https://virgool.ir/feed/@seyedmahdirasti.Sometimes I write, always I dreamfa2026-11-12 04:38:42https://virgool.ir/images/default-avatar.jpghttps://virgool.ir/@seyedmahdirastihttps://virgool.ir/@seyedmahdirasti/نغمه-ای-برای-پدری-که-نمی-میرد-مروری-بر-پیرپسر-gpfjlq5fnoezیادمه که یکی از استادان سینما، می گفت که اگه می خواین تأثیر یک فیلم رو روی مخاطبانش ببینید و بفهمید که چقدر خوب عمل کرده؛ به رفتار تماشاگر بعد از اتمام فیلم توجه کنین؛ اینکه بعد از اتمام فیلم خیلی سریع به زندگی روزمره برمیگرده؛ شروع به حرف زدن میکنه یا اینکه فیلم وادارش میکنه به سکوت، به تفکر و به تلاش برای هضم کردن.دیروز عصر، موقع تیتراژ پایانی پیرپسر که تماشاگران از صندلی بلند شدن که برن؛ خیلی صدایی نمی شنیدم؛ اغلب افراد ساکت بودن؛ تعدادی، با اینکه فیلم به پایان رسیده بود، همچنان روی صندلی هاشون نشسته بودن؛ و این، از نظر من قدرت یک اثر هنریه.تحلیل من از پیرپسر؛ با تمام توجهات به جزئیات، همچنان از دید یک مخاطب عامه؛ و در وجودم؛ هنوز حس میکنم نیاز دارم که زمان بدم تا فیلم درونم ته نشین بشه؛ با اینکه حدودا یک روز از تماشای اون میگذره.روایت؛‌ قصه‌ای بلند، اما بدون خستگیفیلمنامه پیرپسر منسجمه؛ با وجود اینکه شما در حال تماشای طولانی ترین اثر سینمایی تاریخ سینمای ایران هستین، اما این گذر زمان اصلا احساس نمیشه و این نشانه ای از قدرت فیلمنامه و انسجام اونه.اثر - و در زیرمجموعه اون فیلمنامه - استعاره های زیادی رو در خودش جا داده و از تعداد بسیار زیادی نماد در خودش استفاده میکنه؛ نماد هایی مثل خیر و شر که بسیار در فیلم مشهودن اما چون تحلیلم بدون اسپویله؛ بیشتر از این بازشون نمیکنم.توی تیتراژ پایانی فیلم دیدم که اکتای براهنی، یک لیست بلندبالا آورده از آثاری که ازشون الهام گرفته؛ که شامل ادبیات روسیه و کتاب هایی مثل شاهنامه فردوسی بودن؛ حس میکنم الهام از این آثار به ارزش فیلم و قدرت فیلم نامه افزوده.بازیگری؛ وقتی مرز اجرا و زیست کمرنگ می‌شودنقش ها به نظرم کاملا در جای خودشون قرار دارن ؛ به قول احسان منصوری عزیز: "حسن پور شیرازی در این فیلم بازی نمیکنه ؛ جادو میکنه!" و واقعا حسن پورشیرازی در این فیلم جادو میکنه ؛ ایجاد این حجم از احساس تنفر در این مدت کوتاه ، از نظر من هنر معدود بازیگری میتونه باشه. در مورد حامد بهداد و محمد ولی زادگان، واقعا نکته خاصی به نظرم نمیرسه؛ چون واقعا همه چیز در جای خودشه و کاملا درست داره انجام میشه. اما در مورد لیلا حاتمی؛ من نقد های زیادی رو خوندم که بعضی معتقد بودن برای نقش رعنا در پیرپسر، لیلا حاتمی گزینه مناسبی نبوده، و در مقابل، گروه دیگه‌ای بودن که می‌گفتن که کاملا در جای خودش قرار گرفته؛ من، قسمتی از نظرات هر دو گروه رو در اثر حس می‌کردم؛ بعضی جاها با خودم می‌گفتم کاش این قسمت رو لیلا حاتمی بازی نمی‌کرد، و بعضی جاها حس می‌کردم بازیگری بهتر از اون نمی‌تونه این نقش رو بازی کنه. اما در مجموع و نگاه کلی، بازی خانم حاتمی رو هم دوست داشتم.فیلمبرداری؛ یار بی‌صدا اما مؤثر روایتدر مورد نوع ساخت لوکیشن‌های فیلم، فیلم با دکوربندی‌های خوب، کاملاً حسی که باید رو بهتون منتقل می‌کنه. با فضای سرد، نورهای زرد و قهوه‌ای و کدر، حس دلگیر فیلم رو می‌تونه منتقل کنه.فیلم‌برداری کاملاً درست اتفاق می‌افته؛ در سکانس‌هایی، فیلم‌برداری مثل یک یاری‌گر بزرگ به کمک اثر میاد و با جا‌به‌جایی به‌موقع، اثر رو از ممیزی نجات می‌ده.کلاً در آثار ایرانی، تکاپوی عوامل برای به تصویر کشیدن بعضی مفاهیم و صحنه‌ها با وجود ممیزی‌های شدید ارگان‌های حکومتی، برای من خیلی جالب و دوست‌داشتنیه. اکتای براهنی هم در پیرپسر با کمک فیلم‌برداری خوبش تونسته این کار رو به‌خوبی انجام بده.در مورد فیلم‌برداری یه نکته دیگه هم وجود داره: اینکه کارگردان رج نزده.یعنی چی؟ رج زدن توی ادبیات سینمایی به این معناست که کارگردان زمانی که شروع به فیلم‌برداری می‌کنه در یک لوکیشن، تمام سکانس‌هایی که مربوط به اون لوکیشن هست رو در همون روز می‌گیره و بعد نقل‌مکان می‌کنه به لوکیشن بعدی. اما اکتای براهنی در پیرپسر رج نزده؛ یعنی سکانس اول رو گرفته، سکانس دوم که در یک لوکیشن دیگه‌ست، تمام گروه فیلم‌برداری و بازیگران جمع شدن و نقل‌مکان کردن به لوکیشن بعدی، و برای سکانس سوم، دوباره به لوکیشن اول برگشتن.سکوت؛ موسیقی پنهان پیرپسرفیلم قسمت‌هایی از خودش رو به‌جای موسیقی، با سکوت پر کرده؛ سکوتی که کاملاً مخاطب رو به حالت تعلیق درمیاره و آشوبی رو در وجودش ایجاد می‌کنه. موسیقی هم در قسمت‌هایی وجود داره که به نظرم کاملاً به‌جاست.موسیقی تیتراژ پایان فیلم، یکی از مشهورترین آثار ساموئل باربر، آهنگ‌ساز قرن بیستمی آمریکاست؛ که استفاده از اون در انتهای فیلم، به نظرم ادای احترام براهنی به هنر کلاسیک جهانه.پیرپسر؛ مرهمی برای زخم‌های سینماپیرپسر برای من پر از امیده؛ امید دوباره به سینما، امید به اینکه اگه بخوایم، می‌تونیم حتی سه ساعت، مخاطب‌مون رو میخکوب کنیم روی صندلی سینما؛ امید به ساخت آثاری که مخاطب بعد از دیدنش، نیاز به فکر کردن داشته باشه.پیرپسر می‌تونه ناجی باشه؛ و یک شروع برای یک مسیر جدید که من بهش خیلی امیدوارم.Mahdi RastiMahdi RastiWed, 16 Jul 2025 15:47:10 +0330https://virgool.ir/@seyedmahdirasti/زندگی-های-نزیسته-مروری-بر-کتابخانه-نیمه-شب-b9ajw0lota8nگفت: «بین مرگ و زندگی یه کتابخونه‌ست. توی اون کتابخونه هم قفسه‌های کتاب تا ابد ادامه دارن. هر کتاب شانس امتحان کردن یکی از زندگی‌هایی رو بهت می‌ده که می‌تونستی تجربه‌شون کنی. تا ببینی اگه انتخاب دیگه‌ای کرده بودی، چی می‌شد... اگه شانس این رو داشتی که حسرت‌هات رو ازبین ببری، کاری متفاوت از اونچه کردهٔ، انجام می‌دادی؟»مت هیگ، روزنامه‌نگار و نویسندهٔ بریتانیایی، می‌گه جرقهٔ کتابخانه نیمه‌شب زمانی توی ذهنم روشن شد که لبهٔ صخره ایستاده بودم و می‌خواستم خودم رو از بالا بندازم پایین. اون لحظه، من از بین زندگی و مرگ، زندگی رو انتخاب کردم. این، شروعی برای کتابی شد که بعداً اسمش رو گذاشتم: کتابخانه نیمه‌شب.روایت ؛ داستان راه های نرفتهنورا سید، دختر ۳۵ ساله‌ایه پر از حسرت؛ کسی که حس می‌کنه تقریباً تمام تصمیم‌های زندگی‌اش اشتباه بودن. به همین دلیل تصمیم به خودکشی می‌گیره، اما به جای مرگ، وارد فضایی بین زندگی و مرگ می‌شه به نام “کتابخانه نیمه‌شب”.توی این کتابخونه، این امکان رو داره که زندگی‌هایی رو که حسرتشون رو خورده، تجربه کنه. داستان، تکاپوی نورا در زندگی‌های نزیسته‌ست؛ فرصتی برای انتخاب دوباره.شخصیت‌ها، جایی که کتاب می‌درخشدداستان بر محور یک شخصیت اصلی ، یک شخصیت مکمل و تعداد زیادی شخصیت فرعی میگرده که در زندگی های مختلف نورا وجود دارن ؛‌ شخصیت پردازی به طوری انجام شده که شما تا حد زیادی نورا رو می فهمین و باهاش همدردین ؛ که این موضوع نشون میده مت هیگ تونسته شخصیت کاملی رو از نورا به مخاطبش بشناسونه ؛ در مورد شخصیت های فرعی هم ؛ اون قدر در مورد شون اطلاعات می گیرین که براتون غریب نباشن.سبک، زبان، و لحن؛ میان سادگی و معنازاویهٔ دید داستان، سوم‌شخص دانای کله؛ یعنی راوی‌ای بیرون از داستان، که به افکار و احساسات شخصیت‌ها آگاهه و داستان رو روایت می‌کنه. کشش داستان در حد متوسطه؛ نه اون‌قدری که یک‌شبه تمومش کنین، نه اون‌قدری که بذارین کنار. ولی انسجام روایت و فضای خاص کتاب، باعث می‌شه تا آخر همراهش بمونین. نثر ساده‌ست، اما در بعضی جاها مفاهیم عمیقی پشت کلمات پنهانه.خواندن یا نخواندن؟ تصمیم با شماست!حالا "کتابخانه نیمه شب" رو بخونیم؟ به نظرم ارزش یکبار خوندن رو داره واقعا ؛‌ و برای گروه سنی خاصی نیست و هر نسلی میتونه ازش یک برداشت داشته باشه. یه نکته ؛ به عنوان پیشنهاد ، اگه می تونین موقع خوندن کتاب یه مداد یا هایلایتر داشته باشین ؛ چون کتاب توی کلماتش ، مفاهيم عميقی رو بهتون منتقل میکنه.Mahdi RastiMahdi RastiMon, 14 Jul 2025 20:38:44 +0330