https://virgool.ir/feed/@simorgh_resane🔅صدای حق خاموش‌شدنی نیست 🖐️ سیمرغ رسانه را دنبال کنید: simorgh_resane@fa2026-11-11 11:56:14https://files.virgool.ir/upload/users/4888134/avatar/ECME5y.jpghttps://virgool.ir/@simorgh_resanehttps://virgool.ir/@simorgh_resane/️یادداشت-ناسیونالیسم-علیه-مقاومت-lxznfmphhugv🔹 چگونه آثار هنری به‌اصطلاح «ملی‌گرا»، ارادۀ مقاومت را سست می‌کنند؟🖋️ محمدحسین بابایی؛ نویسنده🔸  صحبت‌های مارک روبیو در هفتم اکتبر، سراسر، احضار جنگِ تمدنی بود؛ ایستاده مقابل معبد پارتنون، زیر خورشیدی که آرام‌آرام در مغرب غروب می‌کند، و با رفت‌وبرگشت مکرّر میان دوران باستان و تحوّلات معاصر جهان. این میزانسن، آدم را به‌یاد برخی آثار هنری خودمان می‌اندازد که از پس جنگ ۱۲روزه ظاهر شدند؛ آثار به‌اصطلاح «ملّی‌گرا»یی مثل مجسمه «شاپور و والرین» یا تئاترهایی که خود را منتسب به ایران باستان می‌کنند.🔸  اما در این میان، تفاوتی اساسی وجود دارد بین حرف‌های روبیو و این آثار هنری. هرچقدر ناسیونالیسم مدّنظر روبیو، می‌خواهد اراده جنگیدن را تقویت و شرکای قدیمی را متحد کند، ناسیونالیسم این آثار، ما را مهیّای یک شکست تمدنی می‌کند. این آثار در بهترین حالت به ورطه تاریخ‌بازی می‌افتند و در بدترین حالت، ما را نسبت به جنگ، مردّد می‌کنند.🔸  مشکل اساساً کجاست؟ چگونه ناسیونالیسم، به غرب نیروی جنگیدن می‌دهد اما اراده مقاومت ما را تضعیف می‌کند؟ گویی ما با دو تلقی از «ناسیونالیسم» مواجهیم؛ یکی صریح و جنگاور و دیگری کلی‌گو و مصالحه‌جو.🔸 روبیو از یک طرح معیّن برای زندگی صحبت می‌کند؛ طرحِ یونانیِ زیستن، یا دقیق‌تر، طرحِ انسانِ غربی برای زندگی. طرحی که خدا را از مرکزیت زندگی کنار می‌گذارد و انسان مادی را به‌جای او می‌نشاند. روبیو برای تحقق همین طرح، کشورهای اروپایی را برای دفاع از حیثیت انسان غربی و نشستن بر جایگاه خداوندگاری جهان، دعوت به جنگ تمدنی می‌کند. او جای‌به‌جای به چهره‌های برجسته فلسفه و هنر در تاریخ تمدن غرب ارجاع می‌دهد؛ کسانی که این طرح یونانی را به‌واسطه آثار یا کلام‌شان برجسته کرده‌اند.🔸 آن‌ها در دعوتشان به «ناسیونالیسم» و «جنگیدن» صریح‌اند و در مقابل، آثار به‌اصطلاح «ملّی‌گرا»ی ما در پشت شعارها و نمادهای باستانی پنهان می‌شوند. باید صورتک باستان‌گرایی این آثار را کنار زد و فارغ از هیاهوهای ایران‌پرستی، پرسید که این رجعت به گذشته باستانی، واقعاً به‌دنبال چیست و در واقعیت، چه چیزی را حاضر می‌کند؟🔸 برخی از این آثار مثل مجسمه «شاپور و والرین» ردّ جنگ‌های اخیر ما را تا دوران باستان پی می‌گیرند و پیروزی ما را هم شبیه غلبه شاپور اول بر والرین رومی. در این میان، وجه شباهت میان ما و شاپور، فقط ایرانی بودن است و البته مراد از این «ایرانی» بودن، نه داشتن اندیشه‌ای خاصّ و طرحی متفاوت برای زیستن، که صرفاً تولد در خاک ایران است.🔸 ایرانیّت این آثار آن‌قدر کلّی و تأویل‌پذیر است که هرکسی از ظنّ خود، می‌تواند با آن هم‌دل و هم‌صدا شود و معنای مطلوبش را برداشت کند. مثلاً می‌توان از سر همدلی با این ایران گران‌سنگ، امر به ترک مخاصمه داد تا مبادا میراث شاپور ساسانی تَرَکی بردارد.🔸 برخی دیگر از این آثار هم مثل تئاترهای پرزرق‌و‌برق اخیر، نسبتی وارونه با امروز ما می‌گیرند. ما را در حالی دعوت به گفت‌وگو و مذاکره می‌کنند که هنوز از آخرین تجاوز به میز مذاکره، یک‌ سال هم نگذشته است؛ آن هم دعوتی از جانب شخصیتی تاریخی چون کوروش که برای لشکرکشی‌ علیه اردشیر دوم، تنها ده‌هزار مزدور یونانی را به خدمت گرفت!🔸 حرف حساب این تئاترهای «ضدّجنگ» یک جمله است: «جنگ، شرّ است». و برای به کرسی نشاندن این حرف، شخصیت‌های تاریخی و اساطیری  را مثل عروسک‌های خیمه‌شب‌بازی به حرکت درمی‌آورند تا در مذمت جنگ و آری‌گویی به صلح و گفت‌وگو شما بخوانید تسلیم، باهم دیالوگ کنند.🔸 گویا سازندگان این تئاترها در ایران زندگی نمی‌کنند وگرنه می‌دیدند که این کشور، در یک سال گذشته به‌جایی حمله نکرده، که دوبار مورد تجاوز واقع شده است. اگر هنرمندان آمریکایی یا اسرائیلی آثار ضدّجنگ بسازند، قابل‌درک است؛ اما هنرمند ایرانی چرا باید برای هم‌وطنانش -که راهی جز دفاع از کشورشان نداشته‌اند- در نکوهش جنگ تئاتر بسازد؟ انتظار دعوت به جنگ تمدنی برای پیش‌برد طرح ما از انسان و زندگی که پیشکش!🔸 جالب‌تر آنکه مخاطبان این تئاترهای صلح‌طلب، درست لحظاتی پس از پایان تماشا، به یکی از اهالی دموکراسی اهانت می‌کنند؛ گویی که این جماعت، حتی تاب پاسخ‌ دیپلماتیک به آمریکا را هم ندارند.🔸 آثار هنری به‌اصطلاح «ملّی‌گرا»، نه‌تنها ما را مهیّای جنگیدن نمی‌کنند، بلکه اراده مقاومت را هم مستهلک می‌کنند. البته مسئله اساسی این‌جاست که معنای جنگ ما را نمی‌توان با «ناسیونالیسم» توضیح داد. چرا که ناسیونالیسم اصیل، نه به خداوند فکر می‌کند، نه به انسان، و نه حتی نسبتی با مفهوم عامیانه «وطن‌دوستی» دارد.🔸 «ناسیونالیسم» واژه‌ای است با تبار مشخص و معنایی خاصّ. شاید درست‌تر آن باشد که آن را «ملّی‌انگاری» ترجمه کنیم؛ انگاشتن ملّت/ نیشن به‌مثابه اصلِ وحدت‌بخش عالم. و این ملّی‌گرایی در نهایت و کمال خود به همان نقطه‌ای می‌رسد که مارک روبیو رسیده است؛ ملّی‌گرایی اصیل، انسانِ غربی را دعوت می‌کند تا پیرامون قراردادی به اسم ملّت، منافعش را بجوید و در راه تأمین این منافع، هیچ حدّوحدودی را نپذیرد.🔸 و چگونه مایی که داعیه‌دار وحدت حول کلمه «اللّه» هستیم و برای تحقق عدالت جهانی مبارزه می‌کنیم، می‌توانیم معنای جنگ خود را در ملّی‌انگاری بجوییم؟/ کانال بافتارسیمرغ رسانهسیمرغ رسانهFri, 06 Nov 2026 16:50:45 +0330https://virgool.ir/@simorgh_resane/️-یادداشت-جوانه-های-هنر-انقلاب-در-جنگل-کنداکتور-wbhxcclt8ijn🔹 جستاری درباره نسبت رسانه ملی با هنر انقلاب در دوره تحول🖋️ حجت امانیان؛ نویسنده🔸 این روزها که نقد و شاید بهتر است بگویم تخریب وجهۀ سازمان صداوسیما به‌واسطۀ عملکرد مدیرانش، یک پُزِ روشنفکری محسوب می‌شود، پس طبیعتاً نوشتن دربارۀ اقدامات مثبت یا روبه‌جلوی آن سازمان هم نوعی جرم تلقی خواهد شد؛ اما پیش از آنکه من را برای نوشتن این مطلب مجرم بدانید، اجازه دهید خودم اعتراف کنم: من سال‌هاست که یک «مخاطب» رسانۀ ملی هستم. مخاطبی که در طی پنج‌سال تصدی مدیران تحول‌خواهش، با وجود اشتراکاتی با برخی مدیران و دست‌اندرکاران این ابررسانۀ ایرانی، تلاش کرده تا جانب عدل و انصاف را رعایت کند؛ همواره از زاویه‌دید یک مخاطب، منتظر بوده تا ببیند رسانۀ ملّی در دوره‌ای که از آن با عنوان «تحول» یاد می‌شود، با هنر انقلاب اسلامی موضوعی که دل‌مشغول آن هستم چه نسبتی برقرار خواهد کرد و برای بازنمایی و معرفی آن چه گامی برخواهد داشت. پس آنچه خواهم نوشت، محصول تجربه و درکی است که خودم تاکنون از آن رسانه دیده و داشته‌ام.🔸 هنر انقلاب اسلامی یعنی هنری که صاحب موضع مشخص و حامل مسئلۀ زمانۀ انقلاب اسلامی است؛ این هنر، نسبت خودش با مخاطب را در فرم اثر هنری بیان می‌کند. این هنر که محصول اراده و ذوق هنرمندان ما در طول تاریخ انقلاب اسلامی ایران است، برای بازنمایی، معرفی و روایت حضور خودش در میدان، طبعاً نیازمند رسانه است. رسانه‌ای که بتواند زبان این فرم هنری را بشناسد و اهمیت وجود آن را فراتر از یک اثر هنری صرف و جداافتاده از جامعه، برای مخاطب روایت کند تا در شکل‌گیری دیگر نمونه‌ها و رشد فهم عمومی از علت وجودی آن هم نقش داشته باشد.🔸 می‌توان گفت رسانۀ ملّی پس از پیروزی انقلاب اسلامی به‌عنوان تنها رسانۀ رسمی و در دسترس عموم کشور، از معدود درگاه‌های پخش و توزیع بخش کوچکی از محصولات و دستاوردهای این جریان هنری نوپا بوده است. این جریان هنری بومی و اصیل که از بستر فرهنگ انقلابی همین مردم برخاسته، سال‌های سال تلاش کرد تا در برابر جریان‌های هنری غرب‌زده و غیربومی که بر ملت ایران به روش‌ها و از بسترهای متنوعی در حال تحمیل‌شدن بود، مقاومت کند اما به دلایل بسیاری در روایت، بازنمایی و عمق‌بخشیدن به ظرفیت‌های وجودی خودش در این رسانه، دچار بحران بود. در نتیجه همین موضوع باعث شد تا مخاطبان این رسانه با این جریان هنری، نسبت چندانی برقرار نکنند و آن را نوعی جریان هنری حکومتی، منفعل، ماله‌کش یا سفارشی بنامند و در نهایت به سمت گفتمان‌های هنری رقیب، به‌سرعت گرایش پیدا کنند.🔸 عدم توجه به مسئله زمانۀ مخاطب، حس از خود بیگانگی و فقر روایت دقیق و درست از دستاوردهای هنری کشور در کنار پروژه‌های متنوعی که در اتاق‌های جنگ نرم دشمن برای مدیریت وضعیت فرهنگی و رسانه‌ای جامعه ایرانی آغاز می‌شد، خود به عامل مهمی در ریزش مخاطب رسانۀ ملّی و تغییر ذائقۀ هنری/فرهنگیِ جامعۀ ایرانی بدل شد. این در حالی بود که هم‌زمان با همین وضعیت آشفته، جریان هنر انقلاب اسلامی در بحران‌ها و رُخ‌دادهای بسیاری موفق می‌شد دست آن رسانه را پُر کند و به نیازهای روز مخاطبانش در گونه‌های مختلف پاسخ دهد اما بازهم در تداوم جریان و روایت حضور خودش در آن رسانه، دچار بحران بود.🔸 با آغاز دورۀ مدیریت پیمان جبلی بر سازمان صداوسیما و حضور وحید جلیلی در جایگاه قائم‌مقام که ادبیات «تحول» به یکی از مفاهیم معرف و اصلی مدیریت رسانۀ ملّی تبدیل شده بود، انتظار می‌رفت تا توجه دقیق‌تری نسبت به ظرفیت‌های این جریان هنری نیز شکل گیرد. به بیان بهتر، انتظار از تحول در نگاه مخاطب، به تغییر صرفاً چند مدیر یا تولید چند برنامه، منحصر نبود بلکه انتظار بود تا نسبت رسانه با مخاطب در تولید، در روایت و در مواجهه با مسائل فرهنگی و اجتماعی نیز تحول پیدا کند و از طرفی توجه به جریان هنر انقلاب اسلامی، جزء نرم‌افزار یا جزئی از جوهرۀ این رسانه در طراحی مسیر تحول و خط و مشی این سازمان بشمار رود.🔸 طبیعی است که این انتظارها و توقع‌های تحولی را باید با توجه به وضعیت و زمینۀ تاریخی و سیاسی که مدیران این سازمان با آن مواجه بودند، درنظر بگیریم. شرایط پنج‌سال گذشتۀ کشور به‌گونه‌ای بود که هر رسانۀ معمولی، امکان تاب‌آوری زیر فشارهای آن را نداشت. در وضعیتی که بسیاری از هنرمندان ایرانی، با هر بهانه¬ای رسانۀ ملّی را تحریم می¬کردند یا حمله‌ای سخت نسبت به امنیت جامعه یا عملکرد رسانۀ‌ ملّی اتفاق می‌افتاد، به نظر می‌رسید که نخستین آزمون رسانۀ ملّی، آزمونِ ماندن باشد؛ ماندن روی آنتن، حفظ امکان روایت، حفظ ارتباط با مخاطب و نهایتاً تلاش برای بازسازی اعتماد عمومی و تحول معنا و ماهیت رسانه‌ای که همواره یکی از مهم‌ترین میدان‌های مناقشۀ فرهنگی جمهوری اسلامی ایران بوده است.🔸 در این وضعیت آشوبناک بود که گفتمان هنر انقلاب اسلامی، دوباره توانست نجات‌بخش قسمت کوچکی از آنتن رسانۀ ملّی باشد.🔸 در طی این سال‌ها، برنامه‌های موضوعی و مضمونی نسبتاً متنوعی برای روایت‌پردازی، بازنمایی و معرفی دوبارۀ هنر انقلاب اسلامی تولید ‌شده است. همین تولیدات هرچند اندک، نقش به‌سزایی در جلب‌توجه مخاطب تخصصی و عمومی به رسانۀ ملّی داشت. برنامه‌هایی مثل «چاووش»، «مجلۀ تصویری آن»، «مجلۀ هنری بوم» و «مرصع»، هرکدام در زمان پخش خودشان توانستند حرف و موضع جدیدی از هنر انقلاب را روی آنتن تلویزیون بیان کنند. آیتم‌های کوتاهی مثل «دورها آوایی است»، «سپید و سیاه» و دیگر آیتم¬ها و مستندهای تاریخی/تحلیلی کوتاه که در لابه‌لای تولیدات این رسانه پخش می‌شد نیز نشان از توجه مدیران و برنامه‌سازان به نرم‌افزار فرهنگ‌ساز هنر انقلاب اسلامی داشت.🔸 همین تمرکز بر بازنمایی، روایت‌سازی و پرداخت روش‌مند هنر انقلاب و به تعبیر بهتر، تبدیل‌شدن هنر انقلاب به یک نرم‌افزار اندیشه‌ای و تولیدی چابک، موجب شد تا برنامۀ شبانگاهی «زمانه» در طول یک‌سال‌ونیم گذشته (از آغاز جنگ تحمیلی دوازده‌روزه تا امروز) با حضور تیم سردبیری مسلط، مجریان توانمند و مهمانان فاضلش، تبدیل به یکی از محبوب‌ترین برنامه‌های تلویزیون در ایام جنگ و پساجنگ شود. زمانه شاید اولین برنامه‌ای بود که هنر انقلاب اسلامی و آثار تولیدشده در گونه‌های مختلف آن را به‌طور کامل در متن و بطنش جریان می‌داد و تلاش می‌کرد مسئلۀ مخاطب را با شعر، پوستر، موسیقی، نقاشی و اقسام هنرهای موجود که برای مسائل روز انقلاب اسلامی ایران تولید شده بودند، بازنمایی و روایت کند.🔸 از سوی دیگر، تولید برنامه‌هایی مانند «معلا» و «محفل» که بیش‌تر در حوزۀ معارف دسته‌بندی می‌شوند هم نوع دیگری از توجه به هنر انقلاب را نشان مخاطب داد. این برنامه‌ها با هدف معرفی آیین‌ها و مناسک مذهبی جهان اسلام و توجه‌دادن ما به ظرفیت‌های قرآنی، مذهبی و استعدادهای انسانی این حوزه‌ها، با ارائۀ یک روایت جدید و زمان‌آگاه، توانستند نصاب دیگری از کارآمدی جریان هنر انقلاب اسلامی را به مخاطب نشان دهند.🔸 تولید و پخش هرکدام از این برنامه¬ها و آیتم¬ها، خود نشانه¬ای از جلب نگاه مدیران و مخاطبان به ظرفیت¬های جریان هنر انقلاب اسلامی است اما بازهم تا نقطۀ مطلوب، فاصلۀ بسیار زیادی دارد. متأسفانه عدم استمرار در بازتولید و عدم توجه به الگوهای تکثیر همین نمونه‌های موفق، هنر انقلاب را در آنتن تلویزیون تبدیل به امری اتفاقی کرده است که بنا به ذوق بعضی افراد گاهی در لابه‌لای کنداکتور دیده می‌شود. گاهی این تجربه‌ها هم ضعیف از کار درمی‌آید. مثل برنامه‌هایی مانند برنامه «رزم‌آهنگ» که در ایام جنگ تحمیلی رمضان برای ترویج آثار هنر انقلاب اسلامی ساخته می‌شوند که به‌وضوح نشان می‌دهد بدون ساختار تحریریه‌ای مسلط به میدان و ادبیات هنر انقلاب اسلامی هستند و تنها با پوششی از ادبیات مرسوم و مصرفی، یک محصول هنری را با یک ایدۀ نمایشی ضعیف، ترویج یا بازنمایی می‌کنند.🔸 از سوی دیگر ضعف در نظام پخش و توزیع برخی محصولات کوتاه واجد ارزش و جایابی محصولات ضعیف در کنداکتور، موجب دل‌سردی اهالی هنر انقلاب شده است؛ برای مثال، تولید و توزیع گستردۀ آیتم‌های «ایران سرو بلند» که تماماً با استفادۀ بی‌چهارچوب از هوش مصنوعی ساخته شده‌اند، نبود یک ساختار مدیریت هنری و توزیع حرفه‌ای را بر محصولات هنری روی آنتن نشان می‌دهد. هرچند رواج تولیدات هوش مصنوعی بی‌کیفیت یا ضعیف، در برطرف‌کردن نیازهای روز کنداکتور نقش اساسی دارد اما عدم حضور یک متولی باتجربه در این حوزه، باعث می‌شود رسانۀ ملّی، بدون توجه به نقدها و نظرات متخصصان امر، به تولید ذائقه‌ای مبتذل و سطحی از هرگونه اثر هنری دامن بزند؛ از طرفی همین موضوع بعداً به خلق یکی از بحران‌های جدی در مسیر تربیت و رشد هنرمندان جریان هنر انقلاب اسلامی نیز دامن می‌زند.🔸 همچنان که برنامه‌های باسابقه‌ای مثل معلا و محفل توانستند هیئت و قرآن را با شکل و شمایل رسانه‌ای‌شده عمومی کنند، تولید برنامه‌ای با همین مختصات برای پی‌گیری جریان هنر انقلاب اسلامی می‌تواند نقطۀ تحولی برای جریان هنر انقلاب باشد. برنامه‌ای که به یکی از بسترهایی تبدیل شود که در آن با حضور انسان‌رسانه‌های متنفذ و هنرمندان صاحب تجربه، روایتگر دست‌آوردها در میدان هنر باشد؛ به تعبیر دقیق‌تر، این برنامه می‌تواند عاملیت جدی‌ای بر رونق و رشد معرفتی/هنری جریان هنر انقلاب و فعالان این عرصه در کشور و رسانۀ ملّی داشته باشد. تولید چنین برنامه‌ای بر بازگشت اعتبار رسانه‌ای و اعتماد به روایت آنتن رسمی جمهوری اسلامی نیز کمک شایانی خواهد کرد.#هنر_انقلاب_اسلامیسیمرغ رسانهسیمرغ رسانهSun, 01 Nov 2026 18:28:59 +0330https://virgool.ir/@simorgh_resane/مصاحبه-آهنگ-امید-در-آینه-روشن-نوجوانی-kpjrvjtvmtjw🔹 برنامه‌سازان تلویزیون از راهکارهای نوین در تولید محتوا برای نسل نو می‌گویند🔹 گفت‌وگو با حجت‌الاسلام محمود عبداللهی، مدیر گروه تولیدات جانبی مرکز کودک و نوجوان سیما، محمدرضا ارکان، تهیه‌کننده برنامه «برو پی کارت»، حجت‌الاسلام حسین محمدی محب، تهیه‌کننده برنامه «نوجواب» و هانیه سمندری، کارگردان برنامه «اشاره»🔸 از تاریخ هشتم آبان سال ۱۳۵۹ که شهید حسین فهمیده به‌عنوان نوجوانی 13‌ساله با تصمیمی تاریخی در جنگ تحمیلی هشت‌ساله جانش را فدای میهن کرد، تا امروز که نوجوانان کشور در کوران بمباران رسانه‌ای و تجربه جنگی تمام‌عیار در کشور از سوی آمریکا و رژیم صهیونیستی قرار دارند، صحبت از نوجوانی، هویت و آموزش یکی از دغدغه‌های رسانه ملی بوده است.🔸 در سال‌های اخیر و ذیل رویکرد تحولی رسانه ملی، با تأسیس مرکز کودک و نوجوان سیما تلاش شد تا پس از سال‌ها غفلت از این گروه سنی، سهم زیست‌بوم نوجوان در قاب تصویر تثبیت شود. هرچند این ابتکار عمل تحت‌تأثیر حوادث و چالش‌های جاری کشور با دست‌انداز و سرعت کمتری همراه بوده، اما ضرورتش بیش از هر زمان دیگری حس می‌شود. گزارش حاضر بازتابی است از نظرات برنامه‌سازان و مدیرانی که در این جبهه فرهنگی برای ارتباط با ذهن پرسشگر نسل نو تلاش می‌کنند. 🔹 رسانه باید زبان مشترک نسل نو باشد🔸 حجت‌الاسلام محمود عبداللهی، مدیر گروه تولیدات جانبی مرکز کودک و نوجوان سیما در مورد طراحی بازی‌های رایانه‌ای براساس نیاز و الگوی مصرف نوجوانان در قاب رسانه ملی توضیح داد: شکل‌گیری ریل دوساعته «شبکه بازی» در آنتن شبکه امید و تأسیس گروه تولیدات جانبی در مرکز کودک و نوجوان، اساساً مبتنی‌بر نیازسنجی مخاطب نوجوان در حوزه بازی‌های رایانه‌ای صورت گرفت. بازی‌های رایانه‌ای از پرحجم‌ترین محصولات فرهنگی در سبد مصرف نوجوانان هستند.🔸 وی افزود: بر اساس آخرین پیمایش بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای در سال ۱۴۰۲، بیش از ۶۱ درصد نوجوانان بازی رایانه‌ای انجام می‌دهند و با میانگین روزانه ۱۱۰ دقیقه، بالاترین حجم مصرف روزانه را در میان گروه‌های سنی دارند. ازاین‌رو این حوزه دقیقاً متناسب با مصرف واقعی مخاطب تعریف شد.🔸 وی در مورد چالش‌های تولیدات رسانه‌ای داخلی، وضعیت اقبال مخاطب و نیاز به محتوای بومی برای نوجوان نیز گفت: برنامه «شبکه بازی» از زمانی که روی آنتن رفت، جزو پربیننده‌ترین و درواقع پربیننده‌ترین برنامه نوجوان سازمان صداوسیما بود. صنعت بازی به دلیل گردش مالی و توجیه اقتصادی در جهان تولیدات بسیار گسترده‌ای دارد، اما در ساختارهای کشور ما به دلیل نگاه منفی و بار ارزشی نامناسبی که شکل گرفته، مورد کم‌لطفی واقع شده است.🔸 عبداللهی ادامه داد: با وجود این کمبودها، هرگاه تولید حداقلی صورت گرفته، با اقبال مواجه شده است. برای نمونه، بازی «گشت پلیس» نزدیک به ۱۳ میلیون نصب و بازی «شهید حججی» علی‌رغم ساختار بسیار ساده‌اش بیش از یک میلیون نصب داشته‌اند. فکر می‌کنم اگر نوجوان به‌سمت محصولات ما نیامده، نه به دلیل عدم تمایل او، بلکه ناشی از خالی بودن سفره تولیدات داخلی است. زمانی که گزینه‌ای سر سفره نوجوان قرار نمی‌دهیم، ناگزیر بازی‌های خارجی را مصرف می‌کند و در جهان زیستی آن‌ها غوطه‌ور می‌شود.🔸 وی با تأکید به کارکرد تربیتی بازی‌های رایانه‌ای فراتر از سرگرمی صرف و نتایج معرفی آن در رسانه ملی نیز بیان کرد: بازی‌های رایانه‌ای به دلیل برخورداری از عنصر انتخاب و اراده، از ظرفیت تربیتی منحصربه‌فردی بهره‌مند هستند که در سایر رسانه‌ها نظیر تلویزیون یا سینما وجود ندارد. در فیلم، رسانه متوقف بر مخاطب نیست و بدون کنش او پیش می‌رود، اما بازی بدون انتخاب‌گری مخاطب شکل نمی‌گیرد. از منظر انسان‌شناسی و آموزه‌های قرآنی نیز گفته شده انسان مختار است و رشد واقعی او تنها از مسیر اختیار و انتخاب صورت می‌گیرد.🔸 عبداللهی اضافه کرد: بازی در بطن خود فرصت رشد دارد. اگر بازی‌ها درست طراحی شوند، می‌توانند امیدبخش باشند، تجربه زیسته‌های دست‌نیافتنی را در اختیار نوجوان بگذارند و با تکرار مستمر انتخاب‌های درست، عادات و ملکات رفتاری مثبت را در وجود او نهادینه سازند.🔸 وی ادامه داد: پرداختن رسانه ملی به این بستر نیز به نوجوان این پیام را می‌دهد که نیازهای واقعی او درک شده و برای او جایگاه و ارزش قائل شده‌اند. پس بازی فقط سرگرمی نیست و فرصتی تربیتی هم محسوب می‌شود. برنامه‌سازی در حوزه بازی‌ها در رسانه ملی نیز ارزش‌افزوده‌ای در زمینه امیدبخشی و تربیت ایجاد می‌کند و زیرساخت آن هم قطعاً برای مخاطب نوجوان انگیزه‌بخش است.🔸 مدیر گروه تولیدات جانبی مرکز کودک و نوجوان سیما ضمن اشاره به ظرفیت قهرمان‌سازی در بازی‌ها و ملاحظات بازنمایی چهره‌های شاخص در رسانه ملی افزود: بازی‌ها یا داستان‌محور و جهان‌محور هستند مانند ماینکرفت یا شخصیت‌محور است و در حوزه نوجوان آثاری وجود دارند که هر دو ویژگی را دارا هستند مانند کال‌آف‌دیوتی که هم شخصیت‌های محبوب و هم یک کلان‌روایت دارد. این ظرفیت‌ها یک سلاح رسانه‌ای دوطرفه است که غفلت از آن تهدید و بهره‌گیری درست از آن فرصت محسوب می‌شود.🔸 وی تصریح کرد: البته در بازنمایی چهره‌های شاخص، مفاخر و شهدای جنگ در قالب بازی و رسانه برای نوجوان ملاحظات فنی و هویتی جدی به‌ویژه در بازی‌های رقابتی و آنلاین وجود دارد و نمی‌توان به‌سادگی هر شخصیتی را به کاراکتر انتخابی تبدیل کرد، زیرا مسائلی نظیر شلیک به کاراکتر یا حذف آن در تعامل بازیکنان پیش می‌آید و شأن شخصیت باید محفوظ بماند. در همین راستا، در مرکز کودک و نوجوان سیما به الگوهای جدیدی برای بازنمایی مستقیم یا معادل‌سازی این شخصیت‌ها در ساختار بازی‌ها دست یافته‌ایم که قابلیت پیاده‌سازی دارند.🔹 رویکرد حل مسئله در تولیدات نوجوان امیدبخش است🔸 محمدرضا ارکان، تهیه‌کننده برنامه «برو پی کارت» که در هویت‌یابی شغلی و تحصیلی نوجوان از شبکه امید روی آنتن می‌رود، درخصوص تولید محتوا برای این گروه سنی اظهار کرد: دوره نوجوانی، دوره شکل‌گیری هویت است و دو مؤلفه بنیادین آن هویت تحصیلی و هویت شغلی هستند که ستون‌های هویت یکپارچه نوجوان را تشکیل می‌دهند. پیش‌نیاز اصلی این هویت‌یابی، دستیابی به سطحی از خودشناسی است تا فرد بتواند دست به انتخاب رشته دانشگاهی و مسیر شغلی بزند.🔸وی تصریح کرد: متأسفانه به دلیل کژکارکردهای نظام آموزشی، دانش‌آموزان حتی پس از ۱۲ سال تحصیل در مدرسه و در سن ۱۸ سالگی، شناخت درستی از علایق، استعدادها و توانمندی‌های درونی خود ندارند. ما در برنامه تلویزیونی و سامانه هوشمند «برو پی کارت» تلاش کردیم ابزارهای خودشناسی، آزمون‌های رغبت‌سنجی و شخصیت‌شناسی را در اختیار نوجوانان قرار دهیم. در گام بعد، با ارائه اطلاعات دقیق و عینی از زبان فارغ‌التحصیلان و افراد راضی و ناراضی هر رشته و معرفی چشم‌انداز واقعی بازار کار، زمینه‌ای فراهم کردیم تا نوجوانان انتخابی آگاهانه‌تر، واقع‌بینانه‌تر و هوشمندانه‌تر داشته باشند.🔸 وی با اشاره به تغییر مرزهای سنی نوجوانی و ضرورت نگاه بزرگسالانه به این نسل اظهار کرد: بدون تعارف باید اذعان کرد که خلأ محتوایی در حوزه نوجوان همچنان پابرجاست و برنامه‌سازی تخصصی برای این گروه سنی بسیار اندک است. 🔸 ارکان ضمن بیان ضرورت حرکت به‌سمت رویکرد حل مسئله در شبکه‌های تخصصی نوجوانان نیز گفت: رویکرد امیدبخش و مثبتی که اخیراً در برنامه‌سازی شکل گرفته، حرکت به‌سمت حل مسئله است. نوجوان زمانی به مخاطب وفادار یک برنامه تبدیل می‌شود که احساس کند رسانه به نیازی عینی و مشکلی واقعی در زندگی او پاسخ می‌دهد. به‌عنوان نمونه، موضوع انتخاب رشته و دانشگاه چالشی جدی است که مشاوره‌های بخش خصوصی هزینه‌های گزافی به خانواده‌ها تحمیل می‌کند. وقتی رسانه ملی در بستری مثل «برو پی کارت» مشاوره‌ای کیفی و کارآمد را به رایگان برای گره‌گشایی از این دغدغه در اختیار او می‌گذارد، اثرگذاری واقعی محقق می‌شود. تقویت رویکرد حل مسئله در سایر برنامه‌ها نیز باید به‌عنوان یک راهبرد کلیدی دنبال شود.🔸 ارکان درباره جایگاه مصرف تلویزیون در میان نسل نو و مسئولیت عدالت رسانه‌ای نیز اظهار کرد: هرچند گستردگی پوشش تلویزیون، دسترسی در سراسر کشور و مرجعیت عمومی تلویزیون جایگاه آن را حفظ کرده است، اما این موضوع نباید سبب غفلت شود. واقعیت این است که ما بخشی از نسل نوجوان را به‌عنوان مخاطب فعال تلویزیون از دست داده‌ایم و برای بازگرداندن آن‌ها به تولیدات جذاب‌تر و مسئله‌محور نیاز داریم.🔸 وی تأکید کرد: بااین‌وجود، بازخوردهای سامانه و برنامه «برو پی کارت» نشان داد که بار اصلی اثرگذاری تلویزیون در برقراری عدالت رسانه‌ای در شهرستان‌ها، روستاها و مناطق کم‌برخوردار جلوه‌گر است. بخش اعظم مخاطبان تعاملی ما نوجوانانی از مناطق مختلف کشور و خارج از کلان‌شهرهایی نظیر تهران و اصفهان بودند که بیشترین نیاز واقعی را به هدایت تحصیلی و شغلی داشتند و توانستند از این ظرفیت بهره‌مند شوند.🔹 هویت‌بخشی به نوجوان رسالت اصلی سیما🔸 حجت‌الاسلام حسین محمدی محب، تهیه‌کننده برنامه «نوجواب» که با تمرکز بر پاسخگویی به سؤالات و شبهات نوجوانان از شبکه قرآن و معارف سیما و امید پخش می‌شود، درباره تولید محتوا برای این گروه سنی اظهار کرد: نوجوان هرگز پذیرای گفت‌وگوی مستقیم، نصیحت، پند و اندرز یا امرونهی نیست و این‌گونه رویکردها را پس می‌زند. به‌ویژه در مورد نسل امروز، تا زمانی که عنصر جذابیت و هیجان فراهم نشود، اساساً تمایلی به شنیدن پیام نخواهد داشت؛ بنابراین گام نخست، جذب مخاطب است و سپس می‌توان پیام‌های تربیتی و تبیینی را در بسترهایی نظیر نمایش و طنز ارائه داد.🔸 وی تصریح کرد: تجربه مجموعه «نوجواب» نشانگر همین اصل است. در کنار بازخورد مثبت پخش تلویزیونی، این اثر در فضای مجازی نیز با اقبال روبه‌رو شد و کانال این برنامه در شبکه شاد با عضویت اختیاری بالغ‌بر ۳۲۰ هزار دانش‌آموز، به یکی از بزرگ‌ترین اجتماعات تعاملی این شبکه تبدیل شده است. این آمار نشان می‌دهد هرگاه با زبان نوجوان، با چاشنی طنز و متناسب با دغدغه‌های واقعی او سخن گفته شود، پای‌کار می‌آید.🔸 محمدی محب با اشاره به جایگاه تلویزیون برای نوجوانان امروز و شروط پایبندی آن‌ها به رسانه ملی گفت: این یک واقعیت غیرقابل‌انکار است که نوجوان امروزی در قیاس با گذشته کمتر پای تلویزیون می‌نشیند و به بسترهای نوین رسانه‌ای روی آورده است، اما اگر برنامه‌ساز نیاز، سلیقه و علایق نوجوانان را به‌درستی بشناسد، بازهم آن‌ها را جذب خواهد کرد. نوجوان به دنبال هیجان، جذابیت بصری و شوخ‌طبعی است. هر زمان که تلویزیون، خود را با دنیای نوجوان هماهنگ کرده، موفق شده است. به نظرم درخواست‌های مکرر مخاطبان برای بازپخش و ساخت فصل‌های بعدی «نوجواب» گواهی بر این موضوع است.🔸 این تهیه‌کننده ضمن بیان ارزیابی خود نسبت به عملکرد شبکه امید اظهار کرد: شبکه امید هنوز تا تبدیل شدن به مقصد نخست و بی‌بدیل نوجوانان فاصله دارد. به نظرم هنوز تولید محتوای کاملاً اختصاصی بر پایه ویژگی‌های روحی و روانی نوجوان امروزی محقق نشده است. ویژگی‌های نسلی نوجوانان امروز تفاوت‌های چشمگیری با نوجوانان یک دهه قبل دارد و نیازمند پیمایش، پژوهش‌های میدانی مداوم و باز بودن دست مدیران در طراحی ساختارهاست.🔸 محمدی محب با بیان اینکه دوره نوجوانی به دلیل نقش بنیادین در انتخاب مسیر آینده و شکل‌گیری شخصیت، حتی از دوره کودکی نیز حساس‌تر و تعیین‌کننده‌تر است، به دو گام اساسی برای رفع خلأ تولیدات نوجوان در رسانه ملی اشاره کرد و گفت: اعتماد به برنامه‌سازان متخصص یکی از گام‌هاست. باید به تولیدکنندگانی که با مبانی روان‌شناسی نوجوان آشنا هستند و در میدان با این نسل تعامل دارند، اعتماد و از اعمال ممیزی‌های غیرضروری که جذابیت و کارکرد طرح‌ها را از بین می‌برد، پرهیز شود.🔸 وی شایسته‌گزینی و تخصص‌محوری را قدم دیگر دانست و توضیح داد: ورود به عرصه برنامه‌سازی نوجوان نباید بدون ارزیابی کارنامه و صلاحیت علمی ‌برنامه‌ساز باشد. باید از نیروهای دارای سابقه و متخصص حمایت ویژه صورت گیرد و جداول پخش و آنتنی اختصاصی و باکیفیت برای آنان تعریف شود.🔹 زیست‌بوم نوجوانی نیازمند مشارکت خود نوجوانان است🔸 هانیه سمندری، کارگردان برنامه «اشاره» که از شبکه امید به مخاطبان ارائه می‌شود، در مورد سازوکار طراحی برنامه تلویزیونی برای نوجوانان بیان کرد: مدل طراحی ما در برنامه «اشاره» کاملاً بر مبنای درک ذهنیت نوجوان و با ساختاری تماماً تعاملی شکل گرفته است. یکی از ارکان و ویژگی‌های اصلی این برنامه، یک بخش جدا برای دریافت برخط پیامک‌ها بود که در تمام قسمت‌ها فعال شد و هم‌زمان با اجرای مجری و در بخش‌های گفت‌وگو، نظرات مخاطبان به‌شکل زنده بر آنتن نقش می‌بست. همین ویژگی تعاملی سبب شد بازخوردهای فراوانی دریافت کنیم مبنی‌بر اینکه برنامه «اشاره» از جنس خود نوجوانان است و صدای آنان را بازتاب می‌دهد.🔸 وی تصریح کرد: رویکرد ما در قبال پیامک‌ها نمایش صرف نبود، بلکه ما نظرات را تحلیل می‌کردیم و اساساً سؤالات نوجوانان و مسیر گفت‌وگوی مجری با مهمان برنامه از میان همین پیامک‌های زنده استخراج می‌شد، بدین ترتیب مخاطب احساس کرد این برنامه دقیقاً برای شنیدن دغدغه‌های او در شرایط جنگ و بحران طراحی شده تا با شیوه اندیشیدن او همراه شود و گامی در جهت تقویت و تعمیق نگاه و تحلیل نوجوان بردارد.🔸 این کارگردان در مورد جایگاه رسانه سنتی تلویزیون در مقابل رسانه‌های نوینی که نوجوانان بیشتر هم در آن فضاها فعالیت دارند، بیان کرد: این واقعیت غیرقابل‌انکار است که بخشی از جامعه نوجوانان اساساً مخاطب تلویزیون نیستند. زیست رسانه‌ای آن‌ها کاملاً به فضای مجازی، تیک‌تاک، یوتیوب و اینستاگرام و… منتقل شده و از بستر رسانه سنتی جدا شده‌اند و این مسئله در سطح جهان هم مطرح است.🔸 وی افزود: اما از دیدگاه من، کوچ بخشی از مخاطبان به فضای مجازی به این معنا نیست که باید بخش عمده و پرشماری از نوجوانان کشور را که اتفاقاً طراحی فرهنگی کمتری برای آن‌ها صورت می‌گیرد، رها کرد. ما در «اشاره» ارتباط بسیار مستقیمی با بدنه مخاطبان پیدا کردیم و نزدیک به یک میلیون پیامک در طول پخش به دستمان رسید. وقتی مشخصات فرستندگان را بررسی می‌کردیم، با حجم انبوهی از پیامک‌ها از روستاهایی دورافتاده در سراسر استان‌ها روبه‌رو می‌شدیم که شاید عموم مردم نامشان را هم نشنیده باشند.🔸 سمندری تأکید کرد: هنوز هم تلویزیون تنها بستری است که با ویژگی فراگیری و دسترسی بدون هزینه، امکان اتصال همه اقشار را در دورترین نقاط به یک محتوای فکری و رسانه‌ای فراهم می‌کند. حتی مواردی داشتیم که نوجوانان پیامک می‌دادند اهالی روستا و خانواده‌ها در مسجد گرد هم آمده‌اند و پای تلویزیون برنامه را تماشا می‌کنند.🔸 این برنامه‌ساز متذکر شد: ارتباط با چنین مخاطبی که هیچ دسترسی دیگری به او جز اعزام اردوهای جهادی وجود ندارد، بسیار ارزشمند است. متأسفانه برنامه‌ریزی‌های فرهنگی معمولاً متمرکز بر مخاطب پایتخت‌نشین است، درحالی‌که تحولات بنیادین فرهنگی از همین نقاط پیرامونی رقم می‌خورد و تمرکز بر مخاطبی که رسانه دیگری مصرف نمی‌کند، ضریب اثربخشی برنامه‌سازی را به‌مراتب ارتقا می‌دهد. به همین دلیل ما در «اشاره» راهبرد مرکززدایی را در پیش گرفتیم و تلاش شد برنامه به‌هیچ‌عنوان حس مرکزگرایی یا انحصار به تهران را القا نکند.🔸 وی پیرامون بحث کنشگری و مشارکت نسل نو در تولیدات رسانه ملی نیز اظهار کرد: شبکه امید با نگاه کلان مرکز کودک و نوجوان گام‌های مؤثری در این زمینه برداشته است. سیاست‌های جاری این مرکز بر پایه مشارکت‌دهی مستقیم نوجوانان در فرایند برنامه‌سازی شکل گرفته که نمونه‌های آن به اجرا درآمد. بااین‌حال ماهیت برنامه «اشاره» متفاوت بود، زیرا «اشاره» یک برنامه ویژه شرایط بحران و زمانه جنگ محسوب می‌شد و در چنین فضایی، به دلیل تغییر روال عادی زندگی و مدارس، شیوه متفاوتی از مشارکت نیاز بود.🔸 سمندری درباره بزرگ‌ترین آرزوی خود برای نوجوانان کشور نیز بیان کرد: خرسندی من زمانی محقق می‌شود که نوجوانان کشورمان به سطحی از سواد رسانه‌ای، خودآگاهی و تفکر انتقادی برسند که در مواجهه با اخبار مخدوش، تحریف‌شده و فضاسازی‌های دروغین رسانه‌های بیگانه، منفعلانه عمل نکنند و هر ادعایی را به چالش بکشند. چالش فعلی ما این است که گاهی نوجوان، روایتی ساخته‌شده در رسانه‌های دیگر را بدون مداقه ذهنی بازتکرار می‌کند.این کارگردان اضافه کرد: تمام تلاش ما در «اشاره» معطوف به این بود که به نوجوان بیاموزیم پیش از پذیرش هر روایتی، در ساحت درستی و دروغین بودن آن تأمل و بازاندیشی کند و هر محتوایی را بی‌پژوهش نپذیرد. اگر این قوه نقادی در ذهن نوجوان بارور شود، هیچ قدرت و رسانه‌ای نخواهد توانست افکار او را دستخوش هدایت و مهندسی بیرونی کند./ روابط عمومی رسانه ملی🗓️انتشار به مناسبت روز نوجوان#تحول_در_برنامه‌سازی_کودک_و_نوجوان#شبکه_امیدسیمرغ رسانهسیمرغ رسانهFri, 30 Oct 2026 17:22:17 +0330https://virgool.ir/@simorgh_resane/️یادداشت-عبور-از-خیال-پردازی-تا-حقیقت-تاریخی-nigdtubobqnl🖋️ محمد صادقی‌پور؛ دبیر کارگروه تاریخ اسلام و ایران صداوسیما🔸 سال‌هاست وقتی پای ساخت مجموعه‌های نمایشی تاریخی به میان می‌آید، یک پرسش کهنه، اما بی‌پاسخ در محافل نقد هنری شنیده می‌شود؛ این‌که آیا درام‌های پرهزینه تلویزیونی، روی شانه‌های پژوهشی استوار ایستاده‌اند یا صرفاً حاصل ذوق و تخیل نویسندگانی هستند که تاریخ را تا سطح سلایق فردی تقلیل داده‌اند؟ راه رفتن روی لبه تیغ تاریخ و نمایش، همواره کار دشواری بوده است.🔸 غلبه نگاه خشک آکادمیک، اثر را از حس و نبض درام تهی می‌کند و از آن سو، پر و بال دادن بی‌محابا به تخیل، سندیت و اصالت رویداد‌ها را به مسلخ می‌برد. افق پیش روی کارگروه تاریخ اسلام و ایران در رسانه ملی نشان می‌دهد قرار است فاصله میان بایگانی‌های خاک گرفته پژوهش با میز کار فیلمنامه‌نویسان، از طریق یک نقشه راه مهندسی‌شده و جامع پر شود.🔸 شاید اساسی‌ترین دردی که سال‌ها پیکره متون نمایشی ما را رنج می‌داد، فقدان یک عقبه فکری و نظری آماده بود؛ نویسنده‌ای که باید همزمان درام بنویسد، شخصیت خلق کند و دیالوگ بپروراند، به‌ناچار مجبور می‌شد به‌تنهایی در میان صد‌ها جلد کتاب کهن به جست‌وجوی داده‌های تاریخ بپردازد؛ کاری فرساینده که در نهایت به تحریف‌های ناخواسته یا تکرار کلیشه‌های دم‌دستی می‌انجامید، اما امروز ریل‌گذاری جدید این کارگروه، حکایت از تدوین متون بنیادینی دارد که دقیقاً با منطق تصویر و درام استخراج شده‌اند. پرداختن به برگ‌های زرین و ناگفته‌ای، چون نقش پیشگام نخبگان ایرانی مسلمان در یمن، واکاوی دیپلماسی توحیدی و الگوی زیست مؤمنانه جعفر بن ابیطالب در مهاجرت به حبشه و فرآوری ظرفیت‌های حماسی و امنیتی دوره غیبت صغری با محوریت شبکه پیچیده و سری وکلای ائمه گواه این مدعاست. رسانه ملی با دست گذاشتن روی این مضامین و در کنار آن، بازخوانی پیوند تمدنی ایران و اسلام در آئینه تفاسیر پیرامون شخصیت سلمان فارسی و حتی روایت شکوهمند ساماندهی نظام سلامت و اخلاق پزشکی در بستر بیمارستان عضدی عصر آل‌بویه، در پی آن است که مواد اولیه غنی و دست‌نخورده‌ای پیش روی ذهن خلاق فیلمسازان بگذارد تا از دل آن، آثاری استخوان‌دار و بین‌المللی متولد شود.🔸 اما تولید این متون مستند، تنها نیمی از مسیر است. گره دیگر فرآیند تولید، مواجهه سازمان با طرح‌های خامی بود که میان راهرو‌های اداری معطل می‌ماندند و نهایتاً با پاسخی سلبی مانند «رد شد» یا «تصویب شد» به پایان می‌رسیدند. در ساختار نوین کارگروه، داوری طرح‌ها به یک جراحی علمی و پژوهش تطبیقی متصل شده است؛ جریانی زنده که نه برای مسدود کردن ذهن نویسنده بلکه برای اصلاح خطا‌های معرفتی و زوایای دید نادرست پای کار می‌آید. این اتاق فکر، همزمان با غربالگری داده‌های تاریخی و پیشگیری از جعل روایی، پیوست‌های شخصیتی، نشانه‌های بومی و ظرفیت‌های مغفول را به کالبد اثر تزریق می‌کند تا طرحی لاغر و کم‌رمق، به فیلمنامه‌ای چندلایه و باورپذیر بدل شود. علاوه بر این، تدوین اسناد راهبردی برای مناسبت‌های تقویمی و تولیدات الف ویژه، حصاری شفاف میان خطوط ایجابی و سلبی محتوایی ایجاد کرده تا هیچ پروژه‌ای بدون قطب‌نمای معنایی و بدون انطباق با منظومه فکری امامین انقلاب به خط تولید نرسد.🔸 نقطه اوج و جسورانه‌ترین فصل این منظومه، بی‌شک ورود به عرصه پرمناقشه و استراتژیک «سند جامع راهبردی تاریخ ایران باستان» است؛ جغرافیایی که سال‌ها میدان جولان جنگ شناختی رسانه‌های غربی از یک سو و باستانگرایی افراطی و نژادپرستانه عصر پهلوی از سوی دیگر بوده است. سال‌ها دستگاه‌های تبلیغاتی استعماری کوشیدند با ساخت آثاری، چون «۳۰۰» و «اسکندر»، تصویری بدوی و خشن از تمدن ما ارائه دهند و در داخل نیز با بازتولید دوگانه‌های دروغین «عرب و عجم» یا «ایران و اسلام» شکافی عمیق میان هویت ملی و باور‌های دینی ایرانیان بتراشند. این سند کلان با شکستن چنین فضاسازی‌هایی، از شاهنامه حکیم فردوسی به‌عنوان مهم‌ترین آبشخور خردورزانه و اخلاقی هویت ایرانی_شیعی یاد می‌کند که تاروپود آن با معارف توحیدی درهم‌تنیده است. بازخوانی تبار تمدن‌های پیش از هخامنشیان تا اشکانیان و ساسانیان و واکاوی نام و جایگاه اقوام ایرانی در تفاسیر فریقین و عصر نبوی، این حقیقت تاریخی را پیش چشم می‌گذارد که رویکرد ایرانیان به اسلام، روندی کاملاً آگاهانه، عقلانی و برخاسته از عطش عدالت‌خواهی در برابر استبداد و شکاف‌های طبقاتی اواخر عصر باستان بوده است، نه روایتی شکست‌خورده که زیر سایه شمشیر تحمیل شده باشد.🔸 رسانه ملی از مسیر این سند راهبردی، سه هدف بزرگ را دنبال می‌کند: نخست زنده نگه‌داشتن روحیه مقاومت و تسلیم‌ناپذیری جغرافیای ایران در برابر غرب متجاوز از نبرد‌های کهن با امپراتوری روم تا به امروز، دوم نقد منصفانه و بی‌تعارف از علل زوال سلسله‌های کهن به ‌دور از اسطوره‌سازی‌های موهوم و شوونیستی و سوم تبیین علمی و برهانی گرایش عمیق و عاشقانه این ملت به دین مبین اسلام.🔸 اکنون می‌توان گفت شالوده‌ای استوار چیده شده، اما نباید فراموش کرد که جوهره این دستاورد‌های پژوهشی اگر در لابه‌لای پرونده‌ها و کشوی مدیران رسانه باقی بماند، جز حسرت عایدی نخواهد داشت. این اسناد به‌مثابه نقشه معدنی پر از طلاست که استخراج آن به دست‌های چیره‌دست، باانگیزه و هنرمند نویسندگان و سینماگران وابسته است. تنها در صورتی که این زبان پژوهشی با ظرافت‌های زیبایی‌شناختی سینما گره بخورد، می‌توانیم در آینده‌ای نزدیک پای قاب‌های جادویی تلویزیون شاهد بازآفرینی غرورانگیز تمدن، هویت و دیپلماسی فرهنگی ایران اسلامی عزیز باشیم./ جام‌جم#تاریخ_اسلام_و_ایرانسیمرغ رسانهسیمرغ رسانهTue, 27 Oct 2026 12:02:59 +0330https://virgool.ir/@simorgh_resane/️یادداشت-مؤذن-باید-بلال-باشد-wjmbxiq527gj🔹 تأملی پیرامون صداوسیمای نبوی در زمانۀ حرب🖋️ امیر سعادتی؛ نویسنده1️⃣ اذان: اذان، دعوت به محراب است برای جهاد اکبر و راز اینکه خمینی کبیر گفت «الله‌اکبر» بالاترین فریادهاست، همین است. مسلمان دائم در جنگ است، چه با دشمن درونی و نفس خودش در جهاد اکبر که قضا نمی‌شود و چه با دشمن و حرب بیرونی در جهاد اصغر که در این دوران با توجه به توحش افسارگسیخته و توسعه‌طلبانۀ تمدن غربی به همۀ حوزه‌های زندگی اجتماعی ما گسترش یافته است. جالب این‌که رسول خدا در صدر اسلام برای دعوت به جنگ و دفاع هم از اذان استفاده می‌کردند؛ بنابراین می‌توان گفت اذان، رسانۀ دعوت توأمان به حرب و محراب است. نوعی دعوت به ستیز با نفوذ شیطان در خویشتن و جهان.2️⃣ مؤذن: اهمیت اذان، این اولین و مهم‌ترین تکس رسانه‌ای دین مبین اسلام فقط منحصر در «متن» نیست، بلکه «انسان» اجرا‌کنندۀ آن نیز مهم است. مدال اولین مؤذن اسلام بر سینۀ یکی از مهم‌ترین اصحاب رسول خدا یعنی «بلال حبشی» می‌درخشد که متأسفانه آن‌طور که لایق اوست تئوریک نشده است. بایسته است شخصیت بلال یکی از پایه‌های اصلی نظریه‌پردازی برای «رسانۀ دینی» قرار گیرد.3️⃣ بلال: اما بلال، اولین انسان‌رسانۀ غیرمعصوم در جهان اسلام که بود؟ پاسخ به این سؤال همان‌قدر که بدیهی به نظر می‌رسد پیچیده و پارادوکسیکال است. بلال یک بردۀ «سیاه‌چرده» بود که «لکنت زبان» داشت و «شین» را «سین» تلفظ می‌کرد! بنابراین به‌حساب اشراف و بزرگان مدینه احتمالاً بلال نه «سیما»ی جذابی داشت و نه «صدا»ی ویژه‌ای. تا جایی که بعدها با رشد اسلام، اصحاب به پیامبر پیشنهاد کردند او را عزل نموده و شخصی «صحیح القرائه» را نصب نماید. نقل شده حضرت ابتدا قبول نمودند اما جبرئیل امین نازل شد و گفت: یا محمد! خدا می‌فرماید «أسهد» بلال برای من همان «أشهد» است؛ و این‌گونه خداوند نیز بر تمدید مؤذنیِ بلال مهر تأیید زد.4️⃣ ساعت و قبله‌نما: سیمای جذاب خیلی مهم است، صدای زیبا خیلی مهم است و باید برای رسیدن به همۀ این‌ها تلاش کرد و روزبه‌روز پیشرفت داشت؛ اما قبل از این‌ها مهم‌ترین رسالت رسانه «جهت‌گیری» و «زمان‌سنجی» است و این هر دو اتفاقاً اموری سیاسی و وابسته به هدف‌گذاری و وقت‌شناسی است. شبیه موضوع «شرایط زمان و مکان» در فقه. رسانه باید از وابستگی به اصحاب زر و زور و تزویر خالی باشد تا بتواند زمان‌سنج و مکان‌سنجِ خود را با ساعت و قبله‌نمای پیامبر و ولی خدا تنظیم و میزان کند. مؤذنی که همه را دعوت به قبله می‌کند، ساعت و قبله‌نمای خودش باید درست کار کند؛ بنابراین انتخاب بلال قبل از هر چیز برای «رسول» یک «انتخاب سیاسی» است؛ و این است که حتی سیاهی چهره و لکنت زبان او را نمادین و معنادار می‌کند.5️⃣ تاب‌آوریِ بلال: پس از فتح مکّه، بلال به دستور پیامبر در بالای کعبه ایستاد و اذان گفت و در حالی که مشرکان به او سنگ می‌زدند به اذان گفتن ادامه داد. این صحنه از میزانسن‌های بی‌نظیر صدر اسلام است. به نظرتان اگر بچۀ خوشگل و خوش‌صدای یکی از اشراف یا سرداران مدینه در این لحظۀ نمادین بالای کعبه بود به اذان گفتن ادامه می‌داد؟ برای بلالی که سختی شلاق‌های اربابش «اُمیه» و سنگینی تخته‌سنگ‌های داغ روی سینه را تحمل کرده این سنگ‌پرانی‌ها چیزی نیست؛ بنابراین با خود «بلال‌بودنِ بلال» و با خود «انتخابِ بلال» نیم‌بیش‌تر مسیر حرکت رسانه‌ای پیامبر خدا طی شده است.6️⃣ اذان در مدینه، پیام به مکه: نکتۀ مهم دیگر دربارۀ انتخاب بلال، پیامی است که به کفار و مشرکان مکه صادر می‌شود. پیام مؤذنی بلال فقط نباید برای درون مدینه تحلیل شود. دوباره شکوه این صحنه را بنگرید: بردۀ سیاه «اُمیه» که روزگاری زیر ضربات تازیانۀ‌ او در حالی که تخته‌سنگ بزرگی روی سینه‌اش گذاشته بودند «أحد... أحد» می‌گفت حالا مؤذن مدینة‌النبی است و با فتح مکه، روی پشت‌بام کعبه (بُت‌کدۀ سابق لات و هبل و عزی) و بر فراز «حجرالأسود» الله‌اکبر می‌گوید.7️⃣ اذانِ جنگ: به امروز بیاییم. گرچه که همۀ اذان‌ها دعوت به حرب در محراب است، ولی سیاسی‌ترین اذان، اذان جنگ با کفار است. حالا اذان جنگ را که بگوید؟ مدیریت رسانۀ زمانۀ جنگ با که باشد؟🔸 اگر‌ این روزها برخی از کارگزاران گلوبالیست ایرانی و مدعیان دروغین سازندگی از مدینۀ جمهوری اسلامی به مشرکان مکۀ لیبرالیسم جهانی دائم «نخ» می‌دهند، با در اختیار گرفتن صداوسیما به آن‌ها «طناب» خواهند داد.🔸 راز مؤذنی بلال در بلال‌بودن اوست، نه سفیدی سیما یا رسایی صدایش.‌ بلال اهل لابی سیاسی و اقتصادی نبود، ساکن سعادت‌آباد مدینه نبود، نسبت تجاری و سیاسی با اشراف مکه نداشت. این‌که کاخ‌نشین‌های ولنجک جمهوری اسلامی طمع در مظهر تام و تمام و ملّی رسانه کرده‌اند، باید ما را به فکر وادارد. اذان جنگ را باید بلال‌های جامعه بگویند. رسانۀ جمهوری اسلامی باید بلندگوی صدای کوخ‌نشین‌ها و طبقات سختی‌کشیده‌ای باشد که لکنت دارند، خصوصاً در زمانۀ جنگ.🔸 شاید حکمت این‌که پیامبر در صدر اسلام گفت: بلال باید مؤذن باشد در این باشد که ما در آخرالزمان یاد بگیریم مؤذن باید «بلال» باشد./ مجله سوره#رسانه_شدن_رسانهسیمرغ رسانهسیمرغ رسانهTue, 27 Oct 2026 11:28:42 +0330https://virgool.ir/@simorgh_resane/پیشخوان-رئیس-جمهور-با-صدور-پیامی-از-برگزاری-رویداد-ملی-ایران-جان-در-رسانه-ملی-قدردانی-کرد-aeodrirqh7w0🔸 رئیس‌جمهور با صدور پیامی ضمن قدردانی از برگزاری رویداد ملی ایران جان تأکید کرد: برنامه‌ «ایران جان»؛ فرصتی ارزشمند برای دیدن دوباره ایران؛ آشنایی عمیق‌تر با مردمان آن و کشف فرصت‌هایی است که در جای‌جای این سرزمین نهفته است.🔹 متن کامل پیام مسعود پزشکیان به این شرح است:سلام و درود بر شما هم‌وطنان عزیز🔸 ایران، خانه‌ مشترک همه ماست؛ سرزمینی که شکوه و ماندگاری آن، افزون بر تاریخ و تمدن دیرپا و گستره زیبایی‌های طبیعی‌اش، در زبان‌ها، آیین‌ها و سنت‌های مردمانی ریشه دارد که در درازنای قرون و اعصار، در کنار یکدیگر زیسته‌اند و با تلاش، اندیشه و خلاقیت خود، فرهنگ و هویت فرهمند ایرانی را شکل داده و غنا بخشیده‌اند. ایران، با همه‌ رنگارنگی و گوناگونی‌اش، یک پیکر، یک سرشت و یک سرنوشت است و این تنوع، نه مایه فاصله، بلکه سرچشمه غنای فرهنگی و از سرمایه‌های ارزشمند همبستگی ملی ماست.🔸 برنامه‌ «ایران جان»؛ فرصتی ارزشمند برای دیدن دوباره ایران؛ آشنایی عمیق‌تر با مردمان آن و کشف فرصت‌هایی است که در جای‌جای این سرزمین نهفته است. هر استان، با پیشینه‌ تاریخی، فرهنگ زنده، طبیعت ویژه، سرمایه‌ انسانی و توانمندی‌های اقتصادی خود، بخشی از هویت و دارایی ملی ایران را در بر دارد؛ بخشی که توجه به آن، تصویری جامع‌تر از کشورمان پیش روی ما می‌گذارد و افق‌های تازه‌ای برای پیشرفت و آبادانی می‌گشاید. 🔸 شناخت ایران، از آشنایی با مردمان آن آغاز می‌شود و به خودشناسی ما به‌عنوان یک ملت می‌انجامد. هرچه با تاریخ، فرهنگ، تجربه‌ها، امیدها و توانایی‌های یکدیگر آشنا‌تر شویم، درک روشن‌تری از هویت مشترک و سرمایه‌های ملی خود خواهیم داشت. از این منظر، معرفی استان‌ها و روایت زندگی و تلاش مردم آن‌ها، مجالی برای تقویت خودباوری و درک عمیق‌تر پیوندهایی است که ما را در سرنوشت ایران به یکدیگر متصل می‌کند.🔸 معرفی میراث تاریخی و فرهنگی، آیین‌های بومی، جاذبه‌های طبیعی، توانمندی‌های اقتصادی و سرمایه‌های انسانی مناطق مختلف میهن عزیزمان، افزون بر پاسداشت هویت‌های محلی، می‌تواند زمینه‌ساز گسترش همکاری‌ها، شناخت دقیق‌تر فرصت‌ها و نیازها، و بهره‌مندی متوازن‌تر از امکانات کشور باشد. ایران زمانی می‌تواند از همه توان خود برای پیشرفت بهره گیرد که هیچ منطقه‌ای از دایره توجه بیرون نماند و استعدادها و فرصت‌های نهفته در سراسر آن، مجال بروز و شکوفایی پیدا کنند.🔸 باور دارم «ایران جان» می‌تواند با روایت صادقانه و شایسته‌ زندگی، فرهنگ، توانمندی‌ها و مطالبات مردم سراسر کشور، به افزایش آگاهی متقابل و تقویت همدلی میان ایرانیان یاری رساند و پایه‌های وفاق ملی را استحکام بخشد.🔸 لازم می‌دانم از دست‌اندرکاران این برنامه‌ ارزشمند، به‌ویژه وزارت کشور، استانداری‌ها، سازمان صداوسیما و همه عوامل تولید، هنرمندان، کارشناسان، نویسندگان و فعالانی که برای معرفی شایسته مناطق مختلف ایران تلاش می‌کنند، صمیمانه قدردانی کنم.🔸 امیدوارم «ایران جان» با تداوم و گسترش این مسیر، به آشنایی بیشتر ایرانیان با یکدیگر، پاسداشت گوناگونی فرهنگی، تقویت خودباوری ملی و توجه شایسته به قابلیت‌ها و نیازهای همه استان‌ها کمک کند و زمینه را برای مشارکت گسترده‌تر مردم در ساختن آینده‌ای آبادتر، عادلانه‌تر و برخوردار از فرصت‌های برابر فراهم آورد.🔸 آینده ایران، در گرو بهره‌گیری از همه سرمایه‌های انسانی و فرهنگی این سرزمین و باور به توانایی مردمانی است که سرنوشتی مشترک دارند. پاسداشت این میراث گران‌بها و فراهم آوردن زمینه شکوفایی ظرفیت‌های همه مناطق کشور، مسئولیتی ملی و رسالتی مشترک در برابر نسل امروز و فردای ایران است. / پایگاه اطلاع‌رسانی سیما#ایران_جان#هویت#عدالت_رسانه‌ایسیمرغ رسانهسیمرغ رسانهFri, 23 Oct 2026 13:12:03 +0330https://virgool.ir/@simorgh_resane/پیشخوان-پرچم-دو-اثر-صداوسیما-با-محوریت-جنگ-تحمیلی-سوم-در-انگلیس-بالا-رفت-a1bz6hvm6mvk🔹 جذب نگاه جشنواره انگلیسی به «سرو، سپید، سرخ» و «کتاب داستان فرشته‌ها»🔸 به همت اداره کل تأمین و رسانه بین‌الملل سیما، قسمت «فریاد بی‌صدا» از مجموعه «سرو، سپید، سرخ» با محوریت روایت زندگی پسری ناشنوا در جریان جنگ تحمیلی سوم و مستند «کتاب داستان فرشته‌ها» با موضوع بمباران مدرسه شجره طیبه میناب به‌عنوان آثار منتخب در یازدهمین دوره جشنواره جهانی «بال گشودن فیلم‌سازان» (Lift-Off Filmmaker Sessions) در انگلیس انتخاب شدند و در این رویداد بین‌المللی به نمایش درمی‌آیند.🔸 قسمت منتخب از «فریاد بی‌صدا» به کارگردانی مهدی شامحمدی، آخرین قسمت از فصل اول سریال «سرو، سپید، سرخ» است که با تمرکز بر پیامدهای انسانی جنگ و تجربه افراد آسیب‌پذیر در شرایط بحرانی ساخته شده است. این اثر داستان پسری ناشنوا را روایت می‌کند که در پی حمله به خانه‌اش، در میان ویرانی و آشفتگی ناشی از جنگ، از خانواده خود جدا می‌شود و در بی‌خبری از سرنوشت آنان، با ترس، تنهایی و اضطرابی عمیق روبه‌رو می‌شود. روایت این قسمت با تمرکز بر محدودیت‌های ارتباطی شخصیت اصلی و دشواری مواجهه او با محیط پیرامون، تلاش می‌کند تجربه متفاوت یک کودک ناشنوا از جنگ را به تصویر بکشد و از دریچه نگاه او، ابعاد انسانی فقدان، آوارگی و تلاش برای بقا در شرایط بحرانی را بازتاب دهد.🔸 مجموعه مستند «کتاب داستان فرشته‌ها» به تهیه‌کنندگی سید جمال عود سیمین و کارگردانی امیر منیری، با محوریت بازخوانی بمباران مدرسه شجره طیبه شهرستان میناب در جریان جنگ تحمیلی سوم تولید شده است. این مستند چهارقسمتی با روایت آزاده آل ایوب (خاله نرگس)، ضمن بررسی ابعاد انسانی و عاطفی این حادثه، با حضور در کنار خانواده‌های شهدای دانش‌آموز و گفت‌وگو با بازماندگان، به بازگویی خاطرات، آرزوها و روایت‌های کمتر شنیده‌شده از زندگی کودکان جان‌باخته می‌پردازد. «کتاب داستان فرشته‌ها» تلاش دارد با ثبت روایت خانواده‌های داغدار، تصویری ملموس از ابعاد این فاجعه ارائه دهد و در کنار زنده نگه‌داشتن یاد شهدای مدرسه شجره طیبه، بخشی از واقعیت‌های انسانی این حادثه را ماندگار سازد.🔸 جشنواره لیفت‌آف رویدادی مهم و معتبر بین‌المللی است که مستقر در استودیوهای پاین‌وود لندن است و همچنین در برلین، منچستر، توکیو، نیویورک، تورنتو، لس‌آنجلس، آمستردام، پاریس، سیدنی، ملبورن نیز برگزار می‌شود. این رویداد معتبر بین‌المللی از ۲۸ مهر الی ۱۰ آبان ۱۴۰۵ (۱۹ اکتبر الی ۲ نوامبر ۲۰۲۶) برگزار می‌شود و آثار منتخب از کشورهای مختلف جهان را در قالب اکران حضوری و آنلاین ارائه می‌دهد.🔸 حضور مستند «کتاب داستان فرشته‌ها» و قسمت «فریاد بی‌صدا» در رویداد بین‌المللی «لیفت‌آف» انگلیس، دستاوردی ارزشمند در بازتاب جهانی ابعاد انسانی جنگ تحمیلی سوم و پیامدهای تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران به شمار می‌رود. این موفقیت که با حمایت اداره کل تأمین و رسانه بین‌الملل سیما رقم خورده، فرصتی برای روایت اصیل از جنایات جنگی و مقاومت ملت مبعوث، از دریچه آثار مستند و نمایشی ایرانی در عرصه بین‌المللی فراهم می‌کند./ پایگاه اطلاع‌رسانی سیما#برون‌مرزی#سریال‌سازیسیمرغ رسانهسیمرغ رسانهSat, 17 Oct 2026 14:00:59 +0330https://virgool.ir/@simorgh_resane/پیشخوان-بازدید-قائم-مقام-فرهنگی-سازمان-صداوسیما-از-پشت-صحنه-برنامه-برو-پی-کارت-wqgw36pjchx3🔸 قائم‌مقام فرهنگی رسانه ملی در بازدید از پشت‌صحنه برنامه «برو پی کارت»، با تأکید بر پیوند عدالت، پیشرفت و هویت، خواستار تقویت ابعاد فرهنگی، تربیتی و تعاملی این برنامه شد؛ مجموعه‌ای که با هدف کمک به دانش‌آموزان برای انتخاب آگاهانه رشته تحصیلی و شغلی، فعالیت‌های تلویزیونی، مجازی و سامانه‌ای را به هم پیوند داده است.🔸 وحید جلیلی، قائم‌مقام فرهنگی رئیس رسانه ملی، به همراه رئیس و قائم‌مقام مرکز کودک و نوجوان سیما، مدیر شبکه امید و جمعی از مدیران این مرکز، با حضور در استودیوی برنامه «برو پی کارت» از روند تولید و مراحل پیشرفت آن بازدید کرد و ضمن گفت‌وگو با عوامل، در جریان ظرفیت‌های برنامه در حوزه هدایت تحصیلی و شغلی دانش‌آموزان، عملکرد سامانه تعاملی و توسعه فعالیت‌های میدانی آن قرار گرفت.🔹 تأکید جلیلی بر تقویت هویت و عدالت در برنامه «برو پی کارت»🔸 وحید جلیلی در این بازدید با قدردانی از تلاش عوامل برنامه، انتخاب رشته را موضوعی چندبعدی دانست و گفت: «الحمدلله شما به موضوع انتخاب رشته از ابعاد مختلف نگاه کرده‌اید و کار را به‌صورت جامع، دقیق و مناسب پیش برده‌اید.»وی با اشاره به نسبت انتخاب رشته با مفهوم عدالت اظهار کرد: یکی از ابعاد عدالت، فراهم کردن فرصت برابر برای افراد است؛ اما بُعد مهم‌تر، قرار گرفتن هر فرد در جایگاهی متناسب با توانایی‌ها و استعدادهای خود است. کمک به نوجوانان برای یافتن جایگاه درست در آغاز مسیر زندگی، اقدامی عدالت‌خواهانه است؛ چراکه بسیاری از نابسامانی‌های فردی، خانوادگی و اجتماعی از قرار نگرفتن افراد در جایگاه مناسب خود ناشی می‌شود.🔸 جلیلی با اشاره به محدودیت برخی سازوکارهای اجتماعی در شناسایی و پرورش استعدادها افزود: نظامات اجتماعی و سازوکارهای فرسوده همواره امکان قرار گرفتن افراد در جایگاه متناسب با توانایی‌هایشان را فراهم نمی‌کنند. از این رو، برنامه‌هایی که به خودشناسی دانش‌آموزان و انتخاب آگاهانه مسیر آینده کمک می‌کنند، می‌توانند در تحقق عدالت و پیشرفت نقش مؤثری داشته باشند.قائم‌مقام فرهنگی رئیس رسانه ملی با تأکید بر سه محور پیشرفت، عدالت‌گستری و هویت‌محوری در سند تحول رسانه ملی، خواستار توجه بیشتر به بُعد هویتی برنامه شد و گفت: در کنار عدالت و پیشرفت، باید هویت نیز در طراحی و محتوای برنامه جایگاه پررنگ‌تری داشته باشد.🔹 هویت ایرانی ـ اسلامی؛ مکمل جذابیت و تعامل🔸 جلیلی با تأکید بر ضرورت تقویت ابعاد هویتی و معرفتی سامانه «برو پی کارت» گفت: این سامانه می‌تواند در کنار ایجاد جذابیت و نشاط برای مخاطب، فضای ایرانی‌تری داشته باشد و مؤلفه‌های روان‌شناختی متناسب با فرهنگ ایرانی ـ اسلامی و انقلابی در آن پررنگ‌تر شود. جذابیت و هویت فرهنگی نه‌تنها با یکدیگر تعارضی ندارند، بلکه می‌توانند به ارتقای کیفیت تجربه مخاطب کمک کنند.🔸 وی افزود: همان‌طور که در حوزه آموزش برای پیشرفت و رفع موانع تلاش می‌کنیم، در حوزه پرورش، معرفت و هویت نیز باید دغدغه‌مند باشیم. انتخاب رشته یا شغل مناسب زمانی ارزش بیشتری پیدا می‌کند که با رشد معرفتی، هویتی و آرمانی فرد همراه باشد.🔸 قائم‌مقام فرهنگی همچنین بر ظرفیت‌های تعاملی سامانه تأکید کرد و گفت: فراتر از هدف اصلی انتخاب رشته، باید به فرصت‌های ارتباطی و آثار جانبی این فضا نیز توجه کرد. امکان تعامل کاربران، به‌اشتراک‌گذاری تجربه‌های تحصیلی و شغلی و مشارکت افراد با زبان و سلیقه خودشان می‌تواند دامنه اثرگذاری سامانه را افزایش دهد.🔸 به گفته وی، اگر دانش‌آموزان بتوانند تجربه‌های خود را به اشتراک بگذارند و با افرادی از نسل‌ها و حوزه‌های مختلف ارتباط برقرار کنند، این سامانه می‌تواند به بستری پویا برای تبادل تجربه و کاهش فاصله میان نسل‌ها تبدیل شود. همچنین معرفی رشته‌ها و مشاغل در قالب تجربه‌ای تعاملی و اکتشافی، می‌تواند جذابیت بیشتری برای مخاطبان ایجاد کند.🔸 جلیلی در پایان با قدردانی از عوامل تولید برنامه، بر ادامه این مسیر با توجه هم‌زمان به نیازهای آموزشی، تربیتی، هویتی و اجتماعی دانش‌آموزان تأکید کرد.🔹 از تلویزیون تا سامانه؛ مسیری برای انتخاب شخصی‌سازی‌شده🔸 وحید ولی، مدیر شبکه امید نیز با اشاره به رویکرد برنامه «برو پی کارت» در زمینه انتخاب رشته دانش‌آموزان گفت: در این برنامه ابتدا مفاهیم کلی مطرح می‌شود و سپس به مصادیق نزدیک می‌شویم؛ اما اتفاق اصلی در فرایند انتخاب رشته، شخصی‌سازی مسیر است تا هر دانش‌آموز بتواند متناسب با شرایط و علایق خود تصمیم بگیرد.🔸 وی افزود: دانش‌آموزان پس از آشنایی با روش‌های انتخاب رشته در برنامه تلویزیونی، باید فرصتی برای آزمودن این روش‌ها داشته باشند. سامانه «برو پی کارت» در همین مسیر به کمک رسانه می‌آید و پیوند میان تلویزیون و فضای تعاملی، امکان حل مسئله و تصمیم‌گیری آگاهانه را فراهم می‌کند.🔸 مدیر شبکه امید با اشاره به گسترش فعالیت‌های میدانی این طرح ادامه داد: فعالیت میدانی برنامه که ابتدا در میدان طهرانی‌مقدم و با مشارکت مردم آغاز شد، امسال توسعه پیدا کرده و اکنون ۲۰۰ میدان در این حرکت مشارکت دارند؛ ظرفیتی که می‌تواند ارتباط برنامه با مخاطبان را گسترش دهد و بر اثرگذاری آن بیفزاید.🔹 ۱۰هزار کاربر جدید و ۱۲ هزار فهرست انتخاب رشته🔸 محمدرضا ارکان، تهیه‌کننده برنامه «برو پی کارت»، نیز با اشاره به تکمیل چرخه فعالیت‌های تلویزیونی، مجازی و سامانه‌ای این مجموعه اظهار کرد: امسال توانستیم چرخه فعالیت‌های برنامه را در حوزه رسانه، فضای مجازی و سامانه تعاملی به‌صورت کامل‌تری دنبال کنیم.🔸 وی با بیان اینکه سامانه «برو پی کارت» وارد چهارمین سال فعالیت خود شده و در هر دوره به‌روزرسانی شده است، افزود: طراحی سامانه با بهره‌گیری از رویکردهای علمی و همراهی مشاوران مدارس، کارشناسان باتجربه و استادان دانشگاه در حوزه‌های روان‌شناسی، مشاوره و علوم تربیتی انجام شده است تا فرایند انتخاب رشته برای دانش‌آموزان ساده‌تر و دقیق‌تر شود.🔸 ارکان درباره آمار استفاده از سامانه در سال جاری گفت: حدود ۱۰ هزار کاربر جدید به سامانه اضافه شده‌اند و مجموع زمان حضور کاربران در سایت به بیش از ۱۰ میلیون و ۸۰۰ هزار دقیقه رسیده است. همچنین نزدیک به ۱۲ هزار فهرست انتخاب رشته از طریق بخش «رشته‌چین» تهیه شده است.🔸 وی توضیح داد: دانش‌آموز برای رسیدن به فهرست اختصاصی خود باید مراحل مختلفی را در سامانه طی کند که دست‌کم ۲۵ تا ۳۰ دقیقه زمان می‌برد. در این فرایند، علایق فردی، شرایط خانوادگی و محدودیت‌های مرتبط با انتخاب رشته، از جمله ترجیح دوره‌های روزانه یا سایر دوره‌ها، بررسی می‌شود. آزمون‌های رغبت و شخصیت نیز به شناخت بهتر دانش‌آموز از توانمندی‌ها و علایق خود کمک می‌کنند.🔸 تهیه‌کننده «برو پی کارت» ادامه داد: سامانه بر اساس اطلاعات به‌دست‌آمده، فهرستی پیشنهادی در اختیار دانش‌آموز قرار می‌دهد که امکان ویرایش آن وجود دارد. در بخش «دوئل» نیز رشته‌های دانشگاهی در برابر یکدیگر قرار می‌گیرند تا دانش‌آموزانی که میان دو انتخاب مردد هستند، با استفاده از ابزارهای مقایسه‌ای تصمیم دقیق‌تری بگیرند.🔸 ارکان تأکید کرد: رویکرد اصلی برنامه این است که خود دانش‌آموز انتخاب‌گر باشد و مسئولیت تصمیمش را بپذیرد؛ تجربه‌ای که می‌تواند او را برای انتخاب‌های مهم‌تر زندگی در آینده آماده کند.🔹 توانمندسازی دانش‌آموزان برای انتخاب مستقل🔸 محمدصادق باطنی، رئیس مرکز کودک و نوجوان سیما نیز با اشاره به ضرورت تقویت قدرت انتخاب در دانش‌آموزان گفت: در بسیاری از موارد، انتخاب رشته تحت تأثیر زنجیره‌ای از تصمیم‌های دیگران قرار می‌گیرد و دانش‌آموز در فضایی قرار می‌گیرد که مدرسه، مشاوران یا خانواده مسیر مشخصی را برای او تعیین می‌کنند؛ درحالی‌که لازم است توانایی انتخاب مستقل و کشف رسالت فردی در دانش‌آموزان تقویت شود.🔸 وی افزود: دانش‌آموزان باید برای انتخاب آگاهانه توانمند شوند و ابزارهای لازم را در اختیار داشته باشند تا با شناخت بهتر از خود و ظرفیت‌هایشان، مسیر تحصیلی و شغلی مناسبی را انتخاب کنند. برنامه «برو پی کارت» نیز در همین راستا تلاش می‌کند زمینه این شناخت و انتخاب را فراهم سازد.🔹 بیش از ۱۰ میلیون و ۸۰۰ هزار دقیقه حضور کاربران در سامانه «برو پی کارت»🔸 بر اساس آمار ثبت‌شده در مهرماه ۱۴۰۵ و در فصل ششم برنامه تلویزیونی «برو پی کارت»، تعداد کاربران سامانه به ۱۰۱ هزار و ۱۴۳ نفر رسیده و مجموع زمان حضور کاربران در این سامانه از ۱۰ میلیون و ۸۰۰ هزار دقیقه فراتر رفته است.🔸 همچنین در این مدت، ۱۲ هزار و ۴۳۷ فهرست اختصاصی انتخاب رشته متناسب با نیاز داوطلبان تهیه شده و بیش از ۲۶ هزار مقایسه دوتایی میان رشته‌ها و دانشگاه‌ها در بخش «دوئل» به ثبت رسیده است.🔸 در بخش «رشته‌یاب» نیز کاربران بیش از یک میلیون و ۸۰۰ هزار بار کدرشته‌های مختلف را جست‌وجو کرده‌اند. ویدئوهای معرفی رشته‌های دانشگاهی نیز بیش از ۵۲ هزار بار پخش شده‌اند و مجموع زمان تماشای این ویدئوها به بیش از ۱۵۵ هزار دقیقه رسیده است. میانگین زمان حضور هر کاربر در سامانه نیز حدود ۱۲ دقیقه بوده است.🔸 در پایان، وحید جلیلی از لوکیشن برنامه «اشاره»، از دیگر تولیدات مرکز کودک و نوجوان سیما، نیز بازدید کرد./ پایگاه اطلاع‌رسانی سیما#برنامه‌سازی#نقش_دانشگاهی_صداوسیماسیمرغ رسانهسیمرغ رسانهFri, 16 Oct 2026 13:57:37 +0330https://virgool.ir/@simorgh_resane/مصاحبه-چرخش-آسبادها-در-افق-روشن-سیستان-kmof4woqvqmj🔹 عوامل مجموعه تلویزیونی «آسباد» از ظرفیت‌های فرهنگی و اقلیمی سیستان‌وبلوچستان گفتند🔹 گفت‌وگو با حسین غفرانی، تهیه‌کننده، محمدرضا معینی، کارگردان، فرهاد نقدعلی، نویسنده و سیامک صفری، بازیگر سریال «آسباد»🔸 مجموعه نمایشی «آسباد» از دل سیستان‌وبلوچستان، قصه‌ای درباره آب، آبادانی، زندگی مردم و رازی پنهان در یک آسباد قدیمی را روایت می‌کند، اما اهمیت این مجموعه تنها به قصه آن محدود نمی‌شود؛ بخش مهمی از هویت «آسباد» در جغرافیا و آدم‌های همان منطقه شکل گرفته است.🔸 استفاده گسترده از بازیگران و عوامل بومی، فیلم‌برداری در روستاها و شهرهای مختلف استان و تلاش برای نمایش سیستان فراتر از تصویر همیشگی فقر و محرومیت، از ویژگی‌های این تجربه تلویزیونی است. «آسباد» در کنار روایت یک قصه فانتزی، کوشیده بخشی از ظرفیت‌های فرهنگی، انسانی و طبیعی سیستان را نیز به قاب تلویزیون بیاورد.🔹 تکیه بر توان هنرمندان بومی در «آسباد»🔸 حسین غفرانی، تهیه‌کننده سریال «آسباد»، با اشاره به ظرفیت‌های بومی سیستان‌وبلوچستان در تولید این مجموعه گفت: بخش درخور توجهی از عوامل و بازیگران سریال از نیروهای بومی استان انتخاب شده‌اند و تلاش شده است تا حد امکان از ظرفیت‌های محلی در بخش‌های مختلف تولید استفاده شود.🔸 وی درباره روند شکل‌گیری طرح توضیح داد: این سریال در ابتدای تولید تهیه‌کننده دیگری داشت و یکی دو ماه بعد بنده به طرح اضافه شدم. آشنایی‌ای که پیش‌ازاین با منطقه داشتم و شناختی که از ظرفیت‌های آنجا پیدا کرده بودم، زمینه‌ای شد تا برای ادامه کار به طرح اضافه شوم.🔸 تهیه‌کننده «آسباد» با بیان اینکه تولید این مجموعه در شرایط خاصی انجام شد، اظهار کرد: ما کاملاً متعهد به فیلم‌نامه‌ای بودیم که در اختیارمان قرار گرفته بود و در محتوای فیلم‌نامه تغییر اساسی ایجاد نشد. البته سریال در دو مقطع جنگی تولید شد؛ آغاز فیلم‌برداری با جنگ ۱۲روزه هم‌زمان شد و روزهای پایانی تولید نیز در هنگام جنگ ۴۰روزه و ایام جنگ رمضان سپری شد.🔸 وی ادامه داد: به دلیل اوضاع کشور، در برخی موارد ناچار به تغییرات جزئی در تولید شدیم. برای مثال، بعضی لوکیشن‌ها که قرار بود در آن‌ها فیلم‌برداری کنیم، به دلیل فضای جنگی امکان استفاده نداشتند، اما این تغییرات بیشتر جنبه تولیدی داشت و به محتوای سریال یا متن فیلم‌نامه مربوط نمی‌شد.🔸 غفرانی با اشاره به استفاده گسترده از نیروهای بومی در «آسباد» گفت: در حوزه بازیگری، تقریباً تمام شخصیت‌های اصلی، به‌جز برخی نقش‌ها، از میان بازیگران سیستان و بلوچستان انتخاب شدند. بیش از ۷۰ درصد بازیگران نقش‌های فرعی نیز از نیروهای بومی استان هستند.🔸 به گفته این تهیه‌کننده، استفاده از ظرفیت‌های بومی تنها به بازیگران محدود نبوده و در بخش‌های فنی نیز تا حد امکان از نیروهای حرفه‌ای استان استفاده شده است. غفرانی یکی از آثار مهم تولید سریال در شهرستان‌ها را تأثیر آن بر اقتصاد محلی دانست و گفت: تولید سریال در استان‌ها، به‌ویژه در شهرهای کوچک و روستاها، می‌تواند به اقتصاد همان منطقه کمک کند. ما در شهرستان‌ها و روستاهای مختلف سیستان و بلوچستان فیلم‌برداری داشتیم و حضور عوامل تولید در این مناطق، علاوه بر ایجاد یک فضای مثبت برای مردم، اشتغال‌هایی را نیز به وجود آورد یا باعث رونق برخی مشاغل شد.🔸 وی ادامه داد: برای مثال، خیاط‌هایی که با طرح همکاری کردند از همان منطقه بودند و نیازی نبود برای انجام  این کارها نیرو از تهران اعزام کنیم. همچنین در بخش تهیه غذا از آشپزخانه‌ها و تولیدکنندگان محلی استفاده شد. این موارد شاید در نگاه اول کوچک به نظر برسند، اما وقتی کاری با این حجم در یک منطقه تولید می‌شود، مجموعه‌ای از مشاغل و فعالیت‌های اقتصادی را درگیر می‌کند.🔸 غفرانی تأکید کرد: هرچند تولید در شهرستان‌ها ممکن است ازنظر هزینه با افزایش‌هایی همراه باشد، اما تأثیری که بر اقتصاد منطقه می‌گذارد، یک ظرفیت مهم است و باید در تولیدات تلویزیونی موردتوجه قرار گیرد.🔸 تهیه‌کننده «آسباد» درباره تصویری که این سریال از سیستان و بلوچستان ارائه می‌کند نیز گفت: متأسفانه به دلیل فضای رسانه‌ای و اخبار مختلف، معمولاً تصویر کاملی از ظرفیت‌های این منطقه به مخاطب منتقل نشده است. در این سریال تلاش کردیم این نگاه را تا حدی تغییر دهیم و سیستان و بلوچستان را از زاویه‌ای متفاوت به مخاطب نشان دهیم.🔸 غفرانی با اشاره به اینکه محرومیت‌های موجود در استان را نمی‌توان انکار کرد، افزود: اگر محرومیتی هم در سریال دیده می‌شود، تلاش کردیم آن را با یک نگاه زیبا و مثبت به تصویر بکشیم. برای مثال، روستای گوری که بخش‌هایی از سریال در آن فیلم‌برداری شده، سرشار از درختان گز است؛ درختی که می‌تواند نمادی از استقامت و مقاومت باشد و درعین‌حال تصویر زیبایی از منطقه ارائه دهد.🔸 وی تصریح کرد: شخصیت‌های سریال نیز عمدتاً شخصیت‌هایی هستند که مخاطب می‌تواند با آن‌ها ارتباط برقرار کند. تلاش ما این بود که در کنار واقعیت‌های منطقه، حال خوب، انرژی مثبت و ظرفیت‌های انسانی آن را نیز به مخاطب نشان دهیم.🔸 غفرانی درباره بازخورد مخاطبان نسبت به سریال «آسباد» نیز گفت: طبیعتاً نقدهایی به کار وارد شده و بخشی از این نقدها نیز درست است و به ضعف‌هایی برمی‌گردد که در جریان تولید نتوانستیم آن‌ها را برطرف کنیم، اما درمجموع برآیند بازخوردهایی که دریافت کرده‌ام، مثبت بوده است.🔸 وی ادامه داد: من به‌خصوص برایم مهم بود که نظر مردم خود استان را بدانم، چون به‌عنوان فردی که از خارج استان برای تولید این مجموعه به آنجا رفتم، بازخورد مردم منطقه برایم اهمیت زیادی داشت. در شهرهای مختلفی که حضور داشتم، به‌صورت مستقیم با مردم صحبت کردم و درمجموع سطح رضایت از سریال خوب بود.🔹 تجلی زیبایی‌های استان در قاب دوربین🔸 محمدرضا معینی، کارگردان سریال «آسباد»، درباره جذابیت‌های این اثر گفت: فضای بومی و ظرفیت‌های تاریخی و فرهنگی سیستان و بلوچستان از مهم‌ترین عواملی بود که او را برای ساخت این سریال ترغیب کرد. او پیش‌ازاین نیز در این منطقه فعالیت کرده و با برخی آثار تاریخی و جغرافیای آن آشنایی داشته است.🔸 وی با اشاره به شناخت قبلی خود از منطقه اظهار کرد: من حدود ۱۵، ۲۰ سال پیش در این منطقه کار کرده بودم و با اماکن و آثار باستانی آن آشنایی داشتم. کوه خواجه را هم خیلی دوست دارم و سال‌ها پیش درباره آن یک مستند داستانی ساختم. به همین دلیل این ظرفیت برای من اهمیت زیادی داشت.🔸 وی با تأکید بر اینکه تلاش کرده جغرافیای سیستان صرفاً پس‌زمینه داستان نباشد، بلکه در خدمت قصه قرار بگیرد، گفت: برای من مهم بود که فضای پیرامونی قصه به‌نوعی در خدمت داستان باشد. خوشبختانه این ظرفیت در فیلم‌نامه وجود داشت و من هم سعی کردم آن را پررنگ‌تر کنم. فکر می‌کنم کوه خواجه و منطقه سیستان یکی از عناصر اصلی کار ما باشد.🔸 کارگردان «آسباد» درباره نمایش طبیعت و زندگی مردم منطقه نیز گفت: سیستان در دوره‌های مختلف، دوره‌های خشکسالی و ترسالی داشته است. اگر امروز منطقه را ببینیم، ممکن است تصور کنیم سیستان همیشه همین شرایط خشکسالی را داشته، درحالی‌که چنین نبوده است. تلاش کردم سیستانی را نشان بدهم که با وجود خشکسالی، زیبایی‌های خودش را دارد و بخشی از قاب‌ها به سیستان دوره ترسالی و آینده آن نزدیک باشد.🔸 معینی درباره انتخاب بازیگران توضیح داد: بعضی شخصیت‌ها در قصه سیستانی هستند و برای نقش‌هایی که نیاز به لهجه محلی داشتند، تا جایی که امکان داشت از بازیگران بومی استفاده کردیم. سیستان سابقه قدیمی و خوبی در تئاتر دارد و بازیگران توانمندی در منطقه حضور دارند.🔸 وی در ادامه به بازی سیامک صفری و چالش ایفای دو نقش اشاره کرد و گفت: سیامک صفری دو نقش را به‌خوبی بازی کرد. علاوه بر این، چند بازیگر دیگر هم در سریال نقش وی و پدرش را بازی می‌کنند که ازنظر اجرایی کار را دشوارتر می‌کرد، اما به جذابیت آن اضافه شد.🔸 کارگردان سریال «آسباد» درباره حضور ارواح و شخصیت‌های مرتبط با گذشته در داستان نیز گفت: سیستان به نظرم سرزمین افسانه‌هاست. وقتی آنجا هستید، احساس می‌کنید رستم و اسفندیار همسایه شما هستند؛ چون این شخصیت‌ها هنوز در گفت‌وگوهای مردم حضور دارند. در قصه ما هم ارواحی حضور دارند که درواقع نیاکان شخصیت‌های امروز هستند و به پیشبرد داستان کمک می‌کنند.🔸 معینی همچنین یکی از چالش‌های اصلی تولید را دوری از تهران دانست و گفت: زاهدان و زابل از مرکز فاصله زیادی دارند و برای عوامل، روزهای طولانی دور از خانواده آسان نبود. آب‌وهوا هم گاهی با ما همراه نبود و چند بار طوفان ما را غافلگیر کرد. بااین‌حال، من همیشه معتقدم سختی‌های تولید می‌آیند و می‌روند و چیزی که درنهایت باقی می‌ماند، خود کار است.🔹 قصه‌ای که سیستان را از قاب محرومیت بیرون می‌آورد🔸 فرهاد نقدعلی، نویسنده سریال «آسباد» با اشاره به ایده اولیه این مجموعه گفت: ایده اولیه متعلق به مهدی ‌هاشمی ‌بود. بعد از مطرح شدن ایده، تحقیق درباره فضای سیستان و بلوچستان را آغاز کردم و با توجه به آسبادهای منطقه، قصه را در بستر زندگی مردم و مشکلات و توانایی‌های آن‌ها شکل دادم.🔸 وی با بیان اینکه برای نگارش این سریال تحقیقات گسترده‌ای انجام شده است، اظهار کرد: من بومی منطقه نیستم و به همین دلیل تحقیق زیادی انجام دادیم. با کارشناسان و نیروهای بومی‌ که در طرح حضور داشتند تعامل داشتیم و تلاش کردم با تاریخ، آثار باستانی، اسطوره‌ها و قصه‌های مردم منطقه آشنا شوم. هدفم این بود که شخصیت‌ها نیز تا حد امکان از جنس همان مردم باشند.🔸 نویسنده «آسباد» با تأکید بر  اینکه یکی از اهداف سریال، ارائه تصویری فراتر از کلیشه‌های رایج درباره سیستان و بلوچستان بوده است، گفت: این منطقه با محرومیت‌هایی مواجه است، اما سیستان فقط فقر و محرومیت نیست. این استان، منطقه توانمند و خاصی است و گذشته تاریخی بسیار ارزشمندی دارد. شهر سوخته در همین منطقه قرار دارد و ما تلاش کردیم بخشی از این ظرفیت‌ها را وارد قصه کنیم.🔸 وی با اشاره به آسبادها افزود: یکی از نکات جالبی که در تحقیقات متوجهش شدم این بود که اجداد مردم منطقه توانسته بودند از سختی‌های طبیعی به نفع خودشان استفاده کنند. من به زابل رفتم و شدت باد و خاک را از نزدیک دیدم؛ شرایط واقعاً دشوار است، اما همین بادهای شدید در گذشته برای تولید انرژی مورداستفاده قرار می‌گرفت و آسبادها ساخته شدند. تلاش کردیم این وجه از منطقه را نیز در سریال نشان دهیم.🔸 نقدعلی درباره مسئله آب و خشکسالی در داستان گفت: بحران آب یکی از مشکلات جدی منطقه است و نمی‌توان انتظار داشت یک سریال آن را حل کند. وظیفه ما طرح مسئله است. در قصه به مشکلات کشاورزی و شیوه‌های سنتی پرداخته‌ایم و در ادامه نیز بیشتر به موضوع استفاده از روش‌های جدید و مدرن برای مواجهه با این بحران خواهیم پرداخت.🔸 وی همچنین درباره مشکلات تولید و نگارش این مجموعه گفت: یکی از مشکلاتی که وجود داشت، تعدد نظرها در مراحل مختلف کار بود. به نظرم وقتی یک گروه برای چنین طرحی تحقیق کرده و چارچوب‌های تلویزیون را هم می‌شناسد، بهتر است اعتماد بیشتری به عوامل تخصصی شود.🔸 نویسنده «آسباد» درباره بازخورد مخاطبان نیز اظهار کرد: این سریال به دلیل نداشتن فضای شهری و چهره‌های ابرستاره، ممکن است برای ارتباط گرفتن مخاطب به کمی زمان نیاز داشته باشد. بااین‌حال، بازخوردهایی که من دریافت کرده‌ام، مثبت بوده است. تلاش کردیم شخصیت‌هایی شیرین و دوست‌داشتنی داشته باشیم و به نظرم بازی بازیگران، به‌ویژه بازیگران بومی، خوب بوده و کارگردانی محمدرضا معینی نیز به شکل‌گیری این فضا کمک کرده است.🔹 روایتی متفاوت از مردمی که رؤیای آبادانی دارند🔸 سیامک صفری، بازیگر سریال «آسباد»، حضور در سیستان و بلوچستان و کار در این منطقه را تجربه‌ای متفاوت و منحصربه‌فرد توصیف کرد و گفت: آشنایی نزدیک با مردم، فرهنگ و فضای اجتماعی استان، نگاه او را نسبت به این منطقه تغییر داده است.🔸 وی ادامه داد: بازی در این سریال برای من تجربه‌ای منحصربه‌فرد بود. آن منطقه به دلیل آب‌وهوا، مناظر، شکل جغرافیایی، آداب‌ورسوم و مردمش، ویژگی‌های خاص خودش را دارد. آنچه برای من جذاب بود، مردم منطقه بودند؛ مردمی ‌بسیار خونگرم و مهمان‌نواز که به نظرم از نمونه‌هایی کمیاب در دنیای امروز هستند و بسیار محترم و دوست‌داشتنی‌اند.🔸 وی افزود: پیش از رفتن به منطقه، همین ذهنیت را داشتم و وقتی به من پیشنهاد شد که قرار است در آنجا کار کنیم، استقبال کردم و با علاقه پذیرفتم. البته کار کردن در آن منطقه ازنظر شرایط تولید آسان نبود، اما امروز بسیار خوشحالم که در این طرح حضور پیدا کرده‌ام.🔸 این بازیگر درباره تأثیر فرهنگ بومی بر بازی او در «آسباد» نیز توضیح داد: یکی از دغدغه‌های من این بود که ببینم مردم منطقه چگونه رفتار می‌کنند، زبان و لحنشان چگونه است و چه ویژگی‌هایی دارند. خوشبختانه در این مجموعه تعدادی از بازیگران از همان منطقه حضور داشتند و کمک زیادی به من کردند.🔸 صفری ادامه داد: آن‌ها از همان روزهای اول متوجه کنجکاوی من نسبت به فرهنگ و رفتار مردم منطقه شدند و کمکم کردند، مثلاً درباره بعضی واژه‌ها و نحوه بیان آن‌ها توضیح می‌دادند تا وقتی جمله‌ای را می‌گویم، بتوانم دست‌کم در بعضی کلمات به لحن و شیوه صحبت کردن مردم منطقه نزدیک شوم. رفتار مردم را هم با دقت نگاه می‌کردم و سعی داشتم آن را بشناسم و درک کنم.🔸 صفری با اشاره به تصویری که معمولاً از سیستان و بلوچستان در برخی آثار نمایشی ارائه شده است، گفت: یکی از مشکلاتی که با آن مواجه بودم و حتی درباره آن با کارگردان و دیگر عوامل صحبت کردم، این بود که متأسفانه در بسیاری از آثار، این منطقه با موضوعاتی مانند مواد مخدر گره خورده است و معمولاً داستان‌ها از همین زاویه روایت شده‌اند.🔸 وی ادامه داد: اما «آسباد» به سراغ چیز دیگری رفته است؛ مردمی را نشان می‌دهد که چشم‌اندازشان آبادانی، رفاه و آینده بهتر منطقه است. به همین دلیل فکر می‌کنم این مجموعه ازاین‌جهت که تلاش کرده آن نگاه نادرست و کلیشه‌ای را اصلاح کند، حرکت مثبتی انجام داده است.🔸 این بازیگر تأکید کرد: وقتی مخاطب با مردمی مواجه می‌شود که دغدغه آبادانی و پیشرفت محل زندگی خود را دارند، طبیعتاً تصویر متفاوتی از آن منطقه شکل می‌گیرد و این می‌تواند در تغییر نگاه عمومی نسبت به سیستان و بلوچستان مؤثر باشد.🔸 صفری درباره ایفای دو نقش متفاوت در این سریال نیز گفت: من در این مجموعه دو نقش را بازی کردم؛ یکی نقش اصلی و دیگری نقش پدر او. همین موضوع بخشی از سختی‌های کار بود، چون برای هر دو نقش باید گریم و لباس متفاوتی داشته باشم و ازنظر ظاهری و رفتاری آن‌ها را از یکدیگر جدا کنم.🔸 وی افزود: ارتباط برقرار کردن با هر دو شخصیت برای من مشکلات خاص خودش را داشت. بازیگر ابزارهایی برای شناخت و ساختن شخصیت دارد و باید از آن‌ها استفاده کند تا بتواند به جهان هر نقش نزدیک شود. این بخش از کار برای من تجربه درخور توجهی بود.🔸 بازیگر «آسباد» درباره حضورش در یک مجموعه با محوریت سیستان و بلوچستان نیز گفت: تصور عمومی این است که وقتی یک سریال در یک استان تولید می‌شود، شاید مخاطب کمتری نسبت به تولیدات دیگر داشته باشد، اما خوشبختانه بازخوردهایی که من دریافت کردم، نشان داد این تصور لزوماً درست نیست. مردم نسبت به این سریال واکنش خوبی داشته‌اند و همین موضوع برای من خوشحال‌کننده است.🔸 صفری در پایان اضافه کرد: به نظرم یکی از جنبه‌های مهم «آسباد» این است که مخاطب را با بخشی از مردم و فرهنگ سیستان و بلوچستان آشنا می‌کند که شاید پیش‌ازاین کمتر در قاب تلویزیون دیده شده باشد.📝هفته‌نامه صداوسیما، شماره ۱۵۴۷، سال ۱۴۰۵#سریال‌سازی#عدالت_رسانه‌ایسیمرغ رسانهسیمرغ رسانهWed, 14 Oct 2026 23:18:25 +0330https://virgool.ir/@simorgh_resane/مصاحبه-طنین-فرهنگ-و-کارآفرینی-از-دل-روستا-mw17y5l6stdv🔹 شبکه‌های مختلف رادیو با تولید برنامه‌های میدانی، توانمندی‌ها و مطالبات روستائیان را روی آنتن می‌برند🔹 گفت‌وگو با ده نفر از عوامل برنامه‌های مختلف رادیویی با محوریت روستا🔸 برنامه‌های رادیویی با محوریت روستاها، فرصتی برای معرفی ظرفیت‌های فرهنگی، اقتصادی، گردشگری و اجتماعی مناطق روستایی کشور فراهم کرده‌اند؛ ظرفیت‌هایی که گاه در میان روایت‌های روزمره کمتر دیده می‌شوند. این برنامه‌ها با حضور در روستاها و گفت‌وگو با مردم، تولیدکنندگان، کارآفرینان و فعالان محلی، تصویری نزدیک‌تر از زندگی و توانمندی‌های روستایی ارائه می‌کنند. معرفی محصولات بومی، مشاغل سنتی، جاذبه‌های طبیعی و گردشگری، آیین‌ها و فرهنگ‌های محلی و همچنین طرح دغدغه‌های روستائیان، بخشی از موضوعاتی است که در این برنامه‌ها دنبال می‌شود. رادیو با بهره‌ بردن از ظرفیت ارتباطی خود می‌تواند صدای روستاها را به مخاطبان برساند و زمینه آشنایی بیشتر با فرصت‌های موجود در مناطق مختلف کشور را فراهم کند؛ رویکردی که علاوه بر توجه به هویت و فرهنگ بومی، می‌تواند در معرفی توانمندی‌های اقتصادی و اجتماعی روستاها نیز مؤثر باشد.🔹 پیگیری صریح مطالبات اهالی از مسئولان🔸 فرشته لطفی‌یگانه، تهیه‌کننده و گوینده برنامه «راهی به آبادی» رادیو ایران درباره رویکرد تازه این برنامه گفت: در فصل‌های گذشته، برنامه بیشتر به توصیف ویژگی‌های جغرافیایی، گردشگری و معرفی عمومی روستاها می‌پرداخت؛ اما در فصل جدید تلاش شده تا از یک گزارش توصیفی ساده عبور کنیم و در کنار معرفی ظرفیت‌های هر منطقه، افراد موفق، فعالان اثرگذار، کارآفرینان و ایده‌های نوآورانه روستایی را نیز به مخاطبان بشناسانیم. یکی از اهداف مهم برنامه این است که رادیو ایران صدای رسای روستاها باشد؛ به همین دلیل بخشی از برنامه به طرح کوتاه و صریح مشکلات و موانع اختصاص یافته است.🔹 کاوش در ریشه‌های اصیل فرهنگ اقوام🔸 سیدهادی موسوی‌نژاد، تهیه‌کننده برنامه «هفت‌کوچه» رادیو فرهنگ به توضیح ابعاد مختلف این برنامه پرداخت و تصریح کرد: ماهیت «هفت‌کوچه» که همیشه با نبض زندگی مردم پیش می‌رود و هماهنگ با آداب‌ورسوم، سنت‌ها و مراسم‌ رسمی و قومی است، کندوکاو در ریشه‌های فرهنگی ایران‌زمین است. ما در این برنامه، با همکاری نزدیک و اجرای مشترک با مراکز استان‌ها، به دل روستاها سفر می‌کنیم تا سبک زندگی واقعی، فرهنگ غذایی، آداب‌ورسوم، آواها و نواهای محلی، ضرب‌المثل‌ها و همچنین معرفی مشاهیر و بزرگان هر منطقه را برای شنوندگان روایت کنیم.🔹 صدای زندگی در روستاهای تهران🔸 ساناز باقری، تهیه‌کننده برنامه «این روستا برنده است» رادیو تهران، درباره ایده شکل‌گیری این برنامه گفت: تلاش کردیم مسابقه را از فضای معمول استودیو خارج کنیم و آن را به میان مردم ببریم. در این برنامه به روستاهای مختلف شهرستان‌های استان تهران می‌رویم و مسابقه را در فضای واقعی زندگی مردم برگزار می‌کنیم؛ به همین دلیل برنامه علاوه بر ساختار مسابقه، ویژگی‌های یک رادیوی مستند را نیز دارد. یکی از اهداف اصلی ما معرفی آداب‌ورسوم و فرهنگ روستاهای استان تهران است. هر روستا ظرفیت‌های متعددی در حوزه‌هایی مانند اقتصاد، کارآفرینی و گردشگری دارد. 🔹 روستا به‌مثابه پیشران تولید و توسعه🔸 نادر بنی‌صفار، تهیه‌کننده برنامه «سایه‌روشن» رادیو گفت‌وگو گفت: این برنامه با اجرای محمد فیروزی، با هدف بررسی ظرفیت‌های مغفول روستاها و مناطق عشایری و نقش آن‌ها در توسعه، اشتغال و تولید کشور روی آنتن رفت. این برنامه با تأکید بر ضرورت ظرفیت‌شناسی و ظرفیت‌سازی در روستاها، به راهکارهای شناسایی ظرفیت‌های موجود و ... می‌پردازد که روستاها صرفاً سکونتگاه‌هایی در حاشیه شهرها نیستند، بلکه می‌توانند در اشتغال، تولید مولد، گردشگری و توسعه پایدار نقش پیشران داشته باشند. درمجموع «سایه‌روشن» با طرح این پرسش که آیا روستاها می‌توانند به موتور توسعه، اشتغال و تولید کشور تبدیل شوند، نقش سیاست‌گذاری، اجرا و بهره‌گیری از ظرفیت‌های بومی را در این مسیر بررسی می‌کند.🔹 آهنگ صدای زندگی زیر سیاه‌چادرها🔸 امین رهبر، مدیر متون و ادبیات نمایشی اداره‌کل هنرهای نمایشی رادیو و رادیو نمایش، از تولید چند نمایش با محوریت زندگی عشایری و روستایی خبر داد و گفت: نمایش رادیویی «اول راه» روایتی از روزهای آغازین جنگ تحمیلی است که در آن، جنگ نه‌فقط به‌عنوان یک رخداد نظامی، بلکه به‌عنوان بستری برای بلوغ زودرس دو نوجوان روایت می‌شود. آنچه نمایش «اول راه» را متمایز می‌کند، پیوند ناگسستنی آن با زندگی عشایری و روستایی است. در این نمایش، جامعه‌ای به تصویر کشیده می‌شود که مردانش تا رسیدن نیروهای کمکی می‌مانند، زنان و کودکان را به‌جای امنی در دل کوه می‌فرستند و درنهایت، با اعتماد به دو نوجوان، مسیر قافله را به‌سوی ملکشاهی تغییر می‌دهند. درمجموع اداره‌کل هنرهای نمایشی رادیو، چند نمایش دیگر با محوریت عشایر و روستا در دست تولید دارد.🔹 تحقق مهاجرت معکوس با اشتغال پایدار🔸 لیلا روزبهانی، تهیه‌کننده برنامه «نشان آبادی» رادیو اقتصاد، با اشاره به اهمیت توجه به ظرفیت‌های اقتصادی روستاها گفت: این برنامه با هدف انعکاس فعالیت‌های اقتصادی در روستاهای کشور، تلاش می‌کند ظرفیت‌ها، توانمندی‌ها و فرصت‌های موجود در مناطق روستایی را به مخاطبان معرفی کند. روستاها از ظرفیت‌های گسترده‌ای در حوزه‌های مختلف اقتصادی برخوردارند و اگر این ظرفیت‌ها به‌درستی شناسایی و معرفی شوند، می‌توانند نقش مهمی در ایجاد اشتغال، افزایش درآمد و ماندگاری جمعیت در روستاها داشته باشند. یکی از محورهای اصلی این برنامه، بررسی راهکارهای تحقق مهاجرت معکوس به روستاها از طریق کارآفرینی و ایجاد فرصت‌های شغلی پایدار است. 🔹 مسیر هموار قهرمانان بومی تا المپیک🔸 حمیدرضا خواجه‌خباز، گزارشگر برنامه «ایران خاک دلیران» رادیو ورزش، درباره رویکرد این برنامه گفت: یکی از شاخص‌های اصلی پیشرفت پایدار، گسترش متوازن ورزش همگانی و تقویت بنیان‌های ورزش قهرمانی است. موفقیت‌های درخشان در میادین بین‌المللی، بازی‌های آسیایی و المپیک، همواره حاصل سرمایه‌گذاری هوشمندانه بر روی زیرساخت‌ها و پرورش استعدادهای ناب در اقصی‌نقاط کشور است؛ الگویی بنیادین که به‌ویژه در توسعه ورزش بانوان و ورزش‌های پایه، ثمرات ارزنده‌ای به همراه دارد. برنامه «ایران خاک دلیران» رادیو ورزش با اختصاص هرروز خود به یکی از استان‌های کشور، تریبونی شایسته برای انعکاس ظرفیت‌ها و صدای رسای جامعه ورزش فراهم آورده است تا نمایی دقیق از وضعیت ورزشی سراسر ایران ترسیم کند. 🔹 تقویت اقتصاد محلی با پیام‌های ترویجی🔸 مجید امجدی‌فرد، مدیر طرح و تولید رادیو پیام درراستای توسعه‌ محتوای بومی، جزئیات و اهداف برنامه جدید «پیام روستا» را از رادیو پیام اعلام کرد و گفت: برنامه «پیام روستا» با هدف معرفی ظرفیت‌های اقتصادی، تولیدی و کارآفرینی در مناطق روستایی و عشایری تدوین شده است. این برنامه با رویکردی متفاوت، فراتر از معرفی مناظر، بر شناسایی مهارت‌ها، محصولات محلی و توانمندی‌های اقتصادی ساکنان روستا تمرکز خواهد داشت. این برنامه با هدف ترویج کارآفرینی روستایی و ایجاد زیرساخت‌های ذهنی برای اشتغال و ماندگاری جمعیت در مناطق تولیدی، در جدول پخش رادیو پیام قرار گرفته است. 🔹 پیوند هویت اصیل با گردشگری تندرستی🔸 فاطمه بی‌تقصیر، تهیه‌کننده برنامه «دهگرد» رادیو سلامت گفت: «دهگرد» روستا را فقط یک مقصد گردشگری نمی‌بیند؛ بلکه آن را بخشی از هویت و زندگی ایرانی می‌داند. گفت‌وگو با روستائیان، معرفی مشاغل و محصولات بومی، کشاورزی و دامداری، غذاهای محلی، خانه‌های قدیمی، طبیعت، فرهنگ، آداب‌ورسوم و شنیدن خاطرات مردم، ازجمله بخش‌ها و آیتم‌های این برنامه در سفرهای اخیر بوده است. در این میان، گردشگری سلامت نیز یکی از ظرفیت‌هایی است که «دهگرد» به آن توجه دارد؛ ظرفیت‌هایی مانند آب‌وهوای پاک و سالم روستاها، طبیعت، آرامش، سبک زندگی ساده، محصولات محلی و امکان بهره‌گیری از ظرفیت‌های طبیعی و بومی مناطق روستایی که می‌تواند در معرفی روستاها و توسعه گردشگری موردتوجه قرار گیرد.🔹 معرفی سرگرم‌کننده تولیدات با چالش بازی🔸 نیلوفر قاسمی‌پور، تهیه‌کننده «آبادی‌باز» رادیو صبا، درباره این برنامه گفت: یکی از ویژگی‌های مهم روستاهای کشور، تنوع فرهنگی و ظرفیت‌های متنوعی است که در هر منطقه وجود دارد؛ از شیوه زندگی و آداب‌ورسوم گرفته تا تولیدات بومی و جاذبه‌های طبیعی. رسانه می‌تواند این داشته‌ها را به شکلی جذاب به مخاطب معرفی کند و ما تلاش کرده‌ایم این موضوع را در قالب یک مسابقه دنبال کنیم.  وی افزود: در هر قسمت دو نفر از اهالی روستا به‌صورت تلفنی با برنامه همراه می‌شوند و در چهار مرحله با یکدیگر به رقابت می‌پردازند. هر شرکت‌کننده در هر مرحله یک بازی یا چالش را پشت سر می‌گذارد و براساس عملکرد خود امتیاز می‌گیرد. طراحی چالش‌ها ثابت نیست و در هر برنامه تغییر می‌کند تا فضای رقابت برای شرکت‌کنندگان و شنوندگان تازگی داشته باشد. 📝هفته‌نامه صداوسیما، شماره ۱۵۴۷، سال ۱۴۰۵#رادیو#بازنمایی_روستا_در_رسانهسیمرغ رسانهسیمرغ رسانهWed, 14 Oct 2026 22:02:19 +0330https://virgool.ir/@simorgh_resane/مصاحبه-اصالت-مخاطب-در-نقشه-تحول-رسانه-a60vwkdrueai🔹 گفت‌وگو با مصطفی فارویی، مدیرکل طراحی راهبردی مرکز طرح، برنامه و بودجه صداوسیما🔸 پنج سال پس از آغاز مسیر تحول در رسانه ملی، ارزیابی‌ها نشان می‌دهد ریل‌گذاری‌های اولیه برای حرکت به سمت آرمان‌های انقلاب تا حد زیادی محقق شده است. 🔸 مصطفی فارویی، مدیرکل طراحی راهبردی مرکز طرح، برنامه و بودجه صداوسیما با تأکید بر اینکه اکنون ادبیات عدالت‌گستری و روایت پیشرفت در بدنه سازمان نهادینه شده، از ضرورت عبور از گزارش‌های آماری به سمت جریان‌سازی واقعی سخن می‌گوید. او معتقد است فصل جدید تحول باید بر مخاطب‌محوری، بازآرایی ساختارهای اجرایی و چهره‌سازی از قهرمانان ملی تمرکز کند؛ تغییراتی که به زعم وی، شرط لازم برای همگامی با جایگاه ایران به‌عنوان یک قدرت جهانی و پاسخ به ذائقه تغییریافته مخاطبان است.🔸 مصطفی فارویی، مدیرکل طراحی راهبردی مرکز طرح، برنامه و بودجه صداوسیما، سند تحول را به‌مثابه تغییر ریل سازمان در جهت هماهنگی با آرمان‌های انقلاب اسلامی دانست و دراین‌باره توضیح داد: این تغییر مسیر تا حد قابل‌توجهی محقق شده است. امروز ادبیات سند تحول شامل مفاهیمی چون عدالت‌گستری، عدالت رسانه‌ای و روایت پیشرفت، برای بدنه رسانه ملی از مدیران تا مجریان کاملاً ملموس شده و حتی نگاه بیرونی نیز این تغییر رویکرد را تأیید می‌کند.🔸 وی افزود: در حال حاضر، سازمان قادر است عملکرد خود را به‌صورت دقیق و عددی در حوزه‌های مختلف رادیویی، تلویزیونی و فضای مجازی ارائه دهد که وجود سامانه‌هایی نظیر سپهر و خروجی‌های نمایشگاه «روایت تحول» گواه این قابلیت پایش است. با این حال، نباید صرفاً به گزارش‌سازی بسنده کرد، چراکه هدف اصلی، جریان‌سازی است. 🔹 مخاطب‌محوری؛ سنگ‌بنای تحول سازمانی🔸 فارویی سند تحول را نه یک کتابچه راهنما برای اجرای دستورالعمل‌ها، بلکه یک باور درونی و آرمان سازمانی دانست که باید در تمام سطوح مدیریت نهادینه شود و گفت: مخاطب‌محوری کلید اصلی موفقیت در مسیر تحول است و تجربه‌هایی نظیر پویش‌های آزادسازی زندانیان یا حمایت از رانندگان، نیاز به طراحی محتوا متناسب با نیاز اقشار مختلف دارد. اگرچه تغییر ریل اصلی رخ داده است، اما همچنان باید با نظرسنجی‌های دقیق علمی بررسی کرد که آیا این تحول به باوری قلبی در بدنه سازمان تبدیل شده و آیا مخاطبان نیز آن را در جهت منافع و آرمان‌های خود در زندگی و محتوای رسانه به‌طور کامل احساس کرده‌اند یا خیر. 🔸 وی در مورد لزوم بازنگری و بازپیرایی سند تحول پس از پنج سال تلاش برای اجرایی‌سازی آن نیز گفت: برخی از موارد مهمی که در حکم رئیس سازمان مورد تأکید قرار گرفته، به اندازه کافی در سند تحول تأکید نشده است. برای مثال، مسئله قرارگاهی و ساختارهای مربوط به آن، همچنین برخی مأموریت‌های مهم دیگر، نیازمند توجه بیشتری هستند. نکته دوم، موضوع ارتقای نیروی انسانی است. 🔸 مدیرکل طراحی راهبردی مرکز طرح، برنامه و بودجه در ادامه گفت: بااین‌حال، به نظر من همچنان در برخی بخش‌ها جای کار وجود دارد. به‌خصوص در حوزه توجه به منویات رهبر انقلاب، به نظر من باید کار بیشتری انجام شود. ما اکنون مجموعه‌ای را در حوزه راهبردی و برنامه‌ریزی آماده کرده‌ایم که در آن، تمام فرمایشات و تأکیدات رهبر شهید انقلاب را جمع‌آوری کرده‌ایم تا دقیق‌تر مشخص شود که انتظار از سازمان چیست. به نظر من، این موضوع باید در ادامه مسیر سند تحول موردتوجه بیشتری قرار گیرد. نکته دوم، سازوکار اجرای سند تحول است. اگر بخواهیم سند تحول را بررسی کنیم، باید دست‌کم سه بخش محتوا، سازوکار و مخاطب را از هم تفکیک کنیم. 🔸 فارویی ادامه داد: به نظر من، در حوزه محتوا تا حد زیادی صحبت شده و اقدامات مختلفی نیز صورت گرفته است، اما در حوزه سازوکار هنوز نیازمند ارتقا هستیم. سند تحول از نظر سازوکار اجرایی باید تقویت شود. البته در همین پنج سال نیز بازآرایی سند تحول انجام شده است، اما به نظر من این بازآرایی باید گسترده‌تر و دقیق‌تر باشد. نکته دیگری که روی آن تأکید دارم، مخاطب است. ما درباره هویت‌محوری، عدالت‌گستری، روایت پیشرفت و موضوعات مختلف صحبت می‌کنیم، اما مخاطب‌محوری باید در سند تحول جایگاه پررنگ‌تری پیدا کند. 🔸 وی با بیان اینکه هر رسانه‌ای به‌طور کلی از سه محور اصلی پیام، مخاطب و خود رسانه برخوردار است، گفت: به نظر من، در سند تحول به اندازه‌ای که باید روی مخاطب تمرکز نکرده‌ایم. اگر قرار باشد سند تحول بازنگری شود، لازم است بحث مخاطب و توجه به خود مخاطب، در ادبیات سند جایگاه بسیار پررنگ‌تری پیدا کند. ما باید دقیقاً بدانیم برای چه کسی برنامه می‌سازیم، چه نیازی از مخاطب را پاسخ می‌دهیم و چگونه می‌توانیم مخاطب را درگیر و همراه کنیم.  🔸 مدیرکل طراحی راهبردی مرکز طرح، برنامه و ‌بودجه ادامه داد: در این دوره، برای موضوعات مهمی که در سند تحول آمده است، مدیریت‌هایی نیز تعریف شده‌اند. این گروه‌ها زیرمجموعه ساختار اداره‌کل طراحی راهبردی هستند. این اداره‌کل دبیرخانه ستاد دیگری به اسم ستاد تحول به ریاست وحید جلیلی است؛ بنابراین، گروه‌های تخصصی یک ساختار دبیرخانه‌ای و تخصصی برای پیگیری امور هستند.🔸 فارویی تأکید کرد: در ستاد تحول نیز گروهی از افراد صاحب‌فکر و متخصص شناسایی شده‌اند که به‌عنوان  اتاق فکر تخصصی در موضوعات مختلف فعالیت می‌کنند. برای مثال، اتاق فکر رسانه ملی در موضوع روایت پیشرفت یا سبک زندگی یا زن انقلابی و… فعال است. تلاش شده است از افرادی استفاده شود که واقعاً جزو سرآمدان و صاحب‌نظران در حوزه تخصصی خود در کشور هستند. حتی اگر فردی امکان حضور مستمر در سازمان را نداشته باشد، تلاش می‌شود از ظرفیت آن‌ها استفاده شود. 🔸 وی متذکر شد: درواقع یکی از کارهایی که در مدیریت گروه‌های تخصصی انجام می‌دهیم ارتباط با دبیران کارگروه‌هاست و در جلسات مختلف، دبیران کارگروهان نیز شرکت می‌کنند. دبیران و مدیران با یکدیگر هماهنگ هستند. دبیران کارگروه‌ها باید آنچه طرح و برنامه دنبال می‌کند را تأیید کنند و اعمال نظر و هویت مشخصی داشته باشند. 🔸 مدیرکل طراحی راهبردی در مورد فرایند تصمیم‌گیری برای روی آنتن رفتن خروجی تصمیمات مدیران و دبیران کارگروه‌های تحول نیز توضیح داد: ما تلاش می‌کنیم برنامه‌هایی که روی آنتن می‌رود خارج از ریل سند تحول نباشند. البته در حوزه بودجه‌ریزی تحولی هنوز عقب هستیم و بخش‌های مهمی از موضوع محقق نشده است. امسال به دلایل شرایط جنگی، در اتصال بودجه به محتوا چالش داشتیم. اداره‌کل طراحی راهبردی به‌عنوان دبیرخانه‌ ستاد تحول، دبیرخانه جهاد تبیین، دبیرخانه قرارگاه مواسات، دبیرخانه شوراهای عالی سازمان و… مصوبات و سیاست‌های محتوایی رسانه ملی را ابلاغ می‌کند و برای اجرای به دست حوزه‌های مرتبط می‌رسد و خروجی آنتن رسانه ملی نیز بخشی از این ابلاغیه‌هاست و بر این اساس شکل می‌گیرد. 🔸 وی با اشاره به اینکه انتقال پیام‌های راهبردی و طراحی شده به مخاطبان نیازمند سازوکار دقیقی است، تصریح کرد: حتی اگر یک شبکه را هم بررسی کنیم می‌بینیم با تمام تلاش‌های صورت گرفته ما هنوز نتوانسته‌ایم به این نقطه برسیم که همه تولیدات مبتنی بر پیام‌های راهبردی باشند؛ اما هدف ما رسیدن به چنین نقطه‌ای است.🔸 فارویی ادامه داد: درواقع ما می‌خواهیم پیام‌های طراحی شده بر اساس سند تحول در قاب رسانه ملی به مخاطب منتقل شود، اما برای تحقق این امر حتماً حجم پیام‌ها و چگونگی انتقال آن باید مدیریت شود. امسال خوشه‌بندی مخاطبان صداوسیما انجام شده است و در نمونه‌های خرد و کلان از روستاها تا شهرهای بزرگ بررسی‌هایی صورت گرفته تا آنتن متناسب با سلیقه و ذائقه مخاطبان باشد. 🔹 نقش‌آفرینی رسانه ملی در تراز قدرت جهانی🔸 مدیرکل طراحی راهبردی مرکز طرح، برنامه و بودجه در مورد پیش‌بینی خود از آینده تحول رسانه ملی نیز بیان کرد: رسانه ملی در دوره تحول خاص‌ترین روزها را تجربه کرد. حوادثی که از نخستین ماه‌های این دوره از ریاست صداوسیما اتفاق افتاد با هیچ زمانی قابل مقایسه نیست. سراسر کشور واقعاً در حال تحول است و من باور دارم که ایران تبدیل به ابرقدرت جهانی شده است و به همین دلیل باید تلاشمان را چندین برابر کنیم تا در تراز یک ابرقدرت جهانی خود را نشان دهیم.🔸 وی افزود: از درون نیز مردم مبعوث ایران در این مدت واقعاً انقلابی به پا کرده‌اند. در سطح جهان هم مردم متحول شده‌اند و رسانه‌های دنیا به سمتی رفته‌اند که ذائقه‌ها تغییر یافته و هوش مصنوعی و شیوه‌های ارتباطی نیز فرق کرده است. پس ما باید تحول را دنبال می‌کردیم، چراکه تحول برای ما امری وجودی است. 🔸 فارویی تأکید کرد: اگر بخواهیم صرفاً عدد و آمار ارائه کنیم و مبتنی بر آن افق تحول را ترسیم کنیم، طبیعتاً کارهای بسیاری انجام شده است، اما اگر آرمان‌ها و وظیفه‌ای که در قبال مردم داریم را برای ترسیم افق تحول در نظر بگیریم، راه بلندی پیش‌ رو داریم. من به افق تحول امیدوارم و با همتی که در رأس سازمان تا کارمندان همه بخش‌های صداوسیما مشاهده می‌کنم، حتماً آرمان‌های تحول محقق خواهد شد.🔹 ضرورت چهره‌سازی برای احیای هویت ملی🔸 مدیرکل طراحی راهبردی مرکز طرح، برنامه و بودجه با اشاره به نمونه‌های موفقی نظیر پویش ملی «ایران جان»، مجموعه «ذهن زیبا» و افزایش ظرفیت‌های تولید و پخش آثار نمایشی از تلاش‌های صورت‌گرفته، تصریح کرد: برای رسیدن به قله‌های مطلوب، باید فراتر از آمار و ارقام حرکت کرد. اکنون زیرساخت‌ها و تلاش‌های فنی، مشهود است، ولی برای گام‌های بعدی باید افق‌های بلندتری ترسیم کرد. به نظرم جای خالی معرفی چهره‌های شاخص علمی، تاریخی، معلمان فداکار و بانوان موفق به‌عنوان قهرمانان ملی در رسانه محسوس است و سازمان باید بتواند با چهره‌سازی، هویت و افتخار را به مخاطب بازگرداند. 📝هفته‌نامه صداوسیما، شماره ۱۵۴۷، سال ۱۴۰۵#تبیین_تحولسیمرغ رسانهسیمرغ رسانهWed, 14 Oct 2026 21:38:21 +0330https://virgool.ir/@simorgh_resane/مصاحبه-تغییر-تصویر-شهرنشین-ها-از-روستا-prnzvq5xe4kl🔹 گفت‌وگو با شایان رنجبر، کارگردان برنامه «خونه‌مونه»🔸 شایان رنجبر، کارگردان برنامه «خونه‌مونه» که مدتی قبل روی آنتن بود، درباره هدف این برنامه در آشنایی خانواده‌های شهری با زندگی روستایی گفت: هدف اصلی «خونه‌مونه» این بود که خانواده‌های شهری را در موقعیت واقعی زندگی در روستا قرار دهیم تا با ظرفیت‌ها و ویژگی‌های این نوع زندگی از نزدیک آشنا شوند. یکی از اتفاقات جالب برای ما این بود که بعد از پایان برنامه، نگاه برخی شرکت‌کنندگان نسبت به روستا کاملاً تغییر کرده بود. 🔸 وی افزود: به‌عنوان مثال، یکی از دختران شرکت‌کننده که اهل اصفهان بود، از ابتدا با حضور در برنامه مخالف بود، اما در روز پایانی به پدرش می‌گفت با جایزه‌ای که به دست آورده‌اند، اگر امکان دارد در همان منطقه زمینی تهیه کنند تا بتوانند هرماه یا هرچند وقت یک‌بار به آنجا بیایند و یک زندگی آرام و دلنشین را تجربه کنند. برای ما این اتفاق نشان داد که تجربه واقعی زندگی روستایی می‌تواند نگاه یک فرد شهری را تغییر دهد.🔸 وی افزود: در ذهن بسیاری از مردم شهر، روستا جایی است که امکانات چندانی ندارد و شاید تنها تصویری که از آن دارند، طبیعت، فضای سبز و درخت و جنگل باشد. درحالی‌که واقعیت این است که روستا ظرفیت‌های بسیار زیادی دارد. ازنظر کیفیت زندگی، فرصت‌های شغلی و حتی امکان درآمدزایی، روستا می‌تواند شرایط مناسبی داشته باشد. به نظر من اگر کسی به دنبال یک زندگی سالم باشد، در بسیاری از موارد روستا حتی می‌تواند شرایط بهتری نسبت به شهر داشته باشد؛ آب‌وهوا مناسب است، ارتباطات انسانی متفاوت است و سبک زندگی نیز آرام‌تر و سالم‌تر است.🔸 رنجبر درباره عوامل مؤثر بر مهاجرت معکوس از شهر به روستا اظهار کرد: به نظر من مهم‌ترین مسئله در این زمینه اقتصاد و درآمد است. فردی که می‌خواهد از شهر به روستا برود، باید بتواند درآمد مناسبی برای خودش ایجاد کند. امروز با وجود فضای مجازی این مسئله تا حد زیادی آسان‌ شده است. یک فرد می‌تواند در همان روستا کشاورزی یا دامپروری داشته باشد، محصول تولید کند و از طریق فضای مجازی آن را در شهرهای مختلف به فروش برساند؛ بنابراین اگر مسئله اقتصادی حل شود، بسیاری از مسائل فرهنگی و اجتماعی نیز قابل‌حل خواهد بود و فرد می‌تواند با زندگی در روستا ارتباط برقرار کند.🔸 وی ادامه داد: یکی از مشکلاتی که در روستاها وجود دارد، کمبود فرصت‌های شغلی است و ما در برنامه تلاش کردیم بخشی از ظرفیت‌های اقتصادی و شغلی روستاها را نشان دهیم. گروه اتاق فکر و تحقیق تقریباً تمام روستاهای ایران را گشته و ظرفیت‌های مختلف آن‌ها را شناسایی کردند. ما در طول تولید برنامه با ایشان مشورت می‌کردیم و آن‌ها به ما می‌گفتند هر روستا چه ظرفیت‌هایی دارد و چگونه می‌توان از آن‌ها استفاده کرد.🔸 کارگردان «خونه‌مونه» افزود: نکته جالب این بود که گاهی خود مردم روستا نسبت به ظرفیت‌هایی که در اختیار داشتند، آگاهی چندانی نداشتند. برای آن‌ها طبیعتی که از کودکی دیده بودند، عادی شده بود. مثلاً یک آبشار، کوه یا جاذبه طبیعی برای کسی که تمام عمرش را در آن روستا زندگی کرده، ممکن است موضوع خاصی نباشد، اما برای فردی که از شهر وارد آن منطقه می‌شود، همان آبشار یا کوه می‌تواند بسیار جذاب باشد و حتی به یک فرصت اقتصادی و گردشگری تبدیل شود.🔸 رنجبر گفت: ما در برنامه این ظرفیت‌ها را به خانواده‌هایی که از شهر به روستا آمده بودند، یادآوری می‌کردیم. آن‌ها هم در برخی موارد از همین ظرفیت‌ها برای درآمدزایی استفاده کردند و حتی اقوام و دوستانشان را دعوت می‌کردند که به آن روستا بیایند و از مناطق طبیعی آن دیدن کنند. این موضوع نشان می‌داد که اگر ظرفیت‌های یک روستا به‌درستی دیده و معرفی شود، می‌تواند علاوه بر ایجاد جذابیت برای گردشگران، به یک فرصت اقتصادی برای مردم همان منطقه تبدیل شود. 📝هفته‌نامه صداوسیما، شماره ۱۵۴۶، سال ۱۴۰۵#بازنمایی_روستا_در_رسانهسیمرغ رسانهسیمرغ رسانهWed, 14 Oct 2026 19:00:45 +0330https://virgool.ir/@simorgh_resane/️یادداشت-صد-سال-حجاب-صد-سال-پیشروی-xa8pqrdxuqhf🖋️ سحر دانشور؛ نویسنده🔹 مدال‌آوری زنان در بازی‌های آسیایی، ثمرۀ وحدت ارادۀ زن و جمهوری اسلامی است🔸 درست یک سال بعد از بلوایی که به نام زن بالا گرفت تا به کام غیر بنشیند، درخشش دختران ایران در مسابقات ورزشی بین‌المللی مورد توجه قرار گرفت. نه اینکه پیش از آن درخششی نبود، که ما همواره شاهد برق مدال‌های رنگارنگ بر گردن دختران‌مان بودیم، در مسیری که رو به رشد و توسعه بود؛ اما گویی بلوای 401 و فریادزدن اورادی که قرار بود همۀ ما را جادو کنند، به باطل‌السحری نیاز داشت که بیش‌ترین نزدیکی را به درون‌مایۀ جادو داشته باشد: «زن»! رسانه‌ها قدرتمندتر از همیشه جادویی پیشه کردند و وردهایشان را با کلیدواژه‌های «زن»، «فرودستی»، «حکومت سرکوبگر»، «آزادی زنان»، «زنانِ در بند» و «زندگیِ معمولی» به سمت همۀ ما پرتاب کردند. چند ماه بعد از آن بلوای عجیب که قرار بود دست جمهوری اسلامی در عقب‌ماندگی زنان را رو کند، درخشش زنان، این فرودستان همیشگی در جمهوری اسلامی، در مسابقات المپیک، توجه‌ها را به خود جلب کرد. همان کسی که سرکوب‌شده و بدون فرصتِ رشد توصیف و تعریف می‌شد حالا در میادین بین‌المللی با حمایت همان رژیم سرکوب‌گر و ذیل پرچمش مدال درو می‌کرد.🔸 من در همان ایام با خانم دکتر کاظمی‌پور، معاون توسعۀ ورزش بانوان وزارت ورزش و جوانانِ دولت شهید رئیسی، در برنامۀ تلویزیونی «خط سوم» گفت‌وگو کردم. کاظمی‌پور در آن گفت‌وگو از ریل‌گذاری ویژه و برنامه‌ریزی بلندمدت برای توسعۀ ورزش قهرمانی زنان حرف زد. او با اعتمادبه‌نفسی بی‌نظیر گفت این تازه اول داستان است و ثمرات این برنامه‌ریزی در سال‌های بعد بیش‌تر دیده می‌شود. او درست می‌گفت. ماجرای موفقیت زنان و مدال‌آوری‌شان در عرصه‌های ورزشی هر روز تازه‌تر می‌شود. مسیری که محصول اراده‌ورزی زنان در ساختاری سیاسی است که این اراده را درک کرده و برایش تمهیداتی ویژه در نظر گرفته است.🔸 با این‌حال دو واکنش به این موضوع یعنی یکی‌شدن ارادۀ زنان و ارادۀ جمهوری اسلامی در موضوع ورزش قهرمانی زنان جالب‌توجه است. دسته‌ای با نادیده گرفتن عامدانۀ وحدت این اراده‌ها، درخشش‌ زنان را محصول بلوای 401 می‌دانند. آن‌ها سعی می‌کنند فراموش کنند باطل‌السحری که پیش‌بینی نمی‌کردند از دل خود ساختار بیرون آمده است. به همین دلیل با نادیده گرفتن ارادۀ سیاسی، برنامه‌ریزی و مدیریت، هدف‌گذاری، شناسایی استعداد و سرمایه‌گذاریِ دولتِ همین ساختارِ سیاسی بر ورزش بانوان، سعی می‌کنند این موفقیت‌ها را فردی و جنسیتی خوانش کنند. آن‌ها این اقدام فردی را در امتداد آن بلوا توصیف می‌کنند. دسته‌ای دیگر اما در برابر این موفقیت‌ها سکوت کرده‌اند. فمینیست‌هایی که همواره داعیه‌دار حقوق زنان بوده و هستند، در چنین بزنگاهی انتخابشان سکوت است، مبادا با سخن گفتن از این موضوع امتیازی به جمهوری اسلامی داده شود. این دسته در کنار دستۀ قبل، کسانی هستند که در تمام سال‌های گذشته بر دو گزارۀ ممانعت حکومت و ممانعت حجاب از پیشرفت زنان تأکید کرده‌اند؛ به‌نحوی که هویت خودشان بسته به طرح چنین ادعاهایی است؛ اما حالا همۀ دنیا شاهدند که دختران ایرانی با ریل‌گذاری حکومت و با حجاب مسابقه می‌دهند، قهرمان می‌شوند و مدال کسب می‌کنند. این دو دسته در ظاهر متفاوت‌اند اما در باطن در یک چیز مشترک‌اند: نادیده‌انگاری وحدت ارادۀ جمهوری اسلامی و ارادۀ زنان.🔸 با درک چنین وحدتی است که می‌توانیم بفهمیم از قضای روزگار همان دو نیرویی که مانع پیشرفت زنان ترسیم شده و می‌شوند، عامل مهم پیشرفت زنان در ایران شده‌اند: حکومت و حجاب. تجربۀ تاریخی زنان در صد سال اخیر نشان می‌دهد، آن نیرویی که زن را به عنصری مؤثر و مهم در تحولات تاریخی، سیاسی و اجتماعی تبدیل کرده است حجاب است. ظاهر امر این است که ما با نحوی پوشش طرفیم، اما باید گفت حجاب «موضعی» است که زن در برابر جهان اتخاذ کرده و می‌کند تا خود را از شیئیت برهاند. این نیرو (حجاب) زن را در دورۀ پهلوی به گونه‌ای، به عنصری مؤثر تبدیل کرد و در دورۀ جمهوری اسلامی، به گونه‌ای دیگر. در آن مقطع زن به دلیل باور به حجاب با «نه» گفتن به سیاست‌های فرهنگی پهلوی، به عنصری مهم در شکست آن برنامه‌ریزی‌ها تبدیل شد و در دورۀ بعد به دلیل همراهی حکومت با ایده‌اش دربارۀ حجاب، به عنصری مهم در پیشرفت خود و جامعه؛ وحدت این‌ دو (حکومت و زن) بر سر عنصری بود که زن آن را می‌زیست: حجاب. همین وحدت نقطۀ آغاز مسیری شد که امروز به موفقیت زنان تعبیر می‌شود. در چنین نقطه‌ای می‌توان گفت نادیده‌انگاریِ این وحدت، مهم‌ترین عامل نادیده‌انگاریِ موفقیت زنان، توسط جریانات فمینیستی و تئوری‌پردازان ناجنبشِ زن، زندگی، آزادی است./ مجله سوره# حجاب#زن_و_حجاب#زن_انقلابیسیمرغ رسانهسیمرغ رسانهMon, 12 Oct 2026 21:30:37 +0330https://virgool.ir/@simorgh_resane/️یادداشت-نقد-صداوسیما-و-حکایت-میخ-و-داروخانه-st5wzhvo2dfq🖋️ میثم بال‌زده؛ نویسنده🔹 دربارۀ اسارت نقد تلویزیون در پیش‌فرض‌های ساده‌ساز🔸 اگر از من بپرسند «بهترین سریال تلویزیون در پنج‌ سال اخیر؟» بدون شک و اتلاف وقت جواب می‌دهم «ذهنِ زیبا». بدیع، قدرتمند، خلاق، هنرمندانه و متفکر‌. سریالی که کیفیت فرمی‌اش از میانگین و استاندارد آثار صداوسیما بالاتر بود، نه اهل تفنن بود و نه اهل شعار. زیبا بود و زیبا می‌گفت و زیبا به تصویر می‌کشید و با این حال، نه ادعایی داشت و نه بوق و کرنایی. سر همین، شتاب‌زده هم نبود و با طیب خاطر و درنگ و خلوت ساخته شده بود. مضاف بر این، یک اتفاق و پیشنهاد تازه در حوزه اقتباس بود و یک الگوی ممتاز برای آثاری با دغدغه «روایت پیشرفت».🔸 با همه این‌ها اما، سریال نه دیده شد و سر و صدایی به راه انداخت و نه ریلز و وایرالی دست و پا کرد. با آن‌که سریال شبکه یک بود در باکس اختصاصی شب‌های ماه مبارک رمضان، اما نه در زمان پخش و نه در استریم تلوبیون، به هیچ آمار و افتخار خاصی نرسید و به فراموشی سپرده شد. دو سه روز بعد از اتمامش، شبکه یک از فصل هفتم پایتخت رونمایی کرد و همان قسمت اول، آمارها و ارقامی جابه‌جا کرد که آب از لب‌ولوچه همه جاری شد. فصل هفتی که قطعاً به خوبی و درخشانی سه فصل اول نبود و تنها می‌شد خوش‌حال بود که بهتر از فصل ششم است، هرچند که شذوذاتی از آن فصل کذایی را هم‌چنان به همراه داشت.🔸 یک برهه زمانی، یک شبکه، یک وضعیت؛ اما دو نتیجه متفاوت. اولین و بدیهی‌ترین علامت سؤال این است: «چرا؟». برای آن‌هایی که جواب‌هایشان از پیش، تایپ و پرینت‌گرفته‌شده در کشوی میز آماده است، جواب‌دادن به این «چرا؟» چیز مشکلی نیست؛ مثل همه پاسخ‌هایشان به «چرا»های موجود؛ سطحی، ماشینی، آمارزده، عوام‌زده و ساده‌انگارانه. درباره صداوسیما که پاسخ از این هم ساده‌تر است؛ جوابش یک چیز است؛ از قیافه‌ات خوشم نمی‌آید! لذا چه خوب بسازی و چه بد، بستگی دارد من چه بخواهم، همان را از دلش بیرون می‌کشم.🔸 در یک بازه چهل‌روزه، یک شبکه مشخص - که قدیمی‌ترین و عمومی‌ترین شبکه تلویزیون هم هست - دو سریال با دو‌ کیفیت متفاوت پشت هم پخش می‌کند؛ اولی که کیفیت و قصه بهتری دارد، دیده نمی‌شود و دومی که متوسط است و دِمُده و پریشان و شلوغ، منفجر می‌شود. چرا چنین اتفاقی می‌افتد؟ مگر برای مخاطب، نباید کیفیت مهم باشد؟ پس چرا آن‌که کیفیتش بهتر بوده، کم‌تر دیده شده و آن‌که بدتر بوده، بیش‌تر؟ چرا رابطه عکس شده؟ چرا مخاطب منطق استقبال و توجه ندارد؟ ذهن ساده‌اندیش جواب آماده‌اش را روی میز می‌گذارد: چهره! این چهره دارد و آن نه! این سرگرمی است و آن نه، تلویزیون هم که یعنی سرگرمی! بیاییم جلوتر. در تمام این پنج سال، هر چه گذشته، آمار بازدید شبکه آی‌فیلم بیش‌تر و بیش‌تر شده و از شبکه‌های دیگر عبور کرده. آش آن‌قدر شور است که حتی سریال‌هایی که در این پنج سال، اولین‌بار از شبکه اختصاصی خودشان پخش شدند و دیده نشدند، در پخش مجدد آی‌فیلم، مخاطب بیش‌تری پیدا کردند و تازه به چشم آمدند. چرا چنین اتفاقی افتاده؟ چرا حتی سریال بی‌کیفیتی که در این دوره پنج‌ساله ساخته و منتشر شده، در باز‌پخش دوباره‌اش، بیش‌تر دیده می‌شود؟ چطور آی‌فیلم، از سه‌شبکه اصلی صداوسیما هم بیش‌تر بیننده دارد؟ ذهن ساده‌اندیش باز سر و کله‌اش پیدا می‌شود و جواب از پیش آماده‌اش را روی میز می‌گذارد: مدیران لایق گذشته! عمده این آثار، محصولات مدیران گذشته‌اند و کیفیت‌شان مطلوب، بیننده هم ترجیح می‌دهد به‌جای آثار بنجل امروزی، همان قدیمی‌ها را دوباره ببیند. جواب به نظر درست است، اما یک مشکل دارد؛ پس تکلیف استقبال از بازپخش آثار بنجل همین پنج‌سال چه می‌شود؟!🔸 بیاییم جلوتر. مدتی است که پخش فصل سوم «مرد هزار چهره» - با عنوان «مرد سه‌هزار چهره» - از شبکه سه شروع شده. آمارها می‌گوید قسمت اول با انفجار مخاطب روبه‌رو شده؛ پس از مدت‌ها، مخاطبان زیادی پای تلویزیون نشسته‌اند و قسمت اول را تماشا کرده‌اند. دروغ چرا؛ خود من هم که زمانِ بی‌قراری دارم و حتی برنامه‌های موردعلاقه‌ام را هم نمی‌توانم سر وقتش پیگیری کنم، مشتاقانه پای قسمت اول نشستم. چرا چنین اتفاقی افتاده؟ آن ذهن ساده‌اندیش که پاسخش را قبلاً سر پایتخت هفت داده؛ «چهره»، «بازگشت محبوبانِ کاربلد»! اما راستش این جواب فقط به ‌درد همان شبی می‌خورد که قسمت اول پخش شده و دیگر به کار قبل و بعدش نمی‌آید.🔸 منظور؟! دو نکته اظهر من الشمس وجود دارد که متأسفانه چشم ساده‌ساز آن را نمی‌بیند. اول؛ میزان مخاطب قسمت دوم و سوم همان مرد سه‌هزار چهره، به‌شدت ریزش کرده آن‌قدر که در پایان شبِ سوم، به یک‌دهم شبِ اول رسیده.🔸 چرا چنین اتفاقی افتاده؟ پس خاصیتِ مادام‌العمرِ چهره چه شد؟ چرا اینقدر ریخت؟ تازه در قسمت‌های دوم و سوم که از چهره‌های بیش‌تری رونمایی شد و قصه پیش‌تر رفت. چرا منطق تماشا و بازخورد مخاطب، با این تحلیلِ ساختارشکنانه نمی‌خواند؟!🔸 دوم؛ همین چهره محبوبِ قلب‌ها که می‌تواند در قسمت اول، پس از مدت‌ها، بیش از دو میلیون نفر از جمله نگارنده را زنده پای جعبه جادو بنشاند، نُه‌ماه قبلش یک سریال دیگر ساخته بود و در شبکه جوان و پُرمخاطب سه پخش کرده بود، سریال «شیش‌ماهه». اصلاً شیرینی-شربت و چراغانی کوچه‌ها و پاگشاییِ بازگشتِ شکوهمند چهره به تلویزیون با همین برگِ سبز بود؛ اما چنان‌که یحتمل می‌دانید، این سریال هم به سرنوشت «ذهن زیبا» دچار شد و به دهانِ بزی شیرین نیامد. چرا چنین شد؟ پس چرا مردم بازگشت چهره‌شان را جشن نگرفتند؟🔸 دنبال پاسخ و ایده ذهنِ ساده‌ساز نگردید؛ او این‌جور موقع‌ها ترجیح می‌دهد سوت بزند و از پشت میز کارش بلند شود، اصلاً گمان کنید تایم ناهار و نماز است، بروید بعداً بیایید، نُه ماه بعد! اما راستش اگر ذهن ساده‌ساز بخواهد فقط کمی کلیشه‌شکنی کند و به مغزش فشار بیاورد، می‌تواند بگوید آن موقع در آستانه دی‌ماه بود و مردم خشمگین و ناراضی و گور پدر تلویزیون و چهره‌هایش؛ که آن موقع من مچش را می‌گیرم و می‌گویم صبر کن! اگر این‌طور است که یک دی‌ماه می‌تواند تمام کاسه کوزه‌های چهره را بشکند و بیندازد دور، چرا شش‌ماه ۱۴۰۱ و سه‌ماه پس از شهادت رئیس‌جمهور و انتخابات و یک‌سال جنگ و شبه‌جنگ را داخل تحلیلت نمی‌گنجانی؟ چطور دی‌ماه می‌تواند تمام بساط مهران مدیری را به هم بریزد اما باقی این اتفاقات نمی‌توانند دلیلی برای افت مخاطبان تلویزیون باشند؟!🔸 نمی‌خواهم این پرونده را باز کنم که به نظرم «شیش‌ماهه» اتفاقاً سریال باکیفیتی بود و طنز انتقادی هوشمند و قوی‌ای داشت و با این حال دیده و پسندیده نشد. اصلاً از مدیری و این نُه ‌ماه بگذریم و برگردیم به ذهن زیبا و پایتخت هفت. سؤال همچنان پابرجاست؛ یک سریال باکیفیت‌ دیده نمی‌شود و یک سریال متوسط، منفجر می‌شود؛ چرا؟!🔸 بیایید به پاسخ این چرا با مثال دیگری فکر کنیم؛ سعید آقاخانی از آن‌ چهره‌های مشهور و محبوبی است که در این بیست‌سال، سریال‌های زیادی هم برای صداوسیما ساخته و برخی‌شان با استقبال خیلی خوبی مواجه شدند. با این‌حال، امضای موفق آقاخانی در این چند سال یک چیز بوده؛ «نون‌.خ». آن‌قدر که محبوبیتش نزدیک به محبوبیت پایتخت است و مخاطب حتی فصل‌های بی‌کیفیتش را هم مشتاقانه پیگیری می‌کند، مثل فصل آخر. حالا همین سعید آقاخانی برخلاف زوج سیروس مقدم-محسن تنابنده، پرونده برگ برنده‌اش را بسته و پرونده جدیدی باز کرده، «اسباب زحمت». سریالی که در حال حاضر از شبکه یک پخش می‌شود و خبر تولید فصل دومش هم چند روز پیش آمد. سریالی طنز، با عوامل پشت‌صحنه نون‌.خ و دو سه بازیگر محبوب جلوی دوربین. حالا همین سریال به نظر شما چقدر بیننده دارد؟ درصد بیننده‌هایش به نصف بیننده‌های شبکه آی‌فیلم و فصل آخر نون‌.خ می‌رسد؟🔸 اگر سعید آقاخانی چهره کاربلدِ امتحان‌پس‌داده هست - که هست - و اگر سریالی به همان ذائقه و سلیقه و دست‌فرمان همیشگی‌اش ساخته - که ساخته - پس چرا نتیجه اینقدر متفاوت است؟ اگر مهران مدیری چهره کاربلدِ امتحان‌پس‌داده هست - که هست - و اگر سریالی به همان ذائقه و سلیقه و دست‌فرمان همیشگی‌اش ساخته - که ساخته - پس چرا اثرش مخاطب کمی دارد یا فقط بعد از سه قسمت، اینقدر مخاطبش ریخته؟ و دست آخر اگر سیروس مقدم-محسن تنابنده چهره‌های کاربلدِ امتحان‌پس‌داده هستند - که هستند - آیا جرئت دارند پرونده تازه‌ای باز کنند و آیا آن پرونده هم، مثل پایتخت - حتی فصل ششم پایتخت - دیده و پسندیده خواهد شد؟🔸 آخر مسئله کیفیت است یا چهره؟ اگر کیفیت است، چرا «ذهن زیبا» دیده نشده؟ اگر چهره است، چرا چنین بلایی سر مدیری و آقاخانی آمده؟ اگر در الگوی تماشا و جذب مخاطب، هم کیفیت اولویت اول نیست و هم چهره - و هر دوی این‌ها با مثال آی‌فیلم نقض می‌شود - یعنی ما با متغیر دیگری روبه‌روییم. متغیر مؤثری که نمی‌خواهیم برای کشفش زحمت فکرکردن به خودمان بدهیم و یا شاید ملاحظات سیاسی و صنفی‌مان ایجاب نمی‌کند که درباره‌اش حرف بزنیم. راستش من اصلاً کاری به مدیران فعلی سازمان ندارم، می‌خواهید اصلاً همان ضرغامی دهه هشتاد را برگردانید. این الگوی نامشخص تماشا و استقبال و این متغیر ظاهراً ناشناخته، به من می‌گوید که حتی ضرغامی و تیمش هم نمی‌توانند تغییر خاصی ایجاد کنند و همه چیز یک‌شبه گل‌وبلبل شود.🔸 گویند روزی دیوانه‌ای وارد داروخانه‌ای شد و از داروخانه‌دار پرسید «میخ داری؟» مرد با تعجب جواب داد نه! این‌جا داروخانه است، میخم کجا بود؟! دیوانه‌ هم عصبی شد و نعره زد و شیشه‌ها را شکاند و رفت. فردایش دوباره آمد و پرسید «میخ داری؟» داروخانه‌دار باز جواب منفی داد و دیوانه هم دوباره همه شیشه‌ها را شکست‌. این اتفاق چند روز تکرار شد. عاقبت داروخانه‌دار با خودش گفت بذار چندتا میخ بخرم و بذارم این‌جا که اگه این دیوانه آمد، بهش بدهم و خلاص شوم. فردایش دیوانه دوباره آمد و همان سؤال را تکرار کرد. داروخانه‌دار هم با لبخند جواب داد بله قربان! میخ داریم! چند تا لازم دارید؟ دیوانه اما عصبی شد که «شما چه داروخانه‌ای هستید که میخ دارید؟» و دوباره همه شیشه‌ها را شکست. روز بعد وقتی دوباره آمد و سؤالش را تکرار کرد، داروخانه‌دار مستأصل جواب داد «تو که اول و آخر می‌خوای بزنی شیشه‌ها رو بشکنی، دیگر چه کار داری که من میخ‌ دارم یا نه؟!»🔸 حکایت، حکایتِ حال منتقدانِ «آوانگارد» صداوسیماست. اگر اثر بی‌کیفیت باشد - یا محبوب دل‌شان نباشد - می‌گویند تقصیر این مدیران عصر حجری است که نبض مخاطب را نمی‌شناسند. اگر هم باکیفیت باشد - و خودشان هم دوستش داشته باشند - صغری کبری می‌آورند و جمع‌ و تفریق می‌کنند که ببین! مربوط به مدیران لایق گذشته است و دست‌فرمانِ بدیع‌شان و ربطی به این عصر حجری‌ها ندارد. اگر هم به محصول باکیفیتی برخورد کنیم که دیده نشده، آن موقع دو راه وجود دارد: یا سکوت می‌کنند و نادیده می‌گیرند - و شاید حتی کیفیتش را زیر سؤال ببرند - یا این‌که بازی‌های عجیب‌وغریب نولانی می‌کنند که بگویند نه ببینید این قصه دارد! اولاً فلان و ثانیاً بهمان و ثالثاً از آن مهم‌تر، چندین برنامه وجود دارد که اسم‌شان شبیه هم است و همین مخاطب را به اشتباه انداخته و اصلاً اساس نظرسنجی غلط است و الا مگر ممکن است این شاهِ شمشادقدان دیده نشود و الخ. می‌بینی همان آماری که همیشه مورد استناد است، حالا زیر سؤال هم رفته چرا که با پاسخ از پیش‌آمده‌شان نمی‌خواند. اینجاست که باید بگوییم تو که اول و آخر می‌خواهی همه شیشه‌ها را بشکنی؛ دیگر آمار و ارقام و جمع و تفریق و صغری و کبری و رطب و یابس بافتنت چیست؟!/ مجله سوره#سریال‌سازیسیمرغ رسانهسیمرغ رسانهMon, 12 Oct 2026 21:17:12 +0330https://virgool.ir/@simorgh_resane/مصاحبه-طنز-آگاهانه-زبان-تازه-نسیم-در-دوران-تحول-mrm4dbpbydna🔹 گفت‌وگو با محمدرضا خوشرو، مدیر شبکه نسیم🔸 شبکه نسیم با مأموریت اصلی سرگرمی و ایجاد نشاط شناخته می‌شود اما در دوره جدید، مدیران شبکه بر این تأکید دارند که سرگرمی صرفاً به‌معنای خنداندن و پر کردن اوقات فراغت نیست. محمدرضا خوشرو مدیر شبکه نسیم معتقد است مفاهیم انقلاب اسلامی را می‌توان در قالب‌های سرگرم‌کننده و متناسب با ظرفیت هر برنامه روایت کرد به‌گونه‌ای که «پیام» بر «فرم» غلبه نکند و مخاطب پیش از هر چیز با یک برنامه جذاب مواجه باشد. خوشرو از تجربه‌هایی مانند «بگو بخند» و استفاده از طنز برای پرداختن به موضوعات روز، دستاوردهای کشور، مقاومت و مواجهه با دشمن سخن می‌گوید و تأکید دارد که نشانه‌شناسی انقلاب اسلامی فقط به دکور و نمادهای ظاهری محدود نمی‌شود و می‌تواند از محتوا، مهمان و مجری تا آیتم‌ها و حتی روایت یک برنامه را دربربگیرد.🔹 شبکه نسیم اساساً با مأموریت سرگرمی شناخته می‌شود. چطور می‌خواهید نشانه‌ها و مفاهیم انقلاب اسلامی را وارد این فضا کنید بدون این‌که برنامه‌ها از جنس شعار و مستقیم‌گویی شوند؟🔸 اصولاً شبکه نسیم که مأموریتش سرگرمی و ایجاد نشاط است، عاری از مفاهیم انقلاب اسلامی نیست که بخواهیم نشانه‌شناسی را به آن تحمیل کنیم. اساساً نشاط و سرگرمی یکی از ارزش‌های انقلاب اسلامی است. جامعه باید بانشاط باشد و از منظر اصلاحی نیز احیای انرژی و نشاط باید اتفاق بیفتد تا انسان بتواند با توان بیشتری به‌کار و تلاش اهتمام داشته باشد؛ بنابراین میان نشاط و سرگرمی با ارزش‌های انقلاب اسلامی مغایرتی وجود ندارد و آنچه در شبکه نسیم در حوزه نشاط و سرگرمی انجام می‌شود، در چارچوب اصول و ارزش‌های انقلاب اسلامی قرار دارد. البته یک وجه دیگر هم وجود دارد. سرگرمی به‌معنای لغوی آن که فقط «سر را گرم کند» یا به‌معنای ایجاد غفلت باشد، نباید اتفاق بیفتد. به تعبیر دیگر سرگرمی نباید موجب غفلت از پیرامون، اتفاقات جامعه یا بی‌تفاوتی نسبت به شرایط شود.🔸 به همین دلیل، در دل برنامه‌های سرگرمی این دوره تلاش کرده‌ایم این جنس از گزاره‌ها نیز وجود داشته باشد. در برنامه‌ها به دستاوردهای کشور، نخبگان علمی، پیشرفت‌هایی که داریم و اتفاقات خوب جامعه اشاره می‌شود. در کنار آن، نسبت به اتفاقات بدی که در جهان رخ می‌دهد هم بی‌تفاوت نیستیم.🔸 اگر ظلمی اتفاق می‌افتد، اگر کودکان غزه کشته می‌شوند یا ظلم آمریکا و رژیم صهیونیستی در جهان رخ می‌دهد به آن پرداخته می‌شود و حتی گاهی برای آن برنامه‌سازی می‌کنیم. مهمانان نیز در دل برنامه به این موضوعات اشاره می‌کنند.  حتی در برنامه‌های طنز، مثلاً درباره جنگ ۱۲روزه، یک خلبان اسرائیلی در قالب یک روایت طنز وارد مزرعه‌ای می‌شود و پیرمردی او را اسیر می‌کند. در «بگو بخند» نیز مرتباً از این جنس طنزها درباره ظلم‌ها، دشمن و تمسخر دشمن استفاده شده است. این‌ها یعنی توجه داشتن به اتفاقات پیرامون جامعه.🔹 وقتی از نشانه‌شناسی انقلاب اسلامی صحبت می‌کنیم دقیقاً از چه نشانه‌هایی حرف می‌زنیم؟ آیا قرار است مخاطب این نشانه‌ها را در دکور، موسیقی و طراحی برنامه ببیند یا در قصه و محتوای برنامه هم حضور داشته باشد؟🔸 نشانه‌شناسی معمولاً همه اجزا و مؤلفه‌های یک برنامه تلویزیونی را دربرمی‌گیرد؛ از نمادهای داخل دکور گرفته تا تصاویری که روی ویدئووال نمایش داده می‌شود و مجری و مهمانان گرفته تا محتوای برنامه و آیتم‌ها.  البته این موضوع متناسب با ظرف و گنجایش هر برنامه متفاوت است. همان‌طور که عرض کردم، نشاط و سرگرمی و ایجاد حال خوب، در چارچوب ارزش‌های انقلاب اسلامی قرار دارد و در اندیشه انقلاب اسلامی نیز بر نشاط تأکید شده است.  🔸 یکی از راهبردهای دشمنان انقلاب اسلامی ایجاد ناامیدی و خمودگی در جامعه است و در تقابل با آن، ما همواره دنبال ایجاد نشاط در سطح جامعه هستیم. این اتفاق باید در دل برنامه‌ها و متناسب با ظرفیت آن‌ها رخ دهد. مثلاً هر برنامه‌ای اندازه‌ای برای پرداختن به پیام‌های مستقیم‌تر دارد. در بگو بخند ما درباره جبهه مقاومت، گروه‌های مقاومت، یمن، حزب‌الله و حماس صحبت کرده‌ایم. در شب یلدا نیز نسبت به دشمن صهیونیستی آیتم‌های جدی ساخته شد. درباره خلبان‌های آمریکایی در جنگ اخیر هم در بگو بخند نمایش طنز داشتیم و سقوط آن‌ها در خاک ایران را به زبان طنز روایت کردیم. این نمایش در فضای مجازی نیز میلیون‌ها بار دیده شد؛ بنابراین متناسب با نوع برنامه، ظرف و گنجایش آن، این نشانه‌ها می‌توانند از طریق مهمان، پلاتوی مجری، آیتم، ویدئووال، تصویر و سایر اجزای برنامه منتقل شوند.🔹 آیا می‌توان از مفاهیم انقلاب، دفاع مقدس، همبستگی ملی و شخصیت‌های اثرگذار یک سرگرمی جذاب ساخت که مخاطب برای سرگرم شدن پای آن بنشیند، نه صرفاً به‌دلیل موضوع ارزشی آن؟🔸 حتماً می‌شود. همان‌طور که عرض کردم ماجرای سقوط یک خلبان صهیونیست وقتی وارد مزرعه پیرمردی به نام «مش‌ بایرام» می‌شود و او را اسیر می‌کند، با مجموعه‌ای از اتفاقات طنز همراه می‌شود. مخاطبی که این جنس کار را می‌پسندد، به‌واسطه طنز، قصه و روایت، آن را دنبال می‌کند. ممکن است بخشی از جامعه چنین سلیقه‌ای داشته باشد و این جنس کار عروسکی و رئال را ببیند. در برنامه‌ای مثل بگو بخند نیز وقتی آیتم طنزی درباره خلبان‌های آمریکایی ساقط ‌شده در ایران داشتیم، همان‌طور که عرض کردم چندین میلیون بار در فضای مجازی دیده شد؛ یعنی تعداد بسیار زیادی از مردم با طیف‌های مختلف سیاسی و فکری این آیتم را دیدند و به سردرگمی دو خلبان آمریکایی در خاک ایران خندیدند.  در فصل‌های قبل نیز نمایش طنزی درباره مأمور موساد داشتیم که می‌خواست برای عملیات بمب‌گذاری وارد ایران شود اما یک دست‌فروش مشهدی او را سر کار می‌گذارد و در نهایت نیز عملیاتش با شکست مواجه می‌شود. در اینجا هم طنز بر مفاهیم ارزشی غلبه دارد و مخاطب ابتدا با یک موقعیت طنز و سرگرم‌کننده مواجه است.🔸 در برنامه‌های سرگرمی دیگر نیز چنین رویکردی داریم. مثلاً دستاوردهای نظامی کشور را با اجرای ارسلان قاسمی نشان داده‌ایم. بخشی از مخاطبان به‌دلیل جذابیت اکشن و تصویری برنامه آن را دنبال می‌کنند. مثلاً یک خمپاره‌انداز ایرانی جدید را می‌بینند که عملیات آزمایشی آن با حضور یک چهره سلبریتی نوجوان‌پسند انجام می‌شود. یا در مسابقاتی که درباره موضوعات مختلف، اطلاعات عمومی و دستاوردهای کشور داریم، مخاطب ابتدا برای سرگرمی و مسابقه پای برنامه می‌نشیند و در دل آن، برخی ارزش‌ها و اهداف انقلاب اسلامی نیز محقق می‌شود.🔹 یکی از چالش‌ها این است که گاهی پیام بر سرگرمی غلبه می‌کند. در شبکه نسیم چه تمهیدی دارید که پیام باعث از دست رفتن ریتم و جذابیت برنامه نشود؟🔸 این‌که پیام بر فرم غلبه نکند به‌هر حال چالش مهمی است. موضوع اصلی، تنظیم‌گری میان این دو است تا یک برنامه باکیفیت بتواند هم به اهداف خودش برسد و هم مخاطب قابل قبولی جذب کند. هر وقت این نسبت را از دست بدهیم، یک برنامه_ به‌خصوص در حوزه سرگرمی_ با کاهش مخاطب مواجه خواهد شد؛ بنابراین پرداخت هنرمندانه به مفاهیم و گزاره‌های محتوایی اهمیت زیادی دارد و باید برای آن طراحی عالمانه و هنرمندانه‌ای وجود داشته باشد. هم میزان پیام مهم است و هم تناسب آن با فرم. باید ببینیم فرم برنامه چقدر جذاب است، شکل و شمایل برنامه چقدر مخاطب را جذب می‌کند، مراحل یک مسابقه چقدر جذاب طراحی شده و چه میزان محتوا در دل آن قرار گرفته است. تشخیص این میزان تناسب تأثیر جدی دارد و مشخص می‌کند به هدف‌مان رسیده‌ایم یا نه.🔸 ما گاهی خطاهایی هم داشته‌ایم که حجم محتوا آن‌قدر زیاد شده که فرم را تحت‌الشعاع قرار داده و مخاطب ارتباطش را با برنامه از دست داده است؛ بنابراین این تناسب باید به‌درستی رعایت شود.🔹 در طراحی برنامه‌های جدید قرار است از نشانه‌های نوستالژیک انقلاب و دهه‌های گذشته استفاده کنید یا دنبال کشف نشانه‌های جدیدی هستید که برای نسل امروز معنا داشته باشند؟🔸 هر دو اتفاق می‌افتد. نشانه‌های نوستالژیک جذاب هستند؛ هم برای نسلی که انقلاب را تجربه کرده و هم برای نسل‌های بعدی که کنجکاوند بدانند در ایام انقلاب چه نشانه‌هایی رایج بوده و نمادهای آن دوره چه بوده‌اند؛ اما امروز هم می‌توانیم نشانه‌های انقلاب اسلامی را پیدا کنیم. مثلاً پرتاب ماهواره به فضا را می‌توان یک دستاورد انقلاب اسلامی تلقی کرد. نانوتکنولوژی، فناوری‌های نو، فناوری هسته‌ای و دستاوردهای علمی کشور نیز می‌توانند در عصر حاضر به‌عنوان نمادها و نشانه‌های انقلاب اسلامی مورد توجه قرار بگیرند؛ بنابراین نشانه‌شناسی انقلاب فقط محدود به تصاویر و نمادهای گذشته نیست و می‌تواند دستاوردهای امروز کشور را نیز شامل شود.🔹 چطور می‌خواهید میان هویت انقلابی و ایرانی تعادل ایجاد کنید؟ آیا «ایران»، فرهنگ ایرانی، قهرمانان ملی و خاطرات جمعی مردم هم بخشی از این نشانه‌شناسی خواهند بود؟ آیا شبکه نسیم برای این رویکرد سراغ برنامه‌های جدید می‌رود یا قرار است قالب‌های موفق فعلی مثل مسابقه، گفت‌وگو، استندآپ و برنامه‌های طنز را با این نگاه بازطراحی کند؟🔸 من خیلی تفاوتی میان این‌ها نمی‌بینم. آن چیزی که به‌نام انقلاب اسلامی روی داده، از دل هویت ایرانی شکل گرفته است.هویت ایرانی و اسلامی مردم ایران در مقطعی یک هویت جدید خلق کرده و یک رویداد و پدیده جدید به نام انقلاب اسلامی را رقم زده است.🔸 ما هرچه از ایران و اسلام بگوییم درواقع از انقلاب اسلامی گفته‌ایم. مگر استکبارستیزی در تاریخ مردم ایران وجود نداشته است؟ مگر ظلم‌ستیزی در ارزش‌های دینی ما نیست؟ این‌ها در ارزش‌های ملی ما هم وجود دارد.  انقلاب اسلامی نیز برگرفته از همین هویت ایرانی و اسلامی است و بر همین هویت سوار شده. این رویکرد را در برنامه‌های مختلف شبکه می‌بینیم؛ در تاک‌شوها و برنامه‌های گفت‌وگومحور مثل «برمودا»، در مسابقات، برنامه‌های ترکیبی و جنگ‌های شبانه و همچنین در برنامه‌های استعدادیابی. این موضوع حتی در سفارش‌هایی که برای برنامه‌ها داریم نیز مورد توجه است و برای آن چالش طراحی می‌کنیم تا این مفاهیم متناسب با قالب برنامه و ظرفیت آن در دل سرگرمی دیده شود./ جام‌جم#شبکه_نسیمسیمرغ رسانهسیمرغ رسانهSun, 11 Oct 2026 14:56:56 +0330https://virgool.ir/@simorgh_resane/مصاحبه-سیمرغ-و-میدان-داری-نسل-نو-lcbu86n9xanx🔹 گفت‌وگو با اسماعیل بهمن‌آبادی، قائم‌مقام مرکز سیمرغ و مجتبی خیاط احسانی و عباس موزون از تهیه‌کنندگان درباره تجربه‌های نو و چالش‌های پیش‌روی این مرکز 🔸با آغاز دوران تحول در رسانه ملی و راه‌اندازی رسمی مرکز سیمرغ در ۱۱ مهر سال ۱۴۰۱ ساختار تولیدات تلویزیونی گامی جدی به‌سوی چابک سازی تفکیک نظام تولید از پخش و عبور از انحصارهای رایج برداشت. این مرکز نوپا طی سال‌های اخیر با گشودن درهای رسانه ملی برای چهره‌های جدید، واگذاری سکان تولید آثار داستانی به کارگردانان جوان در استان‌ها و احیای قالب‌های مغفول مانده‌ای نظیر تله‌تئاتر و سیتکام‌های کم‌هزینه و بهره‌گیری از مستعدان رشته تئاتر کوشیده است تا بستری امن و منعطف برای خلاقیت نسل نو فراهم کند. هرچند همچنان تثبیت جایگاه ساختاری، برون‌رفت از موانع بروکراتیک و محدودیت‌های مالی از چالش‌های پیش روی این مرکز به شمار می‌روند. در گفت‌وگو با قائم‌مقام مرکز و تهیه‌کنندگانی که با این مجموعه همکاری داشتند دستاوردها، تأثیرات آن بر عدالت رسانه‌ای و تمرکززدایی، فرصت‌های پیش رو برای استعدادهای سراسر کشور و نیز بیم‌ها و امیدهای تثبیت هویت مرکز سیمرغ را بررسی کرده‌ایم.🔹 ظرفیت‌سازی سیمرغ برای ورود چهره‌های جدید به تلویزیون🔸 اسماعیل بهمن‌آبادی، قائم‌مقام مرکز سیمرغ درخصوص نقش این مرکز در پیاده‌سازی مأموریت‌های سند تحول ازجمله تفکیک نظام تولید از پخش توضیح داد: موضوع تفکیک نظام تولید از پخش یکی از اهداف سند تحول است و با هدف کاهش فشار آنتن بر تولید، کاهش خطا و افزایش کیفیت مدنظر قرار گرفته است. مرکز سیمرغ هیچ‌گاه قرار نبوده این کار را به‌تنهایی انجام دهد. مرکز سیمرغ در نظام عملکرد قرارگاهی سازمان یکی از عناصر قرارگاه تولید است. درواقع در این نظام، سازمان به سه قرارگاه طراحی، قرارگاه تولید و قرارگاه پخش تقسیم شد.🔸 وی تصریح کرد: دراین‌بین مراکزی چون سیمافیلم، سیمرغ، اداره‌کل تأمین برنامه و بخش‌های تولیدی استان‌ها عناصر قرارگاه تولید شدند و هرکدام بخشی از کار را برعهده گرفتند. لذا عملکرد  مرکز سیمرغ باید از حیث یک مرکز تولیدی و متناسب با بودجه و اختیارات بررسی شود، نه در یک هدف کلان که در حال حاضر ده‌ها مجموعه آن را پیش می‌برند.بهمن‌آبادی درخصوص احیای تله‌تئاتر به‌عنوان یکی از مأموریت‌های کلیدی سیمرغ نیز بیان کرد: تله‌تئاتر قالبی فاخر و ریشه‌دار است که سال‌ها از جدول پخش تلویزیون دور مانده بود. ما احیای این قالب را با ضبط و تولید آثاری جدی مانند «آهسته با گل سرخ»، «چنور» و «گوهر» آغاز کردیم. هدف ما ایجاد پیوند مجدد میان صحنه نمایش و قاب تلویزیون است، به‌گونه‌ای که هم از توان پیش‌کسوتان و متن‌های معتبر تئاتری بهره بگیریم و هم ساختار اجرا برای بیننده رسانه ملی جذاب و روان باشد. این آثار نقطه آغاز بازگشت تله‌تئاتر بوده‌اند و مسیر بهره‌گیری از ظرفیت‌های متنی و اجرایی حوزه نمایش، به‌صورت کیفی و سنجیده در دست پیگیری است.🔸 قائم‌مقام مرکز سیمرغ درباره فراهم کردن بستر امن برای خلق سیتکام‌ها نیز عنوان کرد: تولید کمدی موقعیت و ساختارهای استودیویی، نیازمند چابکی و درعین‌حال اطمینان خاطر گروه سازنده است. در سیتکام، بیش از هر چیز، قدرت فیلمنامه، تیپ‌سازی‌های دقیق و موقعیت‌های دراماتیک است که مخاطب را نگه می‌دارد. بستر امن یعنی سازنده بتواند روی متنی استاندارد کار کند، شخصیت‌پردازی‌ها را صیقل دهد و نگران تغییرات ناگهانی و قضاوت‌های شتاب‌زده نباشد.وی تأکید کرد: تلاش ما این بوده که چرخه تولید را ازنظر اقتصادی به‌صرفه و از حیث فرمی منسجم نگه داریم. تولید آثاری چون «آقای قاضی» با بهره‌گیری از تک‌لوکیشن دادگاه و درام اپیزودیک منسجم، طنز اجتماعی موقعیت‌محور مانند «با عرض معذرت» و تجربه در گونه‌های ساختارمند و کنترل‌شده‌ای نظیر «کلانتری ۱۱»، مصادیقی از این مسیر هستند. این تولیدات به ما کمک کرده‌اند که فرم‌های متنوع با لوکیشن‌های محدود را بیازماییم، هزینه‌های سربار را کنترل کنیم و رابطه‌ای صمیمی‌تر میان مخاطب و مسائل روز برقرار کنیم.🔸 بهمن‌آبادی درباره بهره‌مندی از ظرفیت فارغ‌التحصیلان تئاتر گفت: تئاتر خاستگاه اصلی بازیگری، متن و تحلیل شخصیت است و رسانه ملی بدون بهره‌گیری از این سرمایه‌های دانشی و تجربی به تکرار می‌افتد. نگاه ما در مرکز سیمرغ این است که ظرفیت دانش‌آموختگان و فعالان حوزه تئاتر را در سه رکن نویسندگی و بازنویسی متن‌ها، هدایت بازیگری و مهم‌تر از همه معرفی چهره‌های بازیگری جدید به تلویزیون به کار بگیریم.🔸 وی افزود: بهترین مصداق این رویکرد، سریال «آقای قاضی» در فواصل مختلف است که در آن، بیش از ۶۰۰ چهره‌ی جدید و بازیگر تئاتری که عمده آن‌ها برای نخستین‌بار مقابل دوربین تلویزیون قرار می‌گرفتند، نقش‌آفرینی کردند و تسلط فنی خود را نشان دادند. همچنین در کارهایی مانند «با عرض معذرت» نیز ده‌ها هنرمند و بازیگر توانمند صحنه در موقعیت‌های نمایشی حاضر شدند. احیای تله‌تئاتر و همکاری با کارگردانان نام‌آشنای صحنه نیز زمینه را باز کرده تا نسل جدید در کنار بزرگان تئاتر کسب تجربه کنند و از دانشگاه و صحنه، مستقیماً وارد تولیدات قاب تصویر شوند.🔸 بهمن‌آبادی درباره خانه تولیدات جوان و مصادیق حمایت از جوانان نیز اظهار کرد: رسالت اصلی خانه تولیدات جوان این است که استعدادهای خلاق و پرانرژی، در مرحله طرح و علاقه متوقف نمانند و وارد میدان واقعی ساخت و تجربه شوند. ما تلاش کرده‌ایم ترکیب گروه‌های تولیدی را به سمتی ببریم که بیشترین سهم را جوانان کاراولی و کم‌تجربه تشکیل دهند و نیروهای باتجربه‌تر نقش هدایت‌گر، ناظر و راهنما را بر عهده بگیرند.🔸 وی اضافه کرد: این حمایت‌ها نه‌فقط در تئوری، بلکه در صحنه‌ تولید به بار نشسته است. در حوزه درام و آثار داستانی، آثاری چون «دروتخته»، «مادران»، «دستچین»، «صدای قلب من» و مجموعه‌هایی که مسائل هویتی و اجتماعی را مدنظر داشتند، با کارگردانی و نویسندگی مستقیم همین جوانان ساخته شد. این نیروها در تولید مستندهایی متنوع و اثرگذار نیز فعال بوده‌اند.🔸 قائم‌مقام مرکز سیمرغ ادامه داد: نکته مهم‌تر اینکه در سال‌های اخیر که کشور درگیر حوادث و جنگ‌های رسانه‌ای مختلف بود، همین جوانان مؤمن انقلابی با تشکیل قرارگاه‌های جهادی در چندین استان، داوطلبانه پای‌کار رسانه ملی آمدند و روزانه با تولیدات متنوع خود به پوشش رسانه‌ای کشور کمک کردند. فرایند ما به‌گونه‌ای طراحی شده که نیروهای مستعد پس از ساخت نخستین کار، رها نشوند و با قرار گرفتن در مسیر رشد حرفه‌ای، به سطوح بالاتر تولید رسانه ارتقا پیدا کنند.وی در ارتباط با مرز سرگرمی محض و پیام رسانه‌ای در تولیدات مرکز و دوری از تقلید زرد و سطحی‌نگری از انواع قالب‌های برنامه‌سازی در سیمرغ گفت: ما سرگرمی را ابزاری برای فریب یا کشاندن مخاطب به حواشی نمی‌دانیم، بلکه جذابیت، زبان گفت‌وگو با بیننده است. اگر برنامه‌ای جذاب نباشد، بهترین پیام‌ها هم دیده نمی‌شوند و اگر صرفاً سرگرمی توخالی باشد، بعد از تماشا اثری در زیست فرد باقی نمی‌گذارد؛ بنابراین پیام در تولیدات مرکز، نباید حالت شعاری یا پیوستی داشته باشد، بلکه باید در بطن قصه و منطق مسابقه تنیده شود.🔸 بهمن‌آبادی یادآوری کرد: برنامه‌هایی مثل «چالش مسابقه خانه»، «نامیرا»، «خونه‌مونه»، «هموطنز» و «قندپهلو» مصادیقی از آثار هنرمندانه با محتوای مناسب‌اند و در تاک‌شوها و مسابقات، مرز ما با سطحی‌نگری و تکیه‌بر سلبریتی‌زدگی بی‌مبنا مشخص است و تکیه‌بر قصه‌ها و شخصیت‌های واقعی جامعه و تعمیق نگاه مخاطب در خلال لحظات مفرح را مدنظر داریم.🔸 وی در خصوص سازوکار مرکز برای کشف استعدادهای سراسر کشور و جلوگیری از انحصار فرصت‌ها نیز توضیح داد: عدالت رسانه‌ای و تمرکززدایی تنها با حرف زدن از ظرفیت استان‌ها حاصل نمی‌شود. باید سازوکارهای شفافی برای ورود نیروهای همه شهرها و روستاها تعریف کرد تا چرخه تولید در دست چند حلقه و نام محدود نماند. مرکز سیمرغ ازطریق خانه تولیدات جوان و فراخوان‌های عمومی این مسیر را عملیاتی کرده است. یکی از شفاف‌ترین نمونه‌ها، سریال اپیزودیک «جایی برای همه»، سریال «دستچین» و سریال «دم زندگی» بود که تولید آن به کارگردانان جوان در استان‌ها سپرده شد تا روایتی صادقانه و بومی از اقصی‌نقاط میهن خلق کنند. از سال ۱۴۰۳ تا به امروز فقط در حوزه نمایشی کارگردانان جوان از کل کشور ۱۳ سریال و مینی‌سریال تولید کرده‌اند که این میزان اعتماد در رسانه ملی نسبت به دوره‌های گذشته بی‌سابقه بوده است.🔸 قائم‌مقام مرکز سیمرغ افزود: درزمینه کشف ایده و نویسندگی، رویداد فیلم‌نامه‌نویسی «آرمان» با فراخوان عمومی و بدون محدودیت جغرافیایی برگزار شد که در آن صدها طرح و متن از سراسر کشور مورد غربالگری و ارزیابی تخصصی قرار گرفت و آثار منتخب وارد چرخه‌ تولید شدند. همچنین در عرصه اجرا، طرح استعدادیابی «صنوبر» با سازوکاری کاملاً روشن و طی مراحل فراخوان، غربالگری، مصاحبه‌های تخصصی و داوری چهره‌های نام‌آشنا پیش رفت تا چهره‌های دانشگاهی و نوظهور اجرا از سراسر کشور شناسایی و به شبکه‌ها معرفی شوند. ردیابی این مسیرها و ثبت خروجی‌های واقعی آن‌ها بهترین گواه برای عبور از انحصارگرایی و باز کردن درها به روی فرزندان سراسر ایران است.🔹 مرکز سیمرغ ظرفیت تبدیل‌ به ویژند تولیدات نوآورانه دارد🔸 عباس موزون، تهیه‌کننده، مجری و مستندساز که با برنامه «زندگی پس از زندگی» شناخته می‌شود، درخصوص ارزیابی خود از تجربه همکاری و رویکرد مدیریتی مرکز سیمرغ بیان کرد: تجربه شخصی من بسیار مثبت، حرفه‌ای و روان بوده است. با توجه به سال‌ها فعالیت در شبکه‌های مختلف تلویزیونی و تعامل با مدیران گروه‌های گوناگون، در مرکز سیمرغ نوعی رویکرد تخصصی و اعتماد به برنامه‌ساز را مشاهده کردم. مشخصاً مدیریت این مجموعه، از نقاط قوت بارز مرکز به شمار می‌رود.🔸 وی تصریح کرد: در این مرکز، مدیران به برنامه‌سازان و تهیه‌کنندگان اختیار بیشتری داده‌اند، حاشیه امن و فضای بازتری برای خلاقیت فراهم می‌آورند و سطح اعتماد متقابل به‌مراتب بالاتر است. اگر این الگو و شیوه برخورد با گروه‌های برنامه‌ساز در تمام شبکه‌های سازمان تعمیم یابد، بدون شک کیفیت خروجی برنامه‌ها ارتقا خواهد یافت. شواهد نیز نشان می‌دهد که همکاران در ساختار شبکه‌ها با دشواری‌هایی روبه‌رو بودند، اما در سیمرغ توانستند در فضایی آرام‌تر و مساعدتر فعالیت کنند.🔸 موزون اضافه کرد: مرکز سیمرغ بدون تردید ظرفیت تبدیل‌شدن به یک برند شاخص و معتبر در حوزه تولید برنامه‌های نوآورانه را دارد، اما این ظرفیت مانند کمانی کشیده شده است که تیر آن هنوز به‌درستی یا با تمام توان رها نشده است. نکته اساسی این است که باید مشخص شود آیا موفقیت‌های فعلی ناشی از ساختار نهادی سیمرغ است یا صرفاً به ویژگی‌های فردی مدیران فعلی بازمی‌گردد. اگر توفیق مجموعه متکی به اشخاص باشد، با تغییر مدیریت آسیب خواهد دید؛ اما اگر در ساختار تثبیت شود، پایدار خواهد ماند.🔸 وی یادآوری کرد: یکی از معضلات ساختاری سیمرغ، ابهام در مرزبندی اختیارات با شبکه‌هاست. براساس ساختار تعریف‌شده، سیمرغ متولی تولید است و شبکه‌ها نقش پخش‌کننده را دارند. بااین‌حال، برخی مدیران شبکه‌ها در برابر سلب اختیارات تولیدی مقاومت نشان می‌دهند و اصرار دارند که در فرایند تولید نیز مداخله کنند. همچنین محدودیت امکانات، بودجه و فضای فیزیکی، زیرساخت‌های اداری و لجستیکی این مرکز با رسالت بزرگ آن تناسب کافی ندارد و افزایش این فضاها می‌تواند به رشد سیمرغ کند.🔸 این برنامه‌ساز تأکید کرد: وقتی یک اثر تولیدی، هم‌زمان از سوی مدیر گروه، مرکز سیمرغ و سپس از سوی مدیران و ناظران شبکه مورد اعمال‌نظر قرار می‌گیرد، این تعدد مراجع نظارتی، گاهی انرژی و تمرکز عوامل تولید را می‌گیرد. برای رفع این چالش، تثبیت تفکیک وظایف  الزامی است.موزون درباره توان مرکز سیمرغ به‌عنوان بستری برای ورود جوانان و ایده‌های نو نیز توضیح داد: اگر جوانی با طرح یا ایده‌ای نو قصد ورود به سازمان صداوسیما را داشته باشد، پیشنهاد من به‌طورقطع آغاز مسیر از مرکز سیمرغ است. مرکز سیمرغ مجموعه‌ای جوان‌ و چابک‌ است و فضای انعطاف‌پذیرتری برای کار خلاقانه پیش روی نیروهای تازه‌نفس و مستعد قرار می‌دهد.🔸 وی متذکر شد: در قابوس‌نامه تمثیلی نقل شده است مبنی بر اینکه اسب جوان را به سوارکار کارآزموده و اسب پیر را به سوارکار جوان بسپارید. بر پایه این استعاره، حضور تهیه‌کنندگان و نیروهای باسابقه در کنار نیروهای جوان سیمرغ می‌تواند بسیار آموزنده و هدایتگر باشد، چراکه تجربه فنی و اجرایی آنان مسیر را برای تازه‌واردان روشن می‌کند. البته این سکه یک روی دیگر نیز دارد؛ اگر پیش‌کسوتان، به‌جای انتقال صرف دانش و هنر برنامه‌سازی، سازوکارهای سنگین اداری، فرایندهای فرساینده و روندهای کند سازمانی را با خود به سیمرغ منتقل کنند، این مرکز نوپا پیش از رسیدن به بلوغ واقعی، پیر و ناکارآمد خواهد شد.🔸 تهیه‌کننده و مجری «زندگی پس از زندگی» بیان کرد: راهکار مطلوب این است که مرکز سیمرغ از تجربه و تخصص افراد باسابقه بهره ببرد، اما ساختار اداری، مالی و نظارتی خود را مستقل، نوین، سبک و چابک نگه دارد تا پویایی اولیه آن حفظ شود.🔹 مرکز سیمرغ سکوی معرفی هنرمندان مستعد استانی🔸 مجتبی خیاط احسانی، تهیه‌کننده تلویزیون، درخصوص تجربه همکاری با مرکز سیمرغ به‌واسطه تهیه مجموعه تلویزیونی «کلانتری ۱۱» توضیح داد: طرح و فیلم‌نامه این سریال از حدود سال ۱۴۰۱ آماده شد و در سال ۱۴۰۲ به مرکز سیمرغ رسید. پس از حمایت مدیران مرکز، قرارداد طرح در سال ۱۴۰۳ منعقد شد و مجموعه در سال ۱۴۰۴ وارد مرحله تولید شد. این روند حدود یک‌ونیم تا دو سال زمان برد.🔸 وی با اشاره به تأثیر تورم بر برآورد مالی طرح گفت: مدیران سیمرغ برای کاهش چالش‌ها بسیار همراهی کردند و با وجود نوپا بودن مرکز سیمرغ و دشواری‌های اجرایی، نتیجه همکاری مثبت بود.🔸 خیاط احسانی افزود: مجموعه تلویزیونی «کلانتری ۱۱» نخستین تجربه من در مقام تهیه‌کنندگی تلویزیونی بود. پس از بررسی گزینه‌های مختلف، محمد اسفندیاری برای کارگردانی فصل نخست انتخاب شد. ما پیش‌تر هم سابقه همکاری داشتیم و «کلانتری ۱۱» نخستین تجربه کارگردانی سریالی اسفندیاری شد. همچنین با توجه به طولانی شدن روند تولید و تصمیم به ساخت مجموعه در دو فصل، برای فصل بعدی نیز گزینه‌هایی از میان کارگردانان جوان مطرح شدند و همکاری با امین شجاعی شکل گرفت. به‌طور کلی معتقدم مرکز سیمرغ فضای خوبی را فراهم کرده و این انگیزه، پشتیبانی و ورود افراد تازه‌نفس با ایده‌های نو، جزو مأموریت‌های اصلی آن است.🔸 این تهیه‌کننده در ادامه گفت: یکی دیگر از امتیازهای ویژه همکاری با سیمرغ، تمرکززدایی و فراهم شدن بستر برای حضور هنرمندان شهرهای مختلف بود. در مرکز سیمرغ زمینه برای فعالیت تهیه‌کنندگان، کارگردانان و عوامل استان‌های گوناگون به‌خوبی فراهم است و در گفت‌وگوهای سازمانی نیز همواره تأکید می‌شد که این رویکرد در انتخاب عوامل پشت‌صحنه و حوزه بازیگری هم امتداد یابد. ما در پشت‌صحنه تلاش کردیم نیروهای جوان، باانگیزه و خلاق را کنار گروه قرار دهیم تا ظرفیت‌های تازه‌ای به سازمان افزوده شود.🔸 وی اظهار کرد: در بخش بازیگری نیز نزدیک به ۲۰۰ بازیگر در مجموعه «کلانتری ۱۱» حضور داشتند که بخش عمده آن‌ها چهره‌های تازه و مستعدی از شهرها و استان‌های مختلف، به‌ویژه کرمان بودند که در استان خود حرفه‌ای و باسابقه هستند، اما فرصت دیده شدن و معرفی در سطحی ملی از قاب تلویزیون را نداشتند و سیمرغ بود که چنین امکانی را ایجاد و تمرکززدایی کرد.🔸 احسانی عنوان کرد: در طول مسیر تولید، هیچ‌گونه مانع‌تراشی، اعمال‌نظر تحمیلی یا تحمیل عوامل از سوی مرکز سیمرغ وجود نداشت و فضا برای خلاقیت کاملاً باز بود. ارتباط ما متکی بر تعامل سازنده و احترام متقابل پیش رفت. دیدگاه‌ها و متن‌های نوشته‌شده در جلسات مشورتی طرح می‌شد، مدیران مرکز نیز نظرات خود را مطرح می‌کردند و فضایی همراه با پذیرش و گفت‌وگو حاکم بود.🔸 این تهیه‌کننده بیان کرد: بااین‌همه، از منظر شناخت مخاطب، مرکز سیمرغ چون مجموعه‌ای تازه‌تأسیس است، هنوز به‌طور کامل شناخته نشده است. شاید سیمافیلم به خاطر سال‌های تجربه و تولید برای مردم آشنا باشد، اما مرکز سیمرغ نیز حتماً ظرفیت خوبی برای تبدیل شدن به یک فضای قوی برای تولیدات خلاقانه دارد. ضمن اینکه به‌دلیل تنوع تولیدات این مرکز که محدود به یک قالب و صرفاً سریال‌سازی نیست تماشاگران به‌مرور با مأموریت دقیق این مرکز آشنا خواهند شد. البته به‌واسطه پخش پی‌درپی چند اثر ازجمله سریال‌های شبکه‌ دو، بینندگان به‌مرور متوجه شده‌اند که این آثار با الگویی مشخص و رویکردی خاص تولید می‌شوند و سیمرغ پرچم‌دار این سبک است. بااین‌حال، هنوز لازم است اطلاعات بیشتری به مخاطبان ارائه شود تا جایگاه و رسالت اصلی آن کاملاً در افکار عمومی‌شناخته شود.🔸 خیاط احسانی در مورد ادامه همکاری با مرکز سیمرغ برای تولید فصل دوم «کلانتری ۱۱» تأکید کرد: در حال حاضر نیز پس از اتمام فصل اول، کار جدیدی را آغاز نکرده‌ایم و مشغول نگارش فیلم‌نامه و رایزنی‌های مربوط به آن هستیم. با توجه به موفقیت و بازخورد مناسب فصل نخست، تمایل مدیران بر ادامه این روند در مرکز سیمرغ است./ روابط عمومی رسانه ملی#سرمایه_انسانی#عدالت_رسانه‌ای#کاهش_فشار_آنتنسیمرغ رسانهسیمرغ رسانهSun, 11 Oct 2026 14:35:56 +0330https://virgool.ir/@simorgh_resane/مصاحبه-روایت-قصه-های-بومی-در-تراز-ملی-rpil409rcaox🔹 گفت‌وگو با مدیرکل سیمای معاونت امور استان‌ها، قائم‌مقام اداره‌کل طراحی راهبردی مرکز طرح، برنامه‌ و بودجه، جمعی از مدیران ارشد مراکز استانی و برنامه‌سازان رسانه ملی🔸 در پنج سال اخیر رسانه ملی با تکیه‌بر اسناد بالادستی و در رأس آن‌ها سند تحول، گام‌های بلند و کم‌نظیری را برای تحقق عدالت رسانه‌ای و تمرکززدایی از پایتخت برداشته است. در دوره‌ کنونی، نگاه مدیریتی سازمان به ظرفیت‌های استانی تنها یک چالش و موضوعی سلیقه‌ای یا شعار نبوده، بلکه به مأموریتی راهبردی و بنیادین تبدیل شده است تا سهم واقعی اقلیم‌ها، هویت‌های بومی و زیست‌بوم‌های متنوع کشور در قاب تلویزیون به تصویر کشیده شود. چراکه پیش‌تر و در سال ۱۴۰۲در یک نظرسنجی مرکز تحقیقات صداوسیما اعلام شد که «۶۳ درصد مخاطبان رسانه ملی اعلام کرده‌اند که تاکنون شهر و استان خودشان را در مجموعه‌های تلویزیونی صداوسیما ندیده‌اند؛ ۷۸.۹ درصد این پاسخگویان نیز گفته‌اند علاقه‌مند به تماشای مجموعه‌های نمایشی هستند که در روستاها تولید شود». راهکاری که رسانه ملی برای پاسخ به این مطالبه در دوره تحول دنبال کرد تولید سریال در استان‌ها با بهره‌گیری از حداکثر ظرفیت بومی و روایت خرده‌فرهنگ‌ها و مسائل استان‌ها و پخش آن از شبکه‌های سراسری بود. این ابتکار فراتر از یک جابه‌جایی جغرافیایی برای ضبط سکانس‌ها و تجلی اصالت و هویت در قصه‌های تلویزیونی است. بهره‌گیری از نویسندگان و هنرمندان بومی در کنار حمایت‌های همه‌جانبه مدیران، خون تازه‌ای در رگ‌های تولید نمایشی در استان‌ها تزریق کرده و حالا تماشای آثار تولیدی در اقصی‌نقاط کشور، نه‌تنها برای مردم همان خطه که برای مخاطب ملی نیز جذاب و غرورآفرین است. برای بررسی دقیق‌تر این دستاورد و واکاوی مسیر پویای عدالت‌گستری و هویت‌محوری در تولیدات نمایشی، با جمعی از مدیران ارشد مراکز استانی و برنامه‌سازان شاخص رسانه ملی در هفته روستا و عشایر به گفت‌وگو نشسته‌ایم.🔹 شکستن انحصار تولید نمایشی با تکیه بر استان‌ها🔸 بهنام حیدری، مدیرکل سیمای معاونت امور استان‌ها، با تشریح رویکرد این معاونت در تولید مجموعه‌های نمایشی در مراکز استان‌ها و پخش آن‌ها از شبکه‌های سراسری، بر ضرورت توجه هم‌زمان به مخاطب ملی و هویت، فرهنگ و مسائل بومی استان‌ها تأکید کرد و گفت: سریال‌های استانی نباید صرفاً محصولی باشند که در جغرافیایی خارج از تهران تولید شده‌اند، بلکه باید هویت و اصالت یک استان و ظرفیت‌های مردم آن را به‌عنوان بخشی از ایران اسلامی به مخاطب معرفی کنند.🔸 وی درباره تأثیر تولید این مجموعه‌ها اظهار کرد: در حوزه تولید سریال باید میان دو نوع تولید تمایز قائل شد. نخست، سریال‌های فاخر یا متمرکز سیمای استان‌ها که با هدف جذب مخاطب ملی تولید و از شبکه‌های سراسری پخش می‌شوند و دوم، سریال‌های استانی و محلی که مخاطب هدف آن‌ها جمعیت درون‌استانی است. حجم تولید سریال‌های محلی به دلیل ماهیت مخاطب‌محور بودن بیشتر است و نباید این دو نوع تولید با یکدیگر خلط شوند.🔸 حیدری در ادامه افزود: یکی از انگیزه‌های اصلی ما برای تولید مجموعه‌های نمایشی و پخش از شبکه‌های ملی، توجه به مخاطبان محلی است تا قصه، بوم و فرهنگ خود را در قالب تولیدات فاخر ببینند. از این منظر، تخصیص آنتن ملی به تولیدات استان‌ها بخشی از عدالت رسانه‌ای و ایجاد فرصت برای دیده شدن ظرفیت‌های مختلف کشور است. در این مسیر، سند اقدام هر استان مبنا و مرجع اصلی تولیدات ماست و ظرفیت‌هایی مانند رویداد ملی «ایران‌جان» کمک می‌کند تا سریال‌ها درراستای اهداف، چشم‌اندازها و مسائل کلیدی همان استان تولید شوند.🔸 حیدری درباره شیوه انتخاب عوامل تولیدات استانی نیز توضیح داد: تلاش ما این است که گروه اصلی تولید متشکل از هنرمندان حرفه‌ای و مجرب ازجمله تهیه‌کنندگان و کارگردانانی با سابقه کار ملی و استانی باشد، اما درعین‌حال از ظرفیت بومی استان به‌عنوان بازیگران و لوکیشن‌ها و چهره‌های ملی برای جذب مخاطب حداکثری بهره ببریم.وی اضافه کرد: ترکیب پیش‌کسوتان و چهره‌های شناخته‌شده در کنار بازیگران مستعد استانی، نتیجه بهبود کیفیت تولیدات است که باعث شده انگیزه هنرمندان برای بازگشت به این فضا و همکاری با شبکه‌های استانی افزایش یابد. در گذشته تصور می‌شد محدودیت‌های بودجه‌ای مانع تولید آثار قوی است، اما تجربه سال‌های اخیر نشان داده این ظرفیت وجود دارد و در تئاتر، تله‌فیلم و تله‌تئاتر نیز شتاب جدیدی ایجاد شده است.🔸 مدیرکل سیمای استان‌ها با اشاره به حجم تولیدات نمایشی در دوره تحول، از ساخت حدود ۲۰ سریال در مراحل مختلف خبر داد و تأکید کرد: تعداد واقعی طرح‌های در دست بررسی یا تولید بسیار فراتر از این عدد است و تلاش می‌شود هر استان دست‌کم یک یا دو سوژه اختصاصی داشته باشد. خوشبختانه صداوسیمای مراکز استان‌ها اکنون با همراهی معاونت سیما، سهمی جدی در تولیدات حرفه‌ای دارد.🔸 حیدری درباره تأمین منابع مالی توضیح داد: با توجه به محدودیت‌های بودجه‌ای، از مشارکت‌های برون‌سازمانی، مانند همکاری با استانداری‌ها، برای شتاب‌بخشی به تولیدات استفاده می‌کنیم. هدف این است که هر استان روایت خودش را در چارچوب هویت ملی ارائه دهد.🔸 وی متذکر شد: در چنین شرایطی، تولیدات نمایشی رسانه ملی هم برای مخاطب محلی جذابیت دارد و هم تصویری متنوع و واقعی از ظرفیت‌های ایران به مخاطب ملی ارائه می‌دهد تا به آن ۶۴ درصدی که پیش‌تر در نظرسنجی گفته بودند خود را در قاب رسانه ملی نمی‌بینند، حس عدالت رسانه‌ای بیشتری منتقل شود. به نظرم احتمال دارد با تمرکززدایی و توجه به تمام نقاط کشور در تولیدات رسانه ملی در این دوره، آمارها اکنون تغییر کرده باشد🔹 تغییر ملموس در سهم مردم همه شهرها از آنتن ملی🔸 سعید انبارلویی، مدیرکل صداوسیمای قزوین در مورد تأثیر مجموعه‌های نمایشی تولید استان‌ها بر رضایت مخاطبان نسبت عدالت رسانه‌ای و رسیدن به سهمشان از قاب رسانه ملی عنوان کرد: پیش از دوره ریاست پیمان جبلی، بخش عمده‌ای از آثار نمایشی بازتاب‌دهنده زیست و دغدغه‌های یک قشر و طبقه خاص بود.🔸 وی تصریح کرد: در سال‌های اخیر و بر اساس راهبردهای اعلام‌شده از سوی ریاست سازمان و همچنین داده‌های حاصل از نظرسنجی‌ها مبنی‌بر اینکه حدود ۶۴ درصد از مردم احساس می‌کردند تصویر و صدایشان در رسانه ملی بازتاب ندارد، سلسله‌ اقدامات متنوعی در قالب برنامه‌های کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت در دستور کار قرار گرفت. البته تولید مجموعه نمایشی فرایندی زمان‌بر است که نیازمند پژوهش دقیق و متنی باورپذیر است تا مخاطب بتواند به‌درستی با آن هم‌ذات‌پنداری کند.🔸 انبارلویی ادامه داد: در همین راستا، صداوسیمای استان قزوین از سال‌های گذشته پژوهش جامعی را با محوریت زیست شهری و روستایی و موضوع مهاجرت معکوس از شهر به روستا آغاز کرد. پس از تکمیل پژوهش و نگارش فیلم‌نامه و تأیید آن در ستاد مرکزی صداوسیما، مجموعه نمایشی خانوادگی «دیار مادری» در ۱۳ قسمت به تهیه‌کنندگی اکبر تحویلیان و کارگردانی حسین تبریزی تولید شد و به جدول پخش شبکه سه سیما رسید.🔸 مدیرکل صداوسیمای قزوین تأکید کرد: تمرکز این سریال بر لایه‌هایی از اجتماع است که کمتر در قاب تلویزیون دیده شده‌اند. اثر تلاش کرده زندگی طبیعی و اصیل خانواده‌های ایرانی ساکن در شهرهای کوچک و روستاها و مواجهه آنان با مسائل زیستی را به تصویر بکشد. این خانواده برای سامان‌بخشی به زندگی خود، تصمیم به بازگشت به دیار مادری و زیست روستایی می‌گیرند. قرار گرفتن این اثر خانوادگی در جدول پخش شبکه سه سیما گامی مؤثر در جهت بازنمایی واقعیت‌های جامعه است که نتایج نظرسنجی‌ها نیز مؤید همین اثربخشی خواهد بود.🔸 انبارلویی متذکر شد: علاوه بر مجموعه‌های نمایشی، در بخش‌های سیما، صدا و خبر نیز تلاش شده است راهبرد دیده شدن مردم و شنیده‌ شدن دغدغه‌های اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی آنان محقق شود. بسیاری از واقعیت‌ها و ظرفیت‌های فرهنگی را باید مستقیماً از زبان خود جامعه دریافت کرد. به همین منظور، حدود دو سال پیش مرکز رشد مردم و رسانه در صداوسیمای استان قزوین راه‌اندازی شد.🔸 وی اضافه کرد: ایده بنیادین این مرکز، تولید محتوا توسط خود مردم است و بدون حضور عوامل مرسوم تولید، شهروندان خود راوی رویدادها، مسائل و ظرفیت‌های محیط زندگی‌شان هستند. این راهبرد امکان پوشش اخبار و روایات دورترین روستاهای استان را فراهم کرده و هم‌اکنون روزانه حدود ۲۰ دقیقه از محتوای ارسالی و تولیدشده توسط خود مردم، بدون دخالت مستقیم عوامل رسانه، روی آنتن شبکه استانی و بسترهای فضای مجازی قرار می‌گیرد.🔸 مدیرکل صداوسیمای قزوین یادآوری کرد: بازخورد چنین اقداماتی، ازجمله در رویداد «ایران‌جان» در قزوین، نشان داد که شهروندان بازتاب حضور خود را در رسانه استانی و ملی به‌روشنی احساس کرده‌اند و پیش‌بینی می‌شود در ارزیابی‌ها و نظرسنجی‌های تازه، آمار ۶۴ درصدی که احساس می‌کردند در قاب رسانه ملی دیده نمی‌شوند تغییر محسوسی کرده باشد.وی گفت: در زمینه اختصاص آنتن شبکه‌های سراسری به ظرفیت‌های استانی و مفاخر بومی، برنامه‌هایی نظیر رویداد «ایران‌جان» مسیر شناخت شبکه‌ها از توانمندی استان‌ها را هموار کرده و درخواست‌ها برای دریافت تولیدات تازه استانی را افزایش داده است. در این مسیر، مهم‌ترین شاخص و ملاحظه، پایبندی به قوانین حرفه‌ای تولید محتوا، دقت و رعایت صحت و انطباق روایت‌ها با واقعیت است. روایت زندگی انسان‌ها و سرمایه‌های فرهنگی و اجتماعی باید متکی بر پژوهش دقیق و مستندات متقن باشد تا اعتبار رسانه ملی در انتقال درست حقایق حفظ شود.🔸 انبارلویی ضمن اشاره به اینکه تولید مجموعه تلویزیونی استانی مانند «دیار مادری» صرفاً یک جابه‌جایی جغرافیایی برای ضبط تصاویر نبوده است، عنوان کرد: ما برای نزدیک‌ شدن به بستر واقعی زندگی مردم بر پایه واقعیت‌های اجتماعی ازجمله داده‌های مهاجرت معکوس تلاش کردیم. استقبال شبکه سه سیما از این اثر و پخش آن، برخورداری این مجموعه از هویت مشخص داستانی، استانداردهای فنی و شاخص‌های کیفی مورد نیاز برای پخش سراسری را نشان می‌دهد.🔹 سریال‌های استانی فراتر از جابه‌جایی صرف لوکیشن هستند🔸 مجاهد بنی‌عامریان، مدیرکل صداوسیمای کردستان در مورد نقش تولید مجموعه‌های نمایشی استان‌ها در تغییر احساس ۶۴ درصد مخاطب رسانه ملی که در یک نظرسنجی نسبت به سهم خود از قاب رسانه ملی رضایت نداشتند، گفت: توجه ویژه رئیس سازمان صداوسیما در این دوره نسبت به استان‌ها در مقایسه با ادوار مختلف رسانه ملی، به‌طور کم‌نظیر و بی‌سابقه‌ای مشهود بوده است. این رویکرد چند دستاورد اساسی به همراه داشته است.🔸 وی تصریح کرد: نخست، توجه همه‌جانبه به سرمایه انسانی و ارتقای ساختاری و تشکیلاتی مراکز استانی و دوم، دیدارهای چهره‌به‌چهره ریاست سازمان با نخبگان حوزه فرهنگ و ادب، به‌ویژه نویسندگان و خالقان آثار نمایشی در جریان سفرهای استانی بود. دیدارهایی اثرگذار با هنرمندانی که شاید برای نخستین‌بار بالاترین مقام رسانه ملی را از نزدیک می‌دیدند یا پس از سال‌ها دوری و قطع ارتباط، مجدداً زمینه حضورشان در مراکز فراهم شد.🔸 بنی‌عامریان با تأکید به اینکه حوزه نمایش، عرصه‌ای دشوار، پیچیده و هزینه‌بر است، افزود: با تأکید رئیس سازمان صداوسیما مبنی‌بر اهتمام جدی به ظرفیت‌های برنامه‌سازی استان‌ها، دروازه‌های مراکز بر روی تمامی اهالی فرهنگ و هنر و تولیدکنندگان محتوا گشوده شد. چهره‌های برتر و نویسندگان شاخص در حوزه‌های سریال‌سازی، فیلم تلویزیونی، آثار داستانی کوتاه و تله‌تئاتر، با این تحول وارد عرصه تولید شدند که این رویداد مبارکی در رسانه ملی به ‌شمار می‌رود.🔸 مدیرکل صداوسیمای کردستان تأکید کرد: در حوزه آثار نمایشی مرکز کردستان، پیش‌تر، طرح سه‌گانه سریال‌های «سنجرخان»، «امیرنظام گروس» و «مستوره اردلان» را برای تصویب به تهران پیشنهاد دادیم. سریال «سنجرخان» در همان دوره وارد فرایند تولید شد و در ادامه، با همت و همراهی ویژه پیمان جبلی به مرحله پخش رسید و از آنتن شبکه یک سیما تقدیم مخاطبان شد. درباره سریال «مستوره اردلان» نیز با اینکه طرح اولیه آن هم‌زمان با «سنجرخان» به تصویب رسیده بود، اما در یک سال اخیر، نگارش فیلم‌نامه آن نهایی و تکمیل شد. هم‌اکنون این اثر در مرحله انتخاب عوامل قرار دارد و به‌عنوان دومین سریال ملی در تاریخ سیمای مرکز کردستان کلید خواهد خورد. در خصوص شخصیت «امیرنظام گروس» نیز طرح اثر از دوره گذشته به تصویب رسیده و در نوبت پیگیری است.🔸 وی ادامه داد: رئیس رسانه ملی بارها بر ضرورت بازنمایی شخصیت‌های مبارز و برجسته استان‌ها تأکید کرده است و برای چهره‌هایی مانند «ساروبیره بانه‌ای» نیز طرح‌هایی نمایشی در نظر گرفته‌ایم. بر پایه پژوهش‌ها، طراحی اثر به‌خوبی صورت گرفت و توسط دو تن از نویسندگان توانمند بومی، طرح کاملی در قالب حدود ۳۰ قسمت به همراه خلاصه قسمت‌ها نگارش یافت.🔸 مدیرکل صداوسیمای کردستان ضمن اشاره به اینکه مخاطب استانی وقتی بازنمایی هویت خود را در قاب رسانه ملی می‌بیند، باید احساس صداقت، اصالت و واقعیت کند، گفت: مخاطب باید آثار را در سطحی بالاتر از یک شبکه استانی لمس کند. باورپذیری اثر مستلزم آن است که پژوهشگران و نویسندگان بومی که آگاهی عمیق و زیست ملموسی از آن فضا دارند، مداخله و مشارکت مستقیم در فرایند نگارش و خلق اثر داشته باشند.🔸 وی اضافه کرد: واقعیت این است که اگر نتوانیم نظر و رضایت مخاطبان همان استان را جلب کنیم، مخاطب ملی نیز با اثر ارتباط برقرار نخواهد کرد. تجربه آثار موفقی که از جغرافیای دیگر استان‌ها نظیر سیستان و بلوچستان یا گیلان روی آنتن رفت، نشان داد هر جا حضور نویسندگان و پژوهشگران آشنا با زیست‌بوم حاکم بوده، اثر با اقبال گسترده ملی نیز مواجه شده است؛ بنابراین، حضور مستقیم چهره‌هایی که وقایع، فرهنگ و انسان‌های منطقه را زیسته‌اند چه در حوزه تولید و کارگردانی و به‌ویژه در بخش پژوهش و فیلم‌نامه‌نویسی یک ضرورت بنیادین است.🔸 مدیرکل صداوسیمای کردستان اضافه کرد: ازاین‌رو در ساخت سریال «مستوره اردلان»، بهره‌گیری از نویسندگان و کارشناسان بومی در دستور کار قرار گرفته است. هنرمندانی که علی‌رغم اشراف و جایگاه ملی، اهل همین بوم و برآمده از فرهنگ کردستان هستند. به همین جهت، بنا به ارزیابی دفتر فیلم‌نامه، این متن جزو معدود فیلم‌نامه‌های بسیار منسجم و فاخر نگارش‌یافته به شمار می‌آید.🔸 بنی‌عامریان یادآوری کرد: تجارب ناموفق گذشته نشان می‌دهد هرگاه آثاری درباره کردستان ساخته شد که نویسندگان، پژوهشگران و صاحب‌نظران بومی در آن نقشی نداشتند، محصول نهایی حتی برای مردم خود منطقه غیرقابل‌قبول بود. ضبط اثر در اطراف تهران، شهرک‌های سینمایی یا شهرک دفاع مقدس بدون ورود به جغرافیای واقعی کردستان، سبب شکل‌گیری لحن، اصطلاحات، گویش و شخصیت‌پردازی‌های بی‌پایه‌ای شد که هیچ تناسبی با رفتار و هویت مردم کردستان نداشت و عدم تحقیق لازم به کیفیت اثر ضربه زد. این آثار ابتدا از سوی مردم بومی و در ادامه از سوی مخاطبان ملی پس زده شدند.🔸 وی متذکر شد: رویکرد اساسی ما این است که پرداختن به هویت استان‌ها صرفاً یک جابه‌جایی جغرافیایی نیست، بلکه نیازمند اصالت هویتی و ماهوی است که تنها با اتکا به ظرفیت کارشناسان و هنرمندان بومی محقق خواهد شد و در این صورت قطعاً رضایت جلب می‌شود و احساس می‌کنند که سهمشان را از آنتن ملی ادا کرده‌ایم.🔹 تقویت احساس عدالت رسانه‌ای با تولید سریال‌های استانی🔸 جابر علی‌محمدی، مدیرکل صداوسیمای سیستان و بلوچستان در خصوص نگاه تمرکززدا و توجه به همه شهرها و روستاها در رسانه ملی و تولیدات نمایشی در این دوره، اظهار کرد: در سال‌های اخیر و در دوره تحول سازمان صداوسیما، نگاه رسانه ملی به استان‌ها به‌ویژه مناطق کم‌تر دیده‌شده، دگرگونی بنیادینی پیدا کرده است. به‌عنوان نمونه پیش‌ازاین دوره اصلاً هیچ سریالی درباره سیستان و بلوچستان و در این اقلیم ساخته نشده بود و برای نخستین بار در این سال‌های اخیر سریال‌هایی در این استان ساخته و روانه آنتن شد که به خرده‌فرهنگ‌ها و اصالت سیستان و بلوچستان توجه کرد.🔸 وی تصریح کرد: سال‌ها تصویر بازنمایی‌شده از سیستان و بلوچستان در تولیدات سینمایی، متأسفانه محدود به مؤلفه‌هایی خشن و محدود بود که تصویری ناقص و کلیشه‌ای را به مخاطب عرضه می‌کرد. ازاین‌رو لازم بود تولیداتی روانه آنتن شود که مردم شریف این خطه احساس کنند هویت واقعی، فرهنگ اصیل، تاریخ چند هزارساله و ظرفیت‌های انسانی بی‌شمارشان در رسانه ملی جایگاه مناسبی دارد.🔸 مدیرکل صداوسیمای سیستان و بلوچستان تأکید کرد: پژوهش‌ها و نظرسنجی‌ها پیش‌تر نشان می‌داد که بخش مهمی از مخاطبان استانی خود را در قاب رسانه نمی‌بینند. این امر ضرورت چرخش راهبردی در تولیدات رسانه ملی را آشکار کرد. امروز رسانه ملی با اتکا به ظرفیت‌های زیست‌بوم، وارد عرصه تولیداتی شده است که اصالت، نجابت، وفاداری، میهن‌دوستی و ظرفیت‌های تمدنی و تاریخی این دیار را در اولویت قرار داده‌اند. مقدمه تولید سریال در سیستان و بلوچستان در این دوره شاید با ضبط قسمت‌های از سریال «نون خ» در چابهار رقم خورد و پس‌ازآن خودمان توانستیم سریال بسازیم که «بادار» نخستین تجربه بود و پس‌ازآن «آسباد» را تولید کردیم که در حال پخش است.🔸 وی با بیان اینکه تولید سریال در استان‌ها رضایت مردم از رسانه ملی را افزایش می‌دهد، متذکر شد: این اقدام صداوسیما در لایه‌های پنهان‌تر نیز تأثیرات مثبتی به‌جا می‌گذارد. به‌عنوان مثال در قسمت‌های شمالی استان سیستان و بلوچستان که به‌واسطه خشکی تالاب هامون و حق‌آبه رقم خورده بود، آمار مهاجرت از منطقه بیشتر شده بود، اما وقتی در سریال «بادار» به داشته‌های این مناطق ازجمله گاو اصیل سیستانی پرداخته شد، در «آسباد» نیز ظرفیت‌های دیگری نمایش داده شد و احساس تعلق مردم به شهر و روستاهایشان را بیشتر کرد.🔸 علی‌محمدی اضافه کرد: تقویت هویت بومی و خرده‌فرهنگی و به رسمیت شناختن آن‌ها موجب امید و انگیزه مردم می‌شود. ما با اینکه جوان‌ترین استان محسوب می‌شویم، ولی در بین استان‌ها دارای کمترین خودباوری هستیم. جوان سیستانی و بلوچ می‌تواند در استان خودش رشد کند و کسب‌وکارش را پرورش دهد و به هویت خودش ببالد.وی عنوان کرد: این شاخص‌ها خوشبختانه در تولیدات نمایشی سال‌های اخیر صداوسیما موردتوجه قرار گرفت. ازاین‌رو در نگارش فیلمنامه بسیار حساسیت به خرج داده شد تا همه مسائل در تولیدات دیده شود. همچنین اهمیت عدالت‌گستری شاید برای ما از سایر نقاط کشور بیشتر احساس شود و فکر می‌کنم سریال‌های استانی واقعاً روی احساسات مخاطبان از منظر عدالت رسانه‌ای تأثیر گذاشته باشد.🔸 مدیرکل صداوسیمای سیستان و بلوچستان ادامه داد: پس از پخش سریال «بادار» وقتی نظرسنجی انجام شد آمارها واقعاً رضایت‌بخش بود و حتماً می‌توان بهتر هم عمل کرد و بر رضایت مخاطب اثر گذاشت. شاید در ۵۰ سال گذشته چنین توجهی ازنظر رسانه‌ای به سیستان و بلوچستان و برخی دیگر از استان‌ها نشده بود.🔸 وی بیان کرد: البته این دستاوردها نباید مقطعی باشد و مطالبه مردم هم همین است. ضمن اینکه ما تکثر مذهبی و قومیتی هم داریم و ظرفیت‌های متعددی وجود دارد که مغفول مانده است یا حتی تصویری که از ما ارائه شده، تصویر درستی نبوده و باید اصلاح شود. پس ما به اقدامات بلندمدت رسانه‌ای نیاز داریم. ما تازه ابتدای راه هستیم و حتماً رسانه ملی می‌تواند دیدگاه مخاطبان را تغییر بدهد و راوی حقیقت پیشرفت‌ها و مسائل استان‌ها باشد.🔸 علی‌محمدی ضمن تأکید به اینکه نخستین تجربه‌ها شاید کمبودها و نواقصی داشته باشد و نیاز به ممارست دارد، توضیح داد: ما در تولید سریال «بادار» درخصوص گویش‌ها انتقاداتی داشتیم و در «آسباد» این مسئله برطرف شد و حتی سهم هنرمندان بومی در تولید را نیز افزایش دادیم. ما استعدادهای بومی‌ بسیاری داریم و رویکرد تمرکززدای رسانه ملی در این دوره کمک کرد مستعدان عرصه‌های مختلف ازجمله بازیگری در استان را بهتر بشناسیم. وی افزود: اکنون با همه چالش‌ها سریال «پنج ارغن» را نیز به مراحل نهایی رسانده‌ایم و فکر می‌کنم مجموعه جذابی شده است و پیش‌بینی می‌کنم این امکان وجود داشته باشد که بتوانیم «پنج ارغن» را که به‌صورت ۱۰۰ درصد توسط هنرمندان بومی تولید شده است را از شبکه‌های سراسری نیز پخش کنیم.🔹 شکوفایی استعدادهای درخشان بومی در مسیر سریال‌سازی استانی🔸 حسن وارسته، نویسنده و کارگردان که تجربه تولید سریال در استان‌های مختلف را داشته است، در مورد تأثیر چنین تولیداتی در مخاطبان و عدالت رسانه‌ای توضیح داد: صرف‌نظر از نقدهایی که به این دوره صداوسیما وارد می‌کنند، یکی از اتفاقات مثبت، اعتنا و توجه ویژه به ظرفیت شهرستان‌ها در تولیدات رسانه ملی است. در گذشته در کنار تمرکز عمده بر تهران و پایتخت، شاید سالانه تنها دو یا سه سریال در شهرستان‌ها تولید می‌شد، اما حرکت و تمرکز جدی در دوره‌های اخیر به سمت مناطقی که پیش‌تر کمتر موردتوجه قرار می‌گرفتند، باعث شد هم‌وطنان ما احساس کنند در رسانه ملی و آثار نمایشی سهم دارند.🔸 وی تصریح کرد: طی دو تا سه سال اخیر، شخصاً درگیر نگارش و تولید دو یا سه اثر با این محوریت بودم. در ابتدا نگرانی‌هایی داشتم، اما بازخوردهایی که دریافت کردم بسیار مثبت بود. برای نمونه، اثری در کرمان داشتم با عنوان «روزی روزگاری آبادی» به کارگردانی حسین سهیلی‌زاده و همچنین اثر دیگری به نام «بهار شیراز» که خودم کارگردانی کردم. بر این اساس در بررسی واکنش‌ها دیدم که مردم بسیار راضی و خوشحال هستند، چراکه حتی با وجود برخی نقدها، نفس توجه به لهجه، گویش، فرهنگ و زیست بومی آن‌ها بسیار مورد استقبال قرار گرفت.🔸 این نویسنده و کارگردان متذکر شد: اگر در سریال‌سازی با وجود دشواری‌های مرحله تولید واقعاً به استان‌ها اعتنا کنیم و آن‌ها را بر سر سفره فرهنگی رسانه بنشانیم، این امر علاوه بر اشاعه فرهنگ و آشنایی سایر نقاط کشور با آداب‌ورسوم اقوام مختلف، به انسجام ملی نیز کمکی شایان خواهد کرد.🔸 وارسته یادآوری کرد: پیش از ورود به این تولیدات استانی، با توجه به تجربیاتم از سریال «پایتخت» به‌ویژه فصل‌های دوم، سوم و چهارم و سریال «علی‌البدل» که در فضایی روستایی روایت می‌شد، واقعاً این دغدغه و نگرانی را حس می‌کردم که آیا مخاطب با کار استانی ارتباط برقرار خواهد کرد یا خیر. این ذهنیت قدیمی حتی در سینما هم وجود داشته باشد که آثار تولید شده در شهرستان ممکن است با پس‌زدن مخاطب یا افت بیننده مواجه شوند. موضوعی که شاید ریشه در کم‌کاری مدیران فرهنگی و تولیدکنندگانی داشت که سال‌ها توجه خود را صرفاً معطوف به پایتخت کرده بودند.🔸 وی اضافه کرد: هرچند اعتمادسازی اولیه دشوار است، اما تجربه به من ثابت کرد چنانچه اثر از کیفیت، قصه استاندارد و ساختار محکم برخوردار باشد و به‌درستی حمایت شود، بخش گسترده‌ای از مخاطبان در شهرستان‌های مختلف مجدداً جذب رسانه می‌شوند و پای برنامه‌ها می‌نشینند، زیرا حس می‌کنند دیده شده‌اند و به آن‌ها احترام گذاشته شده است.وارسته ادامه داد: البته نمی‌توان انکار کرد که تولید خارج از مرکز برای سازندگان و تهیه‌کنندگان با دشواری‌ها و هزینه‌های سنگینی همچون اقامت گروه و بعد مسافت همراه است، اما در فعالیت فرهنگی، پذیرش این هزینه‌ها برای پوشش دادن سلیقه جامعه‌ای ۹۰ میلیونی کاملاً ارزش دارد. مخاطب رسانه ملی تنها ساکنان پایتخت نیستند و سایر شهرها نیز باید در این قاب دیده شوند.🔸 این فیلمساز در مورد ملاحظات تولید اثر در شهرها و روستاها و جلب نظر همه مردم گفت: میزان حساسیت‌ها تا حد زیادی به ژانر اثر بستگی دارد و این ملاحظات معمولاً در گونه کمدی دوچندان می‌شود. در حال حاضر تاب‌آوری جامعه نسبت به شوخی و نقد کاهش یافته و در آثار طنز حتی شوخی با مشاغل نیز با واکنش‌ها و موضع‌گیری‌هایی روبه‌رو می‌شود که ریشه‌یابی آن نیازمند بررسی‌های جامعه‌شناختی و آسیب‌شناسی دقیق است. همان‌طور که در آغاز پخش سریال «پایتخت» نیز شاهد برخی واکنش‌ها بودیم.🔸 وارسته اظهار کرد: بااین‌حال، حضور گروه‌های برنامه‌ساز در استان‌ها فرصتی طلایی برای کشف و پرورش استعدادهای بومی است. بهره‌گیری از بازیگران و نیروهای توانمند محلی باعث می‌شود این افراد جذب کارهای حرفه‌ای شوند، در ابعادی گسترده‌تر دیده شده و آموزش ببینند و از یک جغرافیای محدود وارد جهان حرفه‌ای‌تر تولید شوند.وی عنوان کرد: این فرایند علاوه بر استعدادیابی، سرمایه‌های انسانی ارزشمندی برای همان استان‌ها بر جای خواهد گذاشت که مستقیماً به ارتقا و غنای فرهنگ و هنر مناطق مختلف کشور کمک می‌کند و رسانه ملی در این دوره عملکرد خوبی از این منظر داشته است. به‌عنوان نمونه ۹۰ درصد عوامل تولید سریال و بازیگران شیرازی بودند و فکر می‌کنم تجربه بسیار خوبی بود و باید تداوم داشته باشد.🔹 سریال‌های استانی در تراز ملی، رضایت مخاطبان را همراه دارد🔸 مسعود فرخنده، تهیه‌کننده و کارگردان مجموعه تلویزیونی «سرخدار» که تولید صداوسیمای مازندران است، در مورد اقبال مخاطبان نسبت به تولیدات نمایشی استانی و تأثیر این آثار بر عدالت رسانه‌ای بیان کرد: رسانه ملی رسالت و مأموریت‌های مشخصی در ابعاد سراسری دارد که بخشی از آن از طریق شبکه‌های اصلی و معاونت سیما و مرکز سیمافیلم پیگیری می‌شود و بخشی دیگر بر دوش تولیدات مراکز استانی است.🔸 وی تصریح کرد: بسیاری از مسائل و دغدغه‌هایی که در استان‌ها وجود دارد، صرفاً محلی و منطقه‌ای نیست، بلکه کاملاً ماهیت ملی دارد. به‌عنوان نمونه موضوع پسماند و زباله در استان‌های شمالی که مقاصد عمده گردشگری کشور هستند یا مسئله حفاظت از منابع طبیعی و مقابله با جنگل‌خواری در نوار ساحلی خزر و حوزه زاگرس، موضوعاتی هستند که گرچه در بستر استانی خاص رخ می‌دهند، اما دغدغه و چالشی ملی محسوب می‌شوند.🔸 فرخنده افزود: همچنین مفاخر، علما یا شهدایی که خاستگاه آنان یک استان مشخص بوده، ابعاد شخصیتی، آثار و رفتاری با گستره ملی داشته‌اند. زمانی که رسانه ملی در حوزه نمایش به این معضلات و ارزش‌ها در ابعاد کلان می‌پردازد و این تولیدات در شبکه‌های پرمخاطب سراسری پخش می‌شوند، مردم استان احساس می‌کنند زیست، سرنوشت و دغدغه‌هایشان در سطح ملی ارزشمند و دیدنی تلقی شده است. پرداختن به چنین مسائلی فراتر از حل معضلات منطقه‌ای، با آگاهی‌بخشی و ارائه راهکارها به نفع کل کشور تمام می‌شود.🔸 این فیلمساز ادامه داد: سال‌ها تمرکز اصلی رسانه بر تهران و مسائل پایتخت بود، اما گسترش تولید آثار در استان‌های مختلف نظیر مازندران، سیستان و بلوچستان، یزد، قزوین و سایر مناطق، زمینه آشنایی بهتر مردم با اقلیم‌های گوناگون کشور و مسائل کلان آن‌ها را فراهم کرده و حس مؤثر بودن و دیده شدن را در استان‌ها تقویت می‌کند.🔸 وی تأکید کرد: خروج دوربین از تهران به‌تنهایی و صرفاً با ضبط چند سکانس در یک شهرستان تغییری اساسی ایجاد نمی‌کند. تغییر واقعی زمانی شکل می‌گیرد که اثر با تکیه‌بر متنی استاندارد، بازیگران توانمند و پرداخت دقیق به نیازها و مسائل بومی تولید شود. هر استان از منظر بافت اقلیمی، معماری، گویش، خوراک، پوشاک و فرهنگ بومی ویژگی‌های منحصربه‌فردی دارد که ورود دوربین به عمق این زیست‌بوم‌ها رنگ و فضای تازه‌ای به قاب تصویر می‌بخشد.🔸 فرخنده یادآوری کرد: این تفاوت با رویکرد آثاری که اساساً در پایتخت تولید شده و تنها برای ضبط چند سکانس کوتاه به شهرستان سفر می‌کنند، کاملاً بنیادین است. نمایش درست و احترام‌آمیز فولکلور، لباس، معماری، لهجه و فرهنگ هر منطقه برای عموم مخاطبان کشور، پیوندی عمیق میان مردم و رسانه برقرار می‌کند. حتی در سطحی پایه‌ای، پیوند زدن قصه‌های جذاب و پرکشش با جاذبه‌های بومی و گردشگری مناطق گوناگون، علاوه بر دیده شدن مناطق دور از مرکز، می‌تواند به رونق گردشگری و حرکت چرخ اقتصاد و توزیع متوازن ثروت در آن استان‌ها کمک کند. تحقق این هدف نیازمند برنامه‌ریزی درست، انتخاب قصه و عوامل مناسب و پرداختن به موضوعاتی است که قابلیت طرح در تراز ملی را داشته باشند.🔸 وی متذکر شد: ارزیابی دقیق میزان تغییر در احساس مخاطبان نیازمند پژوهش‌های علمی و داده‌های مراکز نظرسنجی است، اما شواهد و بازخوردها نشان می‌دهد آثاری که دغدغه‌های واقعی استان‌ها را محور قرار داده‌اند با استقبال مواجه شده‌اند. ازاین‌رو، مجموعه‌هایی که مسائل واقعی مناطق را هدف گرفتند مانند آثاری با موضوع حفظ منابع طبیعی یا مجموعه‌های تلویزیونی نظیر «سوجان» یا «سرخدار» و آثار دیگری که در استان‌ها ساخته شده، از سوی مردم، کارشناسان، نهادهای متولی و مدیران ارشد استانی به‌عنوان اقداماتی فرهنگ‌ساز موردتقدیر قرار گرفتند.🔸 این تهیه‌کننده عنوان کرد: اقبال مردم و مسئولان نشان می‌دهد که مخاطب، بازتاب تصویر و مسئله خود را در رسانه مشاهده کرده است. تلاش رسانه برای ساخت سریال‌هایی که ریشه در استان‌ها دارند و درعین‌حال استاندارد پخش در شبکه‌های سراسری را دارا هستند، گامی سنجیده است که روند گذشته را به سمت دیده شدن بیشتر مردم تغییر می‌دهد و شاید ۶۳ درصد مخاطبی که احساس می‌کردند سهمی از قاب رسانه ملی ندارند، با تولید چنین سریال‌هایی احساس بهتری پیدا کنند.🔸 فرخنده اضافه کرد: ظرفیت‌های بی‌پایانی در جغرافیای ایران نهفته است. تنوع بی‌شمار در موسیقی مقامی، آیین‌های فولکلوریک، ظرفیت‌های گردشگری و سرگذشت شخصیت‌ها و مفاخر برجسته‌ای که از دل استان‌ها برخاسته‌اند و کارهای بزرگی برای کشور کرده‌اند، بستری غنی برای سال‌ها کار نمایشی فراهم آورده است. تجربیاتی که من با ساخت «قدم خیر» در گیلان، «ریوار» در ایلام یا «بر لبه پرتگاه» در آذربایجان بر مبنای قصه‌ «کوه مرا صدا می‌زند» نوشته محمدرضا بایرامی ‌به دست آوردم، همواره برایم افتخارآمیز بوده و انگیزه کار برای نقاط مختلف کشور را دوچندان کرده است، چراکه من عاشق ایرانم و هر بخش از این سرزمین، پاره‌ای زنده و پویا از هویت ایران است و پرداختن درست به این ظرفیت‌ها برای فرهنگ عمومی و انسجام کشور ارزشمند خواهد بود و اقدامات رسانه ملی در این امر بسیار مؤثر است.🔹 انعکاس پویایی اقتصاد روستاها در قاب مجموعه‌های نمایشی🔸 پیمان شهرکی، قائم‌مقام اداره‌کل طراحی راهبردی مرکز طرح، برنامه‌وبودجه درخصوص نتیجه تولید مجموعه‌های نمایشی در صداوسیمای مراکز استان‌ها و افزایش رضایت مخاطبان سراسر کشور از تخصیص آنتن به همه مردم توضیح داد: موضوع توجه به اقوام و زیست‌بوم‌های مختلف ایران اسلامی در سریال‌ها، مسئله‌ای است که در دوره‌های پیشین کمتر یا به‌ندرت موردتوجه قرار می‌گرفت. تولید «بادار» در استان سیستان و بلوچستان یا مجموعه‌ای مانند «سرخدار» که به ارائه روایتی از استان مازندران پرداخته و درعین‌حال اقلیم و بوم آن منطقه را به زیبایی نمایش داده است، نمونه‌هایی از این رویکرد هستند.🔸 وی تصریح کرد: سریال‌های مرتبط با استان‌ها باعث شده است که ضمن جلب رضایت بیشتر مخاطبان استانی، ظرفیت‌ها، آداب‌ورسوم و زیست‌بوم‌های متنوع کشور معرفی شوند و مردم این مناطق، خود را در قاب رسانه ملی و در کارهای نمایشی ببینند. رسانه ملی در دوره تحولی توانست عدالت رسانه‌ای را در قالب‌ها و آثار نمایشی که جدی‌ترین و پرمخاطب‌ترین بخش رسانه است به منصه ظهور برساند و توجه ویژه‌ای به آن داشته باشد که همچنان تداوم دارد.🔸 قائم‌مقام اداره‌کل طراحی راهبردی مرکز طرح، برنامه‌وبودجه تأکید کرد: علاوه بر جلب رضایت مخاطبان استانی، سایر شهرها و مناطق کشور نیز با جغرافیا، مشاهیر، عرفا و دانشمندان و اماکن گوناگون آشنا شدند. در خلال این قصه‌ها، حافظه تاریخی جامعه نسبت به وقایع تاریخی و چهره‌های شجاع و مبارزی که در استان‌های مختلف و در دوران‌های گوناگون برای پیشرفت کشور و مبارزه با ظلم فداکاری و ایثار کردند، احیا و به مخاطبان معرفی شد؛ بنابراین نگاه ویژه در آثار نمایشی در دوره تحول قطعاً توانسته مخاطبان بیشتری را جذب کند و دامنه ارتباط رسانه را گسترش دهد.🔸 شهرکی اضافه کرد: این رویکرد صرفاً به‌معنای تغییر لوکیشن یا روشن شدن دوربین در شهری دیگر به‌جای تهران نیست. در گذشته رویکرد عمده تولید سریال‌ها این بود که سبک زندگی شهرهای بزرگ به تصویر کشیده می‌شد و در این زمینه غفلتی نسبت به سایر زیست‌بوم‌ها اتفاق افتاده بود.🔸 وی اضافه کرد: در این دوره، با نمایش سبک زندگی و آداب‌ورسوم در جغرافیای گوناگون کشور و همچنین انعکاس حوزه‌های اقتصاد، سیاست و پیشرفت، این واقعیت برجسته شد که توسعه کشور منحصر به کلان‌شهرها نبوده و نیست. بلکه در دوران انقلاب اسلامی، این حرکت روبه‌جلو چه‌بسا از مناطق محروم، روستاها و شهرهای کوچک‌تر آغاز شده است؛ بنابراین تأکید بر اینکه ایران رو به پیشرفت حرکت می‌کند، با توجه به ظرفیت‌های شهرهای کوچک، روستاها و مناطق کم‌برخوردار محقق شده است.🔸 قائم‌مقام اداره‌کل طراحی راهبردی مرکز طرح، برنامه‌وبودجه یادآوری کرد: در این دوره از ریاست صداوسیما به‌واسطه آثار نمایشی، نقش زیست‌بوم مناطق مختلف کشور در پیشرفت اقتصادی، رسیدگی به محرومان، دفاع از میهن و همبستگی ملی برجسته شد. در گذشته حتی اگر اثری خارج از پایتخت ساخته می‌شد، عمدتاً محدود به مرکز استان و شهرهای بزرگ همانند شهر اصفهان بود، اما در این دوره دایره تولیدات به شهرهای کوچک‌تر و شهرستان‌ها گسترش یافت. این اقدامات زمینه‌ای فراهم کرد تا با بازخوانی افتخارات تاریخی، هویت و پیشینه هر منطقه بازنمایی شده و مردم به تاریخ و هویت خود افتخار کنند.🔸 شهرکی متذکر شد: تمرکز بر سه‌گانه هویت ملی، عدالت‌گستری و روایت پیشرفت که به‌عنوان مأموریت‌های رسانه ملی در سند تحول لحاظ شده است موجب شد در آثار نمایشی توجه ویژه‌ای به اقلیم‌ها و مناطق مختلف صورت گیرد. ممکن است ایراداتی نیز در فرایند کار وجود داشته باشد که این موارد در ارزیابی‌های تخصصی توسط مراجع ذی‌صلاح سازمان صداوسیما بررسی و منعکس می‌شود تا با اعمال بازخوردها، کیفیت آثار بعدی ارتقا یابد.🔸 وی درخصوص تغییر احساس مخاطبان نسبت به سهمی که در قاب رسانه ملی دارند به‌واسطه تولید سریال در شهرها و روستاهای کشور بیان کرد: نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد که روند رضایت مخاطبان رسانه ملی، به‌ویژه از سال ۱۴۰۳ به بعد، روندی صعودی بوده است. با توجه به جامعه آماری این پژوهش‌ها که شهرها و روستاها را دربرمی‌گیرد، مردم در شهرهای کوچک‌تر و مناطق روستایی از اینکه سهم و تصویر زیست‌بوم خود را در قاب رسانه ملی مشاهده می‌کنند، ابراز رضایت بیشتری داشته‌اند و این نشان‌دهنده تحقق تدریجی احساس عدالت رسانه‌ای در میان مخاطبان است./ روابط عمومی رسانه ملی#عدالت_رسانه‌ای#معاونت_استان‌ها#سریال‌سازیسیمرغ رسانهسیمرغ رسانهFri, 09 Oct 2026 11:49:28 +0330https://virgool.ir/@simorgh_resane/️یادداشت-قهرمان-های-این-جایی-wvfiye33sxtt🔹 درباره سریال‌های تلویزیون و تصویر افتخارآمیزش از قهرمان‌های معاصر🖋️  محمدحسین بابایی؛ نویسنده🔸 انگار تلویزیون تصمیم گرفته تا یک‌تنه، جای خالی «قهرمان‌» در فیلم‌هایِ ما را پُر کند و جورِ سینما را هم بکشد. کافی است نگاهی کنید به تولیدات تلویزیون در سالیان اخیر و قهرمان‌هایی که خلق کرده است؛ برادران باکری در «عاشورا»، علی هاشمی در «پسران هور»، دکتر بهاروند در «ذهن زیبا»، مادران شهدا در سریال اپیزودیکِ «مادران» و قهرمان‌هایی که در آینده به تماشایشان خواهیم نشست؛ از «رئیسعلی» رضا میرکریمی تا «خانم یامامورا»، تنها مادر شهید ژاپنی دفاع ‌مقدس اول.🔸 البته مسئلهٔ این یادداشت، نوشتن از اهمیت قهرمان‌پردازی و تکرار گزارهٔ «سینما نیاز به قهرمان دارد» نیست. تولیدات تلویزیون از این گزارهٔ آشنا یک پلّه فراتر می‌روند: «سینما نیاز به قهرمان‌هایِ این‌جایی دارد» و مسئلهٔ اصلی هم همین افق‌گشایی تلویزیون است. قهرمان‌های سریال‌های تلویزیونی، ریشه در همین آب‌وخاک دارند و «واقعی‌»اند؛ واقعی هم به‌معنای برگرفته از شخصیتی در تاریخ ما و هم به‌معنای باورپذیر و قابل‌‌رویت. دربارهٔ معنای اول «واقعی»‌ مفصّل‌تر خواهیم نوشت اما فعلاً روی همان معنای اول بمانیم.🔸 انگار تصوّری نانوشته و ناگفته از قهرمان‌پردازی در سینمای ما وجود دارد که برای قهرمان‌پردازی، یا باید کاراکتری ساختگی خلق کرد یا به‌سراغ فرماندهان شهید رفت. گویی تنها قهرمان‌های واقعی تاریخ ما، فرماندهان شهید هستند. نوعی بی‌توجهی به دیگر قهرمان‌های واقعی تاریخ معاصر بر تصوّر فیلم‌سازان ما غلبه دارد که البته چندان هم بی‌راه نیست. زندگی یک فرمانده نظامی فی‌نفسه دراماتیک‌تر از زندگی یک قهرمان غیرنظامی است و ماده‌ خام مستعدتری در اختیار فیلم‌ساز می‌گذارد.🔸 سریال‌های تلویزیون اما راهِ دشوار را می‌روند و دست روی همین قهرمان‌های ناشناخته می‌گذارند. سریالِ قدرنادیدهٔ «ذهن زیبا» بهترین مثالِ این جنس قهرمان‌هاست. سریالی با اقتباس از کتاب خاطرات دکتر حسین بهاروند، عضو هیئت‌علمی پژوهشکدهٔ «رویان» و پدر سلول‌های بنیادی ایران.🔸 دکتر بهاروندِ «ذهن زیبا» گرچه سروکارش با اسلحه و جبهه و عملیات نیست اما به همان فرماندهان نظامی فیلم‌های دفاع‌ مقدسی می‌ماند. مثل همان فرماندهان، ایمان ‌و اعتقادی استوار دارد و شبیه همان‌ها هم دلش برای انقلاب اسلامی می‌تپد. یا مثلاً سریال «مادران»، بخشی از جایِ خالی مادران شهدا در سینمای دفاع مقدس را پُر کرد و با اقتباس از زندگی هشت مادر شهید، آنان را در جایگاه قهرمانان‌ قصّه نشاند.🔸 معنای دوم قهرمان‌های «واقعی» اما از معنای اولش هم مهم‌تر است؛ قهرمان‌های سریال‌های تلویزیون هم برگرفته از واقعیت هستند و هم باورپذیر و قابل‌رویت. باورپذیر هستند چون خالقانشان، در نمایش زندگی قهرمان، صداقت دارند.🔸 قهرمان‌های تلویزیون، برخلاف قهرمان بعضی فیلم‌های سینمایی دفاع‌مقدسی سال‌های اخیر، از دلِ تاریخ احضار نشده‌اند تا فیلم‌ساز، به‌وسیلهٔ آن‌ها و بی‌توجه به زندگی و زمانهٔ قهرمان، برای صدور بیانیه مصرفشان کند. البته که هر نویسنده‌ای در تاریخی زندگی می‌کند و برای پاسخ به نیازها و پرسش‌های عصرش به سراغ قصّه‌ها و کاراکترهای تاریخ می‌رود اما فرم مواجهه، تعیین‌کننده است.🔸 مواجههٔ اول، مصرف‌زده است و شتاب‌زده. مواجههٔ مصرف‌زده، کاراکتر تاریخی را بی‌توجه به سرگذشت او فرامی‌خواند تا از زبان او، ما را موعظه کند. مواجههٔ دوم اما محترمانه است جستجوگر؛ و ما را با کاراکتر تاریخی همراه می‌کند تا در روایت و سرگذشت او شریک شویم. جا پایِ او بگذاریم و آرام‌آرام، مسائل خودمان را در سرگذشت او بازبیابیم.🔸 چه‌بسا در مواجههٔ اول، فیلم‌ساز برای نزدیک کردن قهرمان به ذهنیت خودش، آن‌چنان در زندگی او دخل‌وتصرّف کند که کاراکتر خلق‌شده دیگر شباهتی به قهرمان واقعی هم نداشته باشد. مثل کاراکتر‌های «تنگهٔ ابوغریب» که بیشتر مخلوقات فیلم‌ساز هستند تا رزمنده‌های دفاع‌ مقدس اول؛ رزمنده‌هایی که آنان را در مستندها و خاطرات‌شان، همواره در پیوند با خدا و امام شناخته‌‌ایم و نیروی مبارزه‌‌شان را هم از همین ایمان می‌گرفتند. در مقابل، مواجههٔ دوم به سراغ زندگی قهرمان می‌رود و ترسی هم ندارد از اینکه او را در قامت انسانی مسلمان، مؤمن به خدا و ولیّ خدا، نشان دهد و به واقعیت زندگی او وفادار باشد.🔸 مابه‌ازای فرمی این مواجههٔ دوم -جست‌وجویی صادقانه به‌دنبال کاراکتر تاریخی- توجه به جزئیات زندگی قهرمان است. فرمِ جستجوگر برای روایت زندگی قهرمان، فقط به‌دنبال حوادث بزرگ و صحنه‌های اکشن زندگی‌ قهرمان نیست، که روی صحنه‌های خلوت و سلوک روزانهٔ او هم مکث می‌کند؛ چرا که قهرمانِ ما، قهرمان یک زندگی است و این وجه قهرمانی، باید در همهٔ لحظات زندگی‌اش پدیدار شود.🔸 این فرم جزئی‌نگر به شیوه‌های مختلف، در سریال‌های تلویزیون پدیدار شده است. مثلاً روایت اپیزودیک سریال «عاشورا» به‌جای تعریف کردن یک قصّهٔ پیوسته، قطعه‌هایی از یک زندگی را کنار هم گذاشت تا تصویر قهرمانان قصّه را کامل کند؛ مهدی باکری در شهرداری پای صحبت‌های پیرمرد شاکی، حمید باکری در سپاه ارومیه هنگام نوشتن توبه‌نامه، دل‌تنگی حمید روی آب‌های هور، اشتیاق صفیه موقع بازگشت مهدی و غربت همسر حمید با کودکی بیمار، قطعه‌های روایی «عاشورا» بودند که در کنار هم، زندگی برادران باکری را در ابعاد ریز و درشتش شکل می‌دادند.🔸 یا در سریال «پسران هور»، ماجرا فقط تشکیل قرارگاه سری «نصرت» نیست، بلکه سیروسلوک دسته‌جمعی علی هاشمی و بسیجی‌هایش مسئلهٔ اصلی است؛ علی هاشمی در نسبت و در تعامل با نیروهای زیردستش تعریف می‌شود و قهرمان در همین مواجهه‌هایِ به‌ظاهر کوچک -و به‌واقع حامل معنایِ باطنی جنگ- است که ساخته می‌شود.🔸 سریال‌های تلویزیون با رجوع به سرگذشت ملّی ما و مهم‌تر از آن با حرمت گذاشتن به این سرگذشت، تصویری افتخار‌آمیز برای امروز می‌سازند. در این رجعت به گذشته، آثارِ تلویزیون به‌دنبال مصرف کاراکترهای تاریخی نیستند که زندگی‌ و اعتقاد و ایمانشان را آن‌گونه که واقعاً بوده، روایت می‌کنند. این‌چنین است که قهرمان‌های واقعی تاریخ ما، روی صفحهٔ تلویزیون هم «واقعی» به‌نظر می‌آیند؛ چرا که خالقان این آثار، خودسانسوری را کنار گذاشته‌اند و قهرمانان‌شان را همان‌طور که هستند، دوست دارند./ کانال بافتار#هویت#سریال‌سازی#دفاع_مقدس_ایثار_و_مقاومتسیمرغ رسانهسیمرغ رسانهFri, 09 Oct 2026 10:37:23 +0330https://virgool.ir/@simorgh_resane/️یادداشت-صداوسیما-و-افسانۀ-غول-صدچشم-kbocrl6qptfg🔹 دربارۀ تلویزیون و مسیرهایی که پیش چشم دارد🖋️  علیرضا سمیعی؛ نویسنده و پژوهشگر🔸 فیلو فارنزورث (مخترع تلویزیون)، هنوز کارگردان برنامه‌های تلویزیونی جهان است. او هرچند در ۱۹۷۱ مُرده اما جادویش هنوز جاری است؛ زیرا او بود که تلویزیون را به این صورت درآورد و محدودیت‌ها و امکاناتش را ساخت.🔸 فارنزورث، مفهوم قاب، زمان، اندازه و سرعت و توالی و سیگنال را سر و شکل داده و همچنان مانند یک شبح در چگونگی ساختن هر برنامه دخالت می‌کند: چه چیزی را نشان بدهیم، چه چیزی را حذف کنیم و تصاویر بر چه مبنایی قطع و وصل شوند. او لجوجانه سلیقۀ خودش را به منطق دیدن ما تحمیل می‌کند.🔸 در ۱۹۵۰ دست‌اندرکاران تلویزیونی آمریکایی،‌ خاکستر جنگ دوم را از کت‌وشلوارهای خود تکاندند و ده سال بعد جعبۀ جادویی دیگر رسانۀ اصلی خبر، سرگرمی، تبلیغات و خلاصه عامل اصلی شکل‌دهی به افکار و عواطف عمومی شدند. زمانی که چشم الکترونیکی فارنزورث جایش را به نحو جاه‌طلبانه‌ای با چشم مردم عوض کرد.🔸 در ایران محمدرضاشاه روز آخر اسفند ۱۳۴۵ تلویزیون ملّی را در ایران افتتاح کرد. او رضا قطبی را مأمور کرده بود رسانۀ ملّی را تبدیل به نهاد سیاسی و فرهنگی دربار کند. یکی از اهداف اعلامی تلویزیون «پرورش فرهنگ ایرانی» بود. به این ترتیب صنعت تصویرسازی آمریکایی به‌عنوان مکمل سیاست‌گذاری سیاسی-فرهنگی دربار تبدیل به موتور مدرنیزاسیون پهلوی شد که می‌خواست همچون غول یک‌چشمی تمامی سنت فرهنگی ما را بگذارد توی واگن‌هایی وارداتی و به‌سوی افق‌های توسعۀ سلطنتی بکشاند. 🔸 تسخیر ساختمان تلویزیون در ۲۲ بهمن ۵۷ عملی شد اما تغییر آن بسیار پُرفراز و نشیب بود؛ زیرا ذوق درباری، ریل‌گذاری‌های سیاستی و بدنۀ اجرایی‌اش، پشتوانه‌ای به قدرت تمام سرمایه‌داری جهانی داشت. منتهی غول یک چشم فارنزورثی به دیوار روحانی اما بلند جنگ هشت‌ساله خورد. جنگ مانند نوای سرنوشت ملّی نواخته شد تا موتیف‌هایی مانند بسیج اجتماعی، ساختن شمایل رزمنده و شهید، تبلیغ ارزش‌های حالا دیگر ضروری اسلامی و ایجاد احساس وحدت معنوی ملّی را در قاب‌بندی‌ها و محتواها بگنجاند.🔸 سال ۶۲ اساسنامۀ سازمان صداوسیما تلاش کرد منطق خود را در چهارچوب قوانین جمهوری اسلامی هماهنگ کند. در سال ۶۸ بازنگری در قانون اساسی، عزل و نصب رئیس سازمان را به رهبری سپرد و نظارت بر آن را بر عهدۀ نمایندۀ رئیس‌جمهور، قوه قضائیه و مجلس گذاشت.🔸 از آن زمان تا به حال بارها ارکان این سازمان لرزیده است. در دهۀ ۷۰ سیاست‌گذاران فرهنگ تا به تلویزیون می‌رسیدند، دَم گوش هم می‌گفتند باید سهم ایدئولوژی را بکاهند تا حقوق از دست رفتۀ سرگرمی را پرداخت کنند. این همان دورانی است که ورود امثال شهید آوینی را حتی به ساختمان صداوسیما ممنوع می‌کردند تا مبادا غباری بر ردای پُر زرق و برقشان بنشیند.در دهۀ ۸۰ ماهواره به معرکۀ آراء بدل شده بود. چون بعضی‌ها گمان می‌کردند بهتر است هر چه در ماهواره هست خودمان داوطلبانه به خورد مردم بدهیم. در حالی که زد و خورد با ماهواره و ویدیو پیچیده به نظر می‌رسید، طوفان‌هایی از راه رسید که تمام آن کشمکش‌ها را به موضوعی ساده و تاریخی تبدیل کرد؛ چون با ورود اینترنت، شبکه‌های اجتماعی، ویدیوهای برخط و پلتفرم‌های نمایش خانگی، عمل سادۀ ‌دیدن به کلافی سردرگم بدل شد.🔸 اگر فارنزورث غولی یک چشم بود، حالا مانند «آرگوس» (اسطوره‌ای یونانی که وظیفۀ دیدن و مراقبت‌کردن داشت) هیولایی صد چشم شده بود که همان یک مغز قدیمی خودش را داشت. در اسطوره‌های یونانی آمده که بعد از مرگ آرگوس، «هِرا» چشم‌های او را در پَرهای طاووسی کشید که همه‌جا می‌رفت، همه‌چیز را می‌پایید و یک لحظه از جلوه‌گری آرام نمی‌گرفت. فارنزورث نمرده بود. بلکه هر بار با لباس‌های گیج‌کننده‌تری به سراغ ما می‌آمد.🔸 باری ما از سال ۵۷ در همۀ جبهه‌ها مشغول نبردی نابرابر با همۀ نیروهای قاهر مدرنیزاسیون هستیم. یکی از آن‌ها رسانه است. اکنون زمانی رسیده که رسانه باید ما را برای جنگی سرنوشت‌ساز با شیطانی‌ترین دشمنان‌مان آماده کند. شیطانی که شاه‌بیت وسوسه‌هایش تسلیم است. این وسط بامزه‌ترین ایرادگیرها کسانی هستند که می‌گویند در این چند دهه تلویزیون دست ما بوده است. انگار می‌توانستیم آدم‌هایی که از سال ۵۷ حافظه‌شان را از دست داده‌اند بفرستیم توی کمدی که فقط رسانه‌های ما را ببینند.🔸 در این سو برنامه‌سازانی بودند که هنر غریبانۀ خونِ‌دل‌خوردن و دل‌بستگی به فرهنگ خودمان را می‌دانستند. برنامه‌سازی اصولاً از آن چیزهایی است که مانند میوه‌ای عجیب برمی‌گردد و سیاست‌گذاری‌ها و خط‌وربط‌ها را دست‌کاری می‌کند. از این رو می‌تواند در برابر برنامۀ یکسان‌سازی جهانی مقاومت کند.🔸 من نمی‌خواهم بیش‌تر از این سرتان را با تاریخِ «دیدن» به درد بیاورم؛ زیرا سکوی اینستاگرام با آن شوخ‌طبعی تلخش اجازۀ غم‌گساری و این حرف‌ها را گرفته است. منتهی همین اندازه را غنیمت می‌شمارم که از دو برنامۀ تلویزیونی یاد کنم که موفق شدند عادات فرهنگی‌مان را به قامت تلویزیون بدوزند: «محفل» و «حسینیۀ معلی».🔸 آن‌ها به‌جای اینکه مستقیماً به‌سوی برنامه‌های از پیش معمول تلویزیونی بروند سراغ فرم‌هایی فرهنگی رفته‌اند که پیش از تلویزیون در ایران وجود داشتند: هیئت و مجالس قرآنی. نهادهایی که با شعر، قصه‌گویی، جمع خانوادگی و محلی و آیینی، مشارکت جمعی را ممکن می‌کردند. نهادهایی که در مساجد و حسینیه‌ها پا می‌گرفت و مردم را در افق معنویتی اسلامی و شیعی قرار می‌داد. این برنامه‌سازان در واقع تجربۀ معنوی ما را در قالب قابی نمایشی بازسازی کرده‌اند.🔸 همۀ ما خاطرۀ شرکت در هیئت و محافل و مسابقات قرآنی را در محله‌های خودمان داشتیم. خاطراتی که با نوعی دل‌تنگی در حافظه‌مان مرور می‌شد. حالا همان را در مقیاسی ملّی می‌بینیم. این برنامه‌ها نه عبارت از برنامه‌های استعدادیابی معمول هستند و نه با روشن کردن سادۀ دوربین در مقابل واعظان ساخته می‌شود. البته تلویزیون ما همان کارها را هنوز هم انجام می‌دهند؛ اما تجربۀ دیدن این برنامه‌ها مانند دلیل روشنی ما را به مقاومت امیدوار می‌کند؛ زیرا ثابت می‌کند می‌توانیم چیزی بسازیم که در آن «ساختن» واقعاً تدارک ‌شود. چیزی که حتی چشم تنگ فارنزورثی هم نمی‌تواند نادیده‌اش بگیرد. مجالی که دوباره همچون ادامۀ ملّی و معنوی خودمان امکان بالیدن دارد.🔸 در چند دهۀ گذشته بارها حکمایی گفته‌اند که ابزارها حامل فرهنگ خودشان هستند و با هر چیزی نمی‌توان هر کاری کرد. ما نمی‌خواهیم و نباید که آن تذکرات را فراموش کنیم. برعکس با پیش چشم داشتن همین تذکرات است که می‌خواهیم ارادۀ خود را برای پیمودن راهی دشوار آماده کنیم. راهی که فقط با اراده‌ای خلل‌ناپذیر ممکن می‌شود. اراده به بازپس‌گیری معنای خودمان در همین رسانه‌هایی که می‌بینیم.#حضور_تفکر_عمیق_دینی_انقلابی#رسانه_ملی_و_فضای_مجازیسیمرغ رسانهسیمرغ رسانهFri, 09 Oct 2026 10:07:28 +0330https://virgool.ir/@simorgh_resane/مصاحبه-غنی-سازی-سبد-مصرف-رسانه-ای-کودکان-و-نوجوانان-hedqwi9oxzz8🔹 گفت‌وگو با زهرا راجی؛ مسئول میز کودک‌ونوجوان کارگروه سبک زندگی صداوسیما🔸 مسئول میز کودک‌ونوجوان کارگروه سبک زندگی، در خصوص سبک زندگی و تأثیر جریان‌های معاند بر سبک زندگی خانواده‌های ایران اسلامی گفت: جبهه‌های معاند به‌درستی تشخیص داده‌اند که سبک زندگی ایرانی- اسلامی، برگ برنده تعالی فردی و اجتماعی کشور است و آن را هدف اصلی تهاجم خود قرار داده‌اند.🔸 زهرا راجی افزود: محورهای اصلی مورد هدف این جریان‌ها شامل نقش زن با محوریت مهر مادری، فعالیت اجتماعی، حضور خانوادگی، فرزندپروری و… بوده و آسیب زدن به این ارکان، هدف نهایی آن‌ها برای ایجاد مانع در مسیر پیشرفت پایدار کشور است.وی ادامه داد: رسانه ملی به‌عنوان نهاد گفتمان‌ساز مرجع، ظرفیت بزرگی برای حفاظت از سبک زندگی مخاطبان دارد. تولیدات صداوسیما باید به‌طور فراگیر، به کودکان، نوجوانان، زنان و مردان بیاموزد که ویژگی‌های سبک زندگی ایرانی - اسلامی چیست و این الگو آن‌ها را در برابر چه مخاطراتی ایمن می‌سازد. دشمنان می‌دانند برای تغییر فرهنگ یک کشور باید سبک زیست کودکان و نوجوانان به‌عنوان آیندگان کشور را دگرگون سازند؛ بنابراین باید در برابر تولیدات رسانه‌ای رقیب برای این گروه سنی بسیار حساس بود. صداوسیما در دوره تحول خود با آگاهی، در جهت خنثی‌سازی عملیات رسانه‌ای معارضان گام برداشته است.🔸 راجی یادآوری کرد: در سال‌های گذشته، رسانه‌های مخالف اغلب القا می‌کردند که جمع میان مسئولیت مادری و نقش اجتماعی زن، امری غیرممکن است. مخاطبان این تولیدات به‌مرور از این الگوی غلط تأثیر می‌پذیرند و اگر رسانه ملی در این زمینه سکوت کند، تلاش غرب به نتیجه خواهد رسید. خوشبختانه، صداوسیما پیام‌های آشکار و پنهان این رسانه‌ها را شناسایی کرده و در دوره تحول، با ضریب بیشتری به پاسخگویی در برابر عملیات رسانه‌ای دشمن پرداخته است.🔸 مسئول میز کودک‌ونوجوان کارگروه سبک زندگی، محورهایی را که رسانه ملی در دوره تحول در قالب پیام‌های پنهان و آشکار لحاظ کرده است، این‌گونه معرفی کرد: فرزندپروری اسلامی، تعریف اوقات فراغت هدفمند برای کودکان و نوجوانان، غنی‌سازی سبد مصرف رسانه‌ای آن‌ها و تبیین جایگاه والدگری در رشد افراد.🔸 وی تأکید کرد: تمام نقاطی که دشمن قصد استحاله آن‌ها را دارد، شناسایی شده و در تولید محتوای کودک‌ونوجوان توجه ویژه‌ای به آن‌ها معطوف کرده‌ایم. بااین‌حال، اصلاح سبک زندگی و عبور از مشکلات ناشی از فعالیت بلندمدت رسانه‌های معاند، نیازمند زمان خواهد بود.🔸 راجی به تدوین سند میز کودک‌ونوجوان در کارگروه سبک زندگی نیز اشاره و تصریح کرد: این سند راهنمای تهیه‌کنندگان خواهد بود و از سیر اصلی روایت برنامه‌ها تا جزئی‌ترین مسائل مانند واژگان مورد استفاده مجری را با اهداف کارگروه همسو می‌سازد و ابزاری برای ارزیابی میزان انطباق برنامه‌ها با اهداف سبک زندگی کودکان ایران اسلامی خواهد بود. وی متذکر شد: در گذشته، سیاست‌گذاری دقیقی برای مقابله با این جریان‌ها وجود نداشت، اما اکنون توانسته‌ایم پاسخ‌هایی عمیق و بهنگام طراحی کنیم. الان هم تمام میزهای کارگروه در برنامه قدیمی «سیمای خانواده» مشارکت دارند و این هم‌افزایی اثر مثبتی در مخاطبان ایجاد کرده است./ روابط عمومی رسانه ملی📝هفته‌نامه صداوسیما، ویژه‌نامه پرونده تحول#تحول_در_برنامه‌سازی_کودک_و_نوجوانسیمرغ رسانهسیمرغ رسانهThu, 08 Oct 2026 11:26:17 +0330