https://virgool.ir/feed/@simaکارشناس ادبیات فارسی | داستان‌نویسfa2026-11-12 05:24:19https://virgool.ir/images/default-avatar.jpghttps://virgool.ir/@simahttps://virgool.ir/@sima/کاربرد-فسقلی-kcgvexbzzxxaبه قد و قواره اش نمی آید که اینقدر بلد باشد با زندگی آدم ها بازی کند. بیشتر مرا به یاد همه چیزهایی می اندازد که به قول قدیمی ها «نصفه شان زیر زمین است» اما دمار همه را یکجا در می آورند. الان مهم نیست چه کسی این وروجک را به جانمان انداخته؟! این که حاصل خفاش خوری چینی هاست و یا ساخته دست یک فکر کثیف؛ دیگر فرقی نمی کند! کلا برای بشر امروز فقط باید گفت «خود کرده را تدبیر نیست!» چیزی که حواسمان را بیشتر به خودش جلب می کند روایت ضد و نقیض هاست. با داستان این فسقلی، خوشبختانه مهربانی جهش پیدا می کند و بشر دلسوزی را از لب طاقچه عادت برمی دارد و خاکی از سر و رویش می گیرد و یکراست می رود به سراغ فرصت خدمت به دیگران. در عین حال همین بشر دو پا به بهانه ظهور فسقلی با وقاحت و بی شرمی سوار آسانسور حرص و طمع می شود و به سرعت به قعر طبقه منفی حیوانیت سر می خورد. فسقلی خیلی ها را وادار به نظافت های مگو کرده است و البته همین جناب برای عده ای هنوز دو ریال هم ارزش وقت تلف کردن ندارد! فسقلی گاهی با همه توان به جان ریشه امید می افتد و حسابی آن را می جود و گاهی هم باعث رویش دلگرمی از کنج باغچه دل ها می شود. بعضی بابت داستانی که کرونای فسقلی تعریف می کند تره که نه، هیچ چیز دیگری هم خورد نمی کنند و بعضی چنان سوار امواج مجازیند و درصدد گرفتن حال بشریت که انگار این آخرین فرصت انتقام از انسانیت است! خلاصه این که عجیب چیزی است و عجیب تر هم می شود وقتی به سراغ خلوت آدم ها می آید. خلوتی که همه جا سبز می شود. در بخش ایزوله با همه سفت کاری ها و یا وسط پیاده روی شلوغ شهر با همه بی موالاتی ها. متن مشترک این خلوت هاست که اهمیت بازی این فسقلی را زیاد می کند. میانه گود همین خلوت است که بشر دوپا بالاخره جایی حتی خیلی یواشکی می فهمد ؛عالم به دست قدرت خدا رقم می خورد و ما فقط گاهی خیال می کنیم چقدر کسی شده ایم!فاطمه ضرابیفاطمه ضرابیFri, 28 Feb 2020 14:39:06 +0330https://virgool.ir/@sima/برای-مادرم-زهرا-b80fotpuqkvv سلامکاش بلد بودم رنج هایت را که نه، گوشه ای از تلخی روزهای بعد از عروج پدر بزرگوارت را به دوش بکشم ...نمی شود! نمی شود؛ چون نه قطره اقیانوس را می فهمد و نه ذره خورشید را تاب می آورد. هر چه سهم مادرانه ی تو بود بر دیوار دنیا و پشت همان بی حرمتی که کارت را در کوچه ی غربت تمام کرد، جا مانده است! اما؛ دنیا هنوز هم مال توست... همه ی جهان مال توست «و لو کره الکافرون». خدا اصلا همه ی عالم را برای تو خواست؛ اگرچه تو همه چیز را برای همسرت که نه، برای ولی و امام زمانه ات خواستی! کاش بلد می شدیم زندگی کردنی شبیه تو را؛ حتی اگر ما هم مثل یاس یک سحر مهمان دنیا می ماندیم. دنیا بعد تو خرابه ای تاریک است و چقدر مانده تا فرزندت روشنی و آبادانی را برگرداند یا زهرا؟ می دانم .. باورم هست که می گویی فرزندت برمی گردد اگر مثل تو زندگی کنیم... و بخواهیم آن چه را تو می خواهی... از خودم که چیزی ندارم ولی پژواک عارفانه ی شهید آوینی، ارمغان لحظه خلوتم با توست که برایت می نویسمش: «ای شهید؛ ای آن که بر کرانه ی ازلی و ابدی وجود بر نشسته ای دستی برآر و ما قبرستان نشینان عادات سخیف را نیز ازین منجلاب بیرون کش»فاطمه ضرابیفاطمه ضرابیWed, 29 Jan 2020 08:04:13 +0330https://virgool.ir/@sima/برای-سردار-p9b7dimxtt0mمریم_۹۶وقتی همه دوستت دارند و چشم هایشان را با افتخار به اشک می نشانند؛ یعنی تو همان وُدّایی هستی که خدا محبتت را خالصانه در دل همه گذاشته است... یعنی تو مومنی هستی که با عمل صالحانه ات فاتح قلوب شده ای... و یعنی تو بهانه ی دوباره ای برای نمایش پیروزی حق بر باطل آن ها که بر باطل خویش می بالند، بدانند؛ اشک ها که فاتحانه می بارند، فرای همه دلتنگی ها غبار را می شویند و دل را دوباره به عَلَمی که دست تو بود پیوند می زنند. برای ابد! روحت شاد دلاورفاطمه ضرابیفاطمه ضرابیSat, 04 Jan 2020 02:21:28 +0330https://virgool.ir/@sima/من-تنها-نیستم-u0ivzkdrugyjروایت کتاب ها توی سرم بالا و پایین می شد. حالت کسی را داشتم که ایستاده روی سکو و کلمه ها تند تند از جلویش رژه می روند. انبوه کتاب ها دلم را گرم می کرد؛ ولی نه آنقدر که از سردی غربت دوران انتظار خلاص شوم! دلم یک کتاب تازه می خواست تا کلماتش مأمور باشند دستی روی سرم بکشند و حالم را خوب کنند که یعنی آقاجان مرا هم می بیند و به آغوش محبتش می کشاند و حتی برایم دست تکان می دهد، یکجوری که خیالم راحت شود بابت ایستادنم در صف انتظار. دل من که با این هجمه از جمله و متن مثل افکارم بالا و پایین می شد، پر از التهاب بود. دنبال کسی می گشت انگار. می خواستم توی هوای واژه ها چرخ بزنم و خودم را در اشعاری که خوانده بودمشان ذوب کنم و یک کاری دست خودم بدهم که ته کار برسد به دست آقا و مالک زمین و آسمان. فکری شدم که چقدر دستم خالی است! حالا ذهنم زار می زد توی تنهایی خودش. صدای گریه او صدای طپش قلبم را هم درآورد. من مانده بودم و سکوتی که خالی بود از همه کتاب ها از جملات و واژه هایشان.من بودم و خودم و خدا. توی همین ذهن خالی خودم نشسته بودم روی یک صندلی چوبی از همان قدیمی ها که دوستشان دارم. دور و برم خالی بود و خیلی سفید انگار که توی یک خلأ محتاج نفس کشیدن بودم. با این حال دوست داشتم همان جا بمانم. حرفم نمی آمد! کسی نبود کنارم اما نمی ترسیدم. ظاهر همه چیز سرد بود سرد که نه، خنک و من در همان خنکی گرمم شده بود! انگار پای شعله آتش که زبانه می کشید ایستاده باشم. پیش خودم به صبح فکر کردم و به قرار صبحگاهی که سال هاست قوت قلبم شده و تمام دلخوشیم برای عبور از روز و یله دادن در ساحل شب. من به سلام فکر کردم. به سلامی که او جوابش را می دهد هر چند که لایق شنیدنش نیستم. به سلامی که باعث خیر و برکت است و بعد به نیتی فکر می کنم که صبح به صبح می شود چاشت روزانه ام به این که امروز هر کار خوبی کردم نذر شما باشد و چقدر ته روزهایی که اینچنین شروع می شد حالم خوب می ماند و خیالی راحت که امروز به ساحت آقایی کردن هایش لطمه نزدم، که توانستم موج هدایت‌گری امروزش را دریافت کنم. من دلم این چاشت را می خواست تا شام هر شبم تاریک نباشد و خوابم قبل این که مرا ازین دنیا ببرد آرام و سبک شود به نیابت از همان نیت صبح زود! تقبل اللهفاطمه ضرابیفاطمه ضرابیTue, 24 Dec 2019 01:35:37 +0330https://virgool.ir/@sima/والغنی-عن-شرار-الناس-m4i5lmgygstmروز سختی داشت! پایین پله های طبقه اول، تکه مقوای بریده شده را چسباند روی تابلوی اعلانات. ساعتی بعد با دیدن عکس نوشته ای که مجازی دست به دست می شد، آخرین تراوشات فکر خودش را در پایان یک روز کاری خواند:به همه آن هایی که متخصص بد کردن حال دیگرانند می نویسم؛ هر جا که هستند. میان همهمه دنیای کار و یا در سکوت مبهم خودشان.کاش... فقط برای لحظه ای به جای توهم، مسحور حقیقت می شدید. در آن صورت شاید بخاطر می آوردید که انسان آمده تا بزرگ شود نه آن که کوچکی کند!برداشت آزاد برای هر کسی که خیال می کند، احیانا و در هیچ مقطع زمانی، شرش دامن دیگری را نمی گیرد، کاملا آزاد است!فاطمه ضرابیفاطمه ضرابیSun, 24 Nov 2019 10:58:06 +0330https://virgool.ir/@sima/درد-می-کند-bwnfkw84gl1y تلفنم زنگ خورد. شماره ات را شناخت و اسمت را روی صفحه نوشت. نمی شد که جوابت را بدهم کم مانده بود تا نوبتم شود. نوبت چک شش ماهه باتری قلب! بیمارستان شلوغی است و حتی با وقت قبلی هم باید دو ساعتی بنشینم تا اذن ورود بگیرم و برای پنج دقیقه چک کردن، خودم و وقت و انرژیم را ارزان بفروشم.لابد این دستگاه زبان بسته کارش را بلد است.چک کردن برای چیست؟ این را اطرافیان نمی فهمند! یعنی نمی خواهند قبول کنند که اتفاقی اگر قرار است بیفتد، می افتد. بیماری قلبی مقوله ترسناکی است و تا قصد می کنم که همه را بپیچانم و نروم دنبال قرارهای درمانی، یکهو سیل اعتراض مرا می برد. این است که به روایت آش کشک خاله، چاره ای نمی ماند جز قورت دادنش. بیمارستان که می روم سرسام می گیرم از این همه مریض قلبی و هجمه شهرستانی های بی امکاناتی که مجبورند تا تهران گز کنند و از همه بدتر از انرژی های کج و کوله بعضی پرسنل مغرور که خیال می کنند از آن بالا هدیه شدند به بیچارگان زمینی. آخ که چقدر دلم می خواهد حال همه شان را بگیرم که هی حال بقیه را نگیرند. برای چهارمین بار است که زنگ می زنی. جوابت را نمی دهم چون خیلی شلوغ است. باور کن صدا به صدا نمی رسد. درثانی به خودم می گویم من که به سرتیم گفته بودم مرخصی لازمم و بخاطر وقت بیمارستان جای شنبه را با یکشنبه عوض می کنم! دیگر چه لزومی دارد که تو زنگ بزنی و من هی سر دوراهی از جواب دادن معذور باشم و کیلو کیلو حرصش را بخورم. هرگز نمی توانی بفهمی که چقدر با مدیر ارشد رودربایستی دارم. حتی برایم سخت است که عذرخواهی کنم. آن وقت رواست هی تن من را با ویبره گوشی بلرزانی جناب مدیر ارشد؟! حتما این را هم نمی دانی که روزهای شنبه را خیلی دوست دارم  و کار کردن در دم و دستگاه تو را بیشتر. وقتی استادم به من خبر داد که می توانم تست بدهم معنای در پوست نگنجیدن را با همه وجودم فهمیدم. گفته بود که معمولا نیروی مورد نیازت را تأمین می کند. اما برای من بیشتر شکل و شمایل یک رویای تعبیر شده را داشت تا ورود به عرصه یک برنامه ساز موفق و مشهور. بیشترین لحظه رقم خوردن مخلوط تعجب و شادی مال همان وقتی بود که سرتیم گفته بود از خوان اول رد شدم و قرار است با یک درجه ارتقا بروم برای مصاحبه اصلی. گفت که سخت می گیری و جایگاه میرزا بنویسی و این که چه کسی و با چه تفکری اجازه کار پیدا می کند، برایت مهم است. خودمانیم خروجی موفق یعنی عبور ازین همه تعهد. روزی که نشستم روی صندلی سؤال و جواب، مقابل میز بزرگ جناب مدیر، باورم نمی شد تو را می بینم. حالی داشتم که هیچوقت قدرت توصیفش را ندارم. نمی دانم شاید اگر پا بدهد برای خودت بگویم روزی روزگاری وگرنه تو هرگز نمی توانی حس و حال کسی را بفهمی که قبل از دیدنت، بارها تو را دیده بود! تخیلاتم وقتی در صف قرارهای درمانی مشغول به سماق مکیدن هستم، بیشتر بالا می زند. گاهی عین فواره حوض پرفشار است اما تر و تمیز و گاهی هم شبیه علف های لگد شده باغچه پارک. هر چه که باشد حتی برای یک بار متولد شدن دوستشان دارم. اصلا همین تخیل بازی ها بود که پل زد میان من و تو و کاری که آرزوی بزرگی برایم بود. به گوشی نگاه کردم انگار دیگر خبری نیست. احتمالا اگر مرا ببینی معترض می شوی. مجبور شدم که ناامیدت کنم. حرفی هم برای گفتن ندارم. اصلا همه چیز که توضیح دادنی نیست. منشی دکتر از ته راهروی شلوغی که ملت در آن ایستاده اند چند نفری را صدا می زند. نفر سومی بودم که اسمم را خواند. به زور راه باز می کنم تا برسم دم درب اتاق معاینه. هم زمانی لرزش خفیف کیف و صدای تالاپ یک قطره آب به من فهماند پیامکی را دریافت کرده ام. عجیب مطمئنم تو ارسالش کرده ای و خیلی دلم می خواهد که بخوانمش؛ اما باید بروم داخل اتاق. فقط فرصت می کنم بگذارمش روی حالت سکوت. بعد با خیالی نیمه راحت می روم برای همان امورات پنج دقیقه ای که اعصاب خوردکن است.  به نظرت از اول هم با پیامک حرف می زدیم بهتر نبود؟! هر وقت یادم می افتد چند ماه پیش چطور خودم را سنگ قلاب کردم و از جایی که بودم پرتاب شدم به آن طرف ذوق و شوق، دلم یک حالی می شود. اولین ها هیچوقت از یاد نمی روند. به شماره های غریبه سخت جواب می دهم. اولین باری که زنگ زدی نمی دانستم تو پشت خطی. آن روز وقتی برای سومین بار تماس گرفتی از روی نگرانی و کلی سوال گوشی را جواب دادم و با این که سلام پر از اشاره و احوالپرسی گرمت را شنیدم، باز هم دوزاریم نیفتاد که این صدای عجیب آشنا متعلق به کیست؟ پای علاقه که باز می شود احتمالا گاهی خنگ شدن طبیعی است. شاید هم باور نکردنی بودن تماست اجازه نمی داد که صدای آشنایت را بشناسم. همان روز، کارم تمام شد! از درب لابی بیمارستان که می زنم بیرون داغی آفتاب می خورد توی صورتم. عینکم را جابجا می کنم و برای این که بدانم ساعت چند است صفحه موبایل را دید میزنم. کمی مضطربم. باتری به ته رسیده و باید عوض شود. کاش آقای طحایی بود! خیلی کیف می دهد که در پایان همان یک روز کاری با یک ماشین امن و راحت و راننده ای خوش اخلاق برمی گردم. این را هم از صدقه سری تو دارم. البته که خوب کار کردنم کار دستت داد ولی هر چه که هم خوب کار کنم نیازی به این همه بذل و بخشش نبود ها. بدعادتم کردی رئیس! هنوز برای خیلی ها سؤال است و برای خودم که ته این داستان، بالاخره هندی می شود یا نه؟!با دیدن پاکت نامه کوچک سمت چپ صفحه تازه یادم می افتد که هیچکدام از تماس هایت را جواب ندادم. اصلا فکرش را نکن که بخواهم تماسی بگیرم. رویم نمی شود! عمرا! پاکت را باز می کنم سه جمله پشت هم ردیف کرده ای با یک ایموجی نالان " کجایی؟ چرا جواب نمی دهی؟ باید حتما ببینمت!" داشتم جمله بندی های مختصر و بو دارت را تحلیل می کردم که دوباره تلفن زنگ خورد. دلم یکهو خالی شد و بی اختیار گوشی را چسباندم به گوشم. نگذاشتی حرفی بزنم و من نمی دانستم عصبانی شدنت راستکی است یا احوالپرسی پر از دلهره ات؟! کدامش را باید باور می کردم؟ گفتی که همین جا بمانم تا بیایی و من حیران که چرا؟! پای ماندنم نبود. رفتن را انتخاب کردم فقط به این خاطر که روبرو شدن را تجربه نکنم. می ترسیدم از این که دست از پا خطا کرده باشم بی هیچ خطایی! خودمانیم, آدم ها حتی در اوج مهربانی و جذابیت گاهی چه ترسناک می شوند! کاش قدرتش را داشتم که برایت بنویسمای آنکه دوست دارمت اما ندارمت جایت همیشه در دل من "درد" می کند...فاطمه ضرابیفاطمه ضرابیTue, 12 Nov 2019 12:36:36 +0330https://virgool.ir/@sima/من-منتظرم-rggawzl4e3foروا نبود روزی که تقویم بیشتر از همیشه شما را یاد می کند و یک پنجشنبه متفاوت را به شب جمعه می‌رساند، هیچ گلایه ای به چله ننشیند و از خیسی چشم هایی که برایت ندبه کرده اند، غافل شد! امروز که نهم ربیع به غروب نشست، شاید شهر با همه‌ی داشته هایش تلاش نصفه نیمه اش را تقدیر کرد که یاد شما پررنگ تر شود. آدم ها هم احتمالاً فرصت کرده باشند که با دلشان خلوت کنند. نمی دانم! آن ها که اهل سوق این دنیا بودند و هستند، همچنان سر در گریبان خرید و فروش خواسته هاشان و آن هایی که عمیقاً دوستتان دارند هر چند اصلاً خلاف حرفی که می زنند منتظرت نیستند!! چشمی به آسمان؛ شاید دعا این بار بالا رود و به آستانه اجابت برسد و حال دلشان خوبِ خوب شود.وقتش رسیده بود که از خودم بپرسم من چی؟ منتظرت هستم؟! وقتی به اندازه همه دغدغه هایی که می خواهی داشته باشم و پر از دلشوره شوم و برایش بجنگم، خیالم بابت انتظار، کمی راحت می شود. الان ولی؛ دلشوره های من کجا و دغدغه های شما! چقدر عطر نفس هایت را محتاجم...خرم آن روز که بارآیی و سعدی گوید: آمدی؟ وه که چه مشتاق و پریشان بودم!فاطمه ضرابیفاطمه ضرابیThu, 07 Nov 2019 19:21:55 +0330https://virgool.ir/@sima/دشت-ولشت-uam4yirxcpqvروستای «سنار» در انتهای جاده جنگلی حوالی «مرزن آباد» به دشت تکیه زده بود. آن طرف دریاچه، ابرها شره کرده بودند روی کوهپایه خاکی که زیر سایه قله ها پهن شده بود. باد، لایی می کشید و برگ های زرد و بی جان درختان را می انداخت. کلبه با نمای قدیمی و زیرخاکیش از پشت فنس ها خودنمایی می کرد.روستا«سنار» | استان مازندران سگ ولگرد، پایین پله هایی که کلبه را از زمین جدا می کرد، دمی تکان داد و از باغچه بیرون رفت. هیچ جامانده ای از استخوان های خوراک مرغ نمانده بود. رفته بود تا زبان درازش را خیس کند و دور دهانش را لیس بزند. سه جوان هم سن و سال پشت ساختمان، ملات سیمانی درست می کردند. صورت هایشان به سرخی می زد ولی سردشان نبود. دیوار بلوکی تا نصفه قد کشیده بود و پسرها قرار بود با بقیه بلوک ها کار را تمام کنند. بدنه هر لت پنجره های چوبی با سه قطعه شیشه مربع شکل پوشانده شده بود. مخلوطی از باران و خاک و سیمان، شیشه ها را کدر کرده بود.باران هنوز خیال آمدن نداشت. باد ابرها را می کشاند به سمت پایین. هوا هنوز روشن بود. صدای نفس خسته زن از زیر پتویی که خودش را در آن پیچانده بود شنیده می شد و سماور برای این که کم نیاورد آهسته سوت می کشید. چای به تب و تاب بود تا دم بکشد. انگار له له می زد تا توی استکان ولو شود و برسد به دست های یخ کرده پسرها. دیوار بلوکی بلند تر شده بود. رقص شعله های بخاری کنار هال به نگاه آدم گره می خورد و هرم گرمایی را که دوستش داشتی، به جانت می انداخت. بوی کاهگل که حالا با گرمای بخاری داغ شده بود ، روی هوای دم کرده هال سنگینی می کرد. دیواره های سنگی داخل کلبه ولی با گرما عیاق نبودند. دست می زدی بهشان، مور مورت می شد. آسمان آبی نبود. ابرها با انواع رنگ خاکستری همه جایش را نقاشی کرده بودند. باران انگار منتظر بهانه بود و باد از درز درب چوبی، خودش را به داخل کلبه می کشاند.مرد راحت و آرام کنار بخاری خوابیده بود و انگار خواب خستگی های شیرینش را می دید. خستگی ساختن کلبه ای که برایش مفهوم تازه ای از زندگی در جوار دشت را مجسم می کرد. میانه آرزوی چندساله اش ایستاده بود با سرپاکردن کلبه دوطبقه ای که می خواست به زودی قدمی به نفع صنعت بوم گردی بردارد، قول و قرارش را زنده می کرد. سال ها پیش خواسته بود که از هیچ، همه چیز بسازد. - کلاغ ها قارقار کنان دنبال هم می کردند. دریاچه «ولشت» انگار لباس چیندار سبزی پوشیده بود. برگ های خشک، درست مثل تکه پارچه های نارنجی و اخرایی، روی آب غوطه می خوردند.  برگشت گله گاوها که صبح زود از کنار کلبه گذشته بودند نزدیک بود. صدایشان توی دشت می پیچید. عبور گاه به گاه ماشین ها از جاده پشتی به سکوت، دهن کجی می کرد. طبیعت انگار به روی خودش نمی آورد. خورشید پس ابر، می خواست کم کم جل و پلاسش را جمع کند. پسرها افتاده بودند روی دور تند. دیوار باید تا قبل غروب حسابی قد می کشید! هشتم آبان ۱۳۹۸فاطمه ضرابیفاطمه ضرابیFri, 01 Nov 2019 21:47:02 +0330https://virgool.ir/@sima/بوی-کسی-می-آید-nj7srivtihbbانگار همه چیز متفاوت است! اصلا معادلاهای زمینی در این قاب بهم ریخته اند. منطقش بویی از منطق دنیا نبرده و تو هر چه برای خودت نقشه راه می کشی یکهو، یک‌جور دیگری می شود. یک‌جوری که بعدتر خوشحالش می شوی و فکر می کنی؛ هر چه که باشد و نباشد همین که توی این سفینه سوار شده ای برای همه زندگیت کافی است. وقتی شال و کلاه می کنی فقط می خواهی که بروی. پاهایت قسم می خورند که از هیچ عمودی جا نمانند. دلت آب می شود. انگار که عمود بعدی رواق بهشت است و تو فقط می روی. می روی که بهشتی باشی. حال همه خوب است. حال بچه ها،حال پیر و جوان و زن و مرد. حال همه خوب است. آفتاب سایه‌ی سرت می شود. قلبت می سوزد. ابرهای چشمت گیر می دهند که ببارند و تو از تو، خنک می شوی. با سوز و گدازی که داری عاشقی کردن را تندتند مرور می کنی. همه انگار که شاگرد اولند. این جا برای همه یک رنگ دارد. سرخ! آدم های این جاده که با همه کوتاهیش پل زده است به همه‌ی عالم، آمده اند که سبز باشند. آن قدر شمیم جنت پیچیده است که نفست را حبس نمی کنی. این جا... بوی کسی می آید!قدمی نذر ظهورفاطمه ضرابیفاطمه ضرابیTue, 15 Oct 2019 09:47:22 +0330https://virgool.ir/@sima/لحظه-tn2yiwflzhkxخورشید انگار حال بالا آمدن نداشت. هنوز خودش را نریخته بود روی تپه بالای روستا. بی‌بی دنباله‌ی چادرش را بسته بود دور گردنش. از پایین پله سوم که روی کفی سنگی حیاط سوار شده بود، آفتابه زنگ زده را برداشت و رفت سر حوض. آب هم مثل خورشید هنوز خواب بود، بی آن که بجنبد. فقط آبی‌تر شده بود به هوای افتادن گرگ و میش آسمان به روی تن نازکش.تلوتلوخوران رفت و کارش را که کرد. دوباره برگشت سمت حوض. وول خوردن آب معلوم شده بود و رنگش، ملایم‌تر. صدای جیرجیرک‌ها را می‌شد از لای درخت‌های خانه شنید. وقتش بود که بروند. جیرجیرک‌ها کلاً با صبح قهر می‌کنند و نمی‌خوانند. بی‌بی وضویش را که گرفت آفتابه را دوباره آب کرد و با خودش برد. چهار تا گلدان لب‌پَر شده‌ی شمعدانی حسابی بیدار بودند و مشغول بازی با نسیم. حالشان زیر شُره‌ی باریک آبی که از سوراخ آفتابه رویشان سر می‌خورد، جا آمده بود. حیاط کوچک خانه پر بود از بوی خنکای صیح و خاکی که خیس شده بود.ابراهیم هم مثل بی‌بی همیشه همین کار را می‌کرد. اصلاً هر چهار گلدان لب‌پَرشده را خودش از باغچه‌ی «سرابان» خریده بود برای بی‌بی. گفته بود به رسم جاخالی‌نباشه‌ی آبجی حمیده‌اش. جای خالی آبجی را فقط ابراهیم می‌فهمید و بی‌بی که تک‌دخترش را فرستاده بود تا عروس خان‌دایی باشد . شب عروسی که برده بودندش آبادی بالادست، ابراهیم حسابی قهر و غیظ کرده بود و اگر نبود اصرار بی‌بی و دلبری‌های مادرا‌نه‌اش، کاسه‌ی صیف‌علی را می‌زد به کوزه‌هایش و او را می‌انداخت به دردسر. بچگی‌های آرامی داشت و شر نبود. این را می‌شد از قاب عکسی که بی‌بی هر روز بیخودی دستمال را می‌انداخت به جان شیشه‌اش، فهمید. چشم‌های ابراهیم برق می‌زد، کنار هیکل اسب بزرگ قهوه‌ای رنگی که خودش داستانی داشت. اسب توی عکس، بی اعتنا به عکاس دوره‌گردی که توی میدان‌چه‌ی شهر بساط داشت ،سرش را اندخته بود پایین و ابراهیم که قدش فقط تا کفل اسب رسیده بود می‌خندید و نگاه می‌کرد به سمت چپ، همان جایی که بی‌بی داشت برایش ریسه می‌رفت و خودش ولی توی قاب عکس جا نشده بود. دو ماهی یک بار می‌رفتند شهر برای خرید مایحتاج و ابراهیم کیف می‌کرد وقتی که دم ظهر کنار باغچه حسن خان، کباب داغ را به دندان می‌کشید و لقمه ها را به ضرب یک لیوان دوغ پر از سبزیجات کوهی می بلعید.جانمازش را که جمع کرد کبریتی انداخت به فتیله‌ی سماور ورشو، یادگار صمد آقا که حالا پنجمین سال نبودنش را تاب آورده بود. برعکس همه‌ی خیال‌بافی‌های اولین شبِ خانه نشینی با صمد که گفته بود «بمیری می‌میرم» هنوز هم زنده بود. قصه‌ی عاشقانه صمد و بیگم زیاد افتاده بود سر زبان اهالی. خودشان که دوست داشتند همه‌ی اهل عالم بفهمند. هم‌سن بودند و بلا و شوخ و شنگ. برای همه جا افتاده بود که این دختر عمو و پسر عمو مال همند بی‌جدایی. صمد به بیگم گفته بود «خیلی پیشتر که از پنج سالگی حواسم به تو بود و توی خیالاتم عروست کرده بودم برای خانه‌ی خودم. یک خانه‌ی کوچک بالای تپه با دو پنجره چهارچوب‌دار، روبروی قله‌ی بلند کوه.» گفته بود «رنگش می‌کنم فقط بگو چه رنگی؟» بعدتر که فهمیده بود بیگم همه چیز را به آبی آسمان می‌بیند، رنگ خرید بود و دیوار هر دو اتاق را کرده بود آبی یک‌دست. از رنگ آبی دیوار که حالا بیشتر به خاکستری مرده می‌زد چیزی نمانده بود. تمیز بود ولی؛ مثل همان سال‌هایی که شش نفری دور هم خوش بودند، قبل این که یکی‌یکی بروند دنبال سرنوشت. ابراهیم مانده بود تا همین دو سال پیش. همان وقت که چهار گلدان شمعدانی را خریده بود برای بی‌بی که جای خالی آبجی حمیده‌اش خالی نماند توی حیاط خانه.سماور به قل‌قل افتاده بود. بی‌بی صمد آقا را صدا زد از پشت پنجره ای که باز بود رو به قله‌ی بلند. صمد که هیزم‌ها را بار کرده بود، بال گرفت سمت خانه. بی‌بی بچه ها را هم بیدار کرده بود. ابراهیم اول از همه بیدار می‌شد اصلاً نمی‌خواست هیچ‌وقت به او «نه» بگوید. دور سفره جمع می‌شدند و سرشیر تازه را با عسل کوهی مخلوط می‌کردند. لیوان‌های یک‌شکل چای که خالی می‌شد، می‌رفتند کنار. ابراهیم ولی می‌ماند تا همه را جمع و جور کند. نمی‌گذاشت بی‌بی دولا شود. بچه ها عادت کرده بودند که او باشد و خودشان دست به سیاه و سفید نزنند. ‌بی‌بی، حمیده را صدا می‌زد تا او برود پای حوض و لیوان‌ها را آبی بزند. سالار و اسد هم با صمد آقا می‌زدند به دل کوه. فاصله بین این دو تا سه سال بود و بعد حمیده آمده بود به دنیا با چهار سال فاصله و پشت بندش، شیر به شیر، ابراهیم اضافه شده بود به سفره صمد و بیگم.بی‌بی زیر زبانی دم گرفته بود و سوز صدایش توی قل‌قل سماور گم شد. نسیم که به گرمی می‌زد، دلش نیامد پیرزن تنها بنشیند. آمده بود روی گیس سفیدی که از لای روسری گل‌دارش بیرون زده بود. بی‌بی دستی به صورتش کشید و زیر لب گفت «خدایا آن چه خواهی آن شود!» از مادر خدابیامرزش یاد گرفته بود شکر این مدلی را.صدای باجی‌جان که از روی کفی سنگی حیاط به سمت درب باز خانه می‌آمد تا ته اتاق پیچید. چاق‌سلامتی کردند با هم. باجی گُرگُر دل بی‌بی را خوب می‌فهمید. از وقتی که چشم‌هایش کم‌سو شده بود؛ می‌آمد تا صبح پنجشنبه زیارت اهل قبورِ بی‌بی ترک نشود. ابرها توی آسمان دنبال هم می‌کردند و خورشید که بالاخره آمده بود بالا از لای سوراخ ابرها خودش را به زور می‌رساند به روستا. صدای تند الاغی که عقب‌تر از گوسفتدها لِک و لِک می‌کرد بلند شد. باجی دست پیرزن را گرفت تا راه بیفتند. دلش ولی یک‌حالی شد. به روی خودش نیاورد. با خودش فکر کرد برگشتنی یک لیوان بنفشه‌ی کوهی می‌دهد به خوردش. حتماً باز هم با خاطراتش خلوت کرده که این‌طور کف دست‌هایش به داغی می‌زند.ابرها انگار برعکس مسیر قبرستان را انتخاب کرده بودند. باجی جلو می‌رفت و پیرزن را آهسته می‌کشاند روی خاکی جاده منتهی به قبرستان. جاده‌ای که صمد و دو سه نفر دیگر با تراکتور و بیل و همین چیزهای دم‌دستی درست کرده بودند. تسبیح سبز رنگ ابراهیم توی دست راست بی‌بی بالا و پایین می‌شد. باجی برای خودش حرف می‌زد. می‌دانست پیرزن اگر بشنود هم حوصله حرف‌های این مدلی را ندارد. داشت از عروسی گل‌پری و بزن بکوب دیشب می‌گفت. از بساط مفصل شام یک‌جوری حرف زد که دلش خواست و به خودش وعده داد، ظهر با بیگم شریک شود. گفت که سهم غذای او را برای ظهر گرم می‌کند و می‌آورد. دل بی‌بی با دانه‌های تسبیح و لب‌های چروک خورده‌اش حال و احوال می‌کرد و ذکر می‌گفت. وسط راه هر که او را می‌دید بلند سلام می‌داد. بی‌بی نگاهشان می‌کرد و کله می‌چرخاند. ابرها حسابی همدیگر را بغل کرده بودند. باجی جان به آسمان نگاه کرد. قطره‌ی آبی افتاد روی گونه‌اش. خوشحال شد و ذوق کرد برای بارانی که می‌خواست بعد مدت‌ها بیاید. هنوز تا آمدن پاییز وقت زیاد بود. کسی انتظار باران را نمی‌کشید.ابراهیم از سر مزار صمد آقا پاشد و از بی‌بی گله کرد که چرا خودش تنهایی آمده. لب ورچیدن پیرزن دل او را بدجوری می‌لرزاند. به غلط کردن می‌افتاد هر دفعه. انگار بی‌بی می‌فهمید ابراهیم کی می‌آید پای قرار پدر پسری. دست خودش نبود که خلوتشان را بهم می‌زد هر بار. ابراهیم سینی فلزی حلوا را می‌گرفت و می‌گذاشت روی سنگ مزار. بی‌بی که می‌دانست به زودی باید شال و کلاه کردن درانه‌اش را بعد یک مرخصی کوتاه ببیند، به بهانه‌ی دلتنگی برای آقا صمد حسابی اشک می‌ریخت و نمی‌دانست اشک‌هاییش لو رفته‌اند. چهارزانو می‌نشست روی خاکی کنار سنگ قبر. بلند شدنش مکافات بود. بدش نمی‌آمد که ابراهیم بلندش کند و برای لحظاتی کوتاه از مخلوط عطر یاس و عرق که روی لباس خاکی رنگش شتک زده بود لذت ببرد.ابرها که انگار طاقت دوری را نداشتند، باز هم تنگ‌تر می‌شدند. صدایشان که به شادی بلند شد، بی‌بی ایستاد. دو سه قدمی مانده بود تا قبرستان. باجی با تعجب از او پرسید که چرا ایستاده است. راست می‌گفت که ابراهیم عاشق باران بود و رعد و برق‌های شبانه در دل کوه. به ورودی قبرستان که می‌رسید دلش درست نصف می‌‌شد. دستش را می‌‌گذاشت روی دیواره‌ی کوتاهی که آن را هم صمد با دو سه نفر دیگر سنگ‌چین کرده بود. پیرزن نمی‌دانست پاهایش را به سمت کدام نصفه‌ی دلش بفرستند. بروند پیش صمد که پنج سال است نبودنش را تاب آورده و یا بروند بالای سر ابراهیم که از دو سال پیش درست بعد خرید همان چهار گلدان شمعدانی بی‌بی را بغل گرفته بود و رفته بود و برنگشته بود هیچ‌وقت. روزی که از بسیج شهر برایش خبر آوردند و ساک ابراهیم را به دستش دادند، گریه نکرده بود. باجی‌جان دوباره سعیش را کرده بود تا بلکه این بغض دو ساله را بشکند. یک‌جوری زبان می‌گرفت و شیون می‌کرد که دل دیواره‌ی سنگی هم آب می‌شد. بی‌بی ولی به روی خودش نمی‌آورد. فقط خمیدگی پشتش بود که او را نسبت به دو سال پیش تکیده‌تر نشان می‌داد. ابرها باز هم فریاد می‌زدند. صدایشان می پیچید توی کوه. ابراهیم نبود که لذتش را ببرد و بی‌بی برایش از «سلاله»، دختر مشتی حسین بگوید که قرار است برود به دست‌بوسی و عروسش را بیاورد به خانه قدیمی‌شان تا اتاق بزرگ‌تر مال آن‌ها باشد و آن دیگری برای خودش. باجی‌جان بی توجه به دل‌دل کردن‌های بی بی او را کشاند به سمت قبر آقا صمد که کناره‌ی قبرستان خوابیده بود. ابرها آنقدر شلوغ کردند که بالاخره اشکشان درآمد. باجی دست بی‌بی را کشید که تندتر بروند. او ولی سرش را برگرداند به سمت خانه‌ای که به اسم ابراهیم بود، بی آن‌که زیر سنگش کسی خوابیده باشد.صدای سومین و کوچکترین پسرش را به وضوح می‌شنید و صدای دادی که بر سر دردانه‌اش کشیده بود، وقتی که یک بار توی همین قبرستان گفته بود او را کنار درخت بزرگ قبرستان خاک کنند! ابراهیم خوب می‌دانست بی‌بی طاقت ندارد؛ ولی می‌خواست خبر رفتنش یکهویی پیرزن را نشکند. سنگ یادمانه‌ای را که روی آن اسم ابراهیم نشسته بود، همان جایی گذاشتند که خودش می‌خواست. با یک پرچم بزرگ همیشه ایستاده که مشتاقانه باد را به آغوش می‌کشید. بی‌بی هر بار دل‌ریشه می‌گرفت از قدم گذاشتن به خانه‌ای که از کوچ ابراهیم می‌گفت. باران زیر پای بی‌بی را می‌شست. بوی نم خاک همه جا پیچیده بود و بوی برگ‌های خیسی که هنوز زرد نشده بودند؛ اما گوشه و کنار دیده می‌شدند. درست مثل ابراهیم که با همه‌ی سبزی و تازگیش به خاک افتاده بود و انگار همه او را می‌دیدند، با این که این جا نبود!باجی از سر خاک فک و فامیلش که آن سوی دیگر قبرستان ردیف خوابیده بودند، برگشت. حواسش بود بی‌بی خیلی خیس نشود. می‌دانست به همین زودی دست از سر مزار برنمی‌دارد و برنمی‌گردد به خانه. باران؛ ولی بها‌نه‌ی خوبی بود تا او را برگرداند و بنفشه دم‌کرده را به خوردش بدهد و پلومرغ عروسی را برایش گرم کند. قدم‌هایش را تند کرد. سرعت باران بیشتر از او بود. بی بی سرش را گذاشته بود روی سنگ مزار خالی. باجی‌جان نشست کنارش. انگشت سبابه را با خیسی سنگ متبرک کرد و حمد و سوره‌ای خواند. برای سومین بار که بی‌بی را صدا زد و دست گذاشت زیر بغلش تا بلندش کند یک طوری شد، درست مثل صبح که داغی دست نگرانش کرده بود. دو سه بار دیگر صدایش کرد. فریاد رعد خیلی بلندتر بود. به دور و بر نگاه کرد. مانده بودند با ارواحی که خیس نمی‌شدند. همه جا خلوت بود. سرش را گذاشت روی پشت پیرزن. شانه هایش بی صدا تکان می‌خورد. بی‌بی خنک شده بود. انگار که ابراهیم دم‌کرده‌ی بنفشه را زودتر داده بود به خوردش. حال پیرزن خوب بود مثل بارانی که با خاک صفا می‌کرد.فاطمه ضرابیفاطمه ضرابیThu, 03 Oct 2019 10:20:28 +0330