https://virgool.ir/feed/@shahrzad.mirjahaniفعالیت اصلی من در حوزه بیزینس دیزاین است. من با به کارگیری رویکرد و ابزارهای تفکر دیزاین سعی میکنم تا پلی ارتباطی بین محصول، نیازمندی‌های بیزینس و تکنولوژی‌ها موجود برقرار کنم.fa2026-11-12 13:56:13https://files.virgool.ir/upload/users/7388/avatar/avatar.pnghttps://virgool.ir/@shahrzad.mirjahanihttps://virgool.ir/@shahrzad.mirjahani/امروزه-افراد-بیشتری-میتوانند-رابطه-درآمد-و-کار-غیرخطی-را-تجربه-کنند-jy0ifrvglhsaچطور در دنیای مدرن آزادی مالی و فراغت بال در کنار هم برای افراد بیشتری امکان پذیر شده است؟در زندگی امروز خیلی از افراد در شرکت‌ها استخدام می‌شوند و به ازای هشت ساعت کار در روز حقوق مشخص ماهانه دریافت می‌کنند. و یا مغازه و محل کسبی دارند که هر روز به آنجا می‌روند و اجناسی را به دیگران می‌فروشند. به تازگی برخی هم به سبک کاری فریلنسری روی آوردند. که دیگر لازم نیست جایی استخدام شوند و خودشان از کارفرماهای مختلف پروژه میگیرند و به ازای انجام هر پروژه دستمزدی دریافت می‌کنند.هر سه این گروهی که به آنها اشاره کردم، رابطه خطی بین درآمد و زمانی که به کار اختصاص می‌دهند ساخته‌اند. به این معنا که اگر روزی هشت ساعت کار کنند درآمد مشخصی دارند، اگر کمتر کار کنند این درامد کمتر می‌شود و از یک سقفی درآمدشان بالاتر نخواهد رفت.این مدل از زندگی شغلی و حرفه‌ای برای همه ما آشنا و طبیعی است. اما، برخی دیگر هم هستند و همیشه بودند که این رابطه خطی را بین درآمد و ساعت‌های کاری نداشتند. برای مثال ملاک‌هایی که از اجاره زمین و خانه کسب‌ درآمد میکنند و یا سرمایه‌ دارهایی که روی کسب‌وکارهای مختلفی سرمایه‌ گذاری کردند و بدون اینکه روزی هشت ساعت کار کنند درآمد بالایی دارند. یا از سمت دیگر نویسنده‌ها، مخترعین و آرتیست‌هایی که با نوشتن یک کتاب یا خلق یک اثر هنری و یا اختراع یک تکنولوژی توانستند برای تمام عمرشان پول بسازند. که البته همیشه این معنا از خلق کردن در اختیار عده محدودی از بوده است.خیلی از مردم دنیا آرزو دارند تا مثل این دسته آخر باشند. که کمتر کار کنند و بیشتر درآمد داشته باشند. تا به امروز این کار میسر نبود مگر آنکه شما خوش شانس بودید و در خانواده‌ای ثروتمند به دنیا می‌آمدید و یا به هر طریقی یک سرمایه هنگفت در اختیارتان قرار داشت.اما حرف امروز من این است که این سبک زندگی جذاب دیگر منحصر به سرمایه داران و خواص نیست. امروز شما میتوانید انتخاب کنید که ساعت‌های روزتان را در ازای دستمزد نفروشید.خلق کردن به جای کار کردنما زمانی میتوانیم رابطه غیر خطی بین درآمد و ساعات کاری‌مان ایجاد کنیم که به جای آنکه کار کنیم، خلق کنیم. خلق کردن به این معنا که چیزی را یک بار بسازیم و بارها به گروهی از آدمها که برایشان آن محصول ارزشمند است بفروشیم. ما نیاز داریم که محصول بسازیم.در روزگار قدیم منظور از محصول یک جسم فیزیکی بود که حالا یا به صورت دست‌ساز و یا به صورت کارخانه‌ای تولید میشد.امروز هرچیزی می‌تواند محصول باشد. حتی خود شما. درواقع یکی از دلایلی که میگوییم در دنیای امروز میتوانید بدون داشتن سرمایه، محصول داشته باشید این است که محصول خود شما میتوانید باشید.لنی هفت سال به عنوان مدیر رشد در شرکت ایربی‌اندبی کار میکرد. شرکتی که آدمهای زیادی برایش سر و دست میشکنند تا انجا استخدام شوند. لنی سال گذشته تصمیم گرفت که از شغلش استعفا دهد و تجربیات و دانشش را در قالب بلاگ پست بنویسد. او یک خبرنامه آنلاین راه انداخت و چند ماهی رو شروع به نوشتن کرد. نوشته‌هایش مورد استقبال زیادی قرار گرفت و حالا شش ماه است که برای دسترسی به نوشته‌های او مخاطبینش لازم است هزینه عضویت ماهانه ۱۵ دلار پرداخت کنند. حالا لنی بیش از ۷ هزار دلار در ماه درآمد دارد. بیشتر از شغل قبلی‌اش.و جالب اینجاست که لنی میتواند با افزایش تعداد مخاطبینش به صورت تصاعدی درآمدش را افزایش دهد و با فراغ بال ناشی از این درآمد، وقتش را صرف نوشتن بلاگ‌پست‌های عمیق‌تر و طولانی‌تر کند. می‌تواند مدت زمان بیشتری را صرف پختن ایده‌هایش کند و دیگر لازم نیست که براساس تعداد پست‌هایش نتیجه کارش را بسنجد. کنترل زمان و توجهش را به دست گرفته. این همان آزادی ناشی از wealth است.امروز خلق کردن، در دسترس‌تر از همیشه استدر دنیای امروز این حق و آزادی ناشی از درآمدزایی غیرخطی محدود به صاحبان سرمایه نیست. خلق کردن، این روزها ساده‌تر از همیشه در دسترس ماست. خلق یک کسب‌وکار، خلق یک ایده، خلق یک تجربه جدید و …دختری ژاپنی را مثال میشناسم که از عشقش به چیدن و مرتب کردن کمدها و کشوها پول در می‌آورد.تمام دانش و تکنیک‌ها و تجربیاتش را در قالب یک دوره آموزشی گردآوری کرده و در عین حال صفحه اینستاگرامش را تبدیل به رسانه ایده و فکرش کرده. درواقع علاقه‌اش را تبدیل به محصول کرده که می‌تواند هزاران بار آن را بفروشد و خودش را از فروختن ساعت‌های روزانه‌اش رها کند.درآمد ناشی از خلق شما را آزاد میکند تا بیشتر و بیشتر خلق کنید و این چرخه ادامه دارد:‌نکته کلیدی اینجاست که برای خلق کردن شما نیاز به آزادی دارید. نیاز به این دارید که ذهنتان را رها بگذارید، کنجکاوی کنید، عمیق شوید و کشف و شهود داشته باشید. نتیجه این‌ها باعث میشود شما چیزی بهتر و ارزشمندتر خلق کنید. و چون چیزی ارزشمند خلق کردید از آن ثروت بیشتری به دست می‌آورید در نتیجه آزادی بیشتری را تجربه میکنید و میتوانید زمان بیشتری به فکر کردن و تجربه کردن و کنجکاوی کردن اختصاص دهید و این چرخه دایم تکرار میشود و شما خلق کننده بهتری میشوید.اما زمانی که ساعت‌های روزتان را میفروشید این آزادی و زمان خلق کردن و کنجکاوی کردن و عمیق شدن را ندارید. چون تمام این زمان را فروخته‌اید.اما چطور میتوانیم محصول تولید کنیم؟دو راه مشخص پیش روی ماست:‌کدنویسی کنیم و ابزاری کاربردی بسازیم و یا رسانه خودمان را خلق کنیم.منظور از رسانه این است که شخص خودمان را تبدیل به محصول کنیم. به این معنا که دانش، علایق، تخصص خودمان و یا ترکیبی از اینها را در قالبی جذاب و نوآورانه منتشر کنیم. از این طریق مخاطبین خودمان را پیدا کنیم. این مخاطبین را رشد دهیم و درآمدزایی کنیم. هرچند این به این معنا نیست که صرفا فالور جمع کردن در شبکه های اجتماعی میتواند ما را به آزادی و درآمدزایی برساند، بلکه باید ارزشی خلق کنیم که قابلیت فروش مستقیم داشته باشد. که مخاطبین این رسانه حاضر باشند شخصا پول پرداخت کنند تا از این ارزش تولید شده استفاده کنند.تولید محتوا یک ابزار است برای آنکه بتوانید خلاقیت و زاویه نگاه خودتان را تبدیل به محصول کنید و به مرور زمان به آن شکل بدهید و پخته و پخته‌تر کنید.برای اینکار لازم نیست که سال‌ها صبر کنید تا به دانش و بینش منحصر به فردی برسید که بتوانید تولید محتوای با کیفیت داشته باشید. میتوانید همین مسیر یادگیری خودتان را تبدیل به محصول کنید.پسری را در نظر بگیرید که عاشق دیجیتال مارکتینگ است و در این مسیر تازه کار است میتواند مراحل یادگیری و اشتباه‌ها و موفقیت‌های کوچکش را با دیگران به اشتراک بگذارد. میتواند دفترچه‌های راهنما برای تازه‌کارهایی مثل خودش درست کند، میتواند با دیجیتال مارکترهای موفق مصاحبه کند و برداشت‌های خودش از صحبت‌های دیگران را برای مخاطبانش تعریف کند. حتی یک کار ساده مثل اینکه از بین همه منابع موجود روی اینترنت، بهترین‌ها را که برای خودش مفید بوده‌اند را جمع‌آوری کند و یک کتابچه جمع‌وجور از منابع مناسب با اضافه کردن توضیحی از تجربه خودش درست کند و بفروشد.برای خلق کردن دیگر هیچ مانعی جلوی شما نیست جز خود شمااگر نمیتوانید کد بزنید، خوب است بدانید که جنبش بزرگی به اسم No code به وجود آمده که ابزارها و پلتفرم‌های جدیدی در اختیار شما می‌گذارد تا بدون نیاز به هیچ کد و برنامه نویسی بتوانید ایده های نرم افزاری را بسازید و کسب درآمد کنید.درواقع دنیای امروز خلق کردن متعلق به کسانی نیست که فن خاصی بلد هستند و یا به ابزارها و منابع خاصی دسترسی دارند. بلکه هر کسی که فکر و ایده دارد و یا هرکسی که بلد است خوب دنیای اطرافش را ببیند و فرصت ها را شکار میکند میتواند دست به کار شود و ایده‌اش را تبدیل به محصول کند.اینترنت و به دنبال آن ابزارهای آنلاینی که هر روز به بازار می‌آيند، خلق کردن را دموکراتیک ‌تر کردند. چرخه تولید و عرضه و فروش را برای همگان در دسترس و شدنی کرده اند.فقط کافی‌ است تا از پیش‌فرض‌های تاریخ مصرف گذشته، تا از الگوهای شغلی و حرفه‌ای قدیمی، گذر کنیم. فرصت‌های جدید را ببینیم، به خودمان باور پیدا کنیم و اجازه بدهیم تا کنجکاوی‌ و علایق و نگاه ما به دنیا شکل بگیرد و پخته شود.در پست‌های بعدی تلاش میکنم تا این مفهوم را بیشتر باز کنم و از ابزارها و چارچوب‌های فکری مختلف در این راستا صحبت کنم.شهرزاد میرجهانیشهرزاد میرجهانیSun, 08 Nov 2020 16:50:02 +0330https://virgool.ir/@shahrzad.mirjahani/بیزینس-دیزاینر-کیست-و-چه-کاری-انجام-میدهد-l1m6krin3ew4خیلی‌ها از من می‌پرسند که بیزینس دیزاینر کیست و چه کاری انجام می‌دهد؟ تفاوت او با سرویس دیزاینر و یا یو ایکس دیزاینر چیست؟‌ من در این یادداشت سعی کردم که خیلی ساده توضیح بدهم که من به عنوان بیزینس دیزاینر چه کاری انجام میدهم:‌بیزینس دیزاین شاید یک شغل خیلی جدید نباشد. درواقع بیزینس دیزاین ترکیبی از مهارت‌هایی است که شاید در حال حاضر نیز به صورت پراکنده و جزیره‌ای توسط افراد مختلف در یک شرکت انجام می‌شود. اما در بازار رقابتی امروز که نیاز به نوآوری و ورود به بازارهای جدید به یک امر ضروری تبدیل شده و شرکت‌ها نیاز دارند تا دائما محصولات و خدمات خود را بازطراحی و یا نوآفرینی کنند،‌ نقش بیزینس دیزاین پررنگ‌تر از گذشته و به صورت فرآیندی منسجم از فعالیت‌ها و مهارت‌های مختلف نمود پیدا می‌کند. بیزینس دیزاین چیست؟ بیزینس دیزاین به معنای به کارگیری رویکردی انسان-محور به نوآوری در کسب‌و‌کار است. درواقع بیزینس دیزاینر از متودها و ابزارهای تفکر دیزاین برای کمک به شرکت‌ها‌ به منظور طراحی ارزش پیشنهادی جدید و ساخت مزیت رقابتی پایدار کمک می‌کند. بیزینس دیزاین ترکیبی از درک عمیق و همدردی با کاربر، شناخت بازار کسب‌وکار و طراحی تجربه مشتری و تدوین استراتژی های کسب‌و‌کاری متناسب با آن است.بیزینس دیزاینر چه کاری انجام می‌دهد؟بیزینس دیزاینر معمولا فردی خارج از شرکت‌ است که برای کمک به طراحی مزیت رقابتی، ورود به بازار جدید و یا طراحی محصول/ سرویس جدید به کمک مدیران شرکت‌ها می‌آید. و تمام فرآیند از شناسایی فرصت‌های موجود، طراحی ایده و کمک به لانچ ایده در بازار کارفرما را همراهی می‌کند. یوزر ریسرچ و مطالعه بازار یکی از مهمترین بخش‌های کاری بیزینس دیزاینر، شناخت بازار و مخاطبان هدف است. این بخش مانند تحقیقات بازار سنتی خیلی با آمارها و ارقام و ترندهای بازار کار ندارد بلکه بیشتر سعی میکند بفهمد که بازار به چطور در حال تغییر شکل است، کاربران چطور رفتارهای جدیدی را از خود نشان می‌دهند، تکنولوژی‌های جدید چطور ممکن است روی نیاز و رفتار مخاطبان تاثیرگذار باشد و در واقع سعی در پیش‌بینی آینده و سناریوهای محتمل دارد. سناریوهایی که نه تنها شکل بازار به طور کلی را پیش بینی می‌کند بلکه رابطه بین بازیگران اصلی بازار، کاربران و مصرف کنندگان و الگوهای رفتاری آنان را پیش بینی و مطالعه می‌کند. هدف اصلی در این مرحله کشف فرصت‌های جدید برای خلق محصول/سرویس و یا حتی طراحی مدلهای جدید ارتباطی با مخاطبان برای اثرگذاری بیشتر و ایجاد تمایز پایدار در مقایسه با رقبا است. در بلاگ پستی جداگانه در مورد تکینک‌های مرحله تحقیق و شناخت بازار بیشتر توضیح خواهم داد. شناسایی الگوها و برداشت معنا از یافته‌هاپس از انجام تحقیقات کیفی در مرحله اول، با روش‌های مختلف، تلاش می‌کنیم تا از یافته‌های تحقیق، معناها، الگوها و یا به عبارت دیگر دیزاین دیرکشن‌ها را پیدا کنیم. اصلا بفهمیم که چه سناریوهایی محتمل است، چه سناریوهایی برای ما مطلوب است و چه ریسک‌هایی موجود است و چه فرصت‌های کسب‌وکاری را میتوان تعریف کرد. طراحی مدل کسب‌وکار /مفهوم ارزش پیشنهادیاز میان دیکرشن‌هایی که در مرحله قبل به آن رسیده‌ایم سعی میکنیم که یک یا دو کانسپت را بیشتر پرورش دهیم و آن را عینی‌تر کنیم. یکی از روش‌ها بسته به نوع پروژه، طراحی مدل کسب‌وکاری جدید می‌تواند باشد. لازم است ببینیم که کانسپ‌های طراحی شده را چطور می‌توان در قالب یک کسب‌وکار تعریف کرد. البته همیشه هم خروجی این بخش یک مدل کسب‌وکار جدید نیست. بلکه ممکن است کانسپت را در قالب یک ابزار تکمیلی کنار کسب‌وکار اصلی تعریف کنیم. برای مثال ابزاری برای جذب مشتریان بالقوه (lead generation tool) که در کنار محصول اصلی کانال جذابی برای جذب کاربر در اختیارمان قرار دهد. یا حتی استراتژی برند و بازاریابی به عنوان خروجی این بخش ممکن است تعریف شود. همه اینها براساس نوع پروژه و هدفی که به دنبال آن هستیم می‌تواند متغیر باشد. در کنار طراحی کانسپت‌ها، بیزینس دیزاینر تلاش می‌کند تا با تیم‌های دیگر چشم‌انداز کانسپت طراحی شده را به اشتراک بگذارد، ذینفعان اصلی را با سناریوهای پیشنهادی آشنا کند، استراتژی‌ها و فرآیندهای لازم برای پیاده سازی ایده را آماده کند و آموزش‌های لازم برای اجرایی شدن آنها را در اختیار تیم‌های مرتبط بگذارد. طراحی پروتوتایپ و تست آن در بازار پس از آنکه خروجی کار را تعریف کردیم لازم است تا نمونه اولیه‌ای از آن را بسازیم تا بتوانیم هرچه سریعتر آن را در فضای واقعی تست کنیم. اگر ایده یک مدل محصول جدید باشد در قالب یک پروتوتایپ ساده که حداقل ویژگی‌های ضروری را دارد طراحی می‌‌شود و در مرحله فیدبک جمع کوچکی از مخاطبان مثلا ۵۰۰ نفره را دریافت میکنیم و براساس فیدبکها مدل کسب‌وکاری و یا ایده اصلی را اصلاح می‌کنیم. مرحله طراحی و تست پروتوتایپ معمولا بازه‌ای دوماهه است که در نهایت با جمع بندی نظرات و عملکرد ارزیابی شده میتوان به جمع بندی نهایی دست پیدا کرد و فاز عملیاتی اصلی ایده شروع خواهد شد. شاید برایتان سوال باشد که چه شرکت‌هایی به یک بیزینس دیزاینر احتیاج دارند؟ شرکت‌هایی که قصد دارند تا مزیت رقابتی برای خود طراحی کنند، در بازار بسیار رقابتی و داینامیک فعالیت دارند و نیاز دارند تا با همیشه از رقبایشان یک گام جلوتر باشند و یا استارتاپ استودیو‌هایی که با استارتاپ‌ها خیلی نوپا همکاری می‌کنند. اصطلاح ۱۰۰ روز اول در این حوزه به خوبی جایگاه بیزینس دیزاینر را تعریف میکند. به این معنا که بیزینس دیزاینر ۱۰۰ روز اول پروژه، از پیداکردن فرصت تا طراحی و تست آن در کنار شرکت خواهد بود و پس از آن، پروژه/ محصول/سرویس و یا .. می‌تواند در روند طبیعی شرکت و توسط تیم داخلی مدیریت شود و دیگر شاید نیازی به بیزینس دیزاینر و تیم‌اش نداشته باشد. شهرزاد میرجهانیشهرزاد میرجهانیTue, 01 Jan 2019 22:43:55 +0330https://virgool.ir/@shahrzad.mirjahani/platform-business-2-cczrhugzi3ys در پست قبلی در مورد ساختار و ماهیت پلتفرم‌ها صحبت کردیم. یکی از مهمترین نکاتی که مطرح شد این بود که پلتفرم‌ها برخلاف کسب‌وکارهای سنتی، ساختاری خطی برای تولید ارزش و رساندن آن به دست مصرف کننده نهایی ندارند.پلتفرم‌ها در واقع زیرساختی را ایجاد می‌کنند که تولید/عرضه کنندگان بتوانند با استفاده از آن، ارزشی را ایجاد کرده و به دست مصرف کننده نهایی برسانند. اما سوال اصلی اینجاست که این زیرساخت چه چیزی باید باشد؟‌پیش از آن که به این سوال پاسخ دهیم لازم است تا مفهوم تولید ارزش در پلتفرم را باز کنیم:‌تعریف واحد ارزش در پلتفرم: در هر تعامل حداقل یک فعالیتی توسط تولید/عرضه کننده انجام می‌شود که نقش تولید ارزش را برای مصرف کننده در بر دارد. برای مثال عمل ثبت اطلاعات محصول در پلتفرم دیجیکالا توسط فروشنده، تولید یک واحد ارزش برای کاربران است. و یا برای مثال در اپلیکیشن اسنپ، کلیک کردن راننده بر روی دکمه “فعال” و نمایش گرافیکی حضور او در اپلیکیشن، تولید یک واحد ارزش محسوب می‌شود. یا در ویرگول، انتشار مقاله توسط کاربر، تولید یک واحد ارزش در نظر گرفته می‌شود.درواقع، یکی از عوامل اصلی رشد پلتفرم‌ها افزایش نرخ تولید ارزش است. به این منظور لازم است روی دو هدف تمرکز داشته باشند: افزایش تعداد تولید کنندگان افزایش نرخ تولید توسط هر تولیدکنندهچطور تعداد عرضه‌کننده‌ها را افزایش دهیم؟ یکی از عوامل توسعه پلتفرم‌ها افزایش تعداد تولیدکننده/ عرضه کننده است. یکی از روش‌های افزایش تعداد تولید کننده، فعال کردن تولید کنندگان خاموش است. درواقع پلتفرم‌ها می‌توانند کسانی را تبدیل به عرضه کننده کنند که قبلا در بازار سنتی امکان تولید برای آنان وجود نداشته است. برای مثال شبکه اجتماعی توییتر، برای کسانی که دوست دارند بنویسند ولی نه آنقدر جدی که علاقه مند به تولید بلاگ پست‌های طولانی باشند،‌ فضای مناسبی ایجاد کرده‌است. این کاربران می‌توانند در ساده‌ترین حالت ممکن خود، فضایی برای ابراز خود و تولید محتوا داشته باشند. و یا برای مثال اینستاگرام، افراد عادی را به ابزارهایی مجهز کرده تا عکس‌هایشان را بهتر ویرایش کنند و حرفه‌ای‌تر به نظر برسند. کاربرانی که پیش از این فضایی برای ابراز خود از طریق عکاسی نمی‌دیدند، حالا به راحتی می‌توانند از این طریق دیده‌شوند. حتی اوبر، کسانی را که هیچ گاه به عنوان عرضه کننده خدمات حمل و نقل فعالیت نمیکردند را به این کار تشویق کرده است و به همین دلیل توانسته تعداد عرضه کنندگان خود را نسبت به هر شرکت تاکسیرانی دیگری افزایش دهد. چطور نرخ تولید را توسط هر تولید کننده افزایش دهیم؟‌یا به عبارتی دیگر؛ چطور فرآیند تولید را تسهیل کنیم: تسهیلگری تولید به معنای ساده کردن فرآیند تولید است. یعنی تمام ابزارها و پیش‌نیازهای تولید را به ساده‌ترین روش ممکن در اختیار تولید‌کننده بگذاریم. هدف این است که تولید‌کننده بدون درگیر شدن با تکنولوژی بتواند تمرکزش را بر کار اصلی خود بگذارد. در ادامه قصد دارم تا در مورد افزایش نرخ تولید در پلتفرم‌های پیچیده توضیح دهم: پلتفرم‌های پیچیده پلتفرم‌هایی هستند که ارزش تولید شده در آن استاندارد نیست. برای مثال اگر شما از اسنپ در خواست تاکسی کنید، دقیقا می‌دانید که انتظار دریافت چه سرویسی را دارید و برایتان مهم نیست چه شخصی این سرویس را به شما می‌دهد. اما در پلتفرم‌هایی که خدمات پیچیده مانند طراحی گرافیک و یا خدمات مشاوره می‌دهند، تعامل بین تولید کننده و مصرف کننده به این سادگی نیست. در این پلتفرم‌ها دو طرف سرویس دهنده و مصرف کننده نیاز دارند تا در مورد ابعاد کار، جزییات نیازمندی‌شان و مدل انجام کار بحث و گفتگو کنند. همچنین تولید کننده لازم است تا خدمات شخصی سازی شده متناسب با نیاز هر مصرف کننده ارایه کند. در اینجا نکته مهم این است که پلتفرم قابلیت مدیریت کلیه فعالیت‌های مرتبط با تعامل اصلی میان تولید کننده و مصرف کننده را در دل خود ایجاد کند و ارتباط میان این دو را در خارج از پلتفرم به حداقل برساند. بگذارید یک مثال بزنم. مثلا در پلتفرمی مانند upwork که به کارفرما اجازه می‌دهد تا نیروی فریلنسر برای پروژه‌های خود پیدا کند، فقط مچ کردن کارفرما و فریلنسر هدف پلتفرم نیست. چرا که کارفرما به راحتی می‌تواند پس از یافتن فریلنسر مورد نظرش، پروژه‌های بعدی را به صورت مستقیم با خود شخص پیش ببرد. در نتیجه احتمال تکرار استفاده هر دو طرف از پلتفرم کاهش پیدا می‌کند.در قسمت تسهیلگری توضیح دادیم که پلتفرم‌ها زمانی موفق می‌شوند که فقط نقش واسط و معرفی کننده را نداشته باشند بلکه علاوه بر آن فرایند تولید ارزش را تسهیل کنند. در همین مثال Upwork پلتفرم به کارفرما اجازه می‌دهد تا کاری که توسط فریلنسر در حال انجام است را کنترل کند. برای مثال در صورتی که هزینه انجام پروژه به صورت ساعتی به فریلنسر پرداخت شود، upwork در حین انجام کار توسط فریلنسر به صورت مرتب از صفحه نمایش دستگاه او اسکرین شات می‌گیرد و برای کارفرما ارسال می‌کند تا به او کمک کند فرایند انجام کار را بهتر مدیریت کند. و یا در مثالی دیگر پلتفرم clarity که کاربرانی که به دنبال دریافت مشاوره هستند را به مشاوران متصل می‌کند،‌ ماموریتش را فراتر از متصل کردن این دو در نظر گرفته است. این پلتفرم قابلیت مدیریت کردن تماس تلفنی را نیز از طریق پلتفرم را ایجاد کرده است. از آنجایی که در این پلتفرم، کاربران به ازای هر دقیقه تماس تلفنی هزینه مشاوره پرداخت می‌کنند، در صورتی که از مشاور خود راضی نباشند می‌توانند فورا تماس را قطع کنند و پول کمتری پرداخت کنند. همچنین برای مشاوران سیستم جذب مشتری و صدور فاکتور یکپارچه این پلتفرم مزیت کافی برایشان ایجاد کرده تا استفاده‌شان از آن را ادامه دهند .در مثال‌های مطرح شده پلتفرم‌ها سعی کردند تا با طراحی ابزارهای لازم به تولید کنندگان کمک کنند تا کارشان را بهتر انجام دهند و علاوه بر آن نرخ تکرار تولید ارزش را توسط آنان افزایش دهند و به قولی چسبندگی تولید کنندگان را به پلتفرم افزایش دهند. در بلاگ پست بعدی، تلاش می‌کنم تا روش‌های طراحی پلتفرم برای ایجاد اعتماد دوطرفه میان تولید‌کننده و مصرف‌کننده را توضیح دهم. شهرزاد میرجهانیشهرزاد میرجهانیSun, 26 Aug 2018 00:03:11 +0430https://virgool.ir/@shahrzad.mirjahani/کسبوکار-پلتفرم-ugf6ldgdchih بیزینس‌مدل پلتفرم چیست؟ کسب‌وکارهای خطی ارزشی را تولید می‌کنند و سپس طی فرآیندی از پیش طراحی شده به کاربر یا مشتری نهایی عرضه می‌کنند. اما پلتفرم‌ها بستری را فراهم می‌کنند تا تولیدکنندگان ارزش بتوانند ارزش را تولید کرده و به طور مسقیم در دسترس مصرف کننده نهایی قرار دهند. درواقع پلتفرم‌ها، خودشان تولید کننده نیستند و تولید را برون سپاری می‌کنند. در حال حاضر شاهد تبدیل بیزینس‌های خطی به پلتفرم‌ها هستیم. احتمالا نمونه‌هایی مثل اسنپ، پونیشا و یا سرویس‌های سفارش آنلاین غذا را در بازار ایران می‌شناسید. در بازار جهانی نیز نمونه‌هایی مانند اوبر، توییتر،‌ مدیوم، Aribnb،‌ فیس‌بوک و …. به خوبی شناخته شده هستند. سوال اینجاست که چرا این روند رو به پیشرفت و گسترش است؟ چرا پلتفرم‌ها اینقدر محبوب هستند؟ یکی از دلایل اصلی، قدرت و سرعت توسعه پلتفرم‌هاست. برخلاف کسب‌وکارهای خطی، نیازی نیست تا خط تولید محصول و یا سرویس را دل خودشان ایجاد کنند و به همین دلیل می‌توانند با هزینه کمتر و سرعت بیشتر رشد کنند و در بهترین حالت مونوپولی (بازار انحصاری)‌ بسازند. اگر مثال Airbnb را در نظر بگیریم، این شرکت توانست بدون مالکیت حتی یک هتل و یا ملک، بزرگترین کسب‌وکار اجاره محل اقامت در دنیا باشد. اما همانطور که احتمالا شما هم بسیار در اطراف خود دیده‌اید، هرچه قدر که جذابیت این نوع بیزینس‌ها زیاد است، همانقدر ساختن و موفق کردن آن سخت است و با چالش‌های زیادی همراه است. به نظر میرسد برای درک پیچیدگی‌های این مدل از کسب‌وکار لازم است تا شناخت عمیق‌تری از اصول پایه‌ای طراحی کسب‌وکار پلتفرم داشته باشیم:‌ پلتفرم‌ها، تعامل محور هستند نه مشتری محور چندین سال است که کسب‌وکارها تمرکزشان را بر مشتری محوری گذاشته‌اند و سعی دارند تا همه چیز را حول نیازهای عملیاتی و احساسی مشتریانشان ببینند و معیارهای موفقیت کسب‌وکار را براساس سنجش رضایت مشتریان طراحی کنند. اما تمرکز پلتفرم‌ها برخلاف کسب‌وکارهای خطی،‌ مشتری محوری نیست. بلکه پلتفرم‌ها تعامل محور هستند. به این معنا که تمرکز پلتفرم‌ها بر ایجاد قابلیت تعامل بین تولید کننده و مصرف کننده است.هدف اصلی در پلتفرم‌ها نه تولید زیرساخت فنی و نه ساخت یک نرم افزار است. بلکه هدف ایجاد امکان تعامل است.هر پلتفرم یک اینتراکشن یا تعامل اصلی را در هسته خود قرار می‌دهد. در پلتفرم‌های فروش آنلاین کالا برای مثال تعامل اصلی، شامل بخش‌های زیر می‌شود:‌ تولید: تعریف کالاها روی پلتفرم و منتشر کردن محتوای مربوط به آن توسط تولید کنندهشخصی سازی:‌ جستجو، خواندن و اسکرول کردن فیدها و خرید کالا توسط مصرف کنندهکنترل کیفیت (Curation): رای دادن و نظر دادن نسبت به کیفیت کالا و سرویس‌دهی توسط مصرف کنندهاین سه فعالیت اصلی در کنار هم تعامل(‌اینتراکشن)‌اصلی را در پلتفرم ای- کامرس شکل می‌دهند. حالا با در نظر گرفتن این مثال، هرکدام از سه فعالیت اصلی تولید، شخصی سازی و کیوریشن را عمیق‌تر باز می‌کنم:‌تولید(creation): در هر تعامل حداقل یک فعالیت توسط تولید کننده انجام می‌شود که نقش تولید ارزش را در بر دارد.که بر همین اساس با افزایش نرخ تولید ارزش،‌ نرخ عرضه در پلتفرم افزایش پیدا می‌کند. مثلا در اوبر کلیک کردن راننده به منظور نمایش فعال بودنش، تولید محسوب می‌شود. یا در شبکه اجتماعی مدیوم، اپلود کردن مقاله توسط کاربر، تولید محسوب می‌شود. کنترل کیفیت (curation): یکی از بخش‌های الزامی هر تعامل است. به این معنا که کاربران وظیفه ارزیابی و کنترل کیفیت ارزش تولیدی را برعهده خواهند گرفت. این کار در پلتفرم‌های مختلف به اشکال متقاوتی انجام می‌گیرد. برای مثال شما با امکان نظر دادن، رتبه دادن و امتیاز دهی در پلترم‌ها می‌توانید روی نظر دیگر کاربران برای خرید و تعامل تاثیر بگذارید و یا به صورت مستقیم به تولید کننده فید بک دهید. کیوریشن به پلتفرم‌ها کمک می‌کند تا بتوانند همگام با توسعه پلتفرم خود و افزایش نرخ عرضه، کیفیت خدمات را نیز توسعه دهند. به عبارت دیگر کار کنترل کیفیت را به کاربران برون سپاری کنند. قوانین و ابزارهایی که در اختیار کاربران قرار میگیرد تا وظیفه کنترل کیفیت را انجام دهد باید به نحوی طراحی شوند تا رفتارهای خوب را تشویق و رفتارهای نامطلوب برای پلتفرم را تنبیه کند. شخصی سازی (customization):‌ پلتفرم‌ها زمانی برای کاربران ارزشمند هستند که بتوانند اطلاعات مرتبط و مورد نظر کاربر را در زمان مناسب به او ارایه کنند. مخصوصا که با بزرگ شدن پلتفرم‌ها و افزایش تعداد تولید کننده‌ها، کاربران نیاز به فیلترهایی دارند تا بتوانند از بین این همه،‌ اطلاعات مورد نظرشان را به راحتی پیدا کنند. این فیلترها باید طوری طراحی شوند که هرچه کاربر بیشتر از پلتفرم استفاده می‌کند،‌ فیلترها دقیق‌تر نیاز او را بشناسند و سریعتر و راحت تر او را به خواسته‌اش برسانند. برای مثال وقتی کاربران در توتیتر ثبت نام می‌کنند‌، در همان ابتدا از آنها خواسته می‌شود تا حداقل چند نفر از دوستان و یا افراد مشهور را فالو کنند. در نتیجه از همان ابتدا توییتر قادر خواهد بود تا اطلاعات مرتبط و مورد علاقه کاربر را فیلتر کند و در صفحه خانه اکانت توییتر به او نشان دهد.کلید موفقیت هر پلتفرمی این است که تولید، کیوریشن و شخصی‌سازی که سه مشخصه اصلی تعامل در پلتفرم است را تا جای ممکن ساده کند و مطمئن شود که هر سه فعالیت ذکر شده به صورت مکرر توسط کاربران انجام شود. درواقع این تعامل محور بودن به این معناست که تمام تصمیمات در مورد توسعه محصول و فیچرهای جدید باید به گونه‌ای گرفته شود که انجام این سه فعالیت را ساده کرده و نرخ تکرار آن را توسط کاربران افزایش دهد. در پست بعدی تکینک‌هایی که در دیزاین پلتفرم‌ها برای ساده سازی و افزایش نرخ تکرار این فعالیت‌ها که توسط موفقترین بیزینس‌ها پیاده سازی شده است را توضیح خوام داد. شهرزاد میرجهانیشهرزاد میرجهانیMon, 13 Aug 2018 18:47:40 +0430