https://virgool.ir/feed/@tavanadتواناد به توانمندسازی دانش آموزان کمک می کند.fa2026-11-11 21:47:05https://files.virgool.ir/upload/users/3290835/avatar/UH6RQT.pnghttps://virgool.ir/@tavanadhttps://virgool.ir/@tavanad/چرا-جدا-شدن-از-گوشی-این-قدر-سخت-است-نگاهی-به-ماجرا-از-دریچه-ی-علوم-اعصاب-hb3hsqvts18q«فقط پنج دقیقه دیگه!»اگر فرزند داشته باشید، احتمالاً این جمله را بارها شنیده‌اید. شاید هم خودتان برای چک کردن یک پیام، گوشی را برداشته‌اید اما ناگهان متوجه شده‌اید که نیم ساعت از زمانتان در اینستاگرام یا شبکه‌های اجتماعی گذشته است.در چنین موقعیت‌هایی معمولاً اولین چیزی که به ذهنمان می‌رسد این است که «اراده‌مان ضعیف شده» یا «بچه‌ها دیگر خودکنترلی ندارند.»اما آیا واقعاً مشکل فقط کمبود اراده است؟علوم اعصاب (نوروساینس) پاسخ جالبی به این سؤال می‌دهد. بسیاری از رفتارهایی که امروز در استفاده از تلفن همراه می‌بینیم، نتیجه‌ی طبیعی نحوه‌ی کارکرد مغز انسان هستند. به همین دلیل، برای مدیریت استفاده از گوشی، قبل از هر چیز باید مغزمان را بهتر بشناسیم. قبل از پیدا کردن راه‌حل، باید علت را بشناسیمفرض کنید خودرویی روشن نمی‌شود.اگر بدون پیدا کردن علت، فقط هر بار باتری را عوض کنید، احتمالاً مشکل هم‌چنان باقی می‌ماند؛ چون شاید اصلاً ایراد از باتری نباشد.رفتارهای انسان هم دقیقاً همین‌طور هستند.تا زمانی که ندانیم چرا مغز ما به سمت گوشی کشیده می‌شود، راهکارهایی مانند «گوشی را کنار بگذار» یا «کمتر استفاده کن» معمولاً دوام زیادی نخواهند داشت.خبر خوب این است که علاقه‌ی ما به گوشی، لزوماً نشانه‌ی ضعف شخصیت یا بیمار بودن مغز نیست.در واقع، مغز انسان به گونه‌ای تکامل یافته که به محرک‌های جدید، متنوع، سریع و غیرقابل پیش‌بینی توجه ویژه‌ای نشان دهد. تلفن همراه و شبکه‌های اجتماعی دقیقاً بر اساس همین ویژگی طراحی شده‌اند.به همین دلیل است که تقریباً همه‌ی ما، صرف‌نظر از سن و سال، ممکن است جذب آن‌ها شویم.اما تفاوت افراد در این نیست که چه کسی جذب گوشی می‌شود؛ تفاوت در این است که چه کسی می‌تواند این کشش را مدیریت کند. مغز عاشق پاداش‌های غیرمنتظره استبرای درک بهتر موضوع، اجازه بدهید یک آزمایش ذهنی انجام دهیم.دو ظرف قرعه‌کشی را تصور کنید. داخل ظرف اول، روی همه‌ی برگه‌ها دقیقاً یک جمله نوشته شده است: «شما یک میلیون تومان جایزه می‌برید.» فرقی نمی‌کند کدام برگه را بردارید؛ نتیجه همیشه یکسان است.اما داخل ظرف دوم، روی هر برگه یک جایزه‌ی متفاوت نوشته شده است. ممکن است یکی سفر باشد، یکی کتاب، یکی دوچرخه و یکی هم همان یک میلیون تومان.به نظر شما کنجکاوی شما برای برداشتن برگه از کدام ظرف بیشتر است؟بیشتر افراد ظرف دوم را انتخاب می‌کنند.چرا؟ چون مغز انسان عاشق غافلگیری است.وقتی نتیجه‌ی یک رفتار قابل پیش‌بینی نباشد، سیستم پاداش مغز فعال‌تر می‌شود و ما تمایل بیشتری پیدا می‌کنیم آن رفتار را تکرار کنیم.دقیقاً به همین دلیل است که بارها گوشی را برمی‌داریم تا ببینیم آیا پیام جدیدی آمده؟ آیا ویدیوی جالبی منتشر شده؟ آیا کسی برایمان نظری نوشته است؟هر بار که صفحه را بالا و پایین می‌کنیم، در واقع داریم یک «برگه‌ی جدید» از همان ظرف دوم برمی‌داریم. دوپامین؛ سوخت انگیزه، نه هورمون شادیدر اینجا معمولاً نام دوپامین مطرح می‌شود.برخلاف تصور رایج، دوپامین «هورمون شادی» نیست. دوپامین بیشتر یک ناقل عصبی است که در ایجاد انگیزه، انتظار پاداش و یادگیری نقش مهمی دارد.وقتی مغز احتمال می‌دهد که قرار است اتفاق جالبی بیفتد، فعالیت سیستم دوپامینی افزایش پیدا می‌کند.به همین دلیل، گاهی حتی منتظر بودن برای دیدن یک پیام جدید می‌تواند از خود پیام هیجان‌انگیزتر باشد.شبکه‌های اجتماعی و بسیاری از بازی‌های دیجیتال دقیقاً از همین ویژگی استفاده می‌کنند.اعلان‌ها، لایک‌ها، ویدیوهای کوتاه، اسکرول بی‌پایان و پیشنهادهای هوشمند، همگی به گونه‌ای طراحی شده‌اند که هر چند ثانیه یک بار حس کنجکاوی ما را دوباره فعال کنند.از نگاه مغز، هر بار اسکرول کردن یعنی: «شاید این بار چیز جالب‌تری منتظر من باشد...»و همین «شاید» باعث می‌شود دستمان دوباره صفحه را بالا بکشد. چرا کودکان بیشتر از حرف‌های ما، رفتار ما را یاد می‌گیرند؟تا حالا برایتان پیش آمده که با دیدن خمیازه کشیدن یک نفر، خودتان هم خمیازه بکشید؟یا وقتی کسی با صدای بلند می‌خندد، بدون اینکه دلیل خنده را بدانید، شما هم لبخند بزنید؟حتی گاهی وقتی فیلمی می‌بینیم که شخصی زمین می‌خورد یا دستش آسیب می‌بیند، ناخودآگاه بدن خودمان هم منقبض می‌شود؛ انگار ما درد را احساس کرده‌ایم.این اتفاق‌ها تصادفی نیستند.مغز انسان از ابتدای تولد، بخش بزرگی از مهارت‌هایش را از طریق مشاهده یاد می‌گیرد. به همین دلیل است که نوزاد، قبل از اینکه بتواند حرف بزند، حالت چهره، لحن صدا و رفتار اطرافیانش را تقلید می‌کند.پژوهشگران معتقدند بخشی از این توانایی با شبکه‌ای از سلول‌های عصبی مرتبط است که به آن‌ها نورون‌های آینه‌ای (Mirror Neurons) گفته می‌شود. این نورون‌ها احتمالاً در یادگیری مشاهده‌ای، همدلی و تقلید برخی رفتارها نقش دارند؛ هرچند دانشمندان هنوز در حال بررسی دقیق نقش آن‌ها هستند و نباید همه رفتارهای تقلیدی را فقط به این نورون‌ها نسبت داد.اما یک نکته تقریباً قطعی است:کودکان بسیار بیشتر از آنکه به حرف‌های ما گوش بدهند، رفتار ما را مشاهده می‌کنند.به همین دلیل، اگر هر روز به فرزندمان بگوییم: «کمتر گوشی دستت بگیر.»اما خودمان هنگام غذا خوردن، تماشای تلویزیون، صحبت با دیگران یا حتی چند دقیقه قبل از خواب، مرتب گوشی را چک کنیم، مغز کودک یک پیام متفاوت دریافت می‌کند: «پس گوشی واقعاً چیز مهمی است؛ چون بزرگ‌ترها هم نمی‌توانند آن را کنار بگذارند.»در واقع، فرزندان بیش از آنکه از توصیه‌های ما یاد بگیرند، از سبک زندگی ما یاد می‌گیرند.شاید به همین دلیل است که سعدی قرن‌ها پیش گفته بود: «صحبتِ صالح تو را صالح کند/صحبتِ طالح تو را طالح کند.»امروز علوم اعصاب و روان‌شناسی هم، با زبانی متفاوت، بر اهمیت محیط و الگوهای رفتاری تأکید می‌کنند.بنابراین، اگر می‌خواهیم استفاده فرزندمان از گوشی تغییر کند، اولین کسی که باید تغییر کند، خود ما هستیم. پس راه‌حل چیست؟حالا که علت را شناختیم، می‌توانیم سراغ راهکار برویم.اگر بخواهیم تنها با نصیحت کردن یا تنبیه کردن، استفاده از گوشی را کم کنیم، احتمال موفقیت زیاد نیست؛ زیرا هنوز محیطی را که مغز در آن تصمیم می‌گیرد تغییر نداده‌ایم.راهکار مؤثر این است که محیط را طوری طراحی کنیم که تصمیم درست، ساده‌تر از تصمیم نادرست باشد.این همان چیزی است که در روان‌شناسی رفتاری به آن طراحی محیط (Environment Design)  گفته می‌شود.بنابراین دو اصل مهم داریم:اصل اول: جذابیت‌های غیرضروری گوشی را تا حد امکان کاهش دهیم.اصل دوم: قوانین برای همه اعضای خانواده یکسان باشد؛ نه فقط برای کودکان. قبل از قانون گذاشتن، این سه نکته را فراموش نکنیدبسیاری از خانواده‌ها یک اشتباه مشترک انجام می‌دهند.وقتی می‌بینند فرزندشان دو ساعت بدون وقفه مشغول بازی یا شبکه‌های اجتماعی است، ناگهان عصبانی می‌شوند و می‌گویند: «از امروز گوشی ممنوع!»اما چنین تصمیم‌هایی معمولاً چند روز بیشتر دوام نمی‌آورند.اگر قرار است قانونی در خانه اجرا شود، بهتر است سه ویژگی داشته باشد:اول: قانون باید کاملاً شفاف باشد. همه دقیقاً بدانند چه چیزی مجاز است و چه چیزی نیست.دوم: قانون برای همه باشد. اگر فقط کودک مجبور به رعایت قانون شود، احساس بی‌عدالتی می‌کند و احتمال مقاومت او بیشتر می‌شود.سوم: قوانین را زمانی تعیین کنید که فضای خانه آرام است، نه وسط دعوا یا عصبانیت.وقتی اعضای خانواده در آرامش درباره قوانین تصمیم می‌گیرند، احتمال پایبندی به آن‌ها بسیار بیشتر خواهد بود. سه قانون ساده برای اینکه گوشی دوباره در خدمت خانواده باشدهدف ما حذف تلفن همراه نیست.گوشی یکی از مهم‌ترین ابزارهای زندگی امروز است؛ با آن کار می‌کنیم، یاد می‌گیریم، ارتباط برقرار می‌کنیم و بسیاری از کارهای روزمره‌مان را انجام می‌دهیم.هدف این است که ما صاحب گوشی باشیم، نه گوشی صاحب ما.برای رسیدن به این هدف، لازم نیست قوانین پیچیده‌ای وضع کنیم. فقط کافی است چند قانون ساده، روشن و قابل اجرا داشته باشیم.من پیشنهاد می‌کنم قبل از شروع، یک سبد یا کشوی مشخص در خانه انتخاب کنید و نام آن را «پارکینگ گوشی» بگذارید.وقتی گوشی داخل پارکینگ است، یعنی فعلاً قرار نیست کسی از آن استفاده کند.این کار شاید ساده به نظر برسد، اما از نظر روان‌شناسی یک مزیت مهم دارد؛ چون وقتی گوشی از میدان دید خارج می‌شود، تعداد محرک‌هایی که توجه ما را به سمت آن می‌کشد کاهش پیدا می‌کند. پژوهش‌ها نشان داده‌اند که حتی دیدن گوشی روی میز می‌تواند بخشی از توجه ما را اشغال کند، حتی اگر از آن استفاده نکنیم. قانون اول: هنگام غذا خوردن، گوشی‌ها استراحت می‌کنند.از زمانی که سفره پهن می‌شود یا میز غذا آماده می‌شود تا پایان غذا، گوشی همه اعضای خانواده در حالت سکوت داخل پارکینگ قرار بگیرد.چرا این قانون مهم است؟غذا خوردن فقط برای سیر شدن نیست.یکی از مهم‌ترین فرصت‌های گفت‌وگو، شنیدن و حفظ ارتباط عاطفی خانواده، دور میز غذا شکل می‌گیرد.اگر هر چند دقیقه یک نفر صفحه گوشی‌اش را نگاه کند، گفت‌وگوهای خانوادگی بارها قطع می‌شوند و مغز فرصت نمی‌کند ارتباط عمیقی با افراد حاضر برقرار کند.غذا خوردن بدون گوشی، یعنی چند دقیقه حضور واقعی کنار کسانی که دوستشان داریم. قانون دوم: قبل از خواب، مغز را برای استراحت آماده کنید.حدود دو ساعت قبل از خواب، صفحه گوشی را روی حالت سیاه و سفید (Grayscale) قرار دهید.در بسیاری از گوشی‌های اندرویدی و آیفون، این قابلیت در تنظیمات سلامت دیجیتال یا حالت خواب وجود دارد.شاید این تغییر ساده به نظر برسد، اما رنگ‌های درخشان یکی از عواملی هستند که توجه مغز را به خود جلب می‌کنند.وقتی صفحه سیاه و سفید می‌شود، جذابیت بسیاری از تصاویر، ویدئوها و شبکه‌های اجتماعی کاهش پیدا می‌کند و جدا شدن از گوشی راحت‌تر می‌شود.سپس یک ساعت قبل از خواب، گوشی همه اعضای خانواده وارد پارکینگ شود و تا صبح روز بعد، پس از بیدار شدن و انجام کارهای اولیه مانند شستن دست و صورت، از آن استفاده نشود.این قانون فقط برای کاهش زمان استفاده از گوشی نیست.نور صفحه‌نمایش، محتوای هیجان‌انگیز و جابه‌جایی مداوم توجه، همگی می‌توانند به خواب باکیفیت آسیب بزنند. اگر مغز فرصت داشته باشد پیش از خواب آرام شود، معمولاً خواب عمیق‌تر و باکیفیت‌تری را تجربه خواهیم کرد. قانون سوم: هر روز زمانی را به «خانواده» اختصاص دهید.هر روز، بین ۱۵ دقیقه تا یک ساعت را به زمانی اختصاص دهید که من اسمش را زمان خانوادگی (family time) می‌گذارم.در این مدت، گوشی همه اعضای خانواده داخل پارکینگ باشد.حالا چه کار کنیم؟لازم نیست برنامه پیچیده‌ای داشته باشید.می‌توانید با هم گفت‌وگو کنید، کتاب بخوانید، بازی‌های رومیزی انجام دهید، قدم بزنید، آشپزی کنید یا حتی با هم چای بنوشید.نکته مهم، خود فعالیت نیست؛ با هم بودن است.وقتی مغز از تعامل واقعی، خنده، حرکت، بازی و ارتباط عاطفی لذت ببرد، به‌تدریج بخشی از نیازش به پاداش‌های سریع فضای مجازی از راه‌های سالم‌تر تأمین می‌شود.به بیان دیگر، بهترین راه کم کردن وابستگی به گوشی، فقط حذف کردن آن نیست؛ بلکه جایگزین کردن تجربه‌های لذت‌بخش واقعی است. اگر روزهای اول سخت بود، ناامید نشوید.خیلی از والدین بعد از یکی دو روز می‌گویند: «فایده‌ای نداشت؛ دوباره همه سراغ گوشی رفتند.»اما این اتفاق طبیعی است.مغز انسان به عادتی که بارها تکرار شده، به‌سادگی پاسخ نمی‌دهد.وقتی مدتی طولانی به دریافت محرک‌های سریع عادت کرده‌ایم، طبیعی است که در روزهای اول احساس بی‌حوصلگی یا میل شدید به چک کردن گوشی داشته باشیم.خبر خوب این است که مغز، همان‌قدر که می‌تواند به یک عادت وابسته شود، توانایی فوق‌العاده‌ای هم در ساختن عادت‌های جدید دارد. این ویژگی را انعطاف‌پذیری عصبی یا Neuroplasticity  می‌نامند.اگر قوانین با ثبات اجرا شوند، به‌تدریج شدت این میل کاهش پیدا می‌کند و رفتار جدید برای مغز به حالت عادی تبدیل می‌شود. چهار اشتباه رایج والدین در مدیریت استفاده از گوشیگاهی اوقات، نیت ما کاملاً درست است؛ می‌خواهیم فرزندمان کمتر از گوشی استفاده کند. اما شیوه‌ای که انتخاب می‌کنیم، ناخواسته نتیجه‌ی برعکس می‌دهد.در ادامه به چهار اشتباه رایج اشاره می‌کنم که بهتر است از آن‌ها پرهیز کنیم.اشتباه اول: ممنوعیت ناگهانیفرض کنید فرزندتان دو ساعت است که مشغول بازی یا تماشای ویدئوست. ناگهان عصبانی می‌شوید، گوشی را از دستش می‌گیرید و می‌گویید: «دیگه حق نداری از گوشی استفاده کنی!»این واکنش معمولاً از روی نگرانی است، اما اغلب باعث مقاومت، بحث و حتی پنهان‌کاری می‌شود.مغز انسان، چه کودک باشد و چه بزرگسال، در برابر از دست دادن ناگهانی چیزی که برایش ارزشمند است، مقاومت می‌کند. به همین دلیل، تغییر تدریجی و قانون‌مند معمولاً اثربخش‌تر از ممنوعیت‌های ناگهانی است. اشتباه دوم: استفاده از گوشی به عنوان جایزهگاهی به کودک می‌گوییم: «اگر تکالیفت را انجام بدهی، نیم ساعت گوشی دستت می‌دهم.»در نگاه اول، این روش جواب می‌دهد؛ اما یک پیام پنهان هم دارد:گوشی ارزشمندترین جایزه‌ای است که می‌توانی به دست بیاوری.در نتیجه، ارزش ذهنی گوشی بیشتر و بیشتر می‌شود.بهتر است پاداش‌ها متنوع باشند؛ بازی با والدین، انتخاب یک فعالیت مورد علاقه، رفتن به پارک، کتاب جدید یا حتی مشارکت در تصمیم‌های خانوادگی، می‌توانند جایگزین‌های مناسبی باشند.اشتباه سوم: ساکت کردن کودک با گوشیهمه‌ی والدین گاهی خسته می‌شوند و این کاملاً طبیعی است.اما اگر هر بار که کودک بی‌حوصله، ناراحت یا بی‌قرار شد، گوشی را به او بدهیم، مغز او به‌تدریج یاد می‌گیرد که برای آرام شدن فقط یک راه وجود دارد: صفحه‌ی نمایش.در حالی که کودکان باید راه‌های مختلفی برای تنظیم هیجان‌هایشان یاد بگیرند؛ مثل بازی، گفت‌وگو، نقاشی، فعالیت بدنی یا حتی چند دقیقه در آغوش والدین بودن. اشتباه چهارم: انتظار ترک کامل گوشیما در دنیایی زندگی می‌کنیم که فناوری بخشی از زندگی روزمره است.بنابراین هدف نباید حذف کامل گوشی باشد، بلکه باید مدیریت استفاده را آموزش دهیم.همان‌طور که به فرزندمان رانندگی ایمن را یاد می‌دهیم، نه اینکه او را برای همیشه از سوار شدن به خودرو منع کنیم، درباره‌ی گوشی هم باید مهارت استفاده‌ی سالم را آموزش دهیم. جمع‌بندیاگر بخواهم تمام مطالب این مقاله را در یک جمله خلاصه کنم، آن جمله این است:مشکل اصلی، گوشی نیست؛ بلکه نحوه‌ی تعامل ما با گوشی است.مغز انسان به‌طور طبیعی به محرک‌های جدید، متنوع و پاداش‌های غیرقابل پیش‌بینی توجه نشان می‌دهد. به همین دلیل، شبکه‌های اجتماعی و بسیاری از برنامه‌های تلفن همراه برای ما جذاب هستند.اما جذاب بودن یک ابزار، به این معنا نیست که باید کنترل زندگی ما را در دست بگیرد.ما می‌توانیم با شناخت بهتر مغزمان، طراحی هوشمندانه‌ی محیط خانه و ایجاد چند عادت ساده، دوباره اختیار زمان و توجه خود را به دست بگیریم.شاید تغییر از همین امروز آغاز شود؛ نه با حذف گوشی، بلکه با یک تصمیم ساده:امشب، هنگام شام، همه‌ی گوشی‌ها را در «پارکینگ گوشی» بگذاریم و چند دقیقه فقط کنار هم باشیم.شاید این چند دقیقه، آغاز تغییری باشد که مدت‌ها منتظرش بوده‌ایم.من زهرا زارع منصوری هستم و در «تواناد» تلاش می‌کنم یافته‌های علوم اعصاب، روان‌شناسی و علوم تربیتی را به زبان ساده و کاربردی تبدیل کنم؛ چون باور دارم وقتی مغز را بهتر بشناسیم، تربیت کردن هم آگاهانه‌تر خواهد شد. توانادتوانادSat, 11 Jul 2026 09:43:53 +0330https://virgool.ir/@tavanad/چرا-بچه-ها-مثل-زمان-گذشته-به-درس-و-مدرسه-اهمیت-نمی-دهند-kw2ppf2mtzxsچون در مدرسه آموزش منجر به یادگیری نمی‌شود! همین‌قدر خلاصه!حلا یعنی چه؟پدر و مادر عزیز، مشکل اصلی بچه‌ها علاقه نداشتن به یادگیری نیست، اتفاقاً هر انسانی یادگیری را دوست دارد. از ابتدای ورودش به این دنیا، به خاطر تمایل به کشف چیزهای جدید، ارتباط با دیگر آدم‌ها و ساختن یک زندگی خوب برای خودش، مدام در حال تلاش، آزمون‌وخطا و یادگیری است. یادگیری شاید لذت‌بخش‌ترین فعالیتی باشد که ما در زندگی تجربه می‌کنیم. اشتباهی که اکثر ما داریم این است که فکر می‌کنیم یادگیری همان آموزش دیدن است؛ در حالی که یادگیری یعنی ایجاد تغییر در ساختار مسیرهای عصبی در مغز ما، به‌طوری‌که آن تغییر در رفتارمان دیده شود. آموزش فقط مسیر یادگیری را هموار می‌کند.مثلاً شما می‌خواهید یک کیک بپزید یا یک سشوار را تعمیر کنید. دو راه دارید: یا با آزمون‌وخطا به هدفتان برسید، یا از دستورالعمل‌های آموزشی که قبلاً امتحان شده‌اند استفاده کنید. اگر در هدفتان جدی باشید، از هر دو روش به نتیجه می‌رسید؛ اما با استفاده از آموزش، خیلی سریع‌تر به نتیجه خواهید رسید.اما یادتان باشد اگر فقط دستورالعمل آن آموزش را بخوانید، بشنوید یا فیلمش را ببینید، عملاً اتفاق مهمی در مغز شما نمی‌افتد. اما اگر طبق همان آموزش تلاش کنید و در نهایت یک کیک خوشمزه روی میز باشد یا یک سشوار تعمیر شده، آن وقت است که چراغ‌هایی در ذهنتان روشن می‌شود و شما یک مهارت جدید یاد گرفته‌اید.یادگیری یعنی من بتوانم نتیجه‌ی آموزش را در رفتار، گفتار یا دستاوردهای شما ببینم. در این حالت، ناگهان احساس رضایت، خرسندی و شادی به سراغتان می‌آید؛ چرا که مغز ما هم عاشق یادگیری است. بعد از اینکه فرایند یادگیری کامل می‌شود و شما نتیجه را می‌بینید، هورمونی به نام دوپامین که با احساس پاداش و لذت مرتبط است، ترشح می‌شود و مغز به این شکل به خودش پاداش می‌دهد.حالا شاید بهتر بتوانید درک کنید که وقتی می‌گوییم بچه‌ها هم عاشق یادگیری هستند، دقیقاً منظورمان چیست.وقتی بچه‌ها یک بازی را روی گوشی انجام می‌دهند، با پشت سر گذاشتن هر مرحله و رسیدن به پیروزی، حس یادگیری و موفقیت را تجربه می‌کنند. آن‌ها با تمرکز، دقت و ارتباط دادن اطلاعات قبلی، موفق می‌شوند با سرعت بالا یک مسیر عصبی جدید در مغزشان بسازند و مرحله‌ای از بازی را با موفقیت پشت سر بگذارند. در نتیجه، مغزشان برای پاداش دادن به این موفقیت، دوپامین ترشح می‌کند.اما آیا همین اتفاق در مدرسه هم می‌افتد؟ متأسفانه نه. گاهی سال‌ها طول می‌کشد تا بچه‌ها نتیجه درس خواندن را در زندگی واقعی ببینند.نکته بعدی این است که در مثال کیک یا تعمیر سشوار، شما نتیجه آموزشی را که برایش تمرین کرده‌اید، مستقیماً در زندگی واقعی می‌بینید و از آن لذت می‌برید. اما بسیاری از درس‌هایی که بچه‌ها در مدرسه می‌خوانند، برایشان ارتباط روشنی با زندگی واقعی ندارد و احساس نمی‌کنند دستاورد ملموسی کسب کرده‌اند. به همین دلیل، هیچ‌وقت از یاد گرفتن آن درس‌ها لذت نمی‌برند.و اما مهم‌ترین نکته؛ علم و فناوری با سرعتی باورنکردنی در حال پیشرفت است. امروز بچه‌ها فقط با کمک یک گوشی هوشمند، حتی می‌توانند امتحان درسی را که تا به حال یک کلمه از آن نخوانده‌اند، با نمره بالا پشت سر بگذارند. در حالی که کتاب‌های درسی، شیوه آموزش در بسیاری از مدارس و نوع فعالیت‌های آموزشی هنوز بسیار شبیه بیست یا حتی پنجاه سال پیش است.این شکاف بزرگ باعث شده مدرسه‌ها از نیازهای واقعی بچه‌های امروز عقب بمانند. در واقع، کودکان و نوجوانان امروزی با کمک فناوری، در بسیاری از زمینه‌ها از مدرسه جلوتر حرکت می‌کنند. نتیجه این فاصله، این است که برای بسیاری از آن‌ها مدرسه رفتن و درس خواندن دیگر معنای گذشته را ندارد.خب، تا اینجا از مشکلات گفتیم؛ اما سؤال اصلی این است: راه‌حل چیست؟واقعیت تلخ این است که در بسیاری از جوامع، ما نمی‌توانیم تغییرات خیلی بزرگی در سیستم آموزشی ایجاد کنیم. سال‌هاست که افراد زیادی در آرزوی تغییر نظام آموزشی تلاش می‌کنند، اما این تغییرات بسیار زمان‌بر هستند. برای همین من همیشه به بچه‌ها می‌گویم: «شاید نتوانیم شرایط را تغییر بدهیم، اما می‌توانیم خودمان را تغییر بدهیم.»پس حالا هم باید تلاش کنیم این تغییر را، دست‌کم در سطح خانواده‌ی خودمان، ایجاد کنیم.بچه‌های ما به دلیل ساختار فرهنگی و اجتماعی، ناگزیرند مدرک تحصیلی داشته باشند. بنابراین یا باید به مدرسه بروند، یا از طریق آموزش خصوصی، هوم‌اسکول و روش‌های مشابه، امتحان‌های رسمی را پشت سر بگذارند.حالا نقش ما چیست؟این است که تا جای ممکن شکاف بین آموزش‌های مدرسه و دنیای امروزِ فناوری را برای آن‌ها پر کنیم.چطور؟به جای اینکه استفاده از هوش مصنوعی، گوشی موبایل یا تجربه‌های جدید و به‌روز را برایشان ممنوع کنیم، به آن‌ها یاد بدهیم چگونه از این ابزارها برای معنا دادن به آموزش‌ها و جذاب‌تر کردن فرایند یادگیری استفاده کنند؛ تا یادگیری عمیق‌تری را تجربه کنند و با کمک این ابزارها، دانسته‌های خود را به مهارت‌هایی تبدیل کنند که در زندگی واقعی برایشان کاربرد داشته باشد.هوش مصنوعی نباید جای فکر کردن را بگیرد؛ بلکه باید به ابزاری تبدیل شود که به بچه‌ها کمک کند سؤال‌های بهتری بپرسند، پروژه‌های واقعی انجام بدهند، بازخورد سریع بگیرند، آموخته‌هایشان را تمرین کنند و دانسته‌هایشان را به مهارت تبدیل کنند. هدف نهایی آموزش، حفظ کردن چند صفحه کتاب نیست. هدف این است که بچه‌ها بتوانند آنچه یاد گرفته‌اند را در زندگی واقعی به کار بگیرند و شاید آن روز، مدرسه دوباره برایشان به جایی تبدیل شود که از یاد گرفتن در آن لذت ببرند.·        شاید حالا این سؤال برایتان پیش آمده باشد که اگر قرار نیست فقط درس‌ها را حفظ کنیم، پس بچه‌ها دقیقاً چگونه باید یاد بگیرند؟·        اگر هوش مصنوعی قرار نیست جای فکر کردن را بگیرد، پس چطور می‌تواند به عمیق‌تر شدن یادگیری کمک کند؟·        چطور می‌شود یک درس خشک و خسته‌کننده را به تجربه‌ای تبدیل کرد که مغز کودک واقعاً از آن لذت ببرد؟·        چطور می‌توان کاری کرد که بچه‌ها به جای حفظ کردن جواب‌ها، سؤال‌های بهتری بپرسند، مسئله حل کنند و مهارت‌هایی یاد بگیرند که سال‌ها بعد هم برایشان کاربرد داشته باشد؟این‌ها سؤال‌هایی هستند که سال‌ها ذهن من را درگیر کرده‌اند و برای پیدا کردن پاسخشان مطالعه کرده‌ام، آزمون‌وخطا کرده‌ام و با بچه‌های زیادی کار کرده‌ام.نتیجه این تجربه‌ها را در مجموعه‌ای از آموزش‌ها و فعالیت‌های عملی جمع‌آوری کرده‌ام؛ آموزش‌هایی که هدفشان فقط یاد گرفتن یک ابزار یا یک نرم‌افزار نیست، بلکه کمک می‌کنند بچه‌ها یاد بگیرند چگونه یاد بگیرند. به نظر من، مهم‌ترین مهارتی که فرزندان ما در دنیای امروز به آن نیاز دارند، همین است. من زهرا زارع منصوری هستم و با تواناد به فرزند شما کمک می‌کنم که یادگیری رو برای زندگی واقعی در عصر هوش مصنوعی تجربه کنهتوانادتوانادTue, 07 Jul 2026 09:41:00 +0330https://virgool.ir/@tavanad/یادگیری-یعنی-چی-چرا-مهمه-چه-فایده-هایی-داره-s3k3ypr8ehg6سلام به همه‌ی قهرمان‌های دوازده‌ساله! 👋بیاید با هم یک سؤال مهم رو بررسی کنیم: یادگیری یعنی چی؟خیلی‌ها فکر می‌کنن یادگیری فقط یعنی نشستن پای کتاب‌های مدرسه و حفظ کردن درس‌ها. ولی واقعیت اینه که یادگیری خیلی فراتر از این حرفاست.یادگیری یعنی وقتی مغز ما یه چیز تازه رو می‌فهمه و می‌تونه بعداً ازش استفاده کنه. مثلا وقتی اولین بار دوچرخه‌سواری یاد گرفتی، یادت می‌آد چند بار زمین خوردی؟ بعدش کم‌کم مغزت یاد گرفت چطور تعادل رو نگه داره و حالا دیگه راحت دوچرخه‌سواری می‌کنی. این یعنی یادگیری!چرا یادگیری مهمه؟حالا شاید بپرسی: «خب چرا باید یاد بگیرم؟»جواب ساده‌ست: چون یادگیری مثل یک کلید جادوییه که درهای آینده رو برات باز می‌کنه. ✨۱. یادگیری تو رو قوی می‌کنه. هر بار چیزی تازه یاد می‌گیری، مغزت مثل یک ماهیچه قوی‌تر می‌شه.۲. یادگیری بهت اعتماد به نفس می‌ده. وقتی بلد باشی یه کار سخت رو انجام بدی، حس می‌کنی واقعا توانمندی.۳. یادگیری باعث استقلال می‌شه. بچه‌ای که یاد بگیره چطور فکر کنه، دیگه برای حل مشکلاتش به دیگران وابسته نیست.مزایای یادگیریبیاید چندتا از بهترین فایده‌های یادگیری رو با هم مرور کنیم:حل مسئله: وقتی یاد می‌گیری، دیگه از مشکلات نمی‌ترسی. مغزت دنبال راه‌حل می‌گرده.خلاقیت: با یادگیری چیزهای تازه، ایده‌های جدیدی به ذهنت می‌آد. مثلا وقتی نقاشی یاد می‌گیری، می‌تونی دنیا رو رنگارنگ‌تر ببینی. 🎨دوستی و ارتباط: با یاد گرفتن مهارت‌های اجتماعی، بهتر می‌تونی با دوستات ارتباط بگیری و محبوب‌تر بشی.آینده‌ی بهتر: هر چیزی که امروز یاد می‌گیری، فردا می‌تونه به شغل یا آرزوت تبدیل بشه. مثلا کسی که زبان یاد می‌گیره، می‌تونه در آینده راحت سفر کنه یا کارهای بین‌المللی انجام بده. 🌍شاد بودن: بله! یادگیری باعث شادی هم می‌شه. چون وقتی چیزی رو بلد می‌شی، احساس موفقیت می‌کنی و از خودت راضی می‌شی.یادگیری فقط توی مدرسه نیست!یه نکته خیلی مهم اینه که یادگیری فقط به درس و مدرسه محدود نمی‌شه.وقتی آشپزی یاد می‌گیری 🍳، وقتی یه بازی جدید رو یاد می‌گیری 🎮، یا حتی وقتی با کسی بحث می‌کنی و چیز جدیدی می‌فهمی، داری یاد می‌گیری!یادگیری همه جا هست. فقط باید چشم‌هات رو باز کنی و کنجکاو باشی.نتیجه‌گیریپس یادت باشه:یادگیری یعنی قوی‌تر شدن مغز، پیدا کردن اعتماد به نفس و ساختن آینده‌ای روشن.هر چیزی که امروز یاد می‌گیری، فردای تو رو می‌سازه.پس به جای اینکه بگی «اَه باز باید درس بخونم»، با خودت بگو:«عالیه! امروز دارم یک قدرت جدید به دست می‌آرم!»💪📌 حالا یه سؤال برای تو:آخرین چیزی که یاد گرفتی چی بوده و چه فایده‌ای برات داشته؟*** ✍️   من زهرا زارع منصوری هستم و به بچه‌های کلاس ششم کمک می‌کنم تا با کم‌ترین زحمت درس بخوانند و دانایی‌شان را به توانایی تبدیل کنند. اگر دوست داری نکات بیشتری برای ساده یاد گرفتن و لذت بردن از درس‌هایت یاد بگیری، می‌توانی از طریق آدرس @tavanad، واردکانال «تواناد» شوی! توانادتوانادSat, 04 Oct 2025 17:06:57 +0330https://virgool.ir/@tavanad/۴-نکته-ی-مهم-برای-اینکه-بدون-خستگی-از-درس-خواندن-لذت-ببری-td9fhhpsfgskمقدمه:چرا گاهی بی‌حوصله می‌شوی؟تا حالا شده وسط درس خواندن یک دفعه احساس کنی مغزت قفل کرده؟ 😕 یا دلت بخواهد همه‌ی کتاب‌ها را ببندی و بروی سراغ گوشی یا خواب؟خیلی از بچه‌های کلاس ششم این مشکل را دارند. آن‌ها فکر می‌کنند تقصیر سخت بودن درس‌هاست، یا اینکه خودشان تنبل‌اند. اما حقیقت چیز دیگری است: بدن ما مثل یک دستگاه هوشمند چهار باتری دارد.این باتری‌ها اسم‌هایشان این است:1. باتری جسم 🏃‍♀️2. باتری احساس 💖3. باتری روحیه 🌈4. باتری فکر 🧠وقتی این باتری‌ها شارژ باشند، تو پرانرژی، باهوش و باانگیزه‌ای. اما وقتی خالی باشند، حتی ساده‌ترین تمرین ریاضی هم سخت به نظر می‌رسد. حالا بیا با هم ببینیم هر کدام از این باتری‌ها چه هستند و چطور می‌توانی آن‌ها را پر کنی. 1)     باتری جسمتصور کن بدنت یک ماشین مسابقه است. اگر این ماشین بنزین نداشته باشد، حتی بهترین راننده هم نمی‌تواند آن را حرکت دهد. باتری جسم همان انرژی بدنی توست. این باتری معمولاً زودتر از سایر باتری‌ها خالی می‌شود و با گرسنگی، تشنگی و خواب‌آلودگی، خالی شدنش را نشان می‌دهد.چطور شارژش کنیم؟کافی است غذاهای سالم مثل میوه، سبزی، نان سبوس‌دار و آجیل را به موقع و به اندازه‌ی کافی مصرف کنیم. آب کافی بنوشیم، ورزش کنیم تا جسممان قوی‌تر شود و خواب شبانه‌ی کافی داشته باشیم، یعنی در طول شب حداقل 8 ساعت بخوابیم.💡 ترفند شارژ سریع:هر بار که حس کردی بدنت بی‌حال شده، به جای خوردن خوراکی‌های خیلی شیرین، کمی آب و خوراکی سالم بخور، ۱۰ دقیقه راه برو یا کمی حرکات کششی انجام بده، اینجوری بدنت مثل گوشی «شارژ سریع» می‌شود.2)     باتری احساساین باتری نشان می‌دهد دلت چه‌قدر گرم و شاد است. اگر این باتری خالی باشد، حتی با شکم سیر هم ممکن است بی‌حوصله باشی. این باتری زمانی خالی می‌شود که شما درگیر احساسات منفی و ناخوشایند می‌شوید؛ مثلاً نتیجه‌ی خوبی در امتحان کسب نمی‌کنید یا از حرف دوستتان دلخور می‌شوید.چطور شارژش کنیم؟ محبت خانواده و دوستان بهترین شارژر احساس است. یک بغل، یک لبخند یا یک جمله‌ی قشنگ می‌تواند حسابی شارژت کند. علاوه بر وقت‌گذرانی با دوستان یا خانواده، می‌توانی با مرتب کردن اتاقت یا انجام کاری که مورد علاقه‌ات است، این باتری را شارژ کنی.💡 ترفند شارژ سریع:با خودت مهربان باش، مسئولیت کار خودت را بپذیر و به خودت بگو حتماً جبرانش می‌کنم یا راه‌حلی برایش پیدا خواهم کرد. بعد در یک دفتر احساساتی که آن روز تجربه کردی را بنویس و برای مهربانی و درک خودت یک پاداش کوچک به خودت بده. مثلاً فیلم مورد علاقه‌ات را تماشا کن. 3)     باتری روحیهروحیه همان چیزی است که به تو می‌گوید «من می‌توانم». اگر این باتری پر باشد، حتی سخت‌ترین مسئله ریاضی هم مثل یک بازی هیجان‌انگیز می‌شود، اما اگر این باتری خالی باشد اصلاً دلمان نمی‌خواهد صبح از رخت‌خواب بیرون بیاییم و حوصله‌ی هیچ کاری را نخواهیم داشت. در واقع، روحیه چند پله بالاتر از احساسات است و چیزی است که به ما «انگیزه» می‌دهد. وقتی ما انگیزه داریم که از زندگی احساس رضایت داشته باشیم و زمانی رضایت و شادی واقعی را تجربه می‌کنیم که کار باارزشی انجام دهیم.چطور شارژش کنیم؟کمک کردن به دیگران یا حتی غذا دادن به حیوانات یا آب دادن به یک گلدان، شکرگزاری و هر کاری که باعث شود خودمان یا دیگران به ما «آفرین» بگویند و به ما حس مفید بودن بدهد، باعث شارژ باتری روحیه می‌شود.💡 ترفند شارژ سریع:هر زمان که احساس کردی انگیزه‌ی کافی نداری، یک کار کوچک برای کمک به دیگران انجام بده یا حتی در پارک قدم بزن تا درختان و حیوانات و انسان‌های دیگر را ببینی. بعد به خودت بگو تو قرار است برای بهتر شدن زندگی خودت و دیگران خیلی مفید باشی و من به تو افتخار می‌کنم پس پرقدرت ادامه بده!  4)     باتری فکراین باتری همان چیزی است که تو را متمرکز و باهوش نگه می‌دارد. بدون آن، مغزت زود خسته می‌شود. اگر دائماً مشغول مطالعه، تماشای تلویزیون یا کار با گوشی و تبلت و کامپیوتر باشیم، خیلی زود این باتری خالی و تمرکز ما کم می‌شود و نمی‌توانیم خوب فکر کنیم و تصمیم درست بگیریم. جالب است بدانید که چاق بودن و داشتن اضافه وزن، مصرف دخانیات مثل قلیان و سیگار و استرس، نگرانی و فکرهای منفی هم عوامل دیگری هستند که به مغز ما آسیب می‌زنند.چطور شارژش کنیم؟باید ساعت‌هایی در روز کاملاً ذهنمان را آزاد کنیم و به هیچ چیز فکر نکنیم تا مغزمان استراحت کند و باتری فکر ما شارژ شود. خواب کافی اینجا هم نقش اصلی را دارد. وقتی خوب می‌خوابی، مغزت مثل یک گوشی آپدیت‌شده آماده‌ی کار است. روش‌های جذاب یادگیری مثل نقشه ذهنی، خلاصه‌نویسی رنگی یا بازی آموزشی، باعث می‌شوند مغز شارژ بیشتری داشته باشد.💡 ترفند شارژ سریع:وقتی حس کردی فکرت قفل کرده، ۵ دقیقه تنفس عمیق بکش. دم ۴ ثانیه، نگه‌داشتن ۴ ثانیه، بازدم ۴ ثانیه.5 دقیقه تمرین‌های تمرکز یا مدیتیشن انجام بده و سعی کن همراه با تنفس عمیق به چیزی فکر نکنی.  ترکیب باتری‌ها؛ قهرمان یادگیریحالا که با باتری‌های بدنت آشنا شدی، تصور کن هر چهار باتری با هم پر باشند:* جسمت قوی است.* احساست شاد است.* روحیه‌ات بالاست.* فکرت آماده است.در این حالت تو تبدیل می‌شوی به یک «قهرمان یادگیری»! در چنین وضعی درس خواندن برایت شبیه یک بازی و ماجراجویی خواهد بود، نه یک کار خسته‌کننده. نتیجه‌گیریکلاس ششمی عزیز! یادت باشد اگر وسط درس بی‌حوصله شدی، به جای غر زدن یا کنار گذاشتن کتاب، از خودت بپرس: «کدام باتری‌ام خالی شده؟» بعد برو و آن را شارژ کن:* کمی آب بخور یا حرکت کن (جسم).* با مامان و بابا حرف بزن (احساس).* برای خودت هدف کوچک برای کمک به دیگران بگذار (روحیه).* یا چند دقیقه تنفس عمیق انجام بده (فکر).این کار ساده باعث می‌شود همیشه پرانرژی باشی و از درس خواندن لذت ببری. یادت باشد، هوش و استعداد تو وقتی می‌درخشد که باتری‌هایت شارژ باشند. 🌟 *** ✍️   من زهرا زارع منصوری هستم و به بچه‌های کلاس ششم کمک می‌کنم تا با کم‌ترین زحمت درس بخوانند و دانایی‌شان را به توانایی تبدیل کنند. اگر دوست داری نکات بیشتری برای ساده یاد گرفتن و لذت بردن از درس‌هایت یاد بگیری، می‌توانی از طریق آدرس @tavanad، واردکانال «تواناد» شوی!  توانادتوانادSat, 04 Oct 2025 17:05:20 +0330https://virgool.ir/@tavanad/راهنمای-والدین-برای-آموزش-مدیریت-زمان-به-فرزندان-از-طریق-اولویت­-بندی-تقویت-تمرکز-و-عمل­گرایی-hqmfbgm3dhj8-hqmfbgm3dhj8نویسنده: زهرا زارع منصوریمدت زمان لازم برای مطالعه: کم­تر از 10 دقیقهوالد گرامی، زمانی که فرزند شما انجام تکالیف، مرتب کردن اتاق و .... را به تعویق می­ اندازد، نشان­ دهنده ی تعلل و پایین بودن عمل­گرایی در فرزند شماست.وقتی که به جای اینکه ابتدا تکالیفش یا کارهای مهم دیگر را انجام دهد، به سراغ بازی می ­رود، نشان می­ دهد که او مهارت اولویت­ بندی کارها را ندارد.زمانی که هنگام انجام تکالیف خسته می­ شود، مدام برای خوردن آب یا کارهای دیگر از جایش بلند می­ شود، در افکارش غرق می شود و یا به هر دلیل دیگر مدت زمان انجام کارهایش طولانی می­ شود و گاهی بی ­دقتی و اشتباه هم به آن اضافه می شود، یعنی او تمرکز ندارد!همه­ ی این ­ها باعث می ­شود، تکالیف او به تعویق بیفتد یا به سختی و در مدتی طولانی و با جنجال و تنش انجام شود و گاهی هم دیده شده که اصلاً انجام نمی­ شود!«تواناد» شما را راهنمایی می ­کند که چطور بدون تنش و به زبانی ساده و جذاب، راه ­حل این مشکلات را به فرزندتان آموزش دهید. با یادگیری تکنیک هایی که به شما ارائه می­کنیم، فرزند شما به راحتی یاد می­گیرد، چگونه زمان خود را مدیریت کند.برای این کار کافی است او را با سه جانور آشنا کنید: قورباغه، میمون و مارمولک!به همین راحتی او از این به بعد می ­تواند مستقل، بااعتماد به نفس و به دور از استرس، تمام فعالیت­ هایش را مثل یک بزرگ­سال مدیریت کند و خیال شما را برای یک عمر آسوده کند!اگر حاضرید به سراغ اولین جانور می­رویم:1) قورباغه:قورباغه نماد کارهای سخت و دشواری است که فرزند ما حتی اگر آن­ها را دوست هم نداشته باشد، مجبور به انجام آن­ هاست، چون جزو وظایف او هستند. ابتدا باید این مورد را به او یاد بدهیم که هر کس وظایفی در زندگی دارد و اگر بخواهیم به موفقیت برسیم، باید وظایفمان را به خوبی انجام دهیم، حتی اگر آن وظایف برای ما ناخوشایند باشند.برای او مثال بیاورید تا بهتر متوجه شود، مثلاً از او بپرسید استراحت کردن راحت ­تر است یا سرکار رفتن؟ مسلماً پاسخ می­ دهد که استراحت کردن. حالا بگویید، پدرها یا مادرها هم خیلی دوست دارند همیشه استراحت کنند، اما یکی از وظایف آن­ها کار کردن و کسب درآمد است، پس با این که ناخوشایند است باید انجام دهند!وقتی که با چند مثال برایش اهمیت انجام وظایف را روشن کردید، حالا به او یادآوری کنید که او هم به عنوان دانش ­آموز، وظیفه ­اش انجام تکالیف و یادگیری دانش است و مسئولیت درس خواندن و نگه­داری از کتاب و دفتر و سایر وسایلش با خود اوست، برای اینکه موفق شود، باید به وظایف خود عمل کند حتی اگر برایش خوشایند نباشد.به او توضیح دهید، فایده ­ی بعضی از کارهایی که دوست نداریم بعداً مشخص می­ شود؛ مثلاً پدر مجبور است، 30 روز تمام هر صبح به جای استراحت سرکار برود تا به درآمد ماهانه برسد و بعد بتواند چیزهایی که برای خود و خانواده­ اش دوست دارد، بخرد. درس خواندن و انجام تکالیف هم از آن دسته کارهای ناخوشایندی هستند که باید انجامشان دهیم تا در آینده فرد دانا، توانا و موفقی شویم.وقتی که فرزند شما متوجه اهمیت انجام وظایفش شد و متوجه شد که خواه ناخواه بایستی آن وظایف را انجام دهد، از او سؤال زیر را بپرسید: «اگر مجبور باشی در تمام طول یک روز، فقط دو خوراکی بخوری که یکی از آن­ها خیلی بدمزه و یکی از آن­ها خیلی خوشمزه باشد و برای این کار هم فقط 10 دقیقه زمان داشته باشی، کدام را اول برای خوردن انتخاب می­کنی؟» طبیعتاً، فرزند شما پاسخ می­ دهد، «خوراکی بدمزه! چون دوست ندارد، مزه ی دهانش تا پایان روز تلخ و ناخوشایند باشد.» از همین نکته استفاده کنید و به او بگویید که کارهای سخت هم مثل خوراکی بدمزه و یک قورباغه­ ی بدقواره می­ مانند که ما مجبور به خوردن آن­ها هستیم. اما آدم­های موفق مثل شما، هوشمندانه عمل می­ کنند، یعنی اول قورباغه­ شان را قورت می ­دهند و بعد به سراغ کارهای دوست­ داشتنی و مورد علاقه­ شان می ­روند!اگر وقتی ابتدا کارهای سخت را انجام دهیم و سپس به سراغ کارهای شیرین و دوست­ داشتنی برویم، لذت بیشتری می­ بریم و خیالمان آسوده­ تر است.حالا برای اینکه بتوانیم قورباغه ­های هر روزمان را اول وقت قورت دهیم، بهتر است هر روز برای روز بعد لیستی تهیه کنیم و نام آن را لیست قورباغه ای بگذاریم، در این لیست اسم قورباغه­ ها یا کارهای سخت روز بعد را می­ نویسیم.اگر برنامه­ ی روز بعد مشخص نباشد، در هر روز قبل از این که شروع به فعالیت کنیم، قورباغه­ هایمان را مشخص می­ کنیم.پس از طی این مراحل، فرزند شما با اولویت ­بندی کارها آشنا می­ شود و یاد می­ گیرد که متناسب با ارزش و اهمّیت هر کار، برای آن، زمانی اختصاص دهد.2) میمون:وقتی که فرزند شما شروع به قورت دادن قورباغه اش می­ کند، ممکن است، این تجربه را داشته باشید که بین انجام کار، گاهی به تلویزیون نگاه می­ کند، گاهی خوراکی می­ خورد و یا در افکار خود غرق می ­شود و به این شکل، کاری که به راحتی در کم­تر از نیم­ ساعت انجام می­ شده، چندین ساعت طول می­ کشد و هم فرزندتان خسته و کلافه می­ شود و هم فرصتی برای بازی پیدا نمی­ کند.بنابراین، قبل از شروع کار، برای فرزندتان توضیح دهید که بخشی از ذهن ما، شبیه یک میمون بازیگوش است که دوست دارد مدام از این شاخه به آن شاخه بپرد و هر زمان که صدایی می­ شنود، سریع­ به سمت آن می­ دَوَد؛ به همین دلیل هر بار که ذهن میمونی ما، حتَی برای چند ثانیه به سمت دیگری به جز کارمان برود، ذهن خردمند ما مجبور می­ شود به دنبالش برود تا او را برگرداند، چون چشم­ ها و گوش­ های ما تحت فرمان ذهن میمونی هستند و تا وقتی حواس ما را پرت کرده است، نمی­ توانیم کارمان را انجام دهیم. هر بار، بازیگوشی ذهن میمونی و پرت شدن حواس ذهن خردمند، چندین ثانیه و گاهی چندین دقیقه زمان از ما تلف می­ کند و باعث می ­شود کار ما طولانی شود و جسم مان خسته و بی ­حوصله گردد.پس، باید کاری کنیم تا موقع انجام کارها، ذهن میمونی را مهار کنیم تا حواس ما را پرت نکند و تمرکزمان را بر هم نزند، برای این کار باید از تکنیک ­های تقویت تمرکز استفاده کنیم[1] . به فرزندتان تأکید کنید که او فرمانروای ذهن خودش است و با قدرت خودش می­ تواند دستور دهد تا میمون کوچولو مهار شود.اگر کاری که قرار است فرزندتان انجام دهد، طولانی است و یا حجم زیادی دارد، به او پیشنهاد دهید که قورباغه­ اش را به قورباغه ­های کوچکتری تقسیم کند و هنگام خوردن قورباغه­ ها مراقب ذهن میمونی باشد تا بازیگوشی نکند و بعد از خوردن هر قورباغه­ ی کوچولو، کمی آب بنوشد و چند دقیقه دراز بکشد و نه کار دیگر، این­طوری خستگی جسمی او به حداقل می­رسد و کارها در کوتاه ­ترین زمان ممکن به انجام می­ رسند.با این روش فرزندتان به خوبی اهمیت تمرکز را در انجام هر کاری درک می­کند.3) مارمولک:پس از طی دو مرحله ­ی بالا، کودک شما به خوبی قانع شده است که باید کارهایش را اولویت­ بندی کرده و قورباغه­ هایش را اول وقت، با تمرکز کامل و مهار کردن ذهن میمونی انجام دهد، اما ممکن است تعلل کند و برای شروع، زود اقدام نکند و همین مسئله منجر به تنش در بین اعضای خانواده شود.در این حالت کودکمان را آگاه می­ کنیم که بخشی از ذهن ما، که از اجداد قدیمی ­مان به ما ارث رسیده است و به ذهن مارمولکی معروف است، مدام سعی می­ کند جلوی ما را بگیرد تا کاری انجام ندهیم!مغز مارمولکی در واقع از تمایل انسان به بقا، نشأت می­گیرد و همان­طور که اجداد ما را در غار نگه می­ داشت تا مبادا مورد هجوم حیوانات درنده و یا آسیب دیدن در برابر حوادث و بلایای طبیعی قرار بگیرند، مراقب ما نیز، هست که مبادا از غار خود خارج شویم و کار جدید یا دشواری انجام دهیم.برای فرزندتان توضیح دهید، اگر اجداد ما همیشه به حرف ذهن مارمولکی گوش داده­ بودند، هیچ­وقت نمی ­توانستند از غار خود خارج شوند و دنبال آب و غذا بگردند، هیچ­وقت چیزهای تازه را کشف نمی­ کردند و هیچ وسیله ­ای اختراع نمی ­شد و اصلاً انسانی دیگر وجود نداشت و همه در همان غار می­ پوسیدند و از بین می ­رفتند، پس، ذهن مارمولکی یک ذهن فریبکار است و در حالی که به نظر می­ رسد دلش راحتی و بقای ما را می­ خواهد، اما در واقع ما را فریب می­ دهد تا هیچ­کاری نکنیم و از هیچ کشف جدیدی لذت نبریم و درنهایت بیهوده زندگی کنیم تا پایان عمر.به او بگویید، حالا که با این موجود آشنا شده، هر زمان که ندایی درونش گفت: «باشد برای بعد» بداند که صدای ذهن مارمولکی فریبکار است، پس اگر می­ خواهد زنده بماند و زندگی کند و لذت ببرد، باید فرمانروایی ذهنش را در دست بگیرد، مارمولک را شکست دهد و بلافاصله از جایش برخیزد و کارش را شروع کند.مغز مارمولکی در واقع همان مانع ذهنی خودمان است که باعث تعلل در کارها و جلوگیری از اقدام می ­شود و کودکان پس از شناخت این مانع، مفهوم عمل­گرایی و اقدام را درک خواهند کرد.حالا که فرزندتان با این سه مفهوم به خوبی آشنا شد، با خلاقیت و درایت خود، به شکل ­های مختلف و در زمان­ های مناسب از این مفاهیم استفاده کنید، تا تکرار و مرور زمان، مهارت مدیریت زمان را در فرزندتان نهادینه کند.در پایان، دو نکته را در نظر داشته باشید:1) شما به عنوان والد ابتدا خودتان بایستی به تمام مواردی که گفته شد عمل کنید و الگوی عملی برای فرزندتان باشید.2) گاهی ممکن است تعلل بچه­ ها ناشی از فشار روحی و ناراحتی از موضوعی باشد، پس همیشه آن را به پای ذهن مارمولکی و تنبلی نگذارید، ابتدا مطمئن شوید، فرزندتان در شرایط روحی مناسبی باشد.[1] برای راهنمایی در این مورد از طریق راه ­های ارتباطی، با ما در ارتباط باشید.تلگرام و بله: @tavanadاینستاگرام: @tavanad.zaremansuriتوانادتوانادWed, 29 May 2024 16:08:34 +0330