https://virgool.ir/feed/@solmaz.mbنوشتن، جسارتِ ابراز خود است.fa2026-11-11 21:04:54https://files.virgool.ir/upload/users/630292/avatar/i2web6.jpeghttps://virgool.ir/@solmaz.mbhttps://virgool.ir/@solmaz.mb/آیا-ویدئو-مارکتینگ-پادشاه-آینده-اقلیم-محتوایی-است-lstimoylrmhaوارد شدن به دنیای دیجیتال مارکتینگ (Digital Marketing)، مانند سوار ماشین زمان شدن است. با این تفاوت که شما را به دوره دلخواهتان نمی‌برد، بلکه سرعت گذر زمان را بسیار سریع‌تر می‌کند.چیزی از آشنایی‌تان با مارکتینگ (Marketing) نمی‌گذرد که با دیجیتال مارکتینگ آشنا می‌شوید و بعد از آن هم خیلی زود نام کانتنت مارکتینگ (Content Marketing) به گوشتان می‌خورد. هنوز جمله «محتوا پادشاه است.» را هضم نکرده‌اید که از آینده این پادشاه برایتان می‌گویند و آن را در دستان ویدئو مارکتینگ (Video Marketing) می‌بینند. بله، همه‌چیز همین‌قدر سریع و پشت‌سر هم در دنیای دیجیتال مارکتینگ اتفاق می‌افتد!کافی است در گوگل یک جستجو ساده کنید تا هزارویک پیش‌بینی مستند و مستدل جلوی چشمتان ردیف شود و بهتان ثابت کند که قرار است ویدئو مارکتینگ، حرف اول‌ و آخر بازاریابی محتوایی را در آینده نزدیک بزند.اما اولین سوالی که پیش می‌آید این است که برگ برنده ویدئو مارکتینگ، در برابر سایر قالب‌های محتوایی و روش‌های مارکتینگی چیست؟هر تولید محتوای ویدئویی، ویدئو مارکتینگ به حساب می‌آید؟اگر بخواهم خیلی خلاصه بگویم، هر عملی که مسیر رسیدن کالا یا خدمت را از تولیدکننده به مصرف‌کننده هموار کند، یک اقدام مارکتینگی محسوب می‌شود. در نتیجه اگر تولید ویدئو به شناخت محصول، بیشتر دیده‌شدن و فروش آن کمک کند، با نمونه‌ای از ویدئو مارکتینگ روبه‌رو هستیم.کانال‌های انتشار ویدئو در جریان ویدئو مارکتینگ بسیار متنوع و گسترده است، اما این را هم باید در نظر داشت که هر ویدئویی برای هر بستری مناسب نیست.شبکه‌های اجتماعی مانند اینستاگرام و تیک‌تاک پرسونای خاص خود را دارند که طبیعتا برای محتوای متنوع و کوتاه‌ اشتیاق بیشتری نشان می‌دهند. در عوض در پلتفرم‌هایی مانند آپارات و یوتیوب، مخاطبان آماده دیدن ویدئوهای طولانی‌تر و تخصصی‌تر هستند.کسب‌وکارهایی که قصد اجرای ویدئو مارکتینگ را دارند، قبل از هر کاری باید شناخت کاملی از پرسونای خود بدست آورند و پس از آن به تناسب کانال‌هایی که برای انتشار انتخاب می‌کنند، دست به برنامه‌ریزی و تولید بزنند.مزیت رقابتی ویدئو در برابر سایر قالب‌های محتواییچرا ویدئو مارکتینگ؟ ویدئو در برابر عکس، متن، پادکست و... چه برگ برنده‌ای دارد که آینده را به نام خودش کرده است؟راستش را بخواهید خود من هم که این سوال را مطرح می‌کنم، به تاثیر زیاد ویدئو مارکتینگ معترفم و می‌دانم که بیشترین میزان درگیری با محتوا را در قالب ویدئویی تجربه می‌کنیم.فرقی نمی‌کند که قصد تعویض لاستیک ماشین را داشته باشیم یا بخواهیم طرز کار آبمیوه‌گیری جدیدمان را کشف کنیم، در هر حالت ما با محتوای ویدئویی راحت‌تر ارتباط برقرار می‌کنیم و کارمان سریع‌تر راه می‌افتد.دلیلش هم خیلی پیچیده نیست. تا به حال چیزی راجع‌به اقتصاد توجه شنیده‌اید؟ما در دنیایی زندگی می‌کنیم که محرک‌های زیادی در اطرافمان وجود دارد و هرکدام مانند یک بمب‌ ساعتی به جای پشت‌سر هم ترکیدن،همزمان می‌ترکند و از تمرکز و توجه ما تغذیه می‌کنند.حالا تصور کنید قصد خواندن یک مقاله، گوش دادن به پادکست یا دیدن عکسی دارید، در بهترین حالت یکی از حواس شما درگیر می‌شود و بخشی از توجه شما را خرج می‌کند. اما حواس دیگر شما هر آن زیر بمباران است و دست آخر خطوطی کم‌رنگ، صدایی مبهم و تصویری ناقص در ذهنتان می‌ماند.این در حالی است که در جریان ویدئو مارکتینگ، علاوه بر نشانه رفتن علایق شما، گوشتان درگیر صدای ویدئو و چشمتان همراه با تصویر خواهد بود. همین تغییر، شانس درگیری شما به محتوا را حداقل تا 2 برابر بیشتر می‌کند.ویدئو مارکتینگ چه تاثیری بر کسب‌وکارها دارد؟حیات کسب‌وکارها وابسته به فروش کالا و خدمات آن‌ها است و فروش هم وابسته به بازاریابی مستمر و اثرگذار. این روزها ویدئو مارکتینگ روی بخش‌های مختلف کسب‌وکارها تاثیر گذاشته است و با وجود پرهزینه، دشوار و تخصصی بودن تولید ویدئو، به انتخاب اول بسیاری از برندها تبدیل شده است.در این بخش به چند تاثیر مهم و پررنگ ویدئو مارکتینگ می‌پردازیم تا به صورت دقیق‌تراثرانگشت این شیوه بازاریابی را به چشم ببینیم.۱. افزایش نرخ تبدیل (CR)مهم‌ترین بخش‌ قیف فروش، گذر از هر لایه و رسیدن به انتهای قیف است. ویدئو مارکتینگ تا 80% بیشتر روی نرخ تبدیل در هر لایه از قیف اثر می‌گذارد و به تبدیل مخاطب از مشتری بالقوه به مشتری بالفعل کمک می‌کند.۲. افزایش نرخ بازگشت سرمایه (ROI)ویدئو مارکتینگ از شیوه‌های مارکتینگی پرچالش و زمان‌بر است که هم نیاز به تخصص، هم صرف هزینه‌‌های بیشتر دارد. این یعنی خرج کردن از منابع ارزشمند سازمانی: بودجه، نیروی انسانی و زمان.در حالی که طبق بررسی‌ها و آمار به دست آمده، نرخ بازگشت سرمایه در ویدئو مارکتینگ بسیار بالاتر از سایر شیوه‌های بازاریابی محتوایی است.۳. ساخت روابط بلندمدتویدئو مارکتینگ به‌عنوان یکی از زیرشاخه‌های بازاریابی درون‌گرا به دنبال ساخت روابط بلند‌مدت است. یک نظرسنجی در آمریکا نشان می‌دهد میزان درگیری مخاطبان با ویدئو 65% بالاتر بوده و مردم به آنچه که در محتوای ویدئویی می‌بینند، بیشتر اعتماد می‌کنند.البته ناگفته نماند که با ادامه روند ویدئو مارکتینگ و موفقیت آن، دنبال‌کنندگان به مرحله بالاتری از همراهی و باور می‌رسند و به اشخاص و برندهای تولیدکننده ویدئو، بیشتر از آنچه که چشمشان می‌بیند اعتماد می‌کنند!۴. تجربه پرش به صفحه اول گوگلسئو محتوایی از موضوعات داغ و پرطرفدار در حوزه بازاریابی محتوایی است که عموما با تاکید بر کلمات کلیدی و لینک‌دهی‌های داخلی شناخته می‌شود. اما در ویدئو مارکتینگ تجربه ما از سئو متفاوت خواهد بود. در حال حاضر کاری که ویدئوها برای دیده شدن یک وب‌سایت می‌کنند، چندین و چند مقاله، عکس و فایل صوتی نمی‌توانند انجام دهند.دلیل این موضوع هم برعکس آنچه که در بسیاری از مقالات آمده است، علاقه گوگل به ویدئو نیست، بلکه علاقه مخاطبان به ویدئو و به دنبال آن توجه گوگل به علاقه مخاطبان است.۵. ویدئو کژتابی‌های زبان را نداردحتما تجربه این موضوع را داشته‌اید که چندباری یک فایل صوتی را جلو و عقب کنید یا خطوط یک مقاله را از اول بخوانید. زبان پیچیدگی‌های خاص خود را دارد که دست ذهن را برای برداشت‌های گوناگون و گاهی حتی کژتابی باز می‌گذارد.یکی از چیزهایی که ویدئو مارکتینگ را متمایز می‌کند، امکان دیدن موبه‌موی جزئیات است. اینگونه مخاطب را از سردرگمی نجات می‌دهد و خیالش را راحت می‌کند که فلان کالا یا خدمت به کارش می‌آید یا نه.۶. شانس بالای دست‌به‌دست شدن ویدئواین روزها اکثریت مردم از گوشی‌های موبایل هوشمند استفاده می‌کنند و بخش عمده‌ای از نیازهای خود را از این طریق رفع‌ورجوع می‌کنند. در نتیجه هر محتوایی که به گوشی‌های موبایل راه پیدا کند، شرط اولیه برای بقاء را بدست آورده است و دیگر محدود کردن آن کار آسانی نخواهد بود.در ویدئو مارکتینگ، گوشی‌های هوشمند از مهم‌ترین ابزارهای ارتباطی هستند که یک نمایش‌گر همیشه همراه برای مخاطبان کسب‌وکارها به حساب می‌آید. اما آنچه که قدرت ویدئو مارکتینگ را دوچندان می‌کند مرحله بعد از دسترسی آسان به ویدئوها است؛ یعنی مرحله به‌اشتراک‌گذاری بدون چالش!داشتن گوشی‌‌ موبایل هوشمند غالبا مساوی است با حضور در چندین شبکه اجتماعی و همین عامل راه را برای دست به دست شدن ویدئوها هموار می‌کند.آپارات؛ زمین خاکی یا قلمرویی آباد برای ویدئو مارکتینگ؟حرف از تولیدات ویدئویی که می‌شود بدون شک یوتیوب از اولین و معتبرترین گزینه‌هایی است که در ذهنمان می‌آید. این پلتفرم تولیدکنندگان ویدئو و مخاطبان آن‌ها را‌ از سراسر جهان به یکدیگر متصل می‌کند و یک مرجع تمام‌قد در حوزه ویدئو مارکتینگ به حساب می‌آید.این در حالی است که یوتیوب در کشور ایران فیلتر است و به دنبال این فیلترینگ، از سال 1389 پلتفرم آپارات به‌عنوان یک سرویس جایگزین برای انتشار ویدئو، فعالیت خود را آغاز کرده.اما تفاوت‌های غیرقابل کتمان میان یوتیوب و آپارات، باعث بی‌میلی بسیاری از کاربران برای انتشار محتوای ویدئویی خود در آپارات شده است که مهم‌ترین تفاوت‌ها از این قرارند:میانگین تعداد کاربر ماهانه: یوتیوب: 2.3 میلیارد نفر / آپارات: 36 میلیون نفرمیانگین درآمدزایی: یوتیوب: با توجه به تعدادتبلیغات قرار گرفته در ویدئو 1000 بازدید= 1الی 8 دلار / آپارات: 1000 بازدید= 7 الی 15 هزار تومانقوانین و محدودیت‌هاهمان‌طور که می‌بینید همین 3 تفاوت آن‌قدر کلیدی و مهم هستند که دیگر نیازی به ادامه نیست. طبیعی است که بخشی از این ضعف‌ها (مانند قوانین و محدودیت‌ها) خارج از اراده تیم آپارات هستند و نمی‌توان تغییر خاصی ایجاد کرد، اما تقویت درآمدزایی از آپارات می‌تواند یک اقدام دوسر بُرد به حساب آید. بدین ترتیب که با افزایش تعرفه‌ها، تولیدکنندگان محتوایی را ترغیب به انتشار ویدئوهای خود در آپارات کرده و به دنبال رونق گرفتن این پلتفرم، شاهد اشتیاق کسب‌وکارها به تبلیغات پیش از نمایش (Pre roll) بود.آنچه که انتظار می‌رود توجه ویژه‌تر به آپارات به‌عنوان پرترافیک‌ترین سایت ایرانی است که وسیع‌ترین قلمرو ویدئویی کشور به شمار می‌رود و آینده پادشاهی ویدئو مارکتینگ به آن گره خورده است.پیش‌بینی اتفاقی که افتاده است!حکایت ویدئو مارکتینگ، حکایت جرقه‌ای است که خیلی پیش‌تر از این‌ها به شعله رسیده و این پیش‌بینی‌های ما، در واقع روایت‌گری از اتفاقی است که افتاده و اثراتش هم لمس شده.ویدئو مارکتینگ پادشاهی خود را در سکوت آغاز کرده و این تحلیل‌ها صرفا نشان از پرقدرت ادامه دادن این سلسله است. البته می‌دانم ماشین زمان دیجیتال مارکتینگ باز هم پرسرعت به پیش می‌برتمان و به زودی برگ برنده دیگری رو می‌کند، اما تا آن روز قرار است کُت تن ویدئو مارکتینگ بماند!سولماز محمدبخشسولماز محمدبخشSat, 21 Aug 2021 04:06:18 +0430https://virgool.ir/@solmaz.mb/باشگاه-محتوا-ماراتن-۱۲-هفته-ای-lh8abclgkjb6آشنایی من با #باشگاه_محتوا بی‌مقدمه و با دیدن یه استوری اتفاق افتاد. یادمه وقتی وارد پیج اینستاگرامی باشگاه محتوا شدم، دیدم برای شرکت تو این دوره باید تو آزمون ورودی و مصاحبه‌اش قبول بشم. این در حالی بود که فقط نصف روز برای شرکت تو آزمون ورودی وقت داشتم، ولی شانس با من یار بود و مهلتش تمدید شد.دست‌به‌کار شدم و دم آخری متنم رو رسوندم. مرحله بعدی مصاحبه آنلاین بود که اون رو هم با انرژی خوب پشت سر گذاشتم و الان که یاد اون لحظات افتادم، یه لبخندی رو لبم نشسته.من برای ورود به دنیای کانتنت مارکتینگ دنبال یه نشونه بودم که پذیرشم با رتبه ۸ شد همون نشونه‌ای که می‌خواستم.حدود یک ماه از پذیرش نهایی گذشت و من وارد یه خانواده ۵۰ نفره شدم!هم جالب بود، هم ترسناک. با خودم گفتم: «سولماز این تو بمیری از اون تو بمیریا نیست!»، اینجا همه آدما حتما یه حرفی برای گفتن داشتن که انتخاب شدن؛ پس تا میتونی باید تلاش کنی.اوضاع خوب بود تا آپلود اولین جلسه آموزشی. باید بگم اینجا همون جایی بود که من ریختم پایین و دو روز گریه کردم! :))جلسه اولین با ساده‌ترین اطلاعات شروع شد و همین باعث شد من فکر کنم وقت و پولم رو ریختم تو آب روون و قراره فقط چیزای تکراری بشنوم.یکی از خوبی‌های باشگاه محتوا داشتن کمک‌مربیاییه که در کنار مربیای اصلی وظیفه همراهی و تصحیح #‎مشق_عشق (شما بخونین خون واژه :)) ) بچه‌ها رو دارن.فوقع ما وقع!رفتم سراغ کمک‌مربیم و یه دل سیر ناله کردم و گفتم حالم بده.از شانس من آروم‌ترین کمک‌مربی دوره که الحق والانصاف «فرشته آرامش» برازندشه، اون‌ور خط بود. خیلی ریلکس و آروم برام یه تصویر کلی از مسیر ترسیم کرد. فرشته بهم کمک کرد بفهمم تازه اولشه و هفته‌های بعدی همه چی قراره جذاب‌تر بشه.اگه دارین فکر می‌کنین که فرشته آرامش اسمیه که من برای ایشون گذاشتم یا اسم حقیقیشونه؟ باید بگم با سپاس از حُسنِ سلیقه پدر و مادرشون: اسم واقعی‌! :)خلاصه که ته دلم قرص شد، چسبیدم به کار و افتادم تو دل یه ماراتن واقعی. ماراتنی که توش خیلیا نفس کم آوردن و از مسابقه جا موندن. اوناییم که به آخر خط رسیدن رسما جون‌سختایی بودن که می‌دونستن وقتی بقیه ترمز کردن، باید گاز بدن. با این تفاوت که پدالی برای گاز دادن زیر پاشون نبود و مجبور بودن از جون مایه بذارن.یکی از تجربه‌های جذابم تو این مسیر، انتخاب شدن مقاله‌ام و انتشارش روی سایت باشگاه محتوا بود. مقاله‌ای با عنوان پیچ و خم‌های بازاریابی محتوایی متناسب با قیف فروش که به نظرم اگه به حوزه محتوا علاقه دارین، از دستش ندین.همه اینا رو گفتم که بهتون ثابت کنم الکی اسم باشگاه روی این مجموعه گذاشته نشده و راه سختی در پیش دارین. راهی که اگه به آخرش برسین، واقعا افتخاریه براتون. چرا افتخار؟ چون دووم آوردین و استقامت رمز موفقیته.اگه قصد شرکت تو این ماراتن رو دارین لازمه چم و خمای راه رو بشناسین و من قصد دارم تو قالب چنتا «باید» و «نباید» براتون از تجربه‌ام بگم:بایدهای باشگاه محتوا۱. از اولین روزای هفته برین سراغ درس و مشقتون. آخر هفته و زمان تحویل مشقا از اون چیزی که به نظر می‌یاد نزدیک‌تره!۲. شما برای یادگیری به باشگاه محتوا وارد شدین، پس تا می‌تونین سوال بپرسین و فکر نکنین حتما بقیه این چیزایی که شما ازش سوال دارین رو بلدن. حتی اگه بلد باشن هم که چه بهتر! می‌یان جوابتون رو می‌دن و همین موضوع می‌تونه سرآغاز دوستیتون باشه.۳. گفتم شما برای یادگیری وارد باشگاه محتوا شدین؟ خب نه، بهتره بگم شما برای «یادگیری» و «ارتباط ساختن» عضوی از این خانواده شدین. یادتون باشه ارتباط ساختنیه، پس براش تلاش کنین و گوشه‌نشین نباشین.۴. در کنار گروه اصلی، گروه دوستانه‌ هم داشته باشین. جایی باید باشه که به داد هم برسید و بهم روحیه بدین. :))۵. مباحثه از بهترین کاراییه که می‌تونه باعث جا افتادن مطالب براتون بشه. هم‌زبونتون رو پیدا کنین و با هم پیش برین.۶. از کمک‌مربیتون جزییات نمره‌دهی رو بخواین و ببینین از کجا نمره کم آوردین. اینجوری هم از تکرارش جلوگیری می‌کنین، هم مطئن می‌شین ارزیابی درست صورت گرفته.نبایدهای باشگاه محتوا۱. اگه نقدی دارین با خود والدین باشگاه یا کمک‌مربیتون تو خصوصی درمیون بذارین و تو گروه اصلی شلوغ نکنین! :)) این شلوغ‌کاری شما رو از هدف و حتی حقتون دور می‌کنه.۲. ارسال مشقاتون رو برای دقیقه نود نذارین، چون اینجا ایرانه و اصلا تضمینی نیست که اینترنت سربزنگاه زیر پاتون رو خالی نکنه.۳. در برابر یادگیری و کار با ابزارهای جدید مقاومت نکنین. باور کنین حتی از بهترین ابزارهایی که می‌شناسین هم، نسخه‌های بهتری بیرون اومده.۴. کمال‌گرایی رو پشت در باشگاه بذارین و بیاین تو. یا بی‌خیال کمال‌گرایی می‌شین و رشد می‌کنین یا خودتون رو با ایده‌آل‌گراییِ دهن‌پرکن خفه می‌کنین و آخرش هم هیچی نمیشین!دو تا نکته رو نه دلم اومد تو بایدها بذارم، نه تو نبایدا. حقش یه جای مخصوص به خودش بود که شاید بشه اسمش رو گذاشت:سهم من از باشگاه محتوا۱. دوستام. اولی علی کاشیه که اوایل اصلا ازش خوشم نمیومد اما بعد شد رفیق راهم و تو بدترین شرایط کنارم بود. دومی نازنین جوکاره؛ کسی که شیطنتای مشابه باهاش داشتم و روش می‌شد حساب کرد. در آخر اما از کسی بگم که خیلی خوب همو درک می‌کردیم و هوای همو داشتیم؛ حدیث بگری نازنینم.نمی‌تونم بگم که وجود این سه نفر چقدر باشگاه محتوا رو برام شیرین کرد. دوستایی که با تک‌تکشون خندیدم و گریه کردم.۲. خودآموزی. احلی من العسل! اگه دنبال دوره‌ای هستین که همه چی رو بهتون یاد بدن سراغ باشگاه محتوا نرین. پس کجا برین؟ هیچ‌جا. باید یادبگیرین خودتون بجوشین و دنبال یادگرفتن برین. کاری که من تو باشگاه محتوا تمرینش کردم و حسابی لذت بردم.الان که دارم این متن رو می‌نویسم تقریبا یک هفته از این ماراتن مونده و یه جورایی آخراشه. می‌خوام این تجربه نگاری رو جمع‌بندی کنم و به این سوال جواب بدم که آیا باشگاه محتوا رو به بقیه هم پیشنهاد می‌دم؟برای جواب دادن به این سوال نیاز دارم منم از شما یه سوال بپرسم: «اگه پرنده بودین و برای یادگرفتن پرواز هلتون می‌دادن پایین، چی می‌شد؟ پرواز یاد می‌گرفتین یا سقوط می‌کردین؟اگه جوابتون حالت اوله، باشگاه محتوا می‌تونه گزینه خوبی براتون باشه؛ چون بیشتر از هرکسی خودتون باید از پس خودتون بربیاین.من یاد گرفتم از پس خودم بربیام، با اینکه کار واقعا سختی بود. ۱۲ هفته تو گود بودن ارزشی به من داد که قطعا سرمایه‌ام برای ادامه راهمه. راهی پرپیچ و خم اما شیرین :)پس پیشاپیش سلام به‌تمامی یاران فصل‌های ۵ و ۶ و ... .سولماز محمدبخشسولماز محمدبخشMon, 14 Jun 2021 02:20:23 +0430https://virgool.ir/@solmaz.mb/بحران-مهمانی-که-به-قصد-کشتن-آمده-بود-ytitoevvoskf صدای بوق اتوبوسهمیشه وقتی زندگی پر می‌شه از دل نخواستنی‌هایی که از چپ و راست و بالا و پایین چفت می‌شن به دل و جونم و روزگارم می‌شه یه چهار ضلعی پرفشار؛ تو خیالاتم می‌بینم سوار اتوبوسی پر از جمعیت شدم و یک دفعه یه نفر که از جور زمونه به تنگ اومده، سوار اتوبوس می‌شه و اسلحه به دست، رو به جمعیت هوار می‌زنه: هیشکی از جاش تکون نخوره! از هیچی هم نترسین! قرار نیست کسی آسیبی ببینه! فقط می‌خوام صدام رو برسونم به اونایی که هیچوقت صدام رو نشنیدن!بعد لابلای جیغ جمعیت و هول و ولای دلم، می‌گفتم: آخیش...! یکی ما رو برید از روزمرگی! حالا چند روزی، یا حتی چند ساعتی، لحظه‌هامون شبیه همیشه نباشن، توفیق اجباریه و عدو سبب خیر شده.محاله یه جای زندگی گیر کنم و صدای بوق این اتوبوس رو ته خیابونای ذهنم نشنوم... .اما همیشه اون کسی که منتظرشی، با اون لباسی که فکر می‌کنی، نمیاد سراغت. پس عجیب نیست اگه این اتوبوس شکل و شمایلش عوض شده باشه و از اون خیال همیشگی، فقط یه خاصیت "از روزمرگی بریدن"ش مونده باشه. اگرچه، چشم به راه کسی که باشی، تا پا بذاره تو خونت و بیاد تو؛ تو گول تغییر قیافه و عوض شدن عطر همیشگی و تند و کند شدن ریتم راه رفتنش رو نمی‌خوری. می‌فهمی آشناست! حتی اگه بی‌شباهت‌ترین باشه به گودویی که منتظرش بودی... .داستان این انتظار برای من هم همین بود. یه روز خبر دادن رو همین زمینِ خودمون، یه حال واگیر داری اومده و یه جورایی کل مردم دنیا رو سوار اتوبوس کرده و گروگان گرفته. برعکس خیالاتمم، نمی‌گه خطری تهدیدتون نمی‌کنه، اتفاقا اومده که با تهدید بِبُرتمون از روزمرگی‌ها؛ که اگه نبریم، می‌برتمون از زندگی‌هامون.همین قد خشن! همین قد خطرناک! همین قد جدی!خب شروع شد: از دست ندادن و ماسک زدن و فاصله گرفتن و دورکار شدن و تعطیلی و قرنطینه...، تا رها شدن و از دست دادن و از دست رفتن و دست کشیدن از خیلی چیزها... .شروع شد!دورانِ عجیب و بی شباهت به اونچه که تا قبل از این زیسته و دیده و چشیده و حتی شنیده شده بود!یهو زیر پای هممون خالی شد و سُر خوردیم رفتیم ته گودالِ با خود نشستن و دست انداختیم گردنِ تنهایی‌مون.انگار نوار کاست زندگیمون جمع شد و پیچ خورد به احوالی «بحرانی».فکر کن هزار بار دور خودت بچرخوننت و یهو یکی سفت شونه‌هات رو بگیره و با چشمای گرد شده از پریشونی، هوار بزنه تو صورتت که بحران! بحران!و تو، در بهتریت حالت، اگه گیج نخوره سرت و پرت نشی رو زمین و چشمات دو دو نزنه و مزاجت زیر و رو نشه؛ میگی بحران؟! کی هست؟! چی هست؟!چی هست این بحران؟ این گردن‌آویز تنگ و چسبیده به گلوی این روزها... . فرهنگ لغتِ بحران‌زدهاحتمالا همه‌ی ما احوالی رو تو زندگیمون تجربه کردیم که وقتی می‌خوایم ازش یاد کنیم، بحران صداش می‌کنیم. اما این کلمه‌ی آشنای بحران دقیقا یعنی چی؟ اولین بار که باهاش رو به رو شدیم کی بوده؟ اصلا از کجا فهمیدیم این بحرانه، نه غم، نه ترس، نه هزار جور حس دیگه؟به عادت معمول گوشی دستمون می‌گیریم و می‌نویسیم: بحران. با یه سرچ ساده، هزار جور بحران شناخته و ناشناخته میاد جلوی چشممون: بحران هویت، بحران کم‌آبی، بحران بی‌تفاوتی اجتماعی، بحران اقتصادی، بحران چهل سالگی، بحران سوءمصرف مواد و... .اصلا از مضاف‌الیه‌ها که بگذریم، خود واژه‌ی «بحران» به چه معناست؟تو فرهنگ معین جلوی بحران نوشته: «آشفتگی و تغییر حالت ناگهانی، بالاترین مرحله‌ی یک جریان»اینجاست که رشته ی کلاممون میرسه به اولین گره: «ناگهانی». چطور ممکنه یه چیزی مثل بحران هویت، ناگهانی باشه؟ یا اصلا بحران چهل سالگی.یعنی ما یه شب، در حالی که داریم آخرین ساعات و لحظات سی و نه سالگیمون رو می‌گذرونیم، می‌خوابیم و صبح که پا می‌شیم، می‌بینیم ئه! عجب ناگهانی! ببین کی اینجاست! چهل سالگی و بحرانش؟!... یا نه، کمِ کم از لحظه‌ی فوت کردنِ شمع سی و نه سالگی، به سال بعد این موقع که قراره چهل رو فوت کنیم و پا بذاریم به پنجمین دهه‌ی زندگیمون، بهش فکر کردیم؟ یه قول و قرارایی تو دلمون با خودمون گذاشتیم که تا قبل از رسیدن به چهل سالگی باید فلان جای نرفته و فلان کار نکرده و فلان ترکِ عادتُ تیک بزنم و بعد برم سراغ این دهه‌ی جدید و ماجراهاش؟حداقل چندباری شده که رفتیم جلوی آینه و تار موهای سفید شده رو شمردیم و به پوست یه نم چروک خوردمون چپ نگاه کردیم و گفتیم: بعله... انگار خبراییه... .اتفاقا فتیله‌ی بحران از اونجایی روشن میشه که می‌بینیم خیلی بی‌صدا، خیلی چیزا داره عوض میشه. در واقع «ناگهانی» در کار نیست. نشونه‌ها پشت هم قطار شدن و دارن تو زندگیمون رژه میرن و هر نشونه عین یه سنگ ریزه، میره می‌شینه ور دل بقیه نشونه‌ها و یه کوه بلند میسازن که قله‌اش فتح شده به پرچمِ «بحران».چطور میشه حتی بحران بلایای طبیعی رو ناگهان دونست؟!میشه رو گسل خونه داشته باشی و تا حالا اسم زلزله هم به گوشت نخورده باشه و برات غریب و ناگهانی باشه؟یا وقتی هواشناسی میگه کلی ابر بارشی تو راهه و تو وسط مسیل چندین و چند ساله جاخوش کردی، از دار و درخت و سیل بند هم خبری نیست که بلکه فرجی کنه و منجی بشه... خب معلومه بارون که بزنه، میشه سیل. بی هیچ ناگهانی!چطور میشه هر روز پریشون حالی خودت رو ببینی، هر آن یه تیکه از دل و روحت لق بشه و بیفته پایین، بعد منتظر یه بحران روحی نباشی؟گره‌ی دوم وقتی به وجود میاد که دوباره می‌ریم سراغ تعریف بحران. اونجا که میگه: بالاترین مرحله‌ی یک جریان. بعد با خودت میگی، مگه جریان چیزی غیر از یه نقطه‌ی شروع و استمرار اون نقطه و ادامه دادنشه؟ پس وقتی میگیم بحران نقطه اوج جریانه، یعنی قبول داریم که قبل این نقطه‌ی اوج، نقطه‌های دیگه‌ای بودن که خبر میدادن ازین فراز و مقدمه‌اش محسوب میشدن. عین سناریوی فیلمی که کلی قصه میگه و تعلیق ایجاد می‌کنه تا مخاطب آماده بشه برای اون اوج و بالاترین قله‌‌ی داستان.با چشم بسته هم این تعریف رو ورنداز کنی، گوشت صدای لنگیدنش رو می‌شنوه. تو پیش‌بینی نمیشی، اما من منتظرتم!«بحران» تو مقوله‌ی مدیریت بحران یه‌جورایی نقش اول رو بازی می‌کنه؛ شاید برای همینه که با دقت و ظرافت بیشتری ازش گفته شده و به جای وصف «ناگهانی»؛ از «غیرقابل پیش‌بینی» و «منتظره/ غیرمنتظره» استفاده کردن. بحران حالتی در نظر گرفته شده که نمیشه زمان و مکان دقیقش رو تعیین کرد؛ با این حال اتفاقی غیر منتظره نیست. این یعنی با زبون بی زبونی اعتراض اولمون پذیرفته شده و ناگهانی بودن بحران، رد می‌شه. نوزاده‌ای به نام نیازصفحه‌ها رو بالا و پایین می‌کنی بلکه چیز دندون‌گیری پیدا کنی تو شناسنامه‌ی بحران و لابلای گشتنات می‌رسی به این خط‌ها:«بحران یک فشارزایی بزرگ و ویژه است که باعث در هم شکسته شدن انگاره های متعارف و واکنش‌های گسترده می‌شود و آسیب‌ها، تهدیدها، خطرها و نیازهای تازه‌ای به وجود می‌آورد.»نیازهای تازه. اگر انسان رو به مسافری تشبیه کنیم که با کوله‌باری از نیاز پا به جاده‌ی زندگی گذاشته؛ باید منتظر هر اتفاقی تو دل این مسیر همه جور آب و هوا و اقلیمی باشیم.همون قدر که ممکنه گیر کنه تو باد و بوران یا حیوون درنده‌ای بهش حمله کنه و به خودش و کوله‌بارش آسیب بزنه، همون قدرم ممکنه یه همسفری، راهنمایی، ماشین پرسرعتی هم تو این راه گیرش بیاد.خوب که نگاه می‌کنی می‌بینی ما و نیازهامون چیزی نیستیم جز احوال و اتفاقاتی که باهاش روبرو شدیم و تجربیاتی که زندگی کردیمشون.اما نقش بحران چیه؟ بحران میتونه همون حیوون درنده‌ای باشه که شبیخون زده به دار و ندارمون. هم ممکنه یه لقمه‌ی چرب بشیم، هم ممکنه اصلا از ترس و هراس، نه حتی از سر شجاعت و مهارت، جوری بدوییم که تو خواب‌هامونم ندوییدیم!بعد تازه بفهمیم عجب! من همچین توانی تو دوییدن داشتم؟ خب اگر داشتم پس چرا تا دیروز افتان و خیزان می‌رفتم؟اون موقعست که تازه نیاز به دوییدن تو وجودت شکل می‌گیره. که اگه نبود اون شبیخون، شاید هیچوقت خبردارنمی‌شدیم همچین موتوری توی پاهامون کار گذاشته شده.اینجاست که نیاز جدید به وجود میاد. نیاز به باز هم دوییدن؛ بهتر، تندتر، بیشتر و حرفه‌ای‌تر.باید بپذیریم که بعد از طوفان، چیزی شبیه قبل نیست! برگای درختا میریزن، شاخه‌ها گاهی می‌شکنن و درخت مجبوره تن بده به این هرسِ اجباری؛ که حذف شاخه‌های اضافه، همونقدر که خبر از درد داره و نویدِ رویش هم میده. شیرهای در حال انقراضخیلی وقتا شنیدیم که جمله یا کلمه‌ای خاص، فقط تو زبون خودش معنی میده و اگه ترجمه‌اش کنیم معنای اصلیش رو نمی‌رسونه. شاید چون تو هر زبون و حتی گویشی، پشت هر کلمه‌ای، داستانی هست که خیلی وقت‌ها در حین ترجمه، منتقل نمی‌شه.همونجور که ما برای نوشتن «بحران» باید ب، ح، ر، الف و نون رو پشت هم بیاریم؛ برای نوشتن این کلمه به زبان چینی، باید دو کلمه‌ی مستقل رو کنار هم بذاریم. این دو کلمه، «خطر» و «فرصت» هستند که به وقت هم‌نشینی، یک کلمه‌ی جدید می‌سازن به نام «بحران».انگار که راهی فرعی و میان‌بر پیدا کرده باشی برای گفتن قصه‌ای بلند و مفصل. راهی بدون فلسفه‌ چینی خاص برای خواص. مسیری هموار برای استفاده‌ی عموم.داستان شیرین پشت کلمه‌ی بحران از همراهیه غیرقابل انکار فرصت و خطر حکایت می‌کنه و بحران رو چیزی جز پذیرش خطر و فرصت در کنار هم نمی‌دونه.ما بحران‌زده‌های این روزها، گرفتار شدیم به دیدن مدامِ روی خطرِ سکه‌ و باور نداریم که شاید روی دیگه‌ای هم در کار باشه. مبتلا شدیم به کلنجار. کلنجارای بی‌صدای هر روزَمون با خودمون. هر روز جهاد با خودی که حقیقتا جهاد اکبر برامون نوشته می‌شه.این از خود با خود گفتنا، این اضطرابِ خطر داشتنا، نشستنا، ایستادنا، بریدنا، از نو شروع کردنا، امید بستنا؛ اینا همگی احوال این روزها و شب‌های ماست.ما فرزندِ زخم‌خورده و زخم پوشیده‌ی این زمونه‌ایم. در تمنا، در تلاش، در تقلا، اما امیدوار. ما، چشم به راه تموم شیرهای رونشده‌ی سکه‌های تو مشتمون، باز سکه بالا می‌ندازیم؛ حتی اگه تیتر اول تمام روزنامه‌های صبح، «نسل شیرها منقرض شد» باشه!سلامِ من، سولماز محمدبخش،به تمام در خطرانِ در جستجوی فرصت!سولماز محمدبخشسولماز محمدبخشSat, 27 Feb 2021 22:09:41 +0330