https://virgool.ir/feed/@shiraleealirezafa2026-11-10 23:17:56https://files.virgool.ir/upload/users/118997/avatar/3iO6ha.jpghttps://virgool.ir/@shiraleealirezahttps://virgool.ir/@shiraleealireza/بررسی-انیمیشن-داستان-اسباب-بازی-۵-zagqeoixj3llانیمیشن داستان اسباب‌بازی ۵ (Toy Story 5) پس از گذشت سه دهه از تولد قسمت از این فرانچایز، نشان می‌دهد که این دوستان و همراهان قدیمی همچنان نبض روایت را در دست دارند و ظرفیتشان برای جلو بردن قصه‌های تازه و سرگرم‌کننده ته نکشیده است. هرچند با پایان‌بندی‌های احساسی قسمت‌های سوم و چهارم این نگرانی وجود داشت که ادامه دادن مجموعه به ورطه‌ی تکرار یا کاهش اعتبار کشیده شود، اما قسمت پنجم با گره زدن دغدغه‌های معاصر به هویت اصیل فرانچایز، ثابت می‌کند که اسب‌بازی‌ها حرف‌های تازه‌ای برای گفتن دارند. ماجرا مدتی پس از رویدادهای قسمت چهارم می‌گذرد؛ جایی که وودی در کنار بو پیپ زندگی مستقلی را برگزیده و جسی با همراهی باز لایتر، مسئولیت هدایت و مراقبت از اسباب‌بازی‌های بانی را بر دوش می‌کشد. بانی غصه می‌خورد و سرخورده است از اینکه بقیه‌ی بچه‌ها تمایلی ندارند که با او دوست شوند. بحران اصلی درست از جایی رقم می‌خورد که پای یک تبلت هوشمند به نام Lilypad به اتاق این کودک هشت‌ساله باز می‌شود. با ورود این تبلت و نمایشگر جذاب، اسباب‌بازی‌های قدیمی ناگهان «بی‌استفاده و ازمدافتاده» به نظر می‌رسند و تا جایی به حاشیه رانده می‌شوند که بانی حتی در جمع هم‌سن‌وسال‌هایش به خاطر همراه داشتن و بازی با عروسک‌ها تحقیر می‌شود. همین چالش، جسی، باز لایتر و در نهایت وودی را بر آن می‌دارد تا پیش از آنکه پیوند خیال‌پردازی کودکانه با دنیای واقعی کاملاً از دست برود، برای نجات بانی از جهان سرد نمایشگرها دست‌به‌کار شوند.بزرگ‌ترین برگ برنده‌ی این قسمت، جابه‌جایی کانون تمرکز قصه و محوریت بخشیدن به شخصیت جسی است، روایتی که بار دیگر نقبی به زخم‌های کهنه‌ی او: یعنی ترس از فراموشی و رهاشدگی می‌زند و قوس شخصیتی‌اش را به بلوغی احساسی و التیام‌بخش می‌رساند. در کنار این رشد شخصیتی، فیلم به جای افتادن در دام نگاهی بدبینانه یا نصیحت‌گونه به فناوری، موضعی متوازن و مدرن در پیش می‌گیرد و هم‌زیستی متعادل میان ابزارهای دیجیتال و بازی‌های فیزیکی را به عنوان راهکاری سالم برای رشد کودک پیشنهاد می‌کند. از سوی دیگر، طنز هوشمندانه و معرفی خرده‌پیرنگ‌ها و کاراکترهای جانبی جذاب (از ماجرای خنده‌دار دستگاه هوشمند Smarty Pants گرفته تا مواجهه با قبیله‌ای از بازلایتر‌های رهاشده و حتی ازدواج جسی و باز) ضرب‌آهنگ داستان را زنده و پرانرژی نگه می‌دارد.حضور اندرو استنتون در مقام کارگردان، که از ابتدا با این جهان دوست‌داشتنی آشناست، همراه با تصاویری چشم‌نواز و موسیقی ماندگار رندی نیومن، استانداردهای همیشگی پیکسار را حفظ کرده است. در نهایت، هرچند شاید جنس تنش داستانی فیلم تفاوت‌هایی با شاهکارهای پیشین داشته باشد، اما داستان اسباب‌بازی ۵ اثری صمیمی، خنده‌دار و سرشار از احساس است که نشان می‌دهد این اسباب‌بازی‌های قدیمی هنوز بلدند زبان نسل‌های نو را بفهمند و با آن‌ها ارتباطی عمیق برقرار کنند.علیرضا شیرالیعلیرضا شیرالیWed, 23 Sep 2026 01:51:28 +0330https://virgool.ir/@shiraleealireza/نقد-فیلم-دراما-the-drama-wqnt1yd8fntoرابرت پتینسون و زندایا در نقش چارلی و امادراما (The drama) فیلمی‌ست محصول سال ۲۰۲۶ به نویسندگی و کارگردانی کریستوفر بورگلی و به تهیه‌کنندگی کمپانی A24. شاید اگر در ابتدا تیزر این فیلم را دیده بودید و می‌دانستید که رابرت پتینسون و زندایا در این فیلم نقش‌آفرینی می‌کنند؛ در نگاه اول گمان می‌کردید که با یک فیلم کمدی رمانتیک سرگرم‌کننده و حتی شیرین طرفید که داستان زوجی در آستانه عروسی را روایت می‌کند. اما دراما این‌طور نیست. این اثر قرار نیست یک داستان عاشقانه‌ی معمولی باشد. بورگلی جای اینکه رابطه‌ای بی‌دردسر را به‌تصویر بکشد، سراغ فروپاشی تدریجی آن می‌رود و از دل موقعیتی ظاهراً ساده، کمدی سیاهی درباره‌ی ترس، قضاوت، ریاکاری و شکنندگی روابط انسانی می‌سازد. رابطه‌ی چارلی و اما که در آغاز فیلم در کافه‌ای با یکدیگر آشنا شده بودند در نهایت به جایی می‌رسد که تصمیم می‌گیرند با همدیگر ازدواج کنند. اما درست در آستانه‌ی عروسی‌شان، برملا شدن رازهایی از گذشته‌ی این زوج همه‌چیز را دست‌خوش تعییر می‌کند. اتفاق مهم داستان ما، چند روز پیش از جشن عروسی، در شب‌نشینی‌ای دوستانه رخ می‌دهد. جایی که چارلی و اما با دوستان‌شان، مایک و ریچل، که قرار است ساقدوش آن‌ها باشند سر میزی نشسته‌اند و می‌نوشند و گپ می‌زنند. پس از مدتی بحث دوستانه به جایی می‌رسد که ریچل مایک را مجبور می‌کند تا خاطره‌ای را تعریف کند. از قرار معلوم این خاطره بدترین کاری است که مایک در زندگی‌اش انجام داده است. مایک به‌این شرط قبول می‌کند که بقیه هم وارد بازی بشوند و یکی یکی خاطره‌ی بدترین کاری را که انجام داده‌اند تعریف کنند. هرکسی رازش را فاش می‌کند، با این حال، اعتراف اما به نظر نامزد و دوستانش سنگین‌تر می‌آید. نکته جالب و در عین حال مسئله‌ساز فیلم از همین‌جا شکل می‌گیرد. راز ایما، برخلاف اعترافات دیگران، در نهایت به عملی واقعی منجر نشده است. او تنها قصد انجام کاری وحشتناک را داشته و در نهایت آن را اجرا نکرده است. در مقابل، چارلی و ریچل از رفتارهایی صحبت می‌کنند که واقعاً انجام داده‌اند و می‌توانسته پیامدهای آسیب‌زای مشخصی داشته باشد. با این حال، واکنش اطرافیان به اعتراف اما بسیار شدیدتر است و همین مسئله، پرسش مهمی را مطرح می‌کند: آیا تنها قصد انجام یک عمل می‌تواند از خود عمل مهم‌تر باشد؟ و آیا می‌توان فردی را صرفاً بر اساس تاریک‌ترین افکار و تمایلات گذشته‌اش قضاوت کرد؟فیلم ظاهراً می‌خواهد همین پرسش‌ها را بررسی کند، اما مشکل اصلی دراما این است که در بسیاری از مواقع، به جای پرداختن عمیق به این ایده‌ها، تنها به طرح آن‌ها بسنده می‌کند. واکنش شدید ریچل و اضطراب فزاینده‌ی چارلی قرار است شکاف میان اخلاق، قضاوت و واقعیت را آشکار کند، اما فیلم نمی‌تواند همواره این واکنش‌ها را به شکلی قانع‌کننده دراماتیزه کند. به‌خصوص درمورد اما، فاصله میان آنچه واقعاً انجام داده و تصویری که دیگران از او پیدا می‌کنند، می‌توانست به موضوعی بسیار پیچیده‌تر و چالش‌برانگیزتر تبدیل شود؛ اما بورگلی اغلب ترجیح می‌دهد در سطح ایده باقی بماند. از سوی دیگر، فیلم تلاش می‌کند موضوعاتی مانند خشم نمایشی، ریاکاری اخلاقی و استانداردهای دوگانه در قضاوت انسان‌ها را نیز وارد داستان کند. مسئله جنسیت و نژاد هم در این میان اهمیت پیدا می‌کند؛ به‌ویژه از این منظر که جامعه چگونه ممکن است با زنی سیاه‌پوست که متهم به خشونت است رفتار کند و چگونه پیش‌فرض‌های اجتماعی می‌تواند قضاوت درباره یک فرد را تغییر دهد. این ایده‌ها بالقوه می‌توانستند ستون فقرات یک فیلم بسیار عمیق‌تر باشند، اما رویکرد بورگلی در نهایت اجازه نمی‌دهد هیچ‌کدام از آن‌ها به اندازه کافی بسط پیدا کند. دراما پرسش‌های زیادی مطرح می‌کند، اما برای بسیاری از آن‌ها پاسخ یا حتی مسیر روشنی برای رسیدن به پاسخ ارائه نمی‌دهد.از نظر فرم نیز بورگلی تلاش می‌کند فضای روانی و ناپایدار فیلم را با تمهیدات صوتی و تصویری تقویت کند. استفاده از L-cutها، تغییر تجربه صوتی میان چارلی و اما و همچنین برخی فلش‌بک‌های سوررئال، در ابتدا جذاب و متفاوت به نظر می‌رسند و به‌خصوص در نشان‌دادن حس سردرگمی و اضطراب شخصیت‌ها مؤثرند، اما مشکل اینجاست که گاهی مخاطب را هم سردرگم می‌کنند و در ادامه از فضاسازی فراتر نمی‌روند. فرم فیلم گاهی به جای آنکه در خدمت مضمون قرار بگیرد، صرفاً به خلق یک «حس» خاص محدود می‌شود؛ حسی که هرچند در لحظه تأثیرگذار است، اما لزوماً به معنای عمیق‌تر شدن روایت نیست. بااین‌‌همه، بازی رابرت پتینسون چشم‌گیر است. او به‌خوبی اضطراب، حس ناامنی و فروپاشی تدریجی چارلی را به‌تصویر می‌کشد و از یک مرد عاشق به انسانی مضطرب و گرفتار در شک و سوء‌ظن بدل می‌شود. زندایا نیز بازی کنترل‌شده‌ای ارائه می‌دهد. سکوت‌ها، مکث‌ها و حرکاتش به‌اندازه‌ی دیالوگ‌هایش اهمیت دارند و به شخصیت اما نوعی ابهام و شکنندگی می‌بخشند. در نهایت، دراما فیلمی‌ست که ایده‌های جذابی در اختیار دارد، اما نمی‌داند چگونه از ظرفیت آن‌ها استفاده کند. فیلم می‌توانست به مطالعه‌ای درباره روابط، قضاوت اخلاقی و ترس  تبدیل شود، اما در انتها بیشتر به مجموعه‌ای از موقعیت‌های عصبی، تاریک و گاه عجیب تبدیل می‌شود که بیش از آنکه به یک نتیجه فکری مشخص برسند، تلاش می‌کنند حس خاصی را در مخاطب ایجاد کنند. شاید همین مسئله مهم‌ترین ضعف فیلم باشد: دراما بیشتر دنبال احساس و فضاسازی لحظه‌ای (یا به‌قولی وایب) است تا پرداختن عمیق به پرسش‌هایی که خودش مطرح می‌کند.علیرضا شیرالیعلیرضا شیرالیMon, 14 Sep 2026 17:31:06 +0330https://virgool.ir/@shiraleealireza/اسطوره-شناسی-رولان-بارت-criqfan6fr9b بهمن شب‌ها که از سر کار برمیگرده حسابی خسته و کوفته است. تنها تفریحش اینه که بعد از خوردن شام بنشینه پای تلویزیون و سریال مورد علاقه‌اش رو ببینه. دیشب که داشت سریال می‌دید، به رسم همیشگی، شبکه وسط سریال پیام‌های بازرگانی پخش کرد: در مزرعه‌ای سرسبز، آفتاب از بین ابرهایی پنبه‌ای می‌تابید که تو آسمان آبی خوش‌رنگ داشتند از سر و کول هم بالا می‌رفتند، چندین کشاورز مشغول کار و درو گندم بودند. یکی‌شون یک سبد حصیری را برداشت آورد گذاشت روی میز، توی سبد چندتا گوجه دستچین شده‌ی طبیعی و ارگانیک، چندتا سبزی خوردن و چندتا پیاز و خیار و گندم بود و کنارشون دوتا بسته ماکارونی بود. آخرش اسم شرکت تولیدکننده‌ی ماکارونی بزرگ آمد رو صفحه و تبلیغ تمام شد و بهمن به دیدن ادامه سریالی که کل روز برایش صبر کرده بود نشست.بهمن معمولاً زیاد توی تبلیغات دقیق نمی‌شد، روی این یکی هم اون‌قدرها تمرکز به خرج نداد. فقط یک چیز تو ذهنش موند: «هممم! یادم باشه فردا که رفتم خرید چندتا از این ماکارونی‌ها بردارم. بنظر ارگانیک و طبیعی می‌آن!» رولان بارت، فیلسوف قرن بیستم فرانسه، در کتابش به‌نام اسطوره، امروز به ما نشون می‌ده که در جهان مدرنی که ما توش زندگی می‌کنیم و به زعم خیلی‌ها خرد و منطق حرف اول رو می‌زنه، اسطوره‌ها دیگه نه هیولاهای سه‌سر هستن، نه الهه‌های دوران باستان، نه باورهای مقدس و روایت‌های افسانه‌ای، بلکه اسطوره‌ها امروزه «کلام» یا «گفتار»ن، که در زندگی هر روزه‌ی ما از طریق سینما، تبلیغات، ورزش، اخبار، عکاسی و... بوجود می‌آن؛ بعضی ماندگار می‌شن و بعضی زودتر می‌میرن. البته اسطوره تعریف‌های متعددی داره و اگه بخواهیم خلاصه بگیم به‌ازای هر متفکر و اسطوره‌شناس یک تعریف برای اسطوره وجود داره که گاه حتی این معنی‌ها در تقابل باهم هستن.بگذریم، همونطور که گفتیم معنی اسطوره از نظر بارت یعنی «گفتار» (یا به قول خودش «پارول/parole»). در جهان فکری این اندیشمند ساختارگرا، اسطوره یک نظام ارتباطی‌ست، یک کلامه که از تاریخ نشأت می‌گیره و برخاسته از سرشت طبیعی چیزها نیست یعنی این پیام به‌خودی خود حالت اسطوره‌ای نداره بلکه شکل بیان اون به مخاطب یا به قولی فرم اون پیام باعث اسطوره‌شدنش می‌شه. بارت اسم این رو گذاشته «اسلوبی از دلالت». حالا این دلالت اصلاً یعنی چی؟قبل از اینکه به هدف و کارکرد اسطوره‌های امروزی بپردازیم، باید روشن کنیم که ساختار اسطوره چگونه‌ست و بارت اون رو با چه روشی تحلیل می‌کنه. ما حرف از دلالت زدیم؛ دلالت یا «Signification» اصطلاحیه که در زبان‌شناسی و نشانه‌شناسی کاربرد داره و رابطه‌ی بین دال «Signifier» و مدلول «Signified» رو نشون می‌ده. پیچیده شد؟ بیاید برگردیم به اوایل قرن بیستم؛ جایی که فردینان دو سوسور، پدر علم زبانشناسی نوین و یکی از بنیان‌گذاران نشانه‌شناسی برای اولین بار گفت که زبان نظامی از نشانه‌های قراردادیه. یعنی شکل اون‌ها هیچ ربطی به معناشون نداره. سیستم نشانه‌شناسی سوسور از سه بخش تشکیل می‌شه: دال، مدلول و نشانه. (اشتباه نکنید، دلالت رابطه‌ی بین دال و مدلوله!) فرض کنید شما و دوستان‌تون هر یک واژه‌ی «رود» رو از روی کتابی بخونید و تلفظ کنید. آواهایی که هر کدوم‌تون تولید می‌کنید به‌طرز قابل ملاحظه‌ای با دوستان‌تون متفاوته؛ چه بسا حتی آوایی که خودتون برای بار دوم تولید می‌کنید با دفعه‌ نخست فرق می‌کنه. یعنی هر کدوم‌مون این واژه رو به طور خاصی تلفظ می‌کنیم و علاوه بر این همیشه این واژه رو یکجور تلفظ نمی‌کنیم. ولی با همه‌ی این تفاوت‌ها و فرق کردن‌ها، هربار که ما کلمه‌ی «رود» رو می‌بینیم و به زبون می‌آریم، هم خودمون و هم مخاطبمون می‌فهمیم که داریم درباره چی حرف می‌زنیم و «رود» رو با واژه‌های دیگه مثل «زود»، «دود»، «روز» و... اشتباه نمی‌کنیم. سوسور به این «رود»ی که ما می‌خونیم و می‌شنویم می‌گه دال. حالا، به سراغ رود در جهان خارج بریم. هربار که کلمه رود به گوش‌مون می‌خوره یعنی هربار که با دال اون برخورد می‌کنیم به فکر مصداق اون در جهان خارجی می‌افتیم و در ذهنمون آبی رو متصور می‌شیم که در مسیری در جریانه، از جایی سرچشمه می‌گیره و به جایی می‌ریزه. سوسور اسم این پدیده‌ی ذهنی رو گذاشته مدلول. مدلول همون مفهومیه که با هربار شنیدن کلمه‌ی رود تو ذهن ما شکل می‌گیره. ساده‌تر بخوام بگم: دال اون چیزیه که بصورت مکتوب می‌خونیم یا بصورت آوا می‌شنویم، و مدلول اون تصویریه که توی ذهن‌مون نقش می‌بنده. مثلاً واژه‌ی «رود» رو یا تو کتاب‌ها و مجلات می‌خونیم یا یکی در گوش‌مون بلند داد می‌زنه «روووود»، بعد مغز ما در کسری از ثانیه مفهوم رود رو پردازش میکنه و تصویرش رو تو ذهنمون نشون‌مون می‌ده و ما اون لحظه می‌گیم: آها، رود! دال و مدلول در کنار هم نشانه رو تشکیل می‌دن. خب، حال با دونستن این مفاهیم برگردیم به بحث خودمون. بارت چگونه با استفاده از سیستم نشانه‌شناختی سوسور اسطوره رو بررسی میکنه؟ اون می‌گه که اسطوره نظام نشانه‌شناختی مرتبه‌ی دومه. یعنی چی؟ فرض کنید نشانه‌ یک ساختمون یک طبقه‌ست. نمای بیرونی و ظاهری ساختمون همون دال ماست، و آدم‌ها و اسباب و اثاثیه‌ی داخل ساختمون مدلول ماست. صاحب خونه دلش می‌خواد از ساختمونش پول بیشتری دربیاره برای همین می‌خواد آدم‌های بیشتری رو جا بده تو خونه‌اش. پس چیکار می‌کنه؛ می‌ره یه طبقه‌ی دیگه روی ساختمونش می‌سازه. حالا اینطوری آدم‌ها و مدلول‌های جدیدتری اومدن و ساکن طبقه‌ی دوم ساختمون شدن. ساختمون هنوز همون ساختمونه، ولی الان با دیدنش دیگه فقط یاد آدم‌های طبقه اول نمی‌افتیم، بلکه تصویر آدم های طبقه‌ی دوم هم تو ذهنمون نقش می‌بندن. نشانه‌ها همین شکلی تبدیل به اسطوره می‌شن. با اینکه از قبل خودشون دال و مدلول دارن با گرفتن مدلول جدید یه طبقه می‌آن بالا و تبدیل به اسطوره می‌شن.برای اینکه بهتر متوجه این موضوع بشیم، برگردیم پیش بهمن که الآن احتمالاً سریالش تمام شده و خوابیده. پیام بازرگانی‌ای رو که بهمن میان سریالش دید به‌خاطر بیارید. شرکت تبلیغ‌کننده‌ در اصل تبلیغ رو برای محصول ماکارونی خودش ساخته بود. ماکارونی هم مثل رود یک نشانه‌ است؛ یعنی از دال و مدلول تشکیل شده! دال اون همان ماکارونی‌ست که ما بینیم و می‌شنویم و می‌خونیم و مدلول اون همون مفهوم ماکارونیه که در ذهن ما نقش می‌بنده. بعبارتی ما با دیدن و شنیدن اون یاد ماکارونی‌ای که مادرمون درست می‌کرد، ماکارونی شکل‌دار، ماکارونی صاف، رنگی یا... که در جهان خارج وجود داره، می‌افتیم. پس ناچارم این جمله‌ی بدیهی رو بگم: ماکارونی صرفاً ماکارونی‌ه. بارت این نشانه رو که خودش دارای دال و مدلول‌ه یک مرتبه‌ی دیگه می‌آره بالا (طبقه‌ی دوم!) و اون رو به‌جای یک دال جدید می‌شونه. حالا این دال جدید برای تبدیل شدن به اسطوره نیازمند یک مدلول جدیده. یادتون هست تبلیغ مورد نظر ما در مزرعه و میان محصولات طبیعی و ارگانیک می‌گذشت؟ این دال جدید ما یعنی «ماکارونی» در میان اینهمه محصول کشاورزی طبیعی مدلول جدیدی رو در ذهن ما بوجود می‌آورد: این ماکارونی برخلاف بقیه برندها در کارخانه و با ماشین‌آلات صنعتی تولید نشده، این ماکارونی از دل طبیعت و به دست کشاورزان زحمتکش ساخته شده! ماکارونی ما تبدیل به اسطوره شد!یک مثال دیگه بزنیم. این مثالیه که خود بارت در کتابش مطرح می کنه: عکسی در مجله‌ای نشون از سرباز سیاه‌پوستی داره که به پرچم فرانسه سلام نظامی می‌ده. بسیار خب، این عکس یک نشانه است که ما با دیدن دال اون که همون تصویر عکسه به مدلولش پی می‌بریم. حال این نشانه رو یک طبقه‌ی دیگه ببریم بالا و اون رو به‌جای یک دال جدید بذاریم. با مدلول جدید اون یعنی میهن‌پرستی و جان‌سپاری در راه پرچم ملی فرانسه، نشانه‌ی ما تبدیل به اسطوره می‌شه. اما برای چی؟ چرا؟ اصلاً هدف اسطوره‌سازی از این نشانه برای چیه؟ می‌دونیم فرانسه یکی از کشورهاییه که سالیان سال کشورهای آفریقایی رو به استعمار کشیده بود. سرباز سیاه‌پوستی که به پرچم فرانسه سلام نظامی می‌ده، در ظاهر فقط نشان‌دهنده‌ی یک ادای احترام ساده‌ست. اما در لایه‌ی اسطوره‌ای، این عکس می‌خواد تاریخ استعمارگری فرانسه در آفریقا رو پنهان کنه. اسطوره به مخاطب القا می‌کنه که: «ببینید! همه مردم، فارغ از رنگین‌پوست یا سفیدپوست بودن، عاشقانه زیر پرچم فرانسه خدمت می‌کنن و هیچ استعماری در کار نیست؛ ما همگی یک ملت متحدیم!» فکر می‌کنم تا الان با توجه به این مثال‌ها متوجه کارکرد اسطوره در جوامع مدرن شده باشید. بارت می‌گه اسطوره‌های امروزی برای کمک به ایدئولوژی طبقه‌ی حاکمٰ بوجود می‌آن تا امری تاریخی رو طبیعی و بدیهی جلوه بدن. شاید این جمله کمی گیج‌کننده باشه. نیازه که توضیحی درباره‌ی امور تاریخی و طبیعی بدیم. امور تاریخی، اموری‌ان که به دست انسان‌ها در یک دوره‌ی خاصی ساخته شدن و همیشه پشت‌شون یک «منفعت»، «سیاست» یا «سود مالی» قایم شده. و چون انسان‌ها درستش کردن، دائمی نیستن و قابل تغییرن.اما امور طبیعی برعکس امور تاریخی، چیزهایی‌ان که در ذات طبیعت وجود دارن و نمیشه اونا رو تغییر داد؛ مثل جاذبه، برف و بارون، شب و روز و... پس چیزهایی‌ان که دست ما انسان‌ها نیستن و ما معمولاً اعتراضی بهشون نداریم.اسطوره کارش اینه که دست روی یک امر تاریخی و ساختگی (که نفع عده‌ای یا طبقه‌ای خاص در اونه) می‌ذاره و تاریخچه، سیاست و ساختگی بودن اون رو پاک ‌می‌کنه، و جوری به ما نشونش می‌ده که انگار یک امر طبیعی و بدیهی‌ه تا ما هرگز به اون شک نکنیم و اون رو بدون سوال بپذیریم. مثل اسطوره‌ی ماکارونی (!) که بخش صنعتی و کارخونه‌ای بودن خودش رو پنهون کرد و اینطور به ذهن بهمن القا کرد که: این ماکارونی خیلی طبیعی و ارگانیکه و به خودی خود از دل خاک دراومده! در نتیجه، بهمن بدون اینکه به جنبه‌ی تجاری و صنعتی ماکارونی فکر کنه، اون رو به عنوان یک محصول طبیعی می‌پذیره و می‌خره.بارت معتقده که کار یک ذهن منتقد اینه که این اسطوره‌ها رو بشناسه و رمزگشایی‌شون کنه تا دیگه جامعه گول ایدئولوژی‌های طبقه حاکم رو نخوره، که البته شاید کمی آرمانی بنظر برسه.   منابع:Barthe, Roland, (1957) : Mythologies. Edition du soleilصفوی، کوروش، (۱۳۸۷) درآمدی بر معنی‌شناسی، انتشارات سوره مهر. علیرضا شیرالیعلیرضا شیرالیSat, 29 Aug 2026 22:15:05 +0330https://virgool.ir/@shiraleealireza/نقد-و-بررسی-فیلم-i-swear-ty0ysju5zdaq«مشکل تورت نیست؛ مشکل اصلی اینه که مردم به‌اندازه‌ی کافی درباره‌ی اون نمی‌دونن.»این جمله‌ای بود که تامی (با بازی پیتر مولان) خطاب به جان دیویدسون (با بازی رابرت آرامایو)، قهرمان داستان ما گفت؛ روایتی که بارها نشان می‌دهد مشکل اصلی جان خود سندرم تورت نیست، بلکه واکنش جامعه به آن است. اگر بگوییم پایه‌های اصلی فیلم بر روی همین جمله‌ی به‌ظاهر ساده بنا شده‌اند، پر بی‌راه نگفته‌ایم. بیننده‌ای که اطلاع کافی درباره‌ی سندروم تورت ندارد از همان سکانس آغازین شوکه می‌شود: جان قرار است به‌پاس خدمات و کمک‌هایش به افرادی همچون خودش که با این اختلال دست و پنجه نرم می‌کنند، نشان ام‌بی‌ای را از ملکه دریافت کند، اما درست در همین لحظه تیک کلامی به او دست می‌دهد و به ملکه فحاشی می‌کند. مثل اکثر شخصیت‌های فیلم، ممکن است من و شما نیز دچار سوء‌برداشت بشویم. از خودمان می‌پرسیم چرا جان باید چنین حرفی بزند یا برای چه این نوجوان سالم که بهترین دروازه‌بان تیم‌شان است درست در لحظه‌ای که می‌تواند مسیر حرفه‌ای آینده‌اش را تعیین کند دچار تیک‌های عصبی می‌شود؛ به هم‌کلاسی‌هایش توهین می‌کند و توی صورت مدیرشان تف می‌اندازد. فیلم تنها در گیرودار این چراها نمی‌ماند، اگرچه داستان مردی مبتلا به سندروم تورت را روایت می‌کند، اما هدفش توضیح یک بیماری نیست؛ بلکه تلاش می‌کند تا تأثیر قضاوت و ناآگاهی را در مقابل قدرت همدلی نشان بدهد. فیلم‌های زندگینامه‌ای معمولاً میان دو خطر گرفتار می‌شوند؛ یا شخصیت اصلی را به قهرمانی بی‌نقص تبدیل می‌کنند، یا با احساسات‌زدگی آن‌قدر بر رنج و مصیبت او تأکید می‌کنند که یادشان می‌رود اصلاً برای چه داشتند داستان زندگی قهرمان را روایت می‌کردند. I Swear خوشبختانه از هر دو دام فاصله می‌گیرد. بزرگ‌ترین نقطه قوت فیلم، بازی رابرت آرامایو است. او صرفاً حرکات و تیک‌های جسمی و کلامی جان را تقلید نمی‌کند؛ بلکه اضطراب، شرم، خشم و در عین حال امید شخصیت را به شکلی کاملاً باورپذیر منتقل می‌کند. اجرای او باعث می‌شود جان به یک «نماد» یا «قربانی» تقلیل پیدا نکند، بلکه انسانی کامل با ضعف‌ها، شوخ‌طبعی و اراده‌ای تحسین‌برانگیز باقی بماند. همین کیفیت بازی است که بار احساسی فیلم را بدون نیاز به اغراق حفظ می‌کند؛ لحظاتی که هم بغض را در گلوی مخاطب گیر می‌اندازد و هم خنده‌ای بر لبانش می‌آورد.فیلم در شخصیت‌های فرعی نیز موفق عمل می‌کند. داتی (با بازی مکسین پیک) و تامی صرفاً نقش حامیان شخصیت اصلی را ندارند؛ حضور آن‌ها نشان می‌دهد که چگونه پذیرش و درک، می‌تواند زندگی فردی را که سال‌ها با طرد شدن مواجه بوده تغییر دهد. رابطه‌ی جان با این دو شخصیت، هسته‌ی احساسی فیلم را شکل می‌دهد و باعث می‌شود روایت، علاوه بر رنج، درباره‌ی امید و امکان تغییر نیز باشد.کارگردان فیلم، کرک جونز، مسیر تقریباً همیشگی فیلم‌های درام زندگینامه‌ای را انتخاب کرده است.  با روایتی خطی و بدون پیچیدگی‌های فرمی‌، در عین سادگی اجازه می‌دهد تا بازی‌ها، شخصیت‌ها و روابط بین آنها مرکز توجه باشد و داستان فیلم را پیش ببرد. البته همین رویکرد گاهی باعث می‌شود فیلم بیش از حد محافظه‌کار به نظر برسد و برخی لحظات احساساتی آن اندکی طولانی شوند. با این حال، این ضعف‌ها هرگز تأثیر کلی فیلم را از بین نمی‌برند، زیرا صداقت روایت و کیفیت اجراها مخاطب را تا پایان همراه نگه می‌دارند. آنچه I Swear را ماندگار می‌کند، نه صرفاً روایت زندگی یک فرد مبتلا به سندرم تورت، بلکه دعوت آن به بازنگری در شیوه‌ی قضاوت ما درباره‌ی دیگران است. فیلم نشان می‌دهد بسیاری از رنج‌های جان نه از روی بیماری، بلکه از سوءبرداشت، ترس و ناآگاهی اطرافیان سرچشمه می‌گیرد. در نهایت، I Swear بیش از آنکه فیلمی درباره‌ی یک اختلال عصبی باشد، فیلمی درباره‌ی شأن انسانی، همدلی و قدرت شناختن دیگری است؛ اثری صمیمی و تأثیرگذار که اگرچه بار احساسی زیادی را در مخاطب برمی‌انگیزد اما بدون شعارزدگی، او را وادار می‌کند نگاهش را نسبت به تفاوت‌های انسانی تغییر دهد.علیرضا شیرالیعلیرضا شیرالیFri, 07 Aug 2026 16:50:41 +0330