تا حالا که قرار نیست پراید به اونها برسه ( البته نه از لحاظ قیمتی ) حداقل اونها کمی آهسته تر بروند و هوای این پیرخودرو رو داشته باشن. .... جناب مرسدس بنز جناب بی ام و و جناب تویوتا و ....با سلام و احترام، چه خبرتونه؟ آخه چه خبرتونه؟ چرا اینقدر خودتون رو اذیت می کنین، برا چی مدل های جدید تولید می کنین، حالا مدل جدید اشکالی نداره، ولی چرا اینقدر تغییر ، نهایت جلو داشبورد و چراغ خطرتون رو عوض کنین و یا تهش صفحه کیلومتر. آخه چرا سرمایه هاتون رو هدر میدین، وقتی که سرعت مجاز تو اتوبانها 120 تا بیشتر نیست، چرا رو شتاب و سرعت سرمایه گذاری می کنین. چرا امنیت خوردرو هاتون رو افزایش میدین، وقتی میشه با چهار تا دست انداز درست و حسابی و خوشگل و قلمبه تو نقاط حساس شهر و جاده ها از سرعت ماشینها به صورت هوشمند کم کرد, چرا ترمز abs و هزار تا کوفت زهره مار دیگه. به نظر من همون ماشینهای 40 سال قبلتون رو بسازین مطمئن باشین مردم عاشق نوستالوژی هستن و صف می بندن و دست و پا میشکنن تا خودروهاتون رو بخرن. تازه اگه خبر ندارین بدونین که پولش رو هم می تونین جلو جلو بگیرین ...از من به شما نصیحت از تجربه دیگران استفاده کنین و سرمایه تون رو به هدر ندین. کافی یکم درایت داشته باشین. و السلام... از طرف، یک پراید سوار سابق که حالا با پای پیاده و فانوس به دست دنبال پرایدش می گرده...کجایی دقیقا کجایی

چطور قدر جوونی رو بدونم؟

وحید اسلام پناهی — Fri, 01 May 2020 23:27:10 +0430

جوانی کجاییاز زمانی که می شد بهم گفت جوون، این حرف رو هر از چند گاهی از افراد مسن تر، غریبه و یا آشنا می شنیدم که با حسرت می گفتند << قدر جوونی ات رو بدون >> اوایل که می شنیدم با خودم می گفتم، هنوز جوون نشدم موقع اش که برسه و جوون بشم قدرش رو می دنم. چشم بهم زدنی تولد 24و 25و 26 و ... سالگی اومد و رفت و من هنوز نفهمیده بودم چطور قدر جوونی ام رو بدونم. با خودم گفتم اینجوری نمیشه باید از کسی بپرسم، ظاهرا به تنهایی نمی تونم به این راز و معمای پیچیده پی ببرم. در ضمن اگه دیر بجنبم دیگه کار از کار می گذره و از جوونی هم خبری نیست.یادمه یک بار تو اتوبوس کنار یه پیرمرد که چند تا نون هم تو دستش بود نشستم. سر صحبت رو باز کردم و بعد از یه گپ و گفت کوتاه رفتم سر اصل مطلب که، به نظر شما چطور قدر جوونی ام رو بدونم؟پیرمرد بدون معطلی جواب داد: کار کن پسرم کار، من اگه جوونی ام زیاد کار می کردم الان این وضعیت رو نداشتم، تا میتونی از نیروی جوونی استفاده کن و پول در بیار تا زمان پیری مثل من درمونده نشی. تو همون روزها، چند بار دیگه هم از نفرات مختلف همین سوال و دغدغه اصلی ام رو پرسیدم ولی هر دفعه یه جواب متفاوت می شنیدم. یکی می گفت درس بخون، یکی دیگه می گفت ورزش کن و دیگری می گفت .... خلاصه اینکه من جواب قانع کننده ای به دست نیاوردم و هر کسی از دید و تفکر و موقعیت خودش به سوال من جواب می داد. گذشت و گذشت تا اینکه احساس کردم از سن جوونی خارج شدم، چون دیگه کسی بهم اون جمله معروف رو نمی گفت.نتیجه اخلاقی اینکه؛ قطعا من هیچ وقت به هیچ کس نخواهم گفت، قدر جوونی ات رو بدون.اما به عوضش خواهم گفت:اگه سعی کنی از دیروزت بهتر باشی اونهم تنها در مقایسه باخودت، اون موقع تا ابد جوونی.

کودکی و جنگ

وحید اسلام پناهی — Wed, 29 Apr 2020 10:09:45 +0430

کوچیکتره اومد جلو گفت: عمو پلاستیک کهنه داری؟ چهره دو تا بچه با دو تا کیسه خالی تو تاریکی شب واضح نبود اما بهشون می خورد که حدودا 8 تا 9 ساله باشن.از اونجایی که همیشه زباله خشک خونه م رو برا این جور موارد کنار می زارم. بدون مکث گفتم آره با من بیاین. کوچیکتره با خوشحالی به بزرگتره گفت بیا بیا ... آخ جون. در فاصله 100متری که تا خونه داشتیم. کوچیکتره که معلوم بود زبر و زرنگتره، گفت: هیچی کار نکردیم خدا خیرت بده عمو. پرسیدم بچه کجایین؟به آرومی جواب داد افغانستان. البته منظور من محله شون بود چون اصلا به لهجش نمی خورد متولد افغاستان باشه. پرسیدم: چند وقته ایرانی؟ اشاره کرد به بزرگتره و گفت: این تازه اومده. ولی من چهار ساله اومدم. چشماش از خوشحالی برق می زد و با توجه به صمیمیتی که داشت، می خواست مدام سر صحبت رو با من باز کنه. اما بزرگتره اهل صحبت نبود و فقط نگاه می کرد و پا به پای ما میومد. رسیدیم در خونه. داخل شدم و هر چی زباله خشک داشتم جمع کردم آوردم .کوچیکه می خندید و ذوق کرده بود و بزرگتره خیلی سنگین و رنگین فقط تماشا می کرد. گفتم: من افغانستان رو خیلی دوست دارم. همونطور که با تعجب نگاهم می کرد با خوشحالی گفت: شما هم افغانستانی هستی...زباله های خشک رو جلو در گذاشتم و گفتم: نه ولی افغانستانیها رو دوست دارم و همچنین دوست دام یه سفر به اونجا برم و کشورتون رو از نزدیک ببینم.با لبخندی به لب گفت: اونجا خیلی سرسبز تر از اینجاست، اینجا خشکه. پرسیدم چطوری اومدین ایران؟ جواب داد، من و بابام قاچاقی اومدیم اما مادرم اونجا موند. چرا اومدین مگه اونجا هنوز مشکل جنگ وجود داره مگه اونجا کار نبود؟لبخندش برا اولین بار محو شد، تو چشماش اشک جمع شد آرنجش رو جلو چشماش گرفت تا من گریه اش رو نبینم و صورتش رو به طرف دیگه برگردوند... و بزرگتره همچنان تو چشمای من نگاه می کرد.با خودم گفتم این چه سوالی بود کردم . از ناراحتی خم شدم و حواسم رو به خرت و پرتهایی که آورده بودم پرت کردم. صورتش رو تمیز کرد و با هم دیگه زباله های خشک رو تو کیسه شون جاسازی کردند.بزرگتره برا اولین بار صحبت کرد و خیلی جدی گفت دس شما درد نکنه. و بعد با سرعت در تاریکی کوچه محو شدند و رفتند. من موندم و غم کشور همسایه افغانستان....کودکان و سایه شوم آوارگی جنگ

رویایی نیمه تمام...

وحید اسلام پناهی — Wed, 15 Apr 2020 13:25:29 +0430

سال 2014 و شروع سفر کارلوس با دوچرخه، 4 سال پیش از بارسلون اسپانیا استارت زده و چند ماهی میشد که وارد ایران شده بود.من این شانس را داشتم که دو روز همراه او باشم. دو روزی که در ذهن من به اندازه یک عمر جا باز کرد.تولد 28 سالگی اش را در با هم گرفتیم اما تجربه اش به اندازه نصف دنیایی بود که با دوچرخه سفر کرده بود .کسی که شغل دامپزشکی را برای تحقق بخشیدن به رویاهاش رها کرده بود...رویای زندگی در سراسر دنیا ...پس از خداحافظی با کارلوس نصف قلب من هم با او رفت، برای اولین بار حس حسادت وجودم رافرا گرفت..آیا می توان بدون وابستگی به شغل و خانه و شهر .... زندگی کرد.چطور یک دوچرخه و دو خورجین تمام دلبستگی و وابستگی کارلوس به دنیا بود...توسط ایمیل و از طریق سایتی که ایجاد کرده بود، ارتباطم را او برقرار نگه داشتم و از دیدن عکسهایش لذت می بردم. در ادامه سفر از ایران به ترکمنستان، ازبکستان، قزاقستان، مغولستان، چین و .. ویتنام همراه او بودم...سفر دور دنیا با دوچرخهتا اینکه چند ماهی سایتش بروز نشد، به گمانم اتفاقی افتاده بود زیرا به ایمیلم نیز پاسخ نداد.بعد از مدتی به واسطه کامنت یکی از دوستانش خبر دار شدم که متاسفانه کارلوس در کشور میانمار و در حال استراحت در چادرش مورد حمله و سرقت وسایل ( دوچرخه، دوربین و ... ) توسط چند دزد محلی قرار گرفته است.شوک عجیبی به من وارد شد. و تا زمانی که خبر بهبود یافتن و برگشت به شهرش را دریافت نکردم، نگران و دلواپس او و رویایش بودم.خاطرم هست زمانی که در ایران بود، در طول هم صحبتی با او چندین بار این تاکید را از او شنیدم که 98 درصد مردم دنیا خوب هستند.پس از این حادثه این پرسش برای من پر رنگ شد که آیا واقعا همینطور است؟خدا را شکر خبر بهبودیش را دریافت کردم .دریافت ایمیل کارلوس پس از یک سالبعد از آن اتفاق ناگوار و اطمینان از بهبودی اش ، از او درباره نظریه اش پرسیدم. با کمال تعجب، همچنان بر عقیده خود استوار بود و گفت حادثه ای که برای من اتفاق افتاد به دلیل برخورد من با آن 2 درصد اقلیت بد بود و همچنان می گویم 98 درصد مردم خوب هستند.اکنون با توجه به آسیب جدی که به او وارد شده، از از آرزویش باز مانده، ولی او همچنان پس از بازگشت به شهر و دیار خود (بارسلونا) با عشق به زندگی اش ادامه می دهد. و به دنبال رسیدن به رویای دیگر است..... آدم خوب تو دنیا زیاده و اگر هم بدی هست سر قدرت و ثروته... رویاها هیچ وقت تموم نمیشن... هیچ وقت برا رسیدن به رویا و هدف دیر نیست، یه خورده اراده میخواد و البته یکم گذشتن از مادیات.... یکی از رازهای داشتن و رسیدن به آرزوهای قشنگ، دوستان خوبه....از دستاوردهایی که آشنایی و هم صحبتی با این قبیل دوستان ( طبیعت گرد و جهان گرد عاشق) برایم به ارمغان آورد، تغییر نگرش نسبت به زندگی و احساس داشتن آرزویی مشابه بود.لذا من هم با دیدن انرژی های مثبت سفر و طبیعت، در اوقات فراقت چند سفر بین شهری با دوچرخه و همچنین طبیعت گردی های فراوان به مناطق دیدنی انجام دادم.که همگی تبدیل شدن به بهترین خاطرات زندگیم ...فرار از دود و ماشین

پرسشگری، خوب یا بد

وحید اسلام پناهی — Wed, 08 Apr 2020 12:22:25 +0430

من هنوز منظور نیچه رو از این جمله نفهمیدم که گفته:" کسی که در زندگی چرایی دارد با هر چگونه ای خواهد ساخت."انتهای یکی از پستهای اجتماعی نوشته شده بود " التماس تفکر.....! ! ! ! " بنظرم جالب اومد و تصمیم گرفتم از فردا کمی بیشتر به مسائل پیرامونم فکر کنم .از خونه بیرون اومدم و استارت تفکر زدم. تصمیم گرفتم هر چی رو که می بینم و به نظرم مهم رو میاد براش یه چرا و پرسش طرح کنم.از کنار خونه یکی از همسایه ها رد شدم که چند وقت پیش از همسرش جدا شده بود. با خودم گفتم اینم موضوع اول، چرا طلاق در جامعه زیاد شده، چرا ....؟به پیاده رو رسیدم، رو درخت باغچه یه کاغذ چسبونده بودند، به این مضمون : " لعنت بر کسی که اینجا آشغال بریزد" . چرا حقوق دیگران را رعایت نمی کنیم، چرا فقط به فکر راحتی خودمونیم، چرا ....؟سر خیابون که رسیدم از دود ماشین ها نفسم بند اومد، چرا حمل ونقل عمومی ضعیفه چرا بنزین بی کیفته چرا ترافیکه، چرا فضای سبز نسبت به گسترش فضای شهری کمه، چرا ...؟کنار سطل زباله اون طرف خیابون، خانمی با سر و وضع ژولیده، زباله ها رو به امید پیدا کردن ضایعات بدرد بخور می گشت و یک کیسه بزرگ هم کنارش بود. اگه این خانم بچه داشته باشه بچه هاش چه وضعیتی دارن و چه آینده ای در انتظارشونه. چرا این شخص به اینجا رسیده چرا...؟از تو اتوبوس دیدم سر یه چهارراه، دو تا ماشین با هم بر خورد کردن و راننده هاش یقه همدیگه رو گرفتن. چرا اخلاق تو جامعه کمرنگ شده . چرا....؟هنوز ساعتی از شروع تفکراتم نگذشته بود که دیدم پنج شش تا موضوع در خصوص اخلاق و فرهنگ و سلامت و امنیت و ...... ذهنم مشغول کرده و اگه بخوام به این موضوعات فکر کنم از کار و زندگی می افتم.لذا، زاویه دیدم عوض کردم تا شاید بتونم موارد مثبتی هم پیدا کنم، یهو چشمم افتاد به تابلویی که روی پل عابر پیاده نصب شده بود و روی آن نوشته بود "محمد عزیز، تبریک میگم"پرسش های عجیبی در ذهنم نقش بست. آیا روز تولد محمد بوده؟ .... و یا محمد ازدواج کرده ؟در همین احوال بودم که پسری ده ، یازده ساله با لباسهای کهنه جلویم سبز شد و تقضای کمک کرد، منم بدون فوت وقت پولی از جیب در آوردم و تو دستش گذاشتم و با تبسمی بر لب گفتم: " التماس دعا... "تازه فهمیدم هیچ مشکلی وجود نداره و همه این مسائل و مشکلات ناشی از ذهنهای پرسشگره، پس سعی کردم با تمرین زیاد از افکار منفی بگذرم و دور چراهای پر دردسری که ممکنه جلوم سبز بشه خط قرمز بکشم. و فقط به پرسشهایی فکر کنم که ساده تره ...و عاقبتم شد، همینی که هست، ساده اندیشی که در قبال جامعه هیچ مسئولیتی رو احساس نمیکنه و فقط به فکر خودشه.

هم پیمانی ترس و تقدیر- جبر و اختیار

وحید اسلام پناهی — Wed, 08 Apr 2020 11:57:55 +0430

چه زود گذشت ...زندگی را در طبقه بالای ساختمان متروکی آغاز کردم. از آن بالا و از داخل خانه در کنار پدر و مادر همه چیز آرام به نظر می رسید. نه دغدغه نان بود و نه آب، مشکل از جایی شروع شد که توانستم از خانه خارج شوم.از اولین روزهای جدایی به خاطرم می آید. هوای به شدت سردی بود و من از همان روزهای نخستین تولدم در شهر، به آدمها و به سر و صدای ماشینها و نفس کشیدن در در دود و دم عادت کرده بودم.همیشه پیدا کردن غذا و آب برایم سخت بود. ولی بالاخره چیزی هر چند اندک پیدا می شد.روزی، به کبوتری که به همراه دسته ای از کبوتر ها در حال پرواز بود دل بستم. تا به خود آمدم، اسیر و زندانی در قفس بودم. زندگی جدیدی برایم آغاز شد اما هیچگاه از فکر فرار غافل نبودم ولی آیا بدون پر و بال، گریز ممکن است.چند ماهی گذشت پرهای کشیده شده بالهایم کم کم رشد کرد دیگر می توانستم بپرم اما من حالا تبدیل به کبوتر بوم شده بودم و به شرایط جدید، وابسته.روزها چند ساعتی را با کبوتران دیگر می پریدیم، پارچه سیاه هر از چند گاهی به هوا پرتاب می شد و این علامتی بود مبنی بر اینکه صاحبمان هنوز لذت کافی را از پرواز و چرخیدن ما به دور خانه اش نبرده است.استراحت تا زمان اجازه فرود صاحب و اربابمان ممنوع است.آزادی را به بهای خوراک آماده و خانه گرم از دست داده ام. عادت کردن به شرایط موجود باعث شد، علاوه بر اینکه فکر فرار به ذهنم نرسد، احساس کنم از شرایط موجود راضی ام.در حال پرواز با دسته کبوتران خانگی همواره به انبوه درختان باغی در فاصله نه چندان دور، نیم نگاهی داشته ام. جوی آب و غذای کافی از دور دست نمایان است.اما دریغ از جرات انتخاب مسیری جدید زیرا همواره این شرایط موجود است که مرا با خود همراه می سازد. و این من هستم که دیر زمانیست با هر شرایطی وفق پیدا می کنم و با خوشحالی هر چه تمام این سازگاری را هنر و توانایی خود می بینم. و همواره در ذهن خود می گویم، چه خوب و چه بد، تقدیر تصمیم گرفته که کجا به دنیا بیایم و چطورزندگی کنم .به گمانم، توطئه ای در کار است. شاید، ترس و تقدیر با هم پیمان بسته اند، تا مرا پایبند و دلبسته اکنون کنند.آزادی

خیلی دور و خیلی نزدیک یک روز معمولی

وحید اسلام پناهی — Wed, 08 Apr 2020 10:29:59 +0430

هر روز در بازگشت از محل کار به منزل مسیر مشخص و تکراری را طی می کردم. ابتدا خیابانی شلوغ، سپس مترو و بعد از آن کوچه پس کوچه های خلوت.یکی از روزهای تکراری که از مترو که پیدا شدم، احساس تازه ای به من دست داد. بوی بهار همه جا به مشام می رسید و نم نم باران جلوه ای تازه به مسیر همیشگی ام داده بود. اردیبهشت ماه بود...کوچه مثل همیشه خلوت و ساکت و من آهسته قدم بر می داشتم. در کنار ساختمانی با دیوار آجری بلند توجه ام به یک جفت کبوتر چاهی عاشق جلب شد که به جمع آوری خار و خاشاک برای ساخت و تکمیل لانه مشغول بودند. چه لذت بخش بود تماشای تکاپوی آنها، و زیباتر اینکه گهگاهی رقص کنان به دور هم میچرخیدند و قربان صدقه هم نیز میرفتند .کمی جلوتر موش کوچکی که تکه غذایی در دهان داشت جسورانه و باسرعت هر چه تمام تر خود را از آن سوی کوچه به باغچه کنار پیاده رو رساند و در درون بوته هایی که احتمالا در آنجا خانه داشت مخفی شد، تا به حال اینقدر از دیدن این حیوان به اصطلاح ما آدمها موذی، هیجان زده نشده بودم، به یاد کارتونهای کودکیم افتادم و لبخندی بر لبانم نقش بست.جلوتر در باغچه ای کوچک برگهای سبز شمشادها و پیچکها به مانند چشمان نوزادی تازه متولد شده برق می زدند. به قول شاعر همه تن چشم شدم... آنقدر حواسم به محیط اطرافم بود که حتی زیر قدمهایم را نیز رصد می کردم.آن طرف، کرم کوچکی با ریتم آهنگینی که با آواز قناری همراه بود. روی موزاییکهای خیس به این طرف و آن طرف می خزید گویی سرمست از آب بارن به گردش آمده بود. به دنبال قناری گشتم. او محصور در قفس بالکن همسایه بود.آنروز همه چیز را از نزدیک و با دقت نگریستم، از آن معدود روزهایی که برای دقایقی زندگی و آنچه را که هر روز در اطرافم اتفاق می افتد را دیدم و شنیدم و حس کردم.بعد از رسیدن به منزل در تنهایی و سکوت نیز به دور دستها سفر کردم و از سیاره ای دیگر به زمین نگریستم. کبوتر و موش و کرم و قناری و همچنین خود را دیدم که به زندگی مشغول بودیم، همانگونه که از میلیونها سال قبل از ما نیز موجودات به همین منوال زندگی کرده اند و در آینده نیز خواهند بود.اما در نهایت این هنر ماست که بتوانیم در هر لحظه از زمان، تمام این بودنهای در حال گذر را عاشقانه درک کنیم، بیاندیشیم و به زیبایی های آن پی ببریم...گاهی هم از دور به دنیا نگاه کنیم