https://virgool.ir/feed/@uissa1400fa2026-11-12 08:26:09https://files.virgool.ir/upload/users/4325315/avatar/avatar.pnghttps://virgool.ir/@uissa1400https://virgool.ir/@uissa1400/گزارش-نشست-اعضای-هیات-مدیره-اتحادیه-انجمن-های-علوم-اجتماعی-ایران-با-معاون-اول-رئیس-جمهور-ehqjopwvrh7oنشست اعضای هیات مدیره اتحادیه انجمن‌های علوم اجتماعی ایران و شماری از روسای انجمن‌های عضو اتحادیه با آقای دکتر عارف معاون اول رئیس‌جمهور درروز پنجشنبه اول آبان ۱۴۰۴ برگزار شد.در آغاز جلسه، دکتر هاشمی معاون اجتماعی معاون اول، ضمن خوش‌آمدگویی به حاضران، از تلاش‌های اساتید علوم اجتماعی تقدیر کرده و این اقدامات را در بهبود سرمایه اجتماعی کشور مؤثر دانست. ایشان به بیانیه منتشرشده از سوی اتحادیه درباره شرایط دشوار و پیچیده کشور اشاره کرد و آن را واقع‌بینانه، راهبردی، ارزشمند و حاوی توصیه‌هایی مهم برای مردم و حاکمیت توصیف نمود. دکتر هاشمی تأکید کرد که اتحادیه و انجمن‌های علمی بخشی از سرمایه علمی و ملی کشور هستند که می‌توانند در حوزه‌های تخصصی و سیاست‌گذاری مؤثر باشند.سپس دکتر سیدحسین سراج‌زاده (رئیس اتحادیه انجمن‌های علوم اجتماعی ایران) با تشکر از میزبانی جلسه اظهار داشت که اعضای هیئت‌مدیره اتحادیه و روسای انجمن‌ها برای طرح دغدغه‌های علمی و اجتماعی و هم‌فکری در این نشست حضور دارند. ایشان ضمن معرفی اتحادیه که اکنون شامل ۱۸ انجمن علمی است، به روند دشوار ثبت رسمی آن از سال ۱۴۰۱ و محدودیت‌های ناموجه اشاره کرد و مسئله تأیید صلاحیت هیئت‌مدیره انجمن‌های علمی به عنوان نهادهای مدنی، توسط نهادهای دولتی را فاقد وجاهت و مغایر با روح فعالیت‌های مردم‌نهاد و مدنی دانست و پرسید چرا باید هیات مدیره انجمن‌های علمی که منتخب اجتماع علمی هستند، مثل مشاغل حساس دولتی تلقی شوند و در فرایند تایید صلاحیت قرارگیرند. دکتر سراج‌زاده تأکید کرد رشته‌های علوم انسانی ماهیتی متفاوت از علوم پایه و فنی مهندسی دارند و مخاطبان آنها در دو حوزه سیاست‌گذاری و حوزه عمومی قرار دارند؛ ازاین‌رو، فعالیت‌های اهل علوم علوم انسانی و اجتماعی در جامعه و حوزه عمومی و داشتن رویکرد انتقادی بخشی از نقش ضروری علمی آنهاست و برای ایفای این نقش بهرمندی از آزادی‌های آکادمیک امری ضروری است. او به نمونه‌هایی از این ایفای نقش اشاره کرد؛ از جمله انتشار نامه‌های سرگشاده و بیانیه‌‌هایی مثل نامه به انجمن بین‌المللی جامعه‌شناسی در جریان جنگ دوازده‌روزه که منجر به انتشار نامه محکومیت اسرائیل توسط آن انجمن شد، بیانیه و هشدار درباره تعطیل شدن خانه اندیشمندان علوم انسانی ایران، و اخیرا، بیانیه درباره شرایط خطیر داخلی و بین‌المللی کشور با عنوان فراخوانی برای خردورزی، انسجام و عاملیت جمعی.در ادامه، دکتر غلامرضا کریمی (عضو هیئت‌مدیره اتحادیه و انجمن علوم سیاسی ایران) بر اهمیت بیانیه اخیر اتحادیه تأکید کرد و گفت در شرایط حساس کنونی نیاز به فراخوانی برای خردورزی و انسجام اجتماعی احساس می‌شود. ایشان خاطرنشان کرد که با وجود تأکید دولت بر وفاق اجتماعی، این مفهوم هنوز در دستور کار اصلی قرار نگرفته است و در نهادهایی مانند آموزش‌وپرورش و دانشگاه‌ها می‌توان با تغییر گفتمان، فضای راکد موجود را بهبود داد.دکتر اکرم قدیمی (رئیس انجمن ترویج علم ایران) نیز ضمن معرفی انجمن ترویج علم و دستاوردهای آن، بیان کرد که هنوز مفهوم «ترویج علم» برای بسیاری از دانشگاهیان روشن نیست و ابتدا باید این مفهوم تبیین شود، چراکه رسالت علم درون‌جامعه‌بودن است. ایشان همچنین به چالش‌هایی مانند پایین بودن حقوق اعضای هیئت علمی اشاره کرد و افزود که انجمن‌های علمی می‌توانند بازوی مشورتی دولت باشند.دکتر شیرین احمدنیا (رئیس انجمن جامعه‌شناسی ایران) در سخنان خود تأکید کرد که رسالت جامعه‌شناسان رساندن صدای جامعه است، اما متأسفانه برای ایفای این نقش محدودیت‌های جدی وجود دارد. وی توضیح داد که برگزاری نشست‌ها در دانشگاه‌ها با موانع اداری و امنیتی روبه‌روست و حتی پس از تأیید رئیس دانشکده، ممکن است حراست‌ها از برگزاری برنامه‌ای جلوگیری کند. دکتر احمدنیا افزود، اگر نتوانیم درباره مشکلات جامعه سخن بگوییم، عملاً از انجام رسالت علمی خود بازمانده‌ایم.دکتر نعمت‌الله فاضلی (رئیس انجمن مطالعات صلح ایران) در ادامه با طرح مفهوم «ذخیره دانایی» گفت: در ایران ذخیره دانایی فراوان است اما تقاضا برای آن اندک. ایشان پیشنهاد کرد نظام حکمرانی باید متقاضی این ذخیره دانایی شود، چراکه انجمن‌های علمی می‌توانند مفاهیم و راهکارهای مؤثری برای بهبود حکمرانی ارائه دهند. وی همچنین از مفهوم «صلح ایرانی» یاد کرد و آن را یکی از بنیان‌های فکری لازم برای حکمرانی بهتر در ایران دانست.دکتر حمیدرضا رحمانی‌زاده دهکردی (بازرس اتحادیه و عضو هیئت مدیره انجمن مطالعات صلح) نیز اظهار داشت که وظیفه علوم اجتماعی پیش از نقد، توصیف است و باید بتوانیم واقعیت‌ها را بدون پیش‌داوری بیان کنیم. ایشان بر لزوم رفع حساسیت‌های سیاسی از فعالیت‌های صنفی انجمن‌ها تأکید کرد.دکتر سید عبدالامیر نبوی (دبیر کمیسیون انجمن‌های علمی ایران) با اشاره به مشکلات حقوقی موجود، گفت: استعلام‌های مربوط به انجمن‌ها مبنای قانونی مشخصی ندارد. همچنین در «درگاه ملی مجوزها»، اتحادیه‌ها به‌عنوان کسب‌وکار تلقی شده‌اند و این موضوع مانع ثبت رسمی و فعالیت‌های آنهاست. همچنین می‌توان از دانشگاه‌ها خواست تا زمینه استقرار انجمن‌ها و اتحادیه‌های علمی را در فضای خود فراهم کنند و آنان را در این زمینه تشویق نمود.در ادامه، دکتر محمد عفتی (بازرس اتحادیه و عضو انجمن علمی توسعه روستایی ایران) پیشنهاد کرد که دولت ارتباط نظام‌مندتری با انجمن‌های علمی برقرار کند و نظرات آنها را در شوراهای سیاست‌گذاری لحاظ نماید.دکتر رسول صادقی (عضو هیئت‌مدیره اتحادیه و عضو هیئت مدیره انجمن جمعیت‌شناسی ایران) به دو چالش اساسی در سیاست‌گذاری جمعیتی اشاره کرد: نخست، «واپسماندگی سیاستی» و دوم، «تسلط شبه‌علم». ایشان افزود که در موضوع مهاجرت، سیاست‌های فعلی صرفاً به مهاجران ورودی افغان محدود شده و از مسائل مهمی چون مهاجرت نخبگان، مهاجرت داخلی و روند سریع سالمندی جامعه غفلت شده است.سپس دکتر سیدحسن موسوی چلک (رئیس انجمن مددکاران اجتماعی ایران) سخنان خود را در دو محور «مسئولیت‌پذیری» و «مطالبه‌گری» مطرح کرد و یادآور شد که انجمن مددکاران اجتماعی در ۶۴ سال فعالیت خود همواره در کنار مردم بوده است؛ و با اشاره به آمار بالای طلاق، خشونت و خودکشی، بر ضرورت تقویت نظام چندلایه تأمین اجتماعی تأکید کرد.در ادامه، دکتر علی ربیعی (عضو هیئت‌مدیره اتحادیه و رئیس انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات) جمع‌بندی جلسه را ارائه داد. ایشان بر ضرورت شکل‌گیری «دولت اجتماعی» تأکید کرد و گفت: مسائل اجتماعی صرفاً محدود به حوزه خاصی نیستند و موضوعاتی چون آب و خاک نیز ابعاد اجتماعی دارند. دکتر ربیعی افزود که برای مواجهه با وضعیت رکود و تعلیق موجود، باید سیاست‌های «تاب‌آوری معیشتی» و «تاب‌آوری ذهنی و اجتماعی» تقویت شود.در پایان، دکتر عارف ضمن تشکر مجدد از حاضران، اظهار داشت که اتحادیه انجمن‌های علوم اجتماعی ایران می‌تواند در ارائه پیشنهادهای سیاستی مبتنی بر نیازهای جامعه بازوی مؤثری برای دولت باشد. وی تأکید کرد که دولت رویکردی دانشگاهی دارد و باید رابطه‌ای دوسویه و منظم میان دانشگاه و دولت برقرار شود. دکتر عارف افزود: متخصصان علوم انسانی در برنامه‌ریزی کشور جایگاه شایسته خود را نیافته‌اند و باید برای رفع این شکاف، سازوکار همکاری مؤثری ایجاد شود (مشروح سخنان آقای دکتر عارف در پست زیر آمده است).در پایان قرارشد در یک کارگروه اجرایی مسائل مطرح شده‌ی مربوط به انجمن‌ها پی‌گیری شود.union social scienceunion social scienceWed, 29 Oct 2025 13:37:11 +0330