https://virgool.ir/feed/@soh.mzسهراب مظاهری ، پژوهشگر فرهنگی اجتماعی ،fa2026-11-11 21:39:57https://files.virgool.ir/upload/users/394431/avatar/pKbpxU.jpghttps://virgool.ir/@soh.mzhttps://virgool.ir/@soh.mz/خیابان-یاداز-دیالوگهای-ماهی-سیاه-کوچولو-rpnnfpzvwljqخیابان و گرامیداشت یاد جاودان صمدبهرنگی در سالروز درگدشت او ، - اصلا چه ربطی دارد ماهی سیاه کوچولوی صمد بهرنگی ! ابن چه جور یادداشت و بزرگداشت است ؟- خیلی خب حالا ، بگذار دیگران هم بخوانند ، ~~~~~~~ماهی سیاه کوچولو گفت : چراخیابان که همه چیز دارد ، بازهم خسته کننده است ، حتما جای دیگری هم هست که باید بروم و آنجارا ببینم .بعد کمی مکث کرد و باخودش گفت :نه این خیابان که نباید مثل همان جویبار باریک باشد نباید محدود و تکراری باشد !!! درست است که هر روز مغازه هایی که اجناس و نیازمندیها را گران می‌فروشند ، باز میشوند و صاحبانشان ازهم می پرسند امروز باید چقدر گرانتر بفروشیم تا ضرر نکنیم .مادرش پرسید ، پسرم داری درباره خیابان حرف میزنی ؟ ماهی سیاه کوچولو ادامه داد : بله مادر ، درخیابان هر روز و هرشب همه میآیند و همدیگرو نگاه میکنند، ، به هم حسرت میخورند ، گروهی باتکبر به بقیه نگاه میکنند ، گروهی التماس امیز با بقیه حرف میزنند ، به تن و بدن و لباسهای هم خیره میشوند ، بعضی هاهم گاهی هم بهم دست میزنند ولی اکثرا بهم دروغ میگویند وعموما میدانند که کلاه سرشان رفته و زیر لب به جد وآباء هم فحش میدهند .خیابان سینما دارد ، ماشینهای زیاد ودور دور دارد ، بستنی ، پیتزا ، زیرزمین دارد بالکن دارد ، لوازم آرایش دارد ، خیابان پر از بینی های چسب خورده و کیف و ریموت وموبایل است ، برج ، روف گاردن ، ساقی و سیگارو مقنعه و ساپورت هم دارد ، مالامال از ژست و روزنامه و نمایشگاه و مال و مزون و اوزون برون .... تا ماهی سیاه کوچولو به اینجا رسید ، مادرش بانگرانی حرفش راقطع کرد و گفت : پسرم بس کن ، دیروقت است ، خسته شدیم ، الان دیگه وقت استراحت است باید بخوابیم ، فرداهم روز خداست ، میتوانیم بعداً هم درباره خیابان حرف بزنیم ماهی سیاه کوچولو لبخندی زد و به مادرش گفت : نه ،مادر جان ، نه ، ببین اینها که گفتم همه خیابان هست ولی اینها همه ی خیابان نیست . من از خیابان یک تلقی و انتظاردیگری دارم ، فکرمیکنم این خیابان فضای مهمی است که در چگونه بودن ما نقش دارد اصلاً به نوعی درحیات و مرگ ما ماهیها دخالت دارد ! مادرش گفت : پناه میبرم به خدا از این حرفایی که تو میزنی !!! من که خوابیدم و سرش را زیر جلبگها فرو برد و سعی کرد که بخوابد . چندی گذشت ولی همچنان صدای ماهی سیاه کوچولو بگوشش می‌رسید :خیابان یک فضاست ، باید آنرا شناخت ، نباید خسته کننده شود ، خیابان محل ظهور و بروز است ، نمایشگاه واقعی اکشن ها و ری اکشنهاست ، میتواند پر از نکته باشد پر از پیام پر از هدف ، پر از جنبش ، پر از ماهیهای آرزومند و هدفمند و غیرتمند و مند های دیگر ...مادر ماهی سیاه کوچولو خواب آلود سرش را از پشت جلبگها بیرون آورد و نگاهی به پسرش کرد و با قدری عصبانیت گفت : نمیخواهی بخوابی ؟ماهی سیاه کوچولو گفت : نه میخواهم همینطور زل بزنم به این نوری که از خیابان به خانه مان می تابد ، مادر ، بنظرم خیابان شبهایش هم با ماهی ها حرف میزند ؛ فکر میکنم خیابان همچنان بیدار است .soh112soh112Sun, 25 Jun 2023 08:00:13 +0330https://virgool.ir/@soh.mz/ناپرسائی-یا-ناپاسخگویی-urngnv40r7gqسهراب مظاهری اشاره ای به نظر آرامش دوستدار فیلسوف تازه درگذشته در آلمان ؛ که همین اواخر نوشته بود" جامعه ایران دچار ناپرسشگری و ناپرسایی است" .در نگاه آرامش دوستدار ، علم مبتنی بر پرسش های زاینده است و قطعاً دوامش هم تابع پرسش های جدیدو جدیدتراست اما مطابق استدلالهای او دین نه به پرسش ها ، پاسخ های موثر در مسیر رشد انسانی میدهد و نه اجازه می دهد پرسشگریها براساس واقعیات موجود ، بسوی تفکر زاینده و توسعه انسانی برود کاش میتوانستیم آراء دوستداران و پیروان آن فیلسوف بزرگ را درباره واقعیت های جوامع دینی امروز بدانیم و به فرمولی عملی و قابل قبولی برسیم که : چگونه میتوان از دست امتناعی که دین بر پرسشگری و دریافت پاسخهای شفاف دارد رهایی یافت ؟ یعنی چگونه میتوان از دست و سلطه ی این نشدنی دائمی مصون ماند ، آنهم نه در حد یک یا چند فرد و نفر بلکه در حدود جامعه و جوامع و ملت و ملل ؟ یعنی واقعا درجامعه ما مشکل عمده ( ناپرسایی) است ؟و بدلیل حکومت دینی ، هیچکس سئوال نمیکند ، هیچکس سئوال ندارد !؟ یا جامعه پر از پرسشگری است و آنچه هست نا پاسخگویی است ؟حال اگر بین حکومت دینی و تفکر مستقل معنوی و آزادی جویی تفاوت قائل شویم ، حوزه فردیت خودرا و مسیر پویشی خودرا چگونه تحلیل و توحیه کنیم ؟ اگر تفکر مبتنی بر گرایش های دینی ، معنایی ، معنوی و قدسی اساسا برپایه پرسشگری نیست ، قطعا افزایش آگاهی ها هم میسر نخواهد بود ؛ از این رهگذر اگر کسی به آرامش های درونی و باطنی ناشی از تاملات فردی نائل آمده باشد ، با دو وجه مواجه خواهد بود؛ یک ،فریب شخصی است ! دو ، فریب دیگران و جلوگیری از پویش پرسش های دیگران !!! دراین باره باید گفت که اگر براستی جامعه دچار ناپرسایی است ، پس نیازی هم به‌‌ دلواپسی هاو نگرانی هابرای احوال امروز و تغییرات آینده نباید باشد .انقیادهای فقهی و تصلبهای تحمیلی در شرایط فعلی جامعه ما، متاسفانه چندان واجد توجه عمومی نیست ؛ در نیمه دوم سال ۱۴۰۱رخدادهای وسیع و وثیقی را در ساخت جامعه دیدیم که اثباتاً ، نفی و رد ِ ناپرسایی و سترونی است فی الواقع ماهیت پرسشگری از منظر جامعه شناختی یک واقعیت محرز اجتماعی است ، مثلا از بیان عبارتی مثل ( این چه وضعشه ؟) تا ( مگر وابستگی به چین و روس امتیاز و استقلال است ؟ ) و ....... گویای پدیده اجتماعی پرسشگری است و به عنوان یک پدیده اجتماعی هم واقعیت دارد وهم عمومیت دارد و هم آنقدر علنی و پُربسآمد است که به تعبیر امیل دورکیم مثل شیء محسوس و ملموس است .و اتفاقا نکته مهمی درست در مقابل آن وجود دارد ؛ آنکه بطور عینی و محسوس (ناپاسخگویی) با وزن و حجم بسیارزیادی وجود دارد یعنی براستی چه کسی جوابگوست؟ برخی براین باورند که آدمهای دیگر باید مثل آرامش دوستدار باشتد که بر علم و دین نظر کرده و فراتر از هردوی آنها ، فلسفیدن را مرجح بداند ؛ ودر قلمروی واقعیات فرهنگی اجتماعی ، برای احوالات جوامع اروپایی ملاک پرسشگری وبرای مثلا کشور ایران ناپرسشگری و خصلت ناپرسایی را قلمداد کند . ولی حق آنست که آدم باید تا آنجا که برایش میسر است به همه ی پرسشها و پاسخها در قلمروهای علم و دین و فلسفه با ملاحظات فردی و اجتماعی توجه کند و اگر نمی خواهد یانمی‌تواند مثل زنده باد (آرامش دوستدار ) باشد ، میتواند همین گونه و برهمین منوال که تاکنون بوده بازهم دوستدارِ واقعی آرامش و آسایش نسبی بوده بازهم باشد ،زیرا همین سبک و سیاق تاحالا خیلی کمک کرده تا هم پرسشگر باشد هم منتقد ومعترض و هم از لذتِ آرامش وجدان بهره مند باشد ./soh112soh112Wed, 12 Apr 2023 00:45:30 +0330